

D3803

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཨཥྚ་ས་ཧ་སྲི་ཀ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་པཉྫི་ཀ་སཱ་རོཏྟ་མ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ།ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པ་ན་རྣམ་པར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་ཉི་མ་མང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་སྲིད་ དུ།།འཆར་དང་ནུབ་པས་འཇིག་རྟེན་ཉིན་དང་མཚན་མོར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཡུལ་རྣམས་སོ་སོར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ལྡན་ཐོགས་མེད་པའི། །སངས་རྒྱས་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཅེས་གཏེར་ཁྱེད་ ལ་འབྱུང་གྱུར་ཅིག་།ཡི་གེ་གང་ཞིག་རྣ་ལམ་དུ། །ཅུང་ཟད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་འགྱུར་བ་ཡི། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་འདི་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།ཁྱབ་བདག་བྱམས་པ་གང་གི་རྒྱན་གྱི རང་བཞིན་གྲུས་ནི་གང་ཞིག་རྒྱ་ཆེན་པོ།།མང་པོའི་དོན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་མཉམ་པར་རང་གི་ཡན་ལག་དག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་དེ་ནི་བརྒྱད་སྟོང་པ། ། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དམན་པའི་ཚིག་ཉུང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་ནང་ན། མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་ཡིན་པའི ཕྱིར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང་། གླེང་གཞི་དང་། རྟོག་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་པའི་རབས་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པ་དག་གོ། །དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚིག་རྐྱང་པས་ཟབ་པའི་དོན་སྟོན་པའོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ དེ་ལ་བར་དང་ཐ་མར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་པའོ།།གང་ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དེ་ཡང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དུ་ཉན་ཐོས་འདས་ཤིང་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ བ་སྐྱེ་བའི་ལུང་བསྟན་པའོ།།གང་ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གསལ་བར་དགོངས་པས་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གང་ཞེ་ན། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཚིག་རྐང་གཉིས་ དང་།ཚིག་རྐང་གསུམ་དང་། ཚིག་རྐང་བཞི་དང་། ཚིག་རྐང་ལྔ་དང་། ཚིག་རྐང་དྲུག་གོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཞེ་ན། །གང་ཡི་རང་བ་ནས་བརྗོད་པའོ། །གླེང་གཞི་གང་ཞེ་ན། གང་བསྟན་པ་བརྗོད་པའམ། བྱུང་བ་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་བཅས་ པ་བརྗོད་པའོ།།རྟོག་པ་བརྗོད་པ་གང་ཞེ་ན། དཔེ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
印度语：圣八千般若波罗蜜多注解精要
藏语：《八千颂般若波罗蜜多难解注释精要》
敬礼十方无边际安住的诸佛菩萨！
犹如众多圆满的太阳，以升起与落下使世间成为昼夜，遍及各处无有障碍，愿您获得佛陀证悟功德珍宝藏。
任何文字传入耳中，即使仅仅略微受持，也将成为菩提种子，愿此佛母（般若经）获胜！
遍主慈尊（弥勒）以庄严本性之船，广大众生利益大海，以自支分平等抉择。此大般若波罗蜜多教法即是八千颂，我将以珍宝源泉简要语言极为明晰地解释。
若问为何要解释此经？因为在世尊的教法中，此经是最珍贵的经典。因此，佛陀教法分十二部：契经、应颂、记别、讽诵、自说、因缘、譬喻、本事、本生、方广、未曾有法、论议。
其中，什么是契经？以单纯语句宣说甚深义理者。
什么是应颂？于契经中间与末尾宣说偈颂者。另外，了义经典也是应颂，因为需要理解。
什么是记别？预言声闻弟子往生与涅槃的授记，以及明确宣说了义经典的密意。
什么是讽诵？宣说偈颂，包括二句偈、三句偈、四句偈、五句偈、六句偈。
什么是自说？从随喜开始宣说。
什么是因缘？宣说教法或与事件相关的制戒。
什么是譬喻？以比喻宣说。

 །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་དང་ལྡན་པའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། གང་དུ་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། ། གཏན་ལ་དབབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། ཟབ་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནས་ཅི་ཙམ་གྱིས་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད། རྣམ ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་།།རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམས་བརྒྱད། །དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་རང་གི་དོན་ལ་དྷཱའི་རྐྱེན་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ།།དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཐ་མི་ དད་པར་འགྲོ་ཞིང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྩེ་མོ་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའོ། །དེ་ཐོབ་པ་ནི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའོ། །མཐར་གྱིས་པ་ནི་གོ་རིམས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའོ། །གཉི་གར་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །ཡང་འདིའི་ བསྡུས་པའི་དོན་དྲུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས།མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེའི་རབ་དེ་ནི་གོ་རིམས་དང་། །དེའི་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་།གང་གི་ཕྱིར་དང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ནས་བཞི་ནི་འདིའི་སྦྱོར་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་རབ་དང་། སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
什么是本事？与往昔因缘相关者。
什么是本生？与菩萨行相应者。
什么是方广？与菩萨藏相应者，因为是一切众生利益安乐之处。
什么是未曾有法？宣说声闻、菩萨及诸佛稀有殊胜法者。
什么是论议？宣说无颠倒法相者。
在这些教法中，此经是世尊的珍贵契经，因为成就殊胜士夫之义，显示一切甚深正法之相。
然后，此经所诠义为何？这是问题。论中说：
"般若波罗蜜多，以八事善说，遍智性道智，一切智性后，现证菩提及，顶修渐次行，刹那证菩提，法身为八事。"
"彼等"是指带有"dha"词缀的自相，意为"这八种"。趋向菩提并如实证悟即是现证。因此称为现证，因为以此等而证悟之故。
若问：此何以为现证？因为以七种无差别而趣入获得。
顶即最高点，获得彼即顶现证。
渐次即次第，与彼相应即渐次。二者皆随"现证"之名。
又因此有六种摄义，故论中说：
"相及彼加行，彼胜彼次第，彼边彼异熟，摄义余六种。"
因为最初三种一切智性是般若波罗蜜多之相。其后四者是此之加行、加行之胜、加行之次第及加行之究竟。然后具有事业的法身是此之异熟，意为主要果。


 །ཡང་བསྟན་ བཅོས་ལས།ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་གསུམ་དག་དང་། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཡང་ན་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཏེ་དེའི་རྒྱུའོ། ། ཡུལ་ཅན་སྦྱོར་བ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས་སོ། །དེ་ཉིད་ལ་བརྒྱད་དམ། དྲུག་གམ། གསུམ་ནི་མདོ་འདིའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཙོར་དོན་གཅིག་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་ན་ངག གཅིག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།ལེའུ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་ཚོགས་བཞིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ཡན་ལག་གི་དོན་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་དོན་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་འགྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་དང་ལྡན་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ནི་འདིར་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། ། ཤེས་པར་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མོས་པར་དཀའ་བ་སྟེ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཡང་མོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་གཙོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི ལྟ་ཇི་ལྟར་འདི་ལ་མོས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་འདི་གཙོར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་དག་ལ་སྙིང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་ན་ཇི་ལྟར་གཙོ་བོར་བརྗོད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྟེ།ལྷག་མ་ཡང་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་འདི་བརྗོད་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པས་ནི་ཆོག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་འདིར་གཙོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པས། སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་འདི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
又论中说：
"境之因三种，四种加行性，法身事业果，摄义余三种。"
或者此有三种摄义：即三种一切智性是加行之境，是其因。有境即四种加行自性，即遍相现证等。彼因之果即法身及其事业。
此中八种或六种或三种是此经之义。有人说一切皆是主要的一义。若非如此，则不成一语，如同十品等文句聚。以相互支分义而现证一义相应之故。因此有人说：具足释义及随顺方便，圆满菩提是此中主要。
此说不实。因为正等菩提于声闻藏中亦能通达，因为欲知之故。般若波罗蜜多则不能通达，因为无欲知之故。因此，彼即是主要所诠。此难信解，因为已获得故而于世尊教法生信。因此此亦是世尊主要所说，如是如是于此生信，如是如是趋近菩提，故此是主要所诠。
于八种现证广说其要义，何以为主要所诠？般若波罗蜜多即是圆满菩提之道，余者亦以彼为道故。因此如是宣说，实非主要所诠。如是广说已足。
因此般若波罗蜜多是此经主要所诠，而非圆满菩提。如是则此般若波罗蜜多连同果及加行成为主要，是此珍贵经典之义。此即如是决定。


 །གང་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་ སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་དེར་ཡང་མངོན་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་གཙོར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅི་སྟེ་གང་གི་ཚིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་སྟེ། སྡུད་པ་པོ་ ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་པ་སྨོས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འདོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདི་སྐད་བདག་ གིས་ཐོས་པ་ཞེས་གྱིས་ལ་ངའི་དམ་པའི་ཆོས་བསྡུ་བར་བྱའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིས་ཏེ་འདིར་སྡུད་པ་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྕང་ལོ་ཅན་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་།ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་བསྲུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཙོར་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བརྗོད་དེ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་མདོ་སྡེ་ལས་བསྟན་པ་གཏད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་གཏད་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་ བཞུགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི།སྡུད་པའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་རྟག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་འབྲིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི་མ་ལུས་པ་ཐོས་པ་ཐོབ་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་སྡུད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྡེ་སྣོད་ཀྱི་སྡུད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་སྟོན་པ་པོ་ལས་འདིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་ནས་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་སྡུད་པ་པོ་མཚོན་པའི་དོན་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་མ་སྨོས་པར་སྒྲུབ་ པ་སྟེ།རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་པོ་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཐོས་ཀྱི། བདག་གིས་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།དེས་ན་འདིས་ནི་སྡུད་པ་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་དོགས་པ་བསལ་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
又《量理论》中说：成就士夫之义，因此彼中亦说是现前成就，而非主要所诠。
关于"如是我闻"等，若问是谁之语？是结集者之语。结集者为使世间生起正信之义。若问为何说未说之事？非也，因为是依世尊教法而诵，如世尊于《正法结集经》中说："诸比丘，当说'如是我闻'而结集我之正法。"
若问此中谁是结集者？因为住于柳树林中的执金刚菩萨摩诃萨，为护持贤劫诸如来色身及法聚之故，说是主要随行者。如《金刚手灌顶经》中说已付嘱教法。又付嘱圣阿难陀，是为住持声闻世间，非为结集。如是常随世尊足下的圣阿难陀，因获得无余闻法而为声闻藏结集者。如是执金刚为菩萨藏结集者，如是广说已足。
现前圆满成佛后说法之说者，此中自己听闻而结集。为表明结集者而说"闻"。若说不说"我"亦可成立，因为自己未闻之法不能宣说之故。因此说能成立者是为决定之义。我自从世尊处听闻，非从上师等处听闻。因此"我"字表明是亲自听闻。由此遣除结集者听闻不可信之疑虑。


 །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཐོས་ཀྱང་གཡེང་བ་དང་། ལོག་པར་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ བསལ་བའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གླེང་གཞི་འདི་ཉིད་དང་། སྐབས་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མདོའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྟོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་གླེང་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གང་དུ་སྟོན་པ་པོ་དང་། ཉན་པ་པོ་འདུས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་སྐབས་ནི་དེ་ནས་དང་། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་མདོའི་ལུས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ཙམ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་པར་བྱས་ཞེས་དྲིས་པ་ལ། དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆོས་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ལན་ཅིག་བསྟན་པ་དང་།བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་གྱིས་ལ་ངའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེས་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནི་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཚིག་རྣམས་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་པའོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟན་ལ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཟན་ཟ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གླེང་གཞི་མེད་པར་ནི་སྟོན་པ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་གླེང་གཞི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་ བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཡང་ན་འདི་དག་བསྟན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་བྱེད་ པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པ་དང་། །དབང་ཕྱུག་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་དང་། །དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། །དྲུག་པོ་དེ་ལ་ལྡན་ ཞེས་བྱ།།ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་གཞན་དབང་མ་ཡིན་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། སྐུ་བླ་ན་མེད་པའི་མཚན་དང་ དཔེ་བྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
若问：即使亲耳听闻，若有散乱和错误执著，也极不可信怎么办？为了遣除此疑，故说"如是"。如所说那样我已听闻，以此方式表明这是因缘、场合、相应和经文之义。
其中说法者等的出现是因缘，即说法者与听法者聚集之处，从"薄伽梵"开始直至"阿难"。其中场合是"尔时"、"如是"等。相应是"世尊如是说已"等。余者是经文主体。
对于"你听闻多少"的提问，说"一时"，意为在某一时。这是为了使所化众生对法生起恭敬，表明世尊一次宣说，自己也能持闻。
又经中说"当说'如是我闻'而结集我之法"，这是以一部分词句来表示诸词，即"如是我闻一时"。这就像说"入食"一样，理解为进入家中吃饭。
没有因缘就没有说法，因此因缘从"薄伽梵"直至"具寿阿难"，连接为"薄伽梵住"。因降伏四魔故称薄伽梵，或因具足以智慧降伏四魔故称薄伽梵。或因宣说此等故称薄伽梵，因为想表明是因即作者。
若问此等是什么？即六种功德：如所说："如理及自在，妙相与吉祥，名称及智慧，精进皆圆满，具此六功德，故称为具足。"其中自在即薄伽梵，不为他所转。圆满是因断除带有习气的障碍。薄伽梵相好圆满，因无上身相好庄严。名称圆满是因声名遍及十方。


 །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མང་པོ་གང་གིས་བསྟེན་པ་དེ་ནི་དཔལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་དང་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིམ་པས་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་དག་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ན་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ད་ལྟར་གྱི་དོན་ཡིན་ཡང་འོག་ནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདས་པའི་དོན་ལ་བཞུགས་པའི་དབང་གིས་འདས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ རོ།།ལད་སྨེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ལད་ཅེས་པ་ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་གོང་ན་ཡོད་ལ། སྨེ་ཞེས་པ་འདས་པའི་རྐྱེན་འོག་ཏུ་འབྱུང་ན་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདས་པའི་དོན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཐུན་མོང་གི་བཞུགས་པ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པར་བཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ དུ་ན་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚུངས་པའི་བཞུགས་པས་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་པ་བཞི་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་དང་། འཆགས་པས་བཞུགས་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པས་བཞུགས་པ་ དང་།ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་གིས་བཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོའོ། །གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་གཉིས་གསུམ་པའོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟིགས་པ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཉེ་བར་འོང་བར་བྱ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་བཞི་པའོ། །གང་དུ་བཞུགས་ཤེ་ན། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ ཁབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ག་དྷཱའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་རྒྱལ་པོ་མང་པོས་བཀུར་བའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་རོ།།དེའི་ཕྱོགས་གང་དུ་ཞེ་ན། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་སྟོན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་གནས་ཉིད་དུ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོན་ཞེ་ན།ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་རྣམས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བསྟན་པའོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཅེས་པ་ལ། ཆེན་པོ་ནི་གྲངས་ཆེན་པོ་དང་། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ནི་འདིར་ མི་བཟུང་སྟེ།འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཡང་བཟུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
所依止的诸多圆满即是吉祥，因为世尊依止世间与出世间圆满的次第。智慧圆满是因为对一切所知的一切方面具有清净无著、无碍的智慧。精进圆满是因为在一切方面不间断地利益他人。
关于"住"字，虽然"住"字是现在时义，但因下文"已"字表示过去时，由于"住"的作用而成为过去时义。"拉美"一词中，"拉"是现在时词尾在前，"美"是过去时词尾在后，因为词尾是主要条件，所以用作过去时义。一般的"住"是指身语意安住之义。否则，就不能与"与比丘僧众俱"的"俱"字相应。
特别是佛的四种安住：威仪安住、游行安住、等持安住和内正安住。其中，诸佛的一切身业是第一种。一切语业是第二种。自性等持和现前三昧作意这两者是第三种。以佛眼观察众生和摄受诸天的作意这两者是第四种。
若问住在何处？说"王舍城"，王舍城是摩揭陀国中为众多国王所敬重的宫城。在其何处？说"在鹫峰山上"。为何在王舍城说法？因为要表明此经是大法王之处。为何在鹫峰说法？是为显示这些对听众难以理解。
关于"与大比丘僧众俱"，"大"指数量大和功德大。此处不取断除烦恼的阿罗汉比丘，因为这样会导致也要包括圣者阿难的过失。


 །དེ་བས་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་དེ་འདིར་བཟུང་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གསོལ་བ་དང་། བཞིའི་ལས་དང་།ལྔ་པ་ནི་ཚུར་ཤོག་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་ པའོ།།བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་།ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་། ཚུར་ཤོག་ཅེས་པ་མ་བྱས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་རང་ལྷུང་བ་དང་། ལུས་ལ་ཆོས་གོས་གྱོན་ཞིང་དབང་པོ་ཞི་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་མཛེས་ པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ།།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་འདུན་ནི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་དགེ་འདུན་ཡིན་ཞེ་ན། མི་ཕྱེད་པས་ན་དགེ་འདུན་ཏེ། གང་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། །བདུད་རྣམས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡིས་ཀྱང་། །གང་ཕྱིར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས། །དེ་ ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱའོ།།ཐབས་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཏེ། ཕྱེད་ཀྱིས་མ་ཚང་བའི་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་མོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པའི་ཚིག་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ ཆེན་པོ་བསྟན་པ་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་ན་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ཡང་དག་པར་མཆོད་པས་མཆོད་པར་བྱེད་པས་ན་དགྲ་ བཅོམ་པའོ།།ཡང་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། སྦྱིན་གནས་སུ་འོས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །དེ་བས་ན་མཆོད་པར་འོས་པ་དང་། སྦྱིན་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་ཟག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པ་དང་། རྣམ་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ཡང་གོ་རིམས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ལྔ་དང་། སྲིད་པའི་གསུམ་དང་། མ་རིག་པའི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་འདི་རྣམས་ཟད་པས་ན་ཟག་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་། ཤེས རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ།།ཡང་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། །ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་ མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
因此，此处所说的比丘是指具足戒的比丘，这又分为两种：白四羯磨和五种。五种是指"来此"受戒和未经"来此"受戒。所谓"来此"受戒是指如来说"比丘来此，行梵行"。未经"来此"受戒是指如来仅以意念，使其头发和胡须自落，身着法衣，诸根寂静，具足庄严威仪。
关于"比丘僧众"，僧众是指团体。为何称为僧众？因为不可分裂故称僧众。如说："佛法及僧众，纵百俱胝魔，因不能分裂，故称为僧众。""俱"是指一起的意思。
其中大数是指一千二百五十比丘僧众，即不足一半的十三百。此处所说的十五种功德词是显示大功德：阿罗汉是因为降伏烦恼怨敌而具足，或因不再生起而无再生故称阿罗汉，或因以真实修行供养如来而作供养故称阿罗汉，或因堪为人天供养和应供处故称阿罗汉。
因此，说"漏尽"是指具足堪供养和应供处的功德。生和烦恼的善根即是漏，这些包括欲漏、有漏、无明漏和见漏四种。依次为欲界五种、有界三种、无明分别和俱生，以及六十二见。因为断尽这些漏故称漏尽。
这又依次是通过戒蕴、定蕴二者、解脱蕴、解脱知见蕴和慧蕴而现证漏尽。又有正定、尽智无生智、正解脱和正见。又有遍知欲因、遍知蕴因、遍知行因和遍知烦恼因。


།ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་སྤང་བ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ ཡོན་ཏན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ མེད་པ་དང་།སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་ འདུ་བྱེད་འགག་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅེས་བསམ་པའོ།།འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་འགག་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བསམ་པའོ། ། ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲེད་པ་འགག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅེས་བསམ་པའོ། །སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་འགག་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅེས་བསམ་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། དབང་པོ་ལ་དབང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་དབང་བའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་དབང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གོ་རིམས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་།སྤྱོད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཇིག་རྟེན་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་དབང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་གི་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐམས་ ཅད་བཅད་པས་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་བཞིན་དུ་རང་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ།།སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ སྤངས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།།མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ཐོབ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཅང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ།ཅང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ།

我来为您翻译这段藏文：
又有断除苦集谛、现证灭谛、修习道谛和遍知苦谛。因此，以漏尽而具足清净功德，故说"无烦恼"，即无遍行烦恼之义。无遍行烦恼有四种：业的遍行烦恼、异熟的遍行烦恼、烦恼的遍行烦恼和生的遍行烦恼。即是什么使之遍行烦恼及苦、什么被遍行烦恼、以什么遍行烦恼，以及什么是遍行烦恼。
其中，无明灭则行灭，是谓无业的遍行烦恼。行灭则识、名色、六处、触、受灭，是谓无异熟的遍行烦恼。受灭则爱、取、有灭，是谓无烦恼的遍行烦恼。有灭则生、老、死灭，是谓无生的遍行烦恼。遍行烦恼即是苦，因此无烦恼即具足无苦的功德，故说"得自在"。
有神通自在、根自在、定自在和慧自在。如何得此等自在？依次为：于有情世间和器世间得殊胜自在；以得行为自在故世间欢喜而得彼等自在；于彼等心得自在；以断除一切烦恼、业和异熟，如解脱束缚般得自身自在。
"心善解脱"是指心解脱。"慧善解脱"是指慧解脱。其中，由断除有支烦恼而获得定和等至，是为心解脱。由断除无明支烦恼和随烦恼而获得阿罗汉果的道智，是为慧解脱。"善调御"是指无畏，有五种善调御。


 །འདི་ལྟར་ཐོག་འབབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་ཁྱུ་མཆོག་ཅང་ཤེས་པའོ། །འཐབ་མོའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་རྟ་ཅང་ཤེས་དང་། གླང་པོ་ཅང་ཤེས་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་ མེད་པས་སེང་གེ་ཅང་ཤེས་སོ།།འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཅང་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་འཇིགས་པའི་བག་ཚ་བ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བག་ཚ་བ་དང་། འཇིགས་པས་བག་ཚ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ཚ་བ་དང་། མི་ཤེས་ པས་བག་ཚ་བའོ།།དེ་དག་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང་། མི་སྐྲག་པ་ཐོབ་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། དབུགས་དབྱུང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ དང་།ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་དོ། །བདག་གིས་སྨད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་སྨད་པ་དང་། ངན་སོང་དང་། འཚོ་བ་མེད་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་མེད་པས་འཇིགས་པའི་བག་ཚ་བ་མེད་དོ། །རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་མ་གོས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་དོ། །མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་། ལོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པས་མི་ཤེས་པའི བག་ཚ་བ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་བག་ཚ་བ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཅང་ཤེས་པའོ། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་གསུམ་རིག་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པ་ཐོབ་པ། ཁ་ཅིག་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་ བརྡ་སྤྲོད་པ།ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་པུར་གནས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པ་ཐུབ་པའི་ཆོས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེན་པོའོ། །བྱ་བ་བྱས་པ། བྱེད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པ་ཆུང་བས་འཚོ་བ་དང་། ཆོག་ཤེས་པས་འཚོ་བ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མིག་གིས་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་པས་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། རང་དགར་ སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་བྱེད་པ་བྱས་པའོ། །ཁུར་བོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁུར་ནི་བཞི་སྟེ། ཕུང་པོའི་ཁུར་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་དང་། དམ་བཅའ་བའི་ཁུར་དང་། བརྩོན་པའི་ཁུར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
如是，因无雷电等损害之虑故为牛王善调御。因无斗争之畏故为马善调御和象善调御。因无他害之畏故为狮子善调御。因无死亡之畏故为阿罗汉善调御。如是此中亦有四种怖畏之恐惧：苦的恐惧、怖畏的恐惧、世间法的恐惧和无知的恐惧。
因无彼等，故依次获得安乐、无惊、无畏和解脱。其中，因无忧愁、悲叹、痛苦和不悦，故无苦的恐惧。因无自责、他责、恶趣、无生计、惩罚、忧愁和死亡之畏，故无怖畏的恐惧。因不为得、不得、名、无名、赞、毁、乐、苦所染，故无世间法的恐惧。因无无知、疑惑知和邪知诸相，故无无知的恐惧。因此，离诸恐惧故为善调御。
"大象"是指大尊，有的获得三明，有的获得四无碍解，有的获得六神通，有的获得遍知辩才，有的获得独处，因获得究竟调御法故为大象。"所作已办、已作所作"是指圆满一切修行。因此，由圆满戒、定、慧而解脱一切苦，是所作，因为是应当作故。以少欲而活命，以知足而活命，以头陀功德眼而活命，以正满足而活命等是所作，因为是自在行故。圆满此二者即是所作已办、已作所作。
关于"已舍重担"，重担有四：蕴重担、烦恼重担、誓愿重担和精进重担。


 །ཡོངས་སུ་དོར་བའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་ སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་།མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བོར་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དོར་བ་དང་། སྤངས་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ བ་སྤངས་པ་དང་།ལམ་བསྒོམས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སོ། །དེ་བོར་བས་ཕུང་པོ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ། །དེ་བས་ན་ཁུར་བོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁུར་ བོར་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ།།བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་ཐོབ་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནོད་པ་སྤངས་པ་དང་། དོན་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །གང་ཡང་རིག་པ་ བསྐྱོད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ།དེ་ནི་གཉིས་པའོ། །སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་དགུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་སྲིད་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། སྲིད་པར་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྲག་ དོག་དང་།སེར་སྣ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡིན་པས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །འདི་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ ཉམས་པའོ།།དེ་ལས་དང་པོ་གསུམ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བས་ཟད་པའོ། །བར་མ་གསུམ་དང་དགུ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཟད་པའོ། །ལྷག་མ་གསུམ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱིས་ཟད་པའོ།།ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དེས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཡང་དག་པར་མོས་པ་སྟེ་གང་དུ་མོས་ཤེ་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ པ་སྟོན་པ་དག་དང་།བདེན་པ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་གང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་སྒྱུར་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་ ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ནི་མཐའོ། །ཕྱིན་པ་ནི་འགྲོ་བ་སྟེ། ཨེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་མཐར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
因为完全舍弃、彻底断除、究竟圆满和圆满成就，故依次舍弃，即完全舍弃、断除、究竟和圆满。这也是由于遍知苦、断除集、修习道、现证灭的缘故。由舍弃彼等而获得无蕴之乐、解脱之乐、圆满菩提之乐和寂灭之乐。因此，正是由舍重担而说明获得舍重担之乐的功德。
"获得自利"是指获得自利有两种：断除损害和获得利益。其中第一是由断除无明而断除一切烦恼障。又由动摇觉知而获得涅槃，这是第二。
"遍尽有结"是指有结有九种：令人系缚于有、系缚于有的见、执著、疑惑、嫉妒、悭吝、嗔恨、我慢、无明和有贪。见等亦是结，故称见等诸结。凡是完全灭尽这些，即称为彼。遍尽即是完全损坏。其中前三由无漏正见而尽。中间三种和第九的一分属欲界部分由无漏三昧等持而尽。余下三种由阿罗汉道智而尽。
"由正知而心善解脱"中，正知即是正思维，由此而心善解脱。正信即是于何处生信？于三宝功德、与三乘相应的教法、四谛和菩提分法。
"获得一切心自在最胜彼岸"中，心自在即是心三昧自在，一切亦是彼。最胜彼岸即是边际。到达即是前往，因为"哎玛"是前往的意思。因为到达最胜边际故为到达彼岸。


 །དེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་འདོད་པ་དང་། གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དང་། ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དང་། ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་། ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལྡང་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ་འཕགས་པ་ཀུན དགའ་བོ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ཟག་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་མོད་ཅེ་ན། གང་ཟག་སྨོས་པ་ནི་དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་བརྒྱད་ལས་གང་ ཡང་རུང་བ་ཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཕྲད་གཉིས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་དགའ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ནི་ཚེ་འདི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་བསྟན་ཏེ། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་འཁོར་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དང་།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉེ་གནས་སུ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འདི་ནས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་འགྲོ་ བ་དང་དེ་ནས་ཀྱང་འདིར་འོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་འདིར་མདོར་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡང་བརྒྱད་སྟོང་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གླེང་གཞིའི་གཞུང་ འདི་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་གླེང་གཞི་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་སྐབས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་བདུན་པའོ། །དེར་ཞུགས་ནས་ཡོད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་བཞིའི་དོན་ཏེ། འདིར་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ དུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་མིང་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གཡུལ་དུ་འཇུག་པའི་ནང་ ནས་འཇིགས་ཏེ་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གནས་བརྟན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མཆོད་པའི་དོན་ཏེ་གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
如何获得呢？由于能随意于何处、何时、多久，以及顺行、逆行等九种次第定中入定、安住、出定和灭定而得自在。
关于所说的"一切"，圣阿难是否也具有如此功德？不是的，故说"除一补特伽罗"等。虽说除一，但说"补特伽罗"是为摄僧团，因为是八种圣补特伽罗中的任一。这也是除预流果以外，是被置于外的。
为显示特殊所说的意义，这是两个词的连接。特别显示的是阿难。"具寿"的特点是为令欢喜，因为世间希求此寿命。因此，具有此者即是可喜。
以上是显示声闻僧团，因为是著名的眷属。因为是决定的眷属，既是著名又是出家，并且因为恒常安住为佛陀的近侍。
菩萨则不是，因为是在家人，从此处往十方世界而去，又从彼处来此。因此，此处略说僧团时未提及菩萨僧团。因为此即是略说，此八千颂即是略说，所以此缘起文也是略说的缘起。
这是说法时机，所说"于彼"等，"于彼"是处格第七。意为进入彼处而有。或是属格的意思，意为属于此僧团中。或是确定，意为从彼等比丘中。
从比丘众中确定一方之名为"须菩提"。这就像在战场上说"带着恐惧者来"一样。"具寿"如前。说"上座"是尊敬之意，因为是大象。


 །དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཀའ་སྩལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཕྱིར། སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་བློ་མངོན དུ་ཕྱོགས་པར་གྱིས་ཤིག་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་ཅིང་སློབ་མ་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱིས། གསོལ་བ་གདབ་པ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་གུས་པ་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པར་གནས་པ་ཡིན་ ནོ།།ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །གང་གིས་དབང་དུ་བྱས་ཤེ་ན། གསུངས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ མཛད་པ་དང་བཅས་པའོ།།དེ་ལས་བརྩམས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤོབས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་བས་འབྲེལ་པ་ཙམ་སྨྲ་བར་འདོད་པའི་དྲུག་པོ་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་ནི་བཞི་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་གང་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྤོབས་པར་བྱ་ཞེ་ ན།གསུངས་པ། ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུའོ། །ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ཡང་འགྲོ་བའི་གཞི་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་མ་ལུས་པ་འགྲོ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །འགྲོ་བ་དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་དང་། སྦྱོར་བའི་རབ་དང་། སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་དང་། སྦྱོར་བའི་མཐའོ། །དེ་དག་ལུས་པ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་གཉིས་པོ་དེ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག་པའོ།།གང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
若是阿罗汉，则因住于无烦恼的最胜位。"告曰"是为了开示。怎样呢？说"当勇猛"等。"须菩提"是呼唤语。为向他请求，"当勇猛"即是令你的心向前。
虽然是向上师请求而非向弟子，但此请求是为表示对法的恭敬。如此后面将说："长老须菩提是已于般若波罗蜜多作所作而住。"
依何而说？说"从般若波罗蜜多开始"。因为是般若波罗蜜多的果，般若波罗蜜多即是法身及其事业。从彼开始是为了最胜士夫的意义，因为是从方便所生，意为显示此。
为何要勇猛？说"诸菩萨摩诃萨"，意为为彼等之义。因为是为其义故，是因相与所因相的关系。因此，当想说仅是关系的第六格，若想说特殊关系则成第四格。
然后，应以何体性而勇猛？说"乃至"等。"乃至"是中间。闻思修自性的般若波罗蜜多是三种一切智性。因为彼是道，道即是行走的基础，意为令完全出离而无余地前行。
以彼行将成何？加行、胜加行、加行次第、加行究竟。意为令彼等无余。如是这两句话是说请开示八种现观。
何者将出离？说"菩萨摩诃萨"，意为发菩提心者。


 །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ རྣམ་བཞི་དང་།།སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །ཆོ་ག་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། །ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཐུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ལེའུ་དང་པོ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་བཅུ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའོ། སྒྲུབ་པ་ཡང་གང་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཤེས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་གོ་ཆ་དང་འཇུག་པ་ནི་བྱ་བ་གཉིས་སོ། །ཚོགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་གཞན་གཉིས་སོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས དང་པོའི་ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་སོ།།བྱང་ཆུབ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་འདིས་སེམས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་འདོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆེན་ པོ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ནི་འདིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་གཞིའོ། །ལྷག་མ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །སེམས་ནི་ ཡང་དག་པར་འདོད་ཅིང་དེ་ལྟ་ན་འགྲོ་བར་འདོད་ཅེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།ང་འགྲོ་བར་འདོད་ཅེས་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་དང་བསྐྱེད་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་དུ་བསྟན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་འདི་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པ་སྟེ།དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདིར་བཅུ་ལས་དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། དབྱེ་བ་ནི་མ་གསུངས་ཀྱང་ གནས་སྐབས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此论中说：
发心与教授，
四种决择分，
所成之所依，
法界之自性，
所缘及为此，
仪轨入行事，
资粮及出离，
是牟尼遍智。
牟尼即如来，是一切相智。因为他亲证此故，在此第一品中当说。此有十事：发心、教授、决择分、修行所依、所缘、所为、修行。修行即是了知所作事。此又有四种：因为装甲与趣入是两种行为，资粮与出离是另外两种。
因此世尊以最初这两句说发心。菩提是殊胜的正等正觉，对此思维、思惟、希求即是菩提。欲令一切众生成为最胜者即是大，此处大众生即是摩诃萨。
如论中说："发心为利他，欲求正等觉。"发心是所诠，余者是能诠。心是正希求，如说欲如是行，即是思维说"我欲行"。其生起即是发心。显现欲求与生起无别，说生起是为了完全摄持差别义。
为利他而缘正等正觉的发心即是发心，因此这是定义。依他而说即是为利他而欲求正等菩提。此中欲求正等菩提是多词复合词，其事即是彼性。此即是此处的发心，世尊在此说为十事中第一之体性，因为仅以此而得自在故。虽未说分类，但由阶位而有所得故。


།དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། ཡིད་བཞིན་ ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ།།རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་བརྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོའི་དབྱེ་བ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དཔེ་ནི་ས་གསེར་ ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ས་གསེར་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ས་གསེར་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ས་དང་འདྲ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུན་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ས་ དང་འདྲ་བ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དེའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ཅིང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་འདྲ་བའི་གསེར་བཟང་པོ་ནི་གསེར་དང་འདྲ་བ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟླ་བ་སྟེ་ཡར་ངོའི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་དང་འདྲ་ཞིང་དགེ་བའི་ རྩ་བ་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེ་སྟེ། མེ་དང་འདྲ་ཞིང་དེས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་བུད་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་དང་ཕྲད་པའི་མེ་བཞིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཏེར་ཏེ། གཏེར་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཏེ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་འབྱུང བའི་ཕྱིར་རོ།།རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཚོ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བར་མི་འདོད་པ་འབབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། རྡོ་ རྗེ་དང་འདྲ་བར་སྲ་བ་དང་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རི་བོ་ཡིན་ཏེ། རི་དང་འདྲ་བ་ནི་མི་གཡོ་བ་དང་མི་འགུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཟད་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ཏེ། བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这也是在《大般若波罗蜜多》中所说。因此论中说：
如地及黄金，
如月亦如火，
宝藏珍宝源，
大海与金刚，
山药善知识，
如意宝日歌，
国王藏大道，
车乘泉流水，
回声江河云，
共有二十二。
那么这二十二种发心的差别是什么呢？譬如地、金、月等，因与地、金、月等相顺，故称为地、金、月等。有些情况下，总的名称也可以理解为特殊含义。
第一种发心如地，是生起趣向菩提相的特征，如同大地，因为能生起并安住一切佛法及其资粮故。
善意如精金，犹如黄金，因为显示其不变性故。
具有加行者如月，犹如新月初升，因为获得善根生长增长故。
了知殊胜意乐即是增上意乐，具此者如火，犹如火焰，因为如同遇到特殊燃料的火焰那样能使其特别增长故。
具足布施波罗蜜多者如宝藏，犹如大宝藏，因为能以财物圆满无量众生且无有穷尽故。
具足持戒波罗蜜多者如珍宝源，因为如同珍宝源能生出一切功德珍宝故。珍宝源即是生产珍宝等处。
具足忍辱波罗蜜多者如海，犹如大海，因为一切不悦降临时皆不动摇故。
具足精进波罗蜜多者如金刚，犹如金刚，因为坚固不可破故。
具足禅定波罗蜜多者如山，犹如山岳，因为不动不摇故。
具足智慧波罗蜜多者如药王，因为能尽除一切障碍故。
具足慈悲喜舍无量者如善知识，犹如大善知识，因为在一切时处都不舍弃关系故。


 །མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ནོར་བུ་ ཡིན་ཏེ།དེ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འབྱོར་པས་སོ། །སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་དོན་སྤྱོད་པ་དང་དོན་མཐུན་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མ་དང་འདྲ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་ལོ་ཏོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ དང་དོན་དང་།ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་རྣམས་སོ་སོར་རིག་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གླུ་ཡིན་ཏེ། དྲི་ཟ་དབྱངས་སྙན་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གདུལ་བྱ་ལ་ཆོས་སྟོན་པས་མགུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་རྟོན་ཅིང་ཚིག་འབྲུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་རིག་ པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའི་གནས་བརྟན་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་ཏུ་ཚད་མར་གྱུར་པ་དེས་བསྟན་ པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྟོན་པར་བྱའི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་སྟེ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་མཛོད་ཡིན་ཏེ། བང་མཛོད་དང་འདྲ་བ་སྟེ། བསོད་ ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ལམ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་དང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་དང་ ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི་བཞོན་པ་ཡིན་ཞིང་བཞོན་པ་དང་འདྲ་སྟེ།བདེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཀོད་མའི་ཆུ་ཡིན་ཏེ། བཀོད་མའི་ཆུ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཆུ་འཛིན་པ་དང་། མི་ཟད་པའི་ཆུ་མིག་དང་ཆོས་མཐུན་པས། ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ ཆོས་ཀྱི་དོན་འཛིན་པ་དང་།མི་ཟད་པའི་ཆུ་མིག་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་པོ་ དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་སྟེ།སྙན་པར་སྨྲ་བའི་སྒྲ་དང་འདྲ་ཞིང་གདུལ་བྱ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ན་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དང་ལྡན་པ་ནི་ཆུ་བོ་ཡིན་ལ།ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་བ་སྟེ། རང་གི་ངང་གིས་འབབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

具足神通者如如意宝，因为如同如意宝，随所欲求皆能获得果报故。
布施、爱语、利行、同事四摄法，具足此者如日，犹如太阳，因为能使所化众生如庄稼般成熟故。
具足法、义、词、辩四无碍解者如歌，犹如甘陀罗婆的美妙音声，因为以说法令所化众生欢喜故。非仅是依义及善巧文字等。应当随顺法的智慧，而非上座等补特伽罗。应当随顺修所生慧智，而非分别识慧。
应当依止佛世尊最胜量所说的了义经，而非不了义经。具足此者如王，因为是不退失之因故。
具足福德智慧二资粮者如藏，犹如宝藏，因为是众多福德智慧资粮之藏所故。
具足三十七菩提分法者如大道，犹如王道，因为一切圣者皆随行故。
具足止观者如乘，犹如车乘，因为能安乐而行故。
具足陀罗尼与辩才者如泉水，犹如泉水，因为与持水及无尽水源相顺，能持已闻未闻之法义，如无尽水源故。
具足"诸行无常、有漏皆苦、诸法无我、涅槃寂静"四法印者如回声，犹如悦耳之声，因为欲求解脱的所化众生闻之欢喜故。
获得无生法忍的菩萨因行无差别之事业故是一乘道，具足此者如河，犹如河流，因为自然流转故。


 །དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྲིན་ཡིན་ཏེ། སྤྲིན་དང་འདྲ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བགྱི་བ་དེ་ལས་འཇུག་པས་སོ། ། སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འདིར་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་གཉིས་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་འདུན་པའི མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་དེའི་གྲོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུར་བརྗོད་དེ་དང་པོ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ དོ།།ལྷག་མ་ནི་དེའི་གྲོགས་ཏེ། སྦྱོར་བ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །དང་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞི་མི་ཟད་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་མི་ཟད་པ་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མི་ཟད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་བརྒྱད་ཅུར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པ་གཉིས་ པའི་དབྱེ་བས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བྱའོ།།བཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཚད་མེད་དང་། །མངོན་ཤེས་བསྡུ་དངོས་སོ་སོར་རིག་།སྟོན་ཟུང་ཕྱོགས་དང་གཉིས་གཉིས་དང་། །ཆོས་མདོ་བགྲོད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །རྩ་གཉིས་སེམས་བསྐྱེད་བཅུ་པ་ནི། །གཉིས་པའི་དབྱེ་བས་མི་ཟད་པ། ། ཕྱོགས་དང་ལྔ་དང་བཞི་དང་ནི། །གཉིས་གཉིས་གསུམ་དང་སེམས་བསྐྱེད་དག་།དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་སྔོན་གྱི་སྟོན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་དག་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ལ། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྡུད་པ་པོས་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི མཆོག་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པ་སྨྲས་སོ།།མ་ཤ་རི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དང་རིགས་ཤ་ར་དྭ་ཏི་ཡིན་པས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཞེས་འདིའི་མིང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བྱས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་ པ་ཞེས་བྱ་བས་སྨྲས་སོ།།བདག་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའོ། །རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ལ་རག་ལས་པའོ། །ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་བག་ཆགས་སུ་བརྗོད་དོ། །དེ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྔོན་ བསྐྱེད་པའོ།།དེ་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སད་པའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སོ།

具足善巧教化方便如生兜率天等者如云，犹如云彩，因为从中趣入利益一切众生故。云等是器世间的圆满。
此处应从《圣无尽慧经》中了知，如是从两部《大般若经》中宣说二十二种发心。其中第一是胜解相的殊胜，其余是彼伴的殊胜，因为彼与加行、意乐等相应故。
《圣无尽慧经》中说一切依次为八十种无尽，第一是发心，其余是彼伴，即种种加行、意乐等。初发心是基础无尽，从加行无尽乃至方便善巧无尽。
若问如何成为八十种？以第十发心二分之分类，合为六十八种。与十种无量、神通、摄事、无碍解、双说、分与二二、法印、一乘道合，二十二种发心中的第十以二分之分类成无尽，与五分、四分、二二、三分及发心等。
如是世尊请问上座后，为了遣除有人认为此非往昔佛说的分别，结集者说具慧者中最胜的舍利弗生起分别。因为名为摩奢利及属释迦提婆种姓，故此人有舍利弗与舍罗提子两个名号。
"作是念"是指将要说的分别。以"具寿"说彼。"自身"是指存在于自身。"自己"是指依靠自己。"慧辩"是智慧的辩才。"彼之力"是指以其自性力说为彼习气。"彼生起"是指往昔生起。"彼加持"是指觉醒。"或者"是指何者。"以佛力"是指加持后以佛陀威力。


 །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་སྟོན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །སེམས་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་མི་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པའོ། །སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་ པས་ཡིན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་ལན་ནོ། །སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དྲུག་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོའི་གསུམ་གྱིས་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་དོ། །སྨྲ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལ་མདོ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲ་བའོ།།སྟོན་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བའོ། །ལུང་འབོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་དག་ཏུ་ཉེ་བར་སོང་ནས་གདུལ་བྱ་དེ་དག་ལ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལྟར་གང་དང་གང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ལ་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་ལ་བསྟན་ པའོ།།འཆད་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སོང་ནས་རང་ཉིད་འཆད་པའོ། །སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་འམ་མཐུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རང་དབང་མེད་པས་སོ། །འདི་ཉིད་དུ་རྒྱུ་བཤད་པར་འདོད་ནས། རང་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་རྒྱུ་སྨྲས་སོ། །ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། །ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་། ཐེག་པ་ ཆེན་པོའོ།།བསླབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་ པོའོ།།ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དྲན་པའི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་འདྲ་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་ གིས་བསྟན་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པར་བསྟན་ཏོ། །མི་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཤཱ་རིའི་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གང་དག་གིས་དོགས་པ་བསལ་ཏོ།

然后"以佛"等是显示须菩提的回答。遍寻意之言说是分别。住于心性而不显示即是遍计。因此，了知心的分别即是遍知。"以心"是指以心了知诸法差别的神通，而非言语。
"如是说"是将要宣说的回答。"说"等六种言词，其中前三表达经等言词。"说"是向世尊眷属说经等。"示"是于彼处说有等。"授"是前往诸方为所化众生说法。如是于世尊眷属中宣说何种事物即是向世尊眷属开示。"解说"是于彼处向他人开示。"正说"是遍行后自己解说。
所有这些说等皆因是如来士夫事业加持或威力，故非声闻所能，因为无有自在。为欲于此解说因缘，自问："何以故？"而说因缘。
关于"何法"等所说，"何法"是指声闻乘和大乘。"学习"是通过闻、思、修。"彼"是指声闻。"法性"是指如所闻。"现证"是指声闻乘。"持"是指大乘，因为以三种智慧生起极为忆念的种子。
法性是如所闻，"如来说法性"即与如所闻相似是同类，即如所闻的法性。"法性"是指自说与如来所说的同类，显示为士夫事业。"无违"是以声闻大德二者遣除舍利弗的分别与诸人的疑惑。


 །འདི་ཡན་ཆད་ཀུན་གྱིས་ ཅི་ཞིག་བསྟན་ཅེ་ན།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་གཟིགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་ཏུ་ཚད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གང་གི་སློབ་མ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་དེས་རྟག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་དེ། དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གང་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དམ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྟན་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གདམས་ངག་གི་སྐབས་ལ་བབས་ནས། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་སྡུད་པ་པོས།དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ནི་དེ་དང་དེ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིགས་པ་འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་འཇིགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ལྟ་བུའོ།།ཚིག་བླ་དྭགས་ནི་མིང་ངོ་། །ཆོས་ནི་དངོས་པོའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཡང་དངོས་པོ་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ། །ནང་གི་གཟུགས་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་གིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་ སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་དེ་ནི་ནང་གི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཟུགས་ཅན་དེ་དག་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་ གཟུང་བ་ནི་མེད་དེ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཛིན་པ་ཡང་མེད་དེ་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་པས་སོ། །ཆོས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཉེ་བར་དམིགས་ན་ནི་གཟུང་བར་འགྱུར་ལ། དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་ཉིད་དུ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་ཅན་དུ་མི་དམིགས་ཀྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་རང་གསལ་ བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་དེའི་གསལ་བ་ཡང་དག་པར་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་དེའི་གསལ་བཞིན་པ་ན་གང་ཟག་དང་། །ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྔོན་བསྒོམས་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ངེས་པར་བརྟགས་ཤིང་སྤངས་པ་ན་སྣང་བ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལ་དེ་དག་མི་དམིགས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་མཐོང་བ་ནི་གང་དེ་ལ་སྐུད་པ་དང་བུམ་པ་མི་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ན་དེ་མ་མཐོང་བའི་ནི་མི་སྣང་བ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ།

以上所说显示什么呢？显示世尊是于一切种中如实见一切法之胜义的最高量。如是具德的弟子是他经常加持的，因为他加持的缘故，也能正确宣说如是法。因为无论是世尊自己或声闻所说，这一切都是如是，不是不如是。
然后轮到教诫品时，结集者如长老须菩提所说那样说道："然后佛"等。"菩提萨埵萨埵"两个词是表示是此是彼的理解，如说"怖畏怖畏"是指何为怖畏。词的附加是名称。法是事物。"由何"是思维任何事物都非我，是永远不存在的。
若说有内色，彼即是菩萨，则说"我亦不见"等。彼法是内蕴等。其中首先，彼等有色法离一多自性故，有色无色是所取能取的差别，而所取不存在，因为离识别无所有故。能取也不存在，因为无所取则彼亦不存在。
关于所说"彼法亦"，因此不见菩萨和补特伽罗无我智这两者即是般若波罗蜜多。若有所缘则成所取，能缘者则成能取，而般若波罗蜜多无二性，因此不见为有色，唯以自性自明，即说彼之显现为如实了知。
当其显现时，若于补特伽罗和法的宿习所修观察断除时无所显现，如无色定。于彼不见彼等即是无我智，如见方位时若生起不见绳子和瓶子的认识，则不见彼即是见无显现。


 །འདི་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འགའ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་དབེན་པར སོང་སྟེ།ལུང་གི་དོན་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཐེ་ཙོམ་དུ་གྱུར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་རྩ་བ་ ནས་བཅད་དེ་འབད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་དང་པོའི་གཉིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དམིགས་པའོ།།ཚད་མས་གནོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ། །དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་བསྟན་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལས་སྐྱེས་པ་དེས་མི་ དམིགས་ཤིང་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་དང་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་བཀག་ཅིང་མེད་དེ་དེའི་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་དགག་པ་མེད་དེ་གསལ་བ་ཡང་དག་པར་དེ་ཉིད་ལ་གསལ་བ་མེད་པའི་གནོད་པས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་ པའོ།།དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ནི་གདམས་པའོ། །རྗེས་སུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །འདིར་མ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བས་ ནི་རིགས་པས་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ།།རིགས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཏོ། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཞི་གནས་ཡིན། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །ཞི་གནས་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེའི་ནང་ཉིད་ལ་སེམས་འཇོག་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་དང་། བླན་ཏེ་འཇོག་པ་དང་། ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང་། དུལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ།

如是般若波罗蜜多有人独自前往寂静处，生起思维经义的智慧，这是闻所生慧。然而若生疑惑，由比量等力所生起的，是思所生慧。断除这两者的疑惑根本，以精进获得禅定，这就成为修所生慧。
为了显示其中前两者，故说"我"等。"菩萨法"是指内蕴等。"不知"是指不见。因为被量所破，如兔角般，如是思维。
为显示安住于彼，说"不见不可得"。"不可得"是由可信教言所生起的不见及破除。"不见"是因为无欺且与智者共同，以及由随见比量所破而不见。
"般若波罗蜜多亦"是遮破能取，不存在，因为无其所取故。彼遮破亦不存在，因为被显现即是彼之无显现所破故。"何者"是指无有任何，因为被量所破故。"于何"是指无有任何。于彼存在性非主要故。思维而说是教授。随顺而说是随说。
此中"不可得"显示闻所生慧。"不见"显示思所生慧。理已如前所说。诸大车师亦于彼彼广说。
其后当说修所生慧，彼亦以九种方式成就是奢摩他，与彼相应是毗婆舍那。奢摩他是什么呢？如世尊所说，即是菩萨如何于内安住其心：安住、相续安住、重新安住、近住、调伏、寂静、极寂静、专注一境、平等安住。


 །དང་པོ་དང་ཐ་མའི་སེམས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བར་དུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་ངེས་པར་གདགས་པའོ། །རྒྱུན་དུ་འཇོག་པའི སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དགག་པས་སོ། །བླན་ཏེ་འཇོག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་ཡང་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ན་དེ་བླན་ནས་ལེགས་པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་དེ་ནས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དང་། རང་ བཞིན་གྱིས་རགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དག་ཏུ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཕྲ་བར་བྱེད་པས་དེ་ཉིད་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་བར་དུའོ། །ཞི་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བ་མེད་ཅིང་དེའི་སེམས་གཡེང་བ་ལ་དགའ་བར་གྱུར་ན་དེས་ན་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཡེང བའི་སྐྱོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ།མནར་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པའི་དུས་སུ་བརྣབ་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་བཞིན་ནོ། །རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ཐགས་འཐག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ།།སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་བདུན་གྱིས་གསལ་ནས་འབད་པས་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངང་ གིས་འབྱུང་བ་གོམས་པར་བྱས་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བས་ཡང་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས། །དེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་གཡེང་མི་ བྱ།།རྣམ་གཡེང་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །དེ་ལ་སླར་ནི་བླན་པར་བྱ། །བློ་ལྡན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་། །སེམས་ནི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་འདུལ་ལོ།

所说的"初心与末心"也应当配合中间。其中"安住"是于三摩地所缘确定安立。"相续安住"是心相续趣入如是安住，即遮止趣入他处。"重新安住"是因为心性本动，无论如何趣入他处时，重新摄回善加约束。
"近住"是从此稳固后，因自性粗重而散乱他处时，渐次令其微细而安住于彼处。"调伏"是令本性喜好散乱的心喜好三摩地，因见三摩地功德故。三摩地功德即具足一切功德殊胜乃至获得如来果位。
"寂静"是说即便如此不喜三摩地而其心喜好散乱时，则令其寂静。散乱过患即是一切苦，乃至获得无间地狱。"极寂静"是说在相应时令贪心、忧恼等近寂静，如苦一般。
"专注一境"是以织布为喻，如是专注一境即是专注一境。意为以七种过患清净后，以精进如是令其自然生起。"平等安住"意为熟习自然生起后，任运成就且自然生起而于正所缘持心。
如《经庄严论》云："心系于所缘，其相续不散，速知诸散乱，重摄而安住。智者渐次第，摄心令内住，复由见功德，调心住等持。"


 །རྣམ་གཡེང་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་མི་དགའ་ཞི་བར་བྱ། ། དེས་ན་སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱིས་ནི། །སེམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས། །རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཐོབ། །དེ་གོམས་པ་ལས་འདུ་མི་བྱེད། །ཞི་གནས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལྟ་བ་དང་། རིག་པ་དང་། བློ་དང་། སྣང་བ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང ཡིན་ཏེ།དེ་གཉི་ག་ཡང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་གཞན་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་བདག་ གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བཤད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་འདས་པའི་ཡུལ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་བས་ལད་ཅེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་བྱས་པས་བཤད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པའི་དོན་དང་བསྟན་པས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ལུང་འབོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སེམས་མི་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དོན་ལ་སེམས་པ་ལ་སེམས་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་མི་ཞུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཞིང་ཞུམ་པར་མི་བགྱིད་དོ། །མི་འགོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་སོང་བ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སྡུད་པ་ན་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་གསོད པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་པ་རགས་པ་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་བའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཕྲ་མོར་བྱེད་པ་ན་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལ་གནས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་བར་མར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་འདུལ་བར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མཐོང་བས་སོ། །བཅོམ་ཞིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། མོས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་ གཡེང་བ་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་རྣམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྣབ་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་མི་སྐྲག་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་འཇོམས་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། གཡེང་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

由见散乱过患故，令其不喜而寂静。因此精进持戒者，以作意于其心，获得自然生起。由修习故不作意。
若已成就止，则与之俱生的智慧会生起。见解、了知、智慧、显现即是胜观，这二者都是修所生慧。为显示此义，世尊说"然而"等。
"若"是其他助词，意为"若是"。"如是"即是"又我"等。"说"是虽为现在时，但因接近过去境而加"了"字词尾，故为"说了"。所说义与所示是闻所生慧的特征。
"授予教言"是思所生慧的特征，"现证"是词的余分。"心不怯弱"是于所获得的义理思维时心不轻视不怯弱，因于彼处决定观察故。"全不怯弱"是于心相续趣入时也不随顺而怯弱。
"不厌倦"是因心性本动，趣入他处时也完全了知而摄回时无有厌倦。"不轻视"是心极稳固时，因自性粗重觉受不散于他处故，渐次令其微细时无有厌倦。
"其"即菩萨。"意不背离"是虽安住三摩地，因处中间故。虽然如此，仍调伏其心于彼处，因见三摩地功德故。"不被摧毁而背离"是于彼无有欢喜与胜解故不散乱，因见散乱过患故。
"不惊怖"是生起贪心、忧恼等时也不惊怖，然而摧毁彼等，因见散乱过患故。


 ། མི་དངང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་སྐྱོན་མེད་པ་རང་གིས་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་ལ་མི་དངང་ཞིང་དེ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཡང་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། འབད་པ་མེད་པར་རང་གི་འབྱུང་བས་དངང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་དངང བ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ངང་གིས་འབྱུང་བ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་གཉིས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་དེ་ལྟར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་ལ་གནས་ན་འདི་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་གདམས་པ་དང་རྗེས་ སུ་འབྲེལ་བའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་འོག་ནས་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གདམས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་སྤྱད་ པར་བྱ་བ་དེའི་སྤྱོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ།དེ་ལ་གདམས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའོ། །འདི་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་ནས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་འདི་ཙམ་ཉིད་དེ། དགུ་པོ་གཞན་ནི་ཆ་ཙམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ དག་ཏུ་ནི་བཅུ་ཆར་ཡང་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། བསྒྲུབ་དང་བརྟེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་རལ་དང་། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་ དང་མཐོང་ལམ་དང་།།བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བསྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་དག་ལས་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུ་པོའི་གཉེན་པོ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་བདག་གིས་ཀྱང་ དགའ་ལྡན་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་ནི་མ་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་འདི་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ།

"不惶恐"是指对于无过失心自然生起的作意义理不惶恐而行持的意思。"不生惶恐"是指心正确转变，无需勤勉自然生起，无有惶恐与正惶恐，意为任运成就自然生起而持。
为显示胜义菩萨等故说"此"等。此三摩地即是菩萨，因是心的殊胜故。"此"即是具有彼般若波罗蜜多与教授。若正具此二者，即"如是安住"，谓安住此三摩地时不舍离此，即是随顺教授之随学教示。
因此，发心之后从"尔时"等乃至教授与随学教示之间，显示修行教授。初业者如何行持般若波罗蜜多之行为即是修行，对此教授即是修行教授。
世尊对此略说仅此而已，其余九种仅说少分。于大般若波罗蜜多中，十种皆广说。
论中亦说："修行与依止，及佛等三宝，无执不退失，圆满持于道，五眼与六种，神通功德相，见道与修道，当知教授义，具足此十相。"修行教授于大般若波罗蜜多中，广说十种散乱分别的对治。
我于《喜足》中已详细解说，此处未说。今当说此：于色等显示，若时少许具足与不具足皆不可得时，即说为具足般若波罗蜜多，此是对苦谛的教授。


 །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འཕེལ་བ་མེད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད། སྡུག་བསྔལ་མེད། ཀུན་འབྱུང་མེད། འགོག་པ་མེད། ལམ་མེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་མེད། བྱང་ཆུབ་མེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ།།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ལྡན་པ་འམ་མི་ལྡན་པ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དང་འདས་པ་ ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་དུ་མི་སྦྱོར་ཏེ།དུས་གསུམ་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །ཕུང་པོ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་སྦྱོར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་ལ་མ་ཡིན། སྐྱེ་མཆེད་ ལ་མ་ཡིན།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ལ་མ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་སངས་རྒྱས་སུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པས་དེ་དང་དེར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ལ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་དེའོ། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ གདམས་པའོ།།ཅུང་ཟད་ཅི་ལྟར་ཡང་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད། ཇི་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད། ཇི་ལྟར་གང་གི་ཆེད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ རྣལ་འབྱོར་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་གཞན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །འདིར་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཟག་ཉི་ཤུ་མདོ་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ ན་བསྟན་བཅོས་ལས།དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་།དད་དང་མཐོང་ཐོབ་རིགས་ནས་རིགས། །བར་ཆད་གཅིག་པར་སྐྱེས་ནས་དང་། །བྱེད་དང་བྱེད་མིན་འོག་མིན་འགྲོ། །འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་དང་། མཐོང་ཆོས་ ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད།།བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ།

对于色等生灭、杂染、清净诸法不见真实，识性即空性，空性即识性，此是对集谛的教授。空性乃至无增，其中无色等，无苦，无集，无灭，无道，乃至无佛，无菩提，此是对灭谛的教授。
于此行持般若波罗蜜多时，不见真实具足或不具足布施波罗蜜多等，乃至一切种智，于三世中不相应，因为显示三世空性故。此是对道谛的教授。
蕴与一切种智不相应，因为彼不可得故。如是于界不然，于处不然，于波罗蜜多不然，于菩提分不然，于佛不然，因为彼不可得故。如是亦不与彼佛相应。因为彼不可得故，于彼等亦不然，因为彼不可得故。如是于菩提不然，菩提于彼亦不然。如是佛性即一切种智，彼即是佛。菩提即是彼，彼即是菩提，此是对佛宝的教授。
丝毫不作相应，不作行持，如何为何而不行持般若波罗蜜多，如是菩萨广大事业是殊胜加行，即是空性瑜伽，超胜一切其他瑜伽而住，此是对法宝的教授。
此中僧宝是不退转菩萨众，经中说二十补特伽罗。因此论中说："钝根与利根，信解与见至，从家至于家，一间与生般，有行无行往，色究竟三跃，至有顶断惑，现法寂现证，麟喻共二十。"


 །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། དད་པས་མོས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། བར་ཆད་ གཅིག་པ་དང་བདུན་ནོ།།ཚིག་རྣམས་ལ་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིགས་སྡེ་ལ་འཇིགས་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱིའི་སྒྲ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷར་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་དང་།སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེ་ལས་གོང་དུ་མཐར་ཐུག་པར་མ་ཡིན་ནོ། །འོག་མིན་གྱི་ མཐར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མང་པོའི་ཚིག་ནི་མང་པོའི་དོན་ཏོ། །འཕར་བ་དང་། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་དང་། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དང་གསུམ་མོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། མཐོང་ བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྔའོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པར་ཆ་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གདམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡང་མི་དམིགས་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ནི་མ་ཞེན་པ་ལ་གདམས་ པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཤེས་པའི་བར་དུ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བ་ལ་གདམས་པའོ། །དེ་ཕྱོགས་རེ་རེར་ཡང་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཞིང་དེ་དག་ལས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ དང་།དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་དང་བདག་དང་གཞན་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །དེ་ནས་སྤྱན་ལྔ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་མི་ཤེས་ཏེ་གང་ཡང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ མི་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་སོ།

所谓信随行者、法随行者、信解者、见至者、天趣从家至家者、人趣从家至家者、一间隔者等七种。
词语中也可用词的一部分，如"怖军"称为"怖军"。总称中也可用别称，如"天生"等。
因此有中般涅槃、生般涅槃、有行般涅槃、无行般涅槃四种。往色究竟天而不超越，此即"色究竟边"之义。"跃进"之复数词表示多数之义。跃进、半跃进、遍没三种。
往有顶者、离色贪者、现法般涅槃者、身证者、独觉等五种。这些也都摄入般若波罗蜜多中，故略示为修行教授。此是对僧宝的教授。如是所说是对三宝的教授。
菩萨以身语意三业行持六波罗蜜多，而身语意三业不可得，诸波罗蜜多亦不可得，此是对无执著的教授。从不知色等乃至不知无上正等菩提，此是对精进不懈的教授。
于每一方面都见到如恒河沙数如来，从彼等获得法教，承事僧众，见到清净佛土。对这一切及自他皆不知，行持诸波罗蜜多，乃至圆满佛法，这一切亦不知。如是行持完全摄持故，此是对摄持道的教授。
此后获得五眼六通，而不知彼等，凡所知者皆不知且不真实执著。


།དེ་ལ་སྤྱན་ལྔ་ནི་ཤའི་སྤྱན་དང་། ལྷའི་སྤྱན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །དེ་ལ་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ནི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་སྤྱན་གྱིས་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ སྤྱན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དང་དེའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་ པའོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་མིག་དང་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་ པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ།།འདི་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མའི་ལྷའི་མིག་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཉེ་བར་བརྟག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་གང་དང་གང་མཐོང་བའི་དོན་དེ་མི་སྣང་བ ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ། །གང་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཤེས་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གདམས་ངག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པར་ འབྱེད་པའོ།།དེའི་ཆ་དང་ཡན་ལག་འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཆ་ནི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་འབྱེད་ པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་དང་།ཆ་དང་ཐོབ་པ་ནི་བཞི་པོ་འདི་དག་སྟེ། དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲོ་བའོ། །ཡུན་རིང་པོའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྩེ་མོར་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་རྩེ་མོའོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ།

关于五眼，即：肉眼、天眼、慧眼、法眼、佛眼。其中，以肉眼见诸色相。以天眼见无色及死亡、出生。以慧眼不执著一切法。以法眼不真实执著圣者补特伽罗及其诸法。以佛眼于一切种中不执著诸法。此是对五眼的教授。
六神通是什么呢？即：神变通、天耳通、知一切有情心行通、宿命随念智通、天眼通、漏尽通。以天眼神通知诸有情死亡与出生。此是有为法，而前述天眼是非异熟。此是对六神通的教授。
现前修行三摩地后，观察一切法无我即是毗婆舍那。由此圆满而任运成就无戏论心界等持，是出世间智，以此所见义皆不显现。此是对见道的教授。
了知所见之相续即是修习，此是对修道的教授。如是即为教授的宣说。
关于决择分，决定通达即是决择。此是其分与支分，即决择分，是一向决定之义。或者说，决择即是分别，其分即是作用，因为彼等决择分随顺亦是获得分别之因，故为所依、分与所得，即此四种：暖、顶、忍、世第一法。因为是出世间智火的前相故为暖。因为是长时善根之顶故为顶。因为于世间法之最胜生忍故为忍。因为是一切世间法中最胜故为世第一法。


 །དེ་དག་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཉན་ཐོས་ དང་།རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བསྟན་བཅོས་ལས། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ ཡི།།དྲོད་སོགས་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ། །རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་བརྟེན་པ། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོབ་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་ པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས། ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ དང་།ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རང་གི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གི་སོ་སོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དྲོ་བ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་མི་རྟག་ པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པའོ།།དེའི་རྣམ་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་།འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་དང་། བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། གནས་པ་དང་། བདེན་པའི་ཤེས་ པ་ནི་འགོག་པའོ།།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་གཟུགས་ཤེས་པར་བྱ། གཟུགས་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱ་བ་ནི་ རྣམ་པའོ།།དེ་ཉིད་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །མངོན་པར་ ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ།མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

他们缘于四谛，以无常、苦等行相，声闻和独觉也具有。菩萨较彼等以五种殊胜而超胜，故论中说：
"所缘及行相，因与所摄持，菩萨救护者，暖等如其性，具足四分别，下中上品等，较声闞独觉，殊胜而超越。"
因具有救护一切有情的意乐，故菩萨是救护者，即下中上品暖等。较彼声闻、独觉的暖等，以五种殊胜而超胜：所缘、行相、得三乘之因、正所摄持、具足四种分别。如是各自暖等，以下中上品分类成十二种。
其中，下品暖的所缘是于四谛知无常等。其行相是遮遣执著等。论中又说：于苦谛缘色无常等，于集谛缘集应断等，于灭谛缘灭现证等。行相是于彼等所缘无有各别执著、无住、知非真实。遮遣执著、住、真实智。
道谛亦应知色，于彼色亦不应自满，乃至佛法亦不应自满。知一切法是所缘，于彼不应自满是行相。此复由"复次"等而说。说"复次"是依教授。
"行般若波罗蜜多"是说与三谛相关的无常性等是所缘。无执著等是行相，即无所缘而行。说"修习般若波罗蜜多"是渐次修习之义。


 །བདེན་པ་གསུམ་གྱི་འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེས་རློམ་སེམས་ མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བསྒོམས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་རློམ་སེམས་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གང་དེའི་སེམས་མཉམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་ཆད་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ལྷག་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ན་ཐ་མལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཞེས བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་དེ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་སྨྲས་སོ། །སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ལ་དེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་ན་འོན་ཀྱང་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ ཞེས་སྨོས་སོ།།ཇི་ལྟར་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་དང་པོ་ནས་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱང་བྲལ་བ་མེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་ལྟར་ཤེས་ཀྱང་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྟོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲིས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་དྲིས་པའི་ལན་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསམས་པས་གསལ་པོར་མ་གྱུར་ནས། གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲིས་པ་ནི་དེ་གང་ ཡིན་ཞེས་བྱའོ།།རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནི་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་། འགྱུར་བ་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།

在三谛之后，道谛的所缘是无所缘。以无自满为行相，应当通过修习而了知。
"如是应当学习"是说应当如是学习无执著、无自满。"以彼"是说其心无与伦比，因为这不是与声闻、独觉等所共有的。因为是广大心，在一切时无间断地成为利益有情事业的源泉。"菩提心"是具有菩提本性的心。"亦"字表示殊胜义。
因此认为菩萨们的心超胜一切有情，彼尚且不生自满，何况凡夫之心，此为其义。"何以故"是问以何种方式于此无有自满。以"如是"等作答。"彼心即非心"是因为能取所取二者于此不显现。
若无心，则说"然心之本性是光明"。云何为光明？因为心从本初即不具贪等，因为彼等本性是客尘。正因如此，后来也无离。
"舍利子如是说"是说虽然如是了知，为令须菩提开示而问。以"作如是语"等显示须菩提对所问的回答。"彼不存在"即是不可得，因为无有能成立。也非即彼，因为有能破。超越有无是能破。"是否存在"即是问是否不存在之义。
仅此须菩提思维尚未明了，为令明了而问"彼为何"。须菩提答道："无心即是无变异、无分别"，因为心本性光明且不被变异所染故无变异。因一切戏论寂灭且非一切行相的境界故无分别。


།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་སེམས་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་དེ་ཡང་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ བ་ནི་དམིགས་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་མེད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ལ་སེམས་མེད་པ་སྟེ་ཉེ་བར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དོན་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མེད་པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལའོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཆོག་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་གི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའིའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་དང་འགལ་བ་གཅིག་པོ་དེ་ནི་འདིར་མི་བཟུང་སྟེ།གཉིས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་དེའི་གནས་པས་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲོ་བ་ཆུང་ངུའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་དེའི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་འཕེལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དྲོ་བ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །དྲོ་བ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་ཡང་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་ཡང བྱ་སྟེ།ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་རྒྱུ་བའོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ ཏེ།འདི་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པས་ན་ས་དང་གཞི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དོན་ཏོ། །སློབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་སོ། །མཉེན་པར་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཉན་པའོ། །གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པར་བྱ་བའོ། །བཅང་བར་བྱ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་གཞག་པར་བྱ་བའོ།།བཀླག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྗེད་པའི་དོན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་དོན་དང་གཞུང་གི་དོན་དག་ བསྟན་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི་དོན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དཔས་སོ།

因此不应对如是之心生起自满，因为彼仅是无心，即是说仅是心空性而已。如是则彼心也是无心，本性光明是所缘。于彼亦无自满是行相。如何心中无心，即是由义理了知色等也是无色等。
"尔时"是说在正确宣说无心之后。"云何"是说如何开示之义。若问如何开示？即是如世尊所说最胜而开示。若问是何者之最胜？是住于无烦恼者。在二种无烦恼等持中，此处不取与烦恼战斗的那一种，因为第二种是由阶段而住于彼住。
"是故"是说如是具足所缘及行相差别即是小暖位。"不离般若波罗蜜多"是说由此而渐次增上，这是小暖位的所缘及行相差别。因为是小暖位阶段，后位也应随顺。
也应就十二种因的差别而言，获得之因是菩萨暖等。论中说："三乘皆行"。也是声闻、独觉彼等自菩提之因。以"于声闻地学"等而说明，因具功德故为地和基，是第七因相。"于地"是因相义。"欲学"是欲修习。"温习"是听闻教法。"受持"是诵读。"执持"是置于心中。"读诵"是为不忘而诵读。"通达"是以具义而成一切智。"开示"是为以教授他人义理和文句之义而以自己福德力摄受他人，是为菩提而住。"应学"是菩萨。


 །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དེ་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་རྣམ་པ་བཅུའོ། །ཐབས་མཁས་པ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་མཇུག་ནས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ ཡོད་པའོ།།ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཀུན་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་བྲལ་དང་། །གནས་དང་བརྟགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ ཙམ་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དེ་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །གང་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ཅན་བརྟགས་པ་འདི་ནི་དྲོད་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་དུ་གང་གིས་ཀྱང་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་མ་ནུས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །བདག་གིས་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་མི་ཤེས་པའོ། །བདག་གིས་དངོས་པོ་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་མའི་ ཚིག་ལས་སོ།།བདག་གིས་དངོས་པོ་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ངེས་པར་བཤད་པའོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །གློ་བ་ལ་གཅགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་སྟེ། རིགས་ པ་མ་ཡིན་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདུ་བ་དང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་ནི་འདུ་བའོ། །སྒྲ་ལས་གཞན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་འཇིག་པའོ། །མིང་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མིང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། གང་དག་ འདུ་བ་དང་འཇིག་པ་གལ་ཏེ་བྱ་བ་དང་།དགག་པ་ཡིན་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ ཕྱི་ནས་ཀྱི་དོན་ཏེ་ཡང་ཡང་གི་སྒྲ་ཡིན་ནོ།།མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པས་རྟག་པ་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མི་གནས་པ་ལ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བའི་གནས་པ་དང་། རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རིགས་པ་འདིས་འདུ་བ་དང་འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ།

"瑜伽"是指止观。"作"是说应获得。"菩萨地"是指从极喜地到法云地十地。"善巧方便"是指下文所说现观后所出现的十种。"具足"是说拥有。"圆满成就"是说完全究竟。这些是因的差别。
论中说："色等离生灭住，及住所思议，不可言说"，是说色等连生灭法的程度也不存在，这是中暖位的所缘。名也无住无离，这是行相。又如说"菩萨"这一法的假立名言，是大暖位的所缘。从蕴界乃至佛不共法，皆不能以言语表达，这是行相。
这即是由"尔时"等所说。"我不知"是从义理不知。"我不知事"是从下文。"我不知事"是开示。余者是决定解说。"不缘"是现量。"不如实随见"是比量。"心所执著事"是意识执著，是由不合理而作。
关于"集散"，从声音理解是集。从声音生起其他决定是散。"唯名"是说空无实义之名，如说"菩萨"。若有人认为集散是作用和遮遣，则说"菩萨非菩萨"。"然而"是表示过失极大。"彼亦"是后说，是后义，是重复词。"不住"是变异，意为无常住之常。"亦非不住"是说非变异住，也非相续常住之意。以此理趣意在说明无有集散。


 །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཞི་པོ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། ལན་དུ་མིང་དེ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི དྲོད་འབྲིང་གི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་མིང་གཉིས་མེད་པས་སོ། །མི་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཐ་སྙད་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན།ཞེས་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས། ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེས་ན་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ།།རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་དུ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གིས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་དྲོད་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་རོ།།ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པར་དཀའ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོད་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཤད་པས་ནི་ཚིག་ལས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་དོན་ལས་སོ། ། ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་དོན་ལའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ཞི་གནས་སྐྱེས་པར་སེམས་མ་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །བསམས་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དེས་ན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མོས་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག མཐོང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པར་སྐྱེས་པའོ།།མ་བྲལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་ངེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ ཕན་པས་ན་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་གོ་སྐབས་ཏེ་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཡོད་པས་ན་ས་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པའི་ལེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། གསུམ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་ སོ།།དེ་ནི་དྲོད་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ།

同样地，无住也非无住。为什么呢？这四者从何而来？答曰："因为彼名不存在"等，这些是中暖位所缘的差别。
"如是"是说无有义与名二者。"不住"是说不安住于真如。"亦非不住"是说因为是言说决定，故非仅是假立，此为所思。"亦非安住"是说此仅是假立，不安住于色，不安住于蕴界等诸种自性。因此意在说明不可言说。"亦非不安住"是说非永远不安住，因为能以言说表达。这些是大暖位所缘和行相的差别。
关于"世尊"等，"如是"是指如前所说的所缘和行相。"甚深"是难以信解。"般若波罗蜜多"是中暖位和大暖位的特征。"说"是从文字。"显示"是从义理。"开示"是就义理而言。
又如"由生起智慧故生起止观心不怯弱"等，如前所说义理。"思惟"是增上意乐，意为一向决定。"胜解"是由止观力所生起的决定。"不离"是说由此渐次增上。
关于"不退转"等所说，"不退转"是决定不退转于圆满菩提。由于对此有益故称为"有益缘"。"菩萨地"是处所，因具功德聚故称为地。"住于彼善"是说正住于彼。云何安住？以安住之理，即以三轮不执著之加行。这是大暖位所缘和行相的差别。


 །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་དེ་དག་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།དེ་མི་རྟག་སོགས་པར་མི་ གནས།།དེ་རྣམས་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ནི་མི་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུད་གསོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གང་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདིར་དམིགས་པའོ། །གང་ཡང་དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། །དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ལས་ཆོས་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་དང་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་མཚན་ཉིད་ལའོ།།སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་ལ་བསྒོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གིས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ ལ་མི་གནས་པ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན།གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

现在宣说小顶位。关于此，论中说：
"色等不住彼等，彼之体性无自性，彼等一之自性一，彼不住于无常等。彼等空于彼之体，彼等一之自性一。"
色等诸法不住于识的体性，是为不住。这又是什么呢？即色等诸法空于分别色等自性以及执取色等分别的体性，但非空于识的体性。如《入无分别陀罗尼》中说："识并非于一切处皆能了知一切。"因此，是显示色等诸法空于识的体性，这是此处的所缘。
所谓"彼等一之自性"是指互为体性，这是其行相。如是，色等即是空性，因为法与法性无别，所以空性即是色等。色等也是真空性的体性，而非识的体性，此为其义。
同样，所谓"彼不住于无常等"是说色等不住于无常等，这又是什么呢？即不可得无常等性。"彼等一之自性一"是说无常性即是空性，空性也是无常性，这是其行相。
如是，色等是不住的，世尊于诸大般若波罗蜜多中广说此为不住。另

--------------
 好的，这是对这段藏文的翻译，我会尽量保持原文的含义和逻辑：

**翻译：**

现在要阐述微细的要点。基于此，经论中说：“色等不住，这些的自性中没有自性。这些各自的自性，不住于无常等。这些以其自性为空。这些各自的自性。” 如此宣说。色等不住于识的自性，即是不住。这是什么意思呢？色等本身被执着，以及执着色等被抓住的自性是空性的，但不是识的自性。因为识不是一切都遍及一切。如《入不思议解脱经》中所说，不作分别。因此，在识的自性中，显示色等本身是空性的，这就是这里的重点。所谓“这些各自的自性”，是指相互的自性，这是它的相。如此，色等本身就是空性，因为法与法性不异，空性即是色等。色等也真实是空性的自性，但不是识的自性，这就是其含义。同样，“不住于无常等”是指色等不住于无常等。这是什么意思呢？即是说，无常等本身是不可见的。所谓“这些各自的自性”，是指无常本身是空性。空性也是无常，这是它的相。同样，色等是不住的，在《大般若波罗蜜多经》中，世尊广说不住。另外，世尊还说了其他，即简要地阐述了这些词语和文字的含义，如“世尊又说”等。所谓“在般若波罗蜜多中”，是指微细要点的特征。所谓“行”，是指通过听闻和思维。所谓“通过修习”，是指通过止和观。不要安住于色等。为什么呢？所谓“为什么不住于此”，即如何知道不住于此呢？“色显现为造作”是指对色进行分别。所谓“不应行于此”，是指因为对它进行分别。

**解释：**

这段文字主要探讨了空性的概念，特别是色（物质）等现象的空性，以及它们与识（意识）的关系。以下是一些关键点的解释：

* **微细的要点：** 指的是对空性更深入的理解。
* **色等不住：** 指的是色（物质）、受（感受）、想（概念）、行（意志）、识（意识）等五蕴，它们本身没有固有的自性，是空性的。
* **自性中没有自性：** 强调了空性并非虚无，而是指事物没有独立的、固有的存在。
* **不住于无常等：** 指的是色等现象的无常、苦、无我等特性也是空性的。
* **识的自性：** 指的是意识的本质，这里强调了色等现象的空性并非意识的空性。
* **入不思议解脱经：** 引用了经典来支持观点。
* **止和观：** 指的是佛教的两种主要禅修方法，止（奢摩他）是平静心，观（毗婆舍那）是洞察实相。
* **色显现为造作：** 指的是我们对色等现象的执着和分别，这些执着和分别本身也是空性的。

**总结：**

这段文字的核心思想是：一切现象，包括物质和意识，都是空性的，没有固有的自性。通过修习止观，我们可以逐渐认识到这种空性，从而从执着和痛苦中解脱出来。

希望这个翻译和解释对您有所帮助！


 །དེའི་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ལགས་པ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། ལན་ནི་མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་ བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ལན་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་གཟུགས་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུ་ལའོ། །སྤྱད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་ཀྱི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ལགས་ཏེ། ཡོངས་སུ་མི་བཟུང་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ན་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཡོངས་ སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པའི་བར་ནི་ཡོངས་སུ་མི་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཡང་མི་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་འདིའི་མིང་གསུངས་སོ།།གང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དམིགས་པ་ཡངས་པས་ན་ཡངས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པས་མདུན་དུ་མ་བགྱིས་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ ངེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པར་ངེས་པའོ།།དེ་ནི་རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདིར་ནི་མདོར་བསྟན་པར་བཞེད་དེ་འདིར་ཡང་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བ་སྟེ། མ་བཤད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ པས་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པའོ།།གཉིས་པ་ནི་འབྲིང་དུ་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་སྟེ་ཕྱེད་ཙམ་དུ་བསྟན་ན་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་ནས་གོ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཅུང་ཟད་བསྟན་ན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་མགོ་སྨོས་པས་གོ་ བའོ།



我来为您翻译这段藏文：
为什么这样说呢？怎么知道那不是修行呢？答案是说"如果行于诸行"等等。"不执取"是指不缘取。"争论"是指小顶。"不圆满"是指中顶。"不出离"是指大顶。
"于一切智"是指知晓一切事物。"不执取"是指不应执取。为什么是不应执取呢？以"般若波罗蜜多"等来回答：
"非色"是指不执取色，因为相违。"于此"是指在小顶。"应行"是指应当修习瑜伽。瑜伽即是三昧。如果住于色等，则是行于色等诸行，而非行于般若波罗蜜多。由于执取不执取，所以不住于色等时即是所缘。
从无执取色乃至无执取般若波罗蜜多，这就是不执取。既不执取色等，也不执取异于色等的，这就是行相。"此亦"等说明了这个三昧的名称。对于一切法无所执取的三昧，称之为如是。因所缘广大故称为广大。诸佛称赞故为无上。无量即是佛性。于此决定即是决定无量。
这是小顶的所缘和行相的差别。世尊在此欲略说，这里也有三种入法：第一是喜好广说，因不说则不能理解，故重视文字。第二是喜好中等解说，因说一半便能理解余下部分，故通过详细解说而理解。第三是喜好简略，因稍加说明便能理解很多，故提及开头便能理解。

།དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་དང་། སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་དང་། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་པར་བཞེད་དེ་རྒྱས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་ རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང་།།དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཞིང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་འདིར་དམིགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདི་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ གསུངས་ཏེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །འཛིན་པ་མེད་པས་ན། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པའོ། །བཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལས་ཤེ་ན། མཚན་མར་གཟུང་བ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ཁྱད་པར་ གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་སྡེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་མིང་ངོ་། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའོ། །ཀུན་ ཏུ་རྒྱུ་སྡེ་ཅན་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་ཞུགས་ཤེ་ན།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྟེ། རྩེ་མོའི་འབྲིང་ལའོ། །དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཡང་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱི་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཡེ་ ཤེས་ཏེ་རྩེ་མོ་འབྲིང་ལའོ།།དེ་ཞུགས་ནས་གང་བྱས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཤེས་ པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དེའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།གཟུགས་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན། དེའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཀྱང་དེ་དག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ གི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་ནི་རྩེ་མོའིའོ།།དེའི་རྣམ་གྲངས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
对于这些，世尊依次说了十万颂、二万五千颂和八千颂，在此是想要略说而非广说。就中顶而言，论中说："于诸法不执，彼等不见相。"
于此，不执取一切法是所缘，不见法之相是行相。以"此即一切智性亦"等来说明。一切智即是知晓一切事物。因无执取故，故无所执取。为何无所执取？说"非相执取"等。
诸法之相是特殊性相，从"色、受"直至"佛法"。为显示此义，故说"若"等。"普行外道"是普行者之名。"于此"是指佛陀教法。普行外道如何趣入？是趣入一切智智，即中顶。如是胜解后，以信心随行。
以何趣入？由总体中的一分而生，故是一分智，即中顶。为显示趣入后所作，说"不执取色"等，因为不作意其相。不如实见由三昧所生之喜乐俱行的智。以"不如实见彼智在色中"等，也显示不作意其相。
非异于色，非异于识，虽不作意其相，但彼等显现故。"于此语句"中，语是顶的，其异门是分别，即是中顶的意思。"胜解"是生起决定。"于此一切"是教法，"于一切智智"是随教。"一切"是指中顶的意思。


 །གང་གིས་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཚད་མར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། ། རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་རྟོགས་པ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་འདིའི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ་འདི་ཉིད གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་གང་ཡིན་འདི་གང་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བཀའ་སྩལ་པའོ། །ཅི་ཆོས་གང་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ མེད་པ་དང་།མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། །བསམ་པ་ནི་ངེས་པར་ཐོབ་པའོ། །མ་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་རྩེ་མོ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ བཅོས་ལས།གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ཡང་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །གང་འདི་ལ་སློབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ།།བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་འདིའི་དམིགས་པའོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་སེམས་དང་མཚན་དང་གཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རྣམ་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
什么是随信行？说"法性"等，即是以导师教法为量而如是胜解。"所缘"是指见为实事。涅槃是一切法中最殊胜者，于此亦不作实事增上慢，于涅槃无增上慢，这是中顶的所缘和行相的差别。
就大顶而言，论中说："以慧遍了知，一切无所缘。"从般若波罗蜜多中遍了知是此之所缘。一切法无所缘是行相，此即"复次世尊"等所说。
"此是何？此是谁的？"是总问。任何无有、不可得之法即是差别。"此是否为般若波罗蜜多"中，"若如是"即是若于无有、不可得作观察即是思择。思维是决定获得。"不怯"是应配于智。余如前，是大顶的所缘和行相的差别。
就小忍而言，论中说："色等无自性，彼无性自性。"以离色等自性为所缘。彼自性之自性是行相。此复"尔时具寿舍利子"等所说。从"色亦离色自性"乃至"自性亦离自性相"是所缘。离自性义是色等自性，此是行相。"于此学者，是否决定出离于一切智性"，这是小忍的所缘和行相的差别。
就中忍而言，论中说："彼等无生无出离，清净"。一切法无生及无决定出离性，此是其所缘。尔时菩萨身、心、相、依清净是行相。


 །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཞན་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་དག་མཚན་ཉིད་མེད། དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་བརྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས།རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་དེའི་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བརྟེན་པ་དང་མོས་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་ པར་ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་བརྟེན་པའོ།།ངེས་པ་ནི་མོས་པའོ། །ཐ་སྙད་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ལ་དང་པོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ སོ།།དེ་བས་ན་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་སུ་དམིགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་བསྟན་པས་སོ། །མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ བརྟེན་པ་དང་།མོས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤྱོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྟོན་ཏོ། །ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཛིན་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེ་ནི་བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཏིང་འཛིན་དེ་ཡི་བྱེད་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལེན་པ་མེད་པ་དེ་ ནི་འདིའི་དམིགས་པའོ།།དེའི་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནིའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རྗེས་སུ་ཉེ་བར་མ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །མ་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་ པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལེན་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ།

我来为您翻译这段藏文：
为显示此义，"为何"等乃至"复次具寿须菩提"等所说，这是中忍的所缘和行相的差别。
就大忍而言，论中说："彼等无相，不依彼相，非胜解无想。"彼等无相即是远离色等相性，此是其所缘。于色等相，所谓色等是所依、胜解和想，远离彼等是行相。于此极为坚固增上胜解是依止。决定是胜解。言说是想。为显示此义，从"具寿须菩提"等乃至"于此首先应知说示违品是善巧方便"等所说。
因此"尔时"等是直接说示所缘，遮止行相后显示修习般若波罗蜜多。遮止行相是色等相，即色等的依止、胜解和想的相，因此也间接显示了行相。"虽行"等显示修习般若波罗蜜多时无有八种增上慢。"不近行"即是不执著的意思，这是大忍的所缘和行相的差别。
就小胜法而言，论中说："彼三摩地作用性。"三摩地于一切法无所取，此是其所缘。"彼作用性"是行相。"此何故"等所说。"一切法"中"是"字表因由。"不随近行"是说示。"不取"是随说示。意趣为"一切法是无事之自性"。于何处一切法无所取，即如是称，以上显示所缘。由"住此三摩地"等显示行相，这是小胜法的所缘和行相的差别。


།འབྲིང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། །ལུང་སྟོན་པ་དང་རློམ་པ་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་འདིའི་དམིགས་པའོ། ། གང་འདིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རློམ་སེམས་ཟད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དེའི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རློམ་སེམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་ཡང་མ་ལུས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་མེད་པ་ཡངས་པ་མདུན་དུ་བྱས་པའོ། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ མེད་པའོ།།བདག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞག་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེས་ ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་།ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ཞེས་གསུངས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གསུམ་པའོ།།དེ་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདིའི་དམིགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམིགས་པ་ གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སེམས་དཔའ་སྟེ། འདི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །སྐབས་ཀྱིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་སེམས་དཔའ་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོའོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ས་ནི་དམིགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བསྟན་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྣམ་ པ་བསྟན་ཏོ།།བསྟན་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
就中等而言，论中说："授记与慢尽。"住此三摩地时诸佛授记，此是其所缘。于此三摩地慢心已尽，此是行相。从"尔时以佛威力"等乃至"授记"显示其所缘。从"尔时彼三摩地"乃至"一切处皆无"显示行相。
"如是"是指如前所说的慢心。"一切"是指无余。"一切处"是指以一切法无所取三摩地为前导。"我"是菩萨。"等持"是指不退转。"我入三摩地"是指入于第三日、第四日等。"一切种"是指乃至小中小品的行相。"一切处"是从获得三摩地开始，意思是彼一切处皆无，这是中等胜法的所缘和行相的差别。
就大品而言，论中说："三者互为体性，三摩地无分别。"三摩地、般若波罗蜜多和菩萨是三者。彼互为体性是其所缘。三摩地无分别是行相。从"如是白已"等乃至"授记菩提"显示所缘。如是，菩提即是般若波罗蜜多，因为究竟能使觉悟。彼即是勇识，此是彼之本性，因此称为菩提萨埵。依据上下文，彼大三摩地即是勇识，故此即是大勇识。
又如何是此菩提萨埵性？因为是时机，故此三者互为体性与地是所缘。从"能说此三摩地耶"乃至"尔时世尊"显示行相。"能说"是指以言语宣说。


 །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་མི་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །དེ་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་ པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ཏེ།རེ་རེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅུ་གཉིས་བདག་གིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གཟུང་བར་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་ བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་ལའོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །ཇི་ལྟར་རྨོངས་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་མ་རིག་པ་ དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐབས་ཀྱི་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྨྲས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ སློབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སྤྱི་སྒྲ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། གཙོ་བོ་དང་། སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་བསླབ་པར་བྱ། ཞེས་དགོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ལ་ཡང་མི་ སློབ་བོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སློབ་པ་ག་ལས་ཤེ་ན། ལན་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
"不知彼三摩地"是指因为是能取所取，故如是不显现，因此无分别。"真实不知"是指因为不能言说，故无分别。其余易解。这是世间胜法大品的所缘和行相的差别。
其后论中说："如是顺决择分，小中大三品。"顺决择分是指四种顺决择分，每一种又各分小中大三品，共成十二种。"如是"是指应当如我所说那样，依所说的所缘和行相配合这十二种。
就说明其有分别的意趣，论中说："所取分别有二种，以事及其对治故，以迷惑蕴等差别，彼各自分为九种。"所取分别即是对所取的分别。其有二种：一是对事物的分别，即对世间共许的事物；另一是其对治。彼又各自分为九种。如何以迷惑和蕴等差别，意思是以无明和蕴等差别。
从"尔时世尊告具寿善现：善哉"等开始宣说。"尔时"意思是紧接着世尊说"如是学者即是学习般若波罗蜜多"之后。"如是说已"是指为显示世尊所说即是佛语，故由当机的舍利子为请法而说。
"于何法学"中，是思考应当缘于总相、功德、主要、补特伽罗等而学，还是缘于蕴界处等诸法而学。世尊说"于一切法皆不学"，意思是因为学习一切法无我性。"何以故"是问：何以于一切法不学？答案从"舍利子"等开始宣说。


 །ཆོས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་ དང་ལས་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོས་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་བདེན་པ་ཉིད་དུའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ཡང་བྱིས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཐོས་པ་མང་པོ་མེད་པའོ། འོ་ན་ད་ཇི་ལྟ་བུར་ མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྫུན་པའི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བཤད་པའི་རིགས་པས་སོ།།མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་པའོ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའོ། ། དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའོ། །མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པས་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པའོ། །བརྟགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བཟུང་བའོ། །དེ་ནི་ཕུང་པོར་བརྟགས་པ སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ། །མཐའ་གཉིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའོ། །ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་གནས་པའོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ངེས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐོབ་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མངོན་པར་ཆགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པའི་རྟོག་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །མངོན་པར་ ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་གནས་པའོ།།དེའི་གཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པའོ། །གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་པའོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ཀ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པའོ། །ལྔ་པོ་གཞན་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ དག་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ་ཞེས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
"彼法"是指实、德、业等。"如是"是指其体性。"如何"是指以何种体性执著并认为是真实。"凡夫"是指非圣者，即愚者。因为"不具闻"是指无多闻。
"今云何"意思是问以何种方式。"如何无"是指有，因为有能损害故。"如是真实有"意思是因为无，是以虚妄体性显现之义。"如是"是指以所说之理。"无"是指虚妄。"无明"是指因为是无明的差别，故称为无明。
"于彼等"等，是显示境的分别，这是第一无明分别。"彼等"是指愚凡夫。"一切法"是指蕴处等。"于无"是指愚者所执的事物存在。"分别"是指如是执为实有。这是蕴的分别，即第二分别。
"二边"是指生灭。"执著"是指普遍安住。何以故？说"彼等法"等。"不知"是指于真实义不决定，因为未得加行道。"不见"是指无出世间道的分别。从"何以故"等到"执著"是结语。这是执著二边的分别，即第三分别。
"执著"是指住于二边。"彼因"是指原因。"所缘"是指邪知。"住"是指依止。"执著名色"中，"名"是指非色蕴，"色"是指色蕴，此二者即是名色。于彼执著即是执著名色，这是第四分别。
其余五种应当了知，即不知不见"此等色等是杂染，此等是清净"。


།ངེས་པར་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་དང་ཐེག་པ་ལས་སོ། །དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དམིགས་པ་ནི་ངེས་པར་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་བདུན་པའོ། །དེ་བདག་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བདག་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་དགུ་པོ་དེ་ནི་དྲོ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་ནི་སྲབ་མོར་མ་བྱས་པ་དང་། །མ་ སྤངས་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མུན་པ་བསྲབས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུའོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྟགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ སུ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཞེན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།མིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མིང་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཁམས་ནས།ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་ནི་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དེ་ནི་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
"决定不出离"是指从三界和乘中。这是不知杂染和清净的分别，即第五分别。彼等不信空性且不住于诸波罗蜜，这是不住圣道的分别，即第六分别。彼缘于波罗蜜等而不出离，这是缘道的分别，即第七分别。彼缘于我和法，这是缘我的分别，即第八分别。无生、非生起、不造作清净，这是清净的分别，即第九分别，这是暖位的九种分别。这些未变薄、未断除，因此与彼等相应。
为了减薄其分别之暗，说"依止得光明三摩地"，这是第一能取分别的九种。
关于第二，说"彼等"等。"一切法"是指蕴等。"分别"是指以蕴等差别而有九种能取。以蕴等事物分别的差别，蕴等的分别有九种。
其中，从分别执著色乃至执著识，这是蕴义的分别。从分别执著眼乃至执著法，这是生门义的分别。从执著名色和眼识界乃至执著意、法和意识界，这是种类义的分别。从无明乃至老死是生义的分别。从内空乃至无性自性空是空性义的分别。六波罗蜜是波罗蜜义的分别。三十七菩提分法是见道的分别。禅定、无色定和等至是修道的分别。


།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་བདག་ མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།ཡང་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །མཐའ་ནི་མཆོག་དང་རྩེ་མོ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྲངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩིས་སུའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་ནི་རྩེ་མོའིའོ། །སྲབ་མོར་བྱས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔ་ མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་སྤོང་བ་ཉིད་དེ།དེ་བས་ན་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། བདག་སོགས་རང་དབང་ངོ་བོ་དང་། །དེ་ བཞིན་ཕུང་སོགས་རྟེན་སྒོ་ནས།།རྫས་དང་བརྟགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱིས། །འཛིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །འཛིན་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྫས་ལ་རྟེན་པ་དང་། བརྟགས་པ་ལ་རྟེན་པའོ། །རྟེན་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ བདག་ལ་སོགས་པ་རང་དབང་ཅན་དང་།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་རྗེས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་དག་ཆོས་བདེན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །ཆོས་བདེན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་བདེན་པའི་དོན་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའོ།།ཡིད་མི་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་རྣམ་པ་དགུར་རྟོག་པའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་དུ་ དམིགས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་དགུའི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་མཐོང་བ་པོའི་བར་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་དེ་ནི་རང་དབང་གི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ པའོ།།གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་བདག་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པས་དེ་ནི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དང་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་མི་དམིགས་པས་དེ་ནི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ནས།ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ནི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
从如来十力乃至一切相智是无学道的分别。"彼等"等是显示彼等过失。"如实正道"是指无颠倒道、无我智慧。"正"是指真如。"边"是指最高和顶点，即"正边是空性"的意思。"数"是指计数。这九种分别是顶位的。
已变薄而未断除，因此与彼等相应，即断除前九种分别，因此住于光明增长三摩地，这是显示第二能取分别的九种。
关于二种能取分别，论中说："我等自在体性，及蕴等所依门，以实法和假法为所依，承许有二种能取。"能取即能取分别。其有二种：依实法和依假法。所依即所缘。依次是我等自在和依蕴等。此中也应配九种。
关于第一，说"彼等于法谛"等。"彼等"是指凡夫异生。"法谛"是指见到真谛义无我。"不信"是指不恭敬，即分别我有九种。"又"等是说菩萨于任何法都不执著，因为不缘于我体。因此以九种无所缘的相违性而有九种分别。
因为我、有情乃至见者不可显示故无所缘，这是分别自在我体。由色乃至识无我体所缘，这是分别一体。从眼至意、从色至法无所缘，这是分别因体。从眼、色、眼识乃至意、法、意识是分别见体。


 །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་གཟུགས་མེད་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འཕགས་པའི་བདེན་པ་ནི་མཐོང་བ་པོའི་གཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ནི་བསྒོམ་པའི་གཞིའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྟོབས་བཅུ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པས་དེ་ནི་དོན་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བཟོད་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་སྲབ་པར་བྱེད། སྤོང་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་འདི་དག་དང་ལྡན་པས་ནི་སྔ་མ་དེ་དག་ཉིད་སྤོང་ བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་ཟུར་གྱིས་ཞུས་པ་གསུངས་སོ། །ཞུ་བ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ སེམས་ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལ་ཡང་མི་སློབ་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ སློབ་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཅི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདྲི་བའི་བསམ་ པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡང་སློབ་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།གལ་ཏེ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འདོད་དེ་རྒྱུ་དེ་བས་ནའོ། །ན་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་རྒྱུན་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དྲིས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱས་པའོ། །ཅི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འདོད་པའོ། །སྟོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤོད་ཅིག་པའོ། །ལྟར་ཉན་པ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །ཇི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །ཇི་ཕུང་པོ་གཞན་ལ་སྒྱུ་མ་ཡང་གཞན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
从缘起到无色界是分别杂染所依体性。从初禅到无色定是分别离贪所依体性。圣谛是分别见者所依体性。八解脱和九次第定是分别修习所依体性。于十力乃至一切相智亦无所缘，这是分别已作义所依体性。
这九种忍使其变薄而不断除，因此与此等相应即断除前面那些，因此由于决定无所取一味存在，故住于趣入真如义一分的三摩地。
"如是宣说"等是说舍利子旁敲侧击地请问。请问是这样想：如果学一切智时，于此如何是无所缘？世尊回答：于彼亦不学，意为以缘取方式。"如是学"是以无所缘方式学习。"一切法"是获得一切地功德。如是所说是第一能取分别九种。
"尔时世尊"等中"如幻士"等，问的意思是：如果于此胜法中学菩提的菩萨如幻士，那么幻士也应成为学习者并出离。"须菩提因此"等是说，不承许如幻士性，因此。"那"是说话的连续。"问您自己"是问所问的本身。"能如何"是随意。"说"是讲说。"如是听闻"是领受。"此"是安立语言。"何"是问。"如蕴是他者幻亦是他者耶"是所问的意思。


 །སྒྱུ་མ་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་དྲིས་པའི་ལན་ནོ། །དོན་གང་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་ པའི་དངོས་པོའི་དོན་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདིར་སྒྱུ་མའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སྒྱུ་མའི་དོན་བསྟན་ནས་སྐྱེས་བུའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ནི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཤེས་པ་བརྟགས་པ་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ཏེ།ཤེས་པ་དང་བློ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱིས་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཆེད་དུ་བརྟགས་པ་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ་དེ་དག་ལོག་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་འདིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པས་ན་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་ལ་འཕགས་པས་ནི་ བརྟགས་པ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་གཞན་ལ་རྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྟན་པའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བསྟན་ པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་བདག་མེད་པ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བཏགས་པའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དགའ་བའི་ཕྱིར་ལན་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ཅིང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྐལ་པའི་ལན་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བཏབ་པར་མཚན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལའོ།།སློབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་སྟེ། དཔེར་ན། བུང་བ་ཉལ་ནས་འཕེལ་བྱེད་ལ། །པདྨའི་རྩ་བ་གནས་ནས་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་སེམས་ དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལ།སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཡིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བར་བདག་ཉིད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་དཀའ་ བ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ནི་སྒྱུ་མ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའོ། །གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བྱའོ།

我来为您翻译这段藏文：
"幻即蕴"是对须菩提问题的回答。如同幻师所化现的事物之义非真实显现，这是此处幻之声义。因此说"即幻"。说明幻义后，为说明士夫义，此处观察分别"此是想、遍知、假立、言说"的差别，因为是观察差别故为想，即知与觉之义。为引导愚者而假立为假立，因为他们不知其为虚妄。圣者与非圣者皆以此言说故为言说。其中圣者了知假立为虚妄而依止他者，非圣者认为是真实而自己也趣入。"此"是指示。"于五取蕴"是随说名等。"菩萨"是于无实与无我假立为菩萨。因此"此即是幻士"是总义。
"世尊如是，善逝如是"是因欢喜而重复说。"因此"等是为成立并显示菩萨即是幻士而作出明确回答的标志。即菩萨所应学是于正等菩提。"学"是学习之因，如说："蜂卧增长已，莲根住而生。"因为彼于般若波罗蜜多学习是有心故，而幻师所化现的士夫是无意故。"如幻士"是意为如同幻师所化现的士夫般见到自己。"何以故"是说，如此见到自己是困难的，那么如何知道呢？幻师所化现事物之义是幻，与彼相似的士夫是幻士。"应取"是应当决定。


 །གཟུགས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་ དང་འདྲ་བའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དང་འདྲ་བ་སྟེ། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་འདི་ལ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་དག་ལ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ཡང་ལ་ལར་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པ་ཡོད་དེ་དེ་ནི་ཞར་ལ་དབང་པོ་དྲུག་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། སྐབས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་ཅི་རིགས་པར་བཏགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ནི་ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། སྒྱུ་མ་ཉིད་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་མིག་དང་གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ཉིད་ཡིད་དང་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དང་། སྒྱུ་མ་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དང་། །སྒྱུ མ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་ནི་ཁམས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྒྱུ་མ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ཉིད་འདུ་བྱེད། སྒྱུ་མ་ཉིད་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའོ།།སྒྱུ་མ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་བསམ་གཏན་ དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྒྱུ་མ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྱུ་མ་ཉིད་སྟོབས་བཅུ་ནས་སྒྱུ་མ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་ བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གིས་དགུ་པོ་འདི་དག་སྲབ་པར་བྱེད་ཅིང་མི་སྤོང་བ་དང་། དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། །དེ་ནས་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་བར་ཆད་བྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་བར་ཆད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
"色如幻"是因为是所取显现的事物。"彼"是如内。"此"是如彼。"彼等"是如彼等，意为也无能取事物。若无蕴、处等，此中何有心所？有心之蕴等是迷乱，蕴等是不存在的。所化士夫连幻化也无。如是也应解释受等经文。于六处中某些也有假立士夫，这是顺便摄取六根。依上下文是于蕴等假立为士夫。其余应随理假立。如是有九种分别假立。从"幻即色"乃至"识"是蕴假立分别。从"幻即眼"乃至"法"是处假立分别。"幻即眼、色、眼识"乃至"幻即意、法、意识"，及至"幻即虚空界"乃至"幻即识界"是界假立分别。
"幻即缘起"，"幻即无明"、"幻即行"乃至"幻即老死"是缘起假立分别。"幻即三十七菩提分法"是清净假立分别。"幻即空性、无相、无愿"是见道假立分别。"幻即禅定与无色定"是修道假立分别。"幻即一切空性"是胜道假立分别。从"幻即十力"乃至"幻即菩提"是无学道假立分别。法胜使这九种变薄而不断，与彼相应则断前九种分别。然后显示无间三昧，能作障碍者是障。


 །བར་ཆད་བྱེད་པར་ མི་ནུས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའོ།།དེ་དག་ལས་ཤེ་ན། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གང་ ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ལམ་མ་ཡིན་པས་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་ཐབས་མཁས་པས་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་ལ་ཐབས་མཁས་པས་ནི་སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྒྱུ་ ལ་འབྲས་བུར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པས་འཇིགས་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །སྐྲག་ཟིན་པ་ནི་དངངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དངངས་པའོ།།བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུར་བསྟན་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལག་ཏུ་སོང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་ལག་ཏུ་སོང་ན་ཞེ་ན། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་ནའོ། །འདིར་འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རྟོགས་ པར་བྱ་སྟེ།སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་པ་འམ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་མཁས་པ་དང་། ཐབས་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལག་ཏུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དོན་གྱིས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ མི་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་།སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་གོ། །དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་དཔའ་མཛངས་པ་ཐབས་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་དག་ལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལག་ཏུ་སོང་བའོ། །འདིར་ཡང་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་མཁས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གཞན་གཉིས་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
不能作障碍者是无间。从彼等中，其无间即生见道，彼显示第二能取分别九种。如是，此中依据具有四种分别之差别所显示的摄持差别，论中说："心不怯弱等，显示无自性等，断其违品者，一切种摄持。"
"一切种"是指四种摄持，由此摄持随顺菩萨道而非非道，即：方便善巧和善知识，此二者能断除违品。其中方便善巧即心不怯弱等，因为是以因假立果。显示无自性等者是善知识。为显示此处，故说"新入大乘"等。
现前所生怖畏是惊恐。已生恐惧是惊惧。其因是极度惊惧。"若闻此教"是指幻化士夫之教法。"若落入菩萨手中"是如是连接。落入何等手中？是落入大菩萨恶友手中。此处应知"或"字，即"或落入恶友手中"。不调柔、不善巧、非方便善巧，即非大菩萨手中者，称为如是，以义理如是显示。
舍离不善巧方便和断除恶友是两种摄持。因此说"须菩提，若"等。菩萨智者是方便善巧，凡具大者皆如是称，即落入善知识手中。此处也应知"或"字。此显示：方便善巧和善知识是其他两种摄持。


 །དེ་ལ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ ངེས་ཤིང་བསྟན་པ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤྱོད་ཅིང་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་ཐབས་མཁས་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་ པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཞུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞུ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་རྣམས་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལན་ནི་གང་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་ སྟོན་པ་ནི་འདིར་བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ།བདུད་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བྱུང་བའི་ ལུས་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཉེས་པའོ།།དེ་ལྟར་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་ དུ་བྱས་ནས་ལམ་ལོག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངས་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པ་དག་གོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རིག་པར་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །གང་འདི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་གང་གི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་མི་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་གྱིས་མི་དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་དུ་བསྟན་པར་ཤེས་སོ།།དེ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་ དང་།དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་དང་། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟེན་ལ་རིགས་ ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདིར་རིགས་ནི་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པར་གནས་པ་ནི་རྟེན་ཞེས་བྱའོ།

我来为您翻译这段藏文：
其中，于一切法决定无自性并宣说，以具一切种智之无缘智而行诸善法，并将彼等正确回向于圆满菩提，此即方便善巧。与此相反者即是不善巧方便。
"如是宣说"等是请问善知识之相，即"何者是善知识"等请问。答复说"于此"等。显示魔业，此中魔过亦是魔业，因为从魔事而生且是业。如何显示？说"如是"等。魔加持菩萨而生起的身等行为是魔过。如是应知彼等即是障碍菩萨行。"此等魔过"是指我对你所说的。"魔业"是指魔自身化现为佛等形象而显示邪道。
"如是显示"，应知彼等令菩萨远离菩萨行。"此"是指我对你所说。"此等"是指两种魔业。"显示"是"如是"之义。应连接为"如是显示"。从"此"等至"应知"等是结语。
凡能分别波罗蜜多且因此不显示魔业者，以义理显示为非善知识。此是摄持差别。
决择分圆满。
依"成为修行所依"，论中说："六种证法及，对治并断除，彼等究竟及，具悲慧智慧，不共诸学子，他利之次第，智慧无功用，趣入依谓种。"应连接为"依中种"。此中种是指此处菩萨种性，各别决定安住即是依。


 །ཇི་སྟེ། ཅི་ཞིག་གང་གང་གི་རིགས་ཡིན་ཞེ་ན། གང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་ཁེབས་པ་དེ་ནི་རིགས་ཡིན་ཏེ། རྡོའི་རིགས་དག་ ལ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་ནས་ཕྱི་ཟངས་དང་།ལྕགས་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དག་གི་རིགས་གསལ་བར་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་རྟེན་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཆོས་ དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་དྲོ་བ་དང་།རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉེན་པོ་ནི་ཤེས་པའོ། །སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པའོ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་ནི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་ པ་དག་གོ།།སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཆད་པ་མེད་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཉིད་ ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཏེ།དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཐ་དད་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་རིགས་སོ།།འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བའང་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བརྟེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་ དབྱེ་བས་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ནམ་མཁའ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ལམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དེ། དབྱེ་བའི་ལམ་དང་། བྱའི་ལམ་དང་། ཉི་མའི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདི་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ནས་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་ སྟོན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གཉིས་ལའོ།

我来为您翻译这段藏文：
若问何为何种种性？自性清净而为客尘所覆者即是种性，如石种清净一切垢染后，显现铜、铁、金、银等种性一样。
若问，彼等所依法是什么？说"六种证法"等。证即了知，其法有六种：暖、顶、忍、世第一法、见道、修道。
"对治并断除"中，对治是指智慧，断除是指灭尽违品。"彼等究竟"是指究竟趣入如来戒蕴等，究竟断除破戒等之义。
"具悲慧智慧"是指智慧与悲心如日月光明。"不共诸学子"是指不共声闻缘觉的智慧。"他利之次第"是指无间断时。也是任运生起的智慧，凡成为此等所依者即是菩萨种性，此即法界。
如论中辩论说："法界无差别，种性不应异。"因无彼差别，故不应说此是佛种性、此是缘觉种性、此是声闻种性。
对此回答，论中说："依所依法异，宣说彼差别。"所依是指佛等差别法，故由彼差别而有种性差别。如虚空虽无差别，但由道的差别而有差异，如鸟道、日道等。
如是摄要后，须菩提请问，以"如是请问"等显示此义。于"所谓菩萨摩诃萨"中，余词为"于一切大乘"。"于此"是指两句。


 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཚིག་གི་དོན་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་སྦྱར་རོ། །འདིར་རིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡིན་གྱི་རིགས་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན མ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་ཞུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཚིག་དོན་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་དོན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ། ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཚིག་གི་དོན་མེད་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདིའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་དེའི ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ།དེ་ཉིད་དག་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་རིགས་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ཡང་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྔ་ཕྱི་ཐ་མི་དད་པས་སོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དབྱེ་ བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་རིགས་ཉིད་དུ་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཉིད་དེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བཅོ་ལྔ་པོ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་དེ་ཆོས་དེ་རྣམས་ལའོ། །ཅི་རིགས་པར་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་སློབ་པ་ནི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པའི་དྲི་མ་སེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ན་བྱང་ཆུབ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཡིན་གྱི། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
所谓"菩萨"，是指何为菩提之词义所说，以及何为词义相连。此处是指何为种性之实义。凡有菩萨种性者即是菩萨。此又是对善逝菩提而言，无种性者非菩提所依。
为了以菩萨之名说明菩提种性，圣者须菩提如是请问。世尊开示道："须菩提，无词义即是菩萨词义"，即是菩提种性。故说"菩萨词义"，即是无词义、无种性实体，是为法界之义。
此菩萨名言之境，因蕴等空性及法性即是其法界，彼清净究竟即称为菩提。故虽是种性却非实有，是无实体相之空性。或者，虽是菩提种性却非所依，因前后无别。所依所缘之差别是为了了知实体。
若问何以故，即问如何知彼法界即是种性，以"须菩提，菩萨"等作答。因为学习无执著，故法界即是菩提种性。"一切法"是指十五法，如说"六种证法"等。
关于"无执著"，住著是缘于非真实事物故为违品，与彼相违故无执著于彼等诸法。或因是其对治故，或因与彼相违故。于彼等无执著而学习即成善法。故能遣除一切分别垢染。
当法界极为清净显现时即成就菩提，故唯此为菩提种性，其他则非。


 །ཆོས་དེ་དག་གི་ཇི་ལྟར་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་མེད་པ་དང་། རིགས་དམན་པ་དེ་དག་གི་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན ཀྱང་གཟུགས་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན།གཟུགས་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་འོད་དང་། མུན་པ་དང་དེ་ཟད་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དམིགས་ པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ།།དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང་། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང་། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །གང་དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང་། །གང་དག་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་སྟེ་དགེ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །དེ་ཉིད་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཐབས་སོ། །འདིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱས་པ་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད ལ་མ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་དམིགས་པའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་ དང་།།སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་རང་འབྱུང་གི། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །རང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན་རང་འབྱུང་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ནི་འདིའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་གང་གིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུའི་ཆེད་དུ་ཞེ་ན། ཆེན་པོ་གསུམ་དག་གིས་གྲངས་སུ་བྱས་པས་ན་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། སེམས་དང་སྤོང་བ་དང་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་ འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ།ཆེན་པོའི་ཆེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཆེན་པོའི་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ།

我来为您翻译这段藏文：
若问如何是彼等诸法之所依？因非无种性与劣种性者之所依故。虽然如此，若问无色法界如何是彼等之所依？如同无色虚空是月光、日光、黑暗及其消失之所依一样。此是修行之所依。
依所缘而论，论中说："所缘一切法，即是善等法，世间之证悟，及欲出世间，有漏无漏法，有为无为法，声闻共同法，及佛不共法。"
"善等"是指善、不善及无记。"世间之证悟"因是所证故为证悟，即是善。意为世间与出世间之善。余者易解。
即此说"须菩提，菩萨摩诃萨"等。以七种现观次第所证即是通达，即是彼义之方便。由此通达义理，故于一切法无执著者当证得圆满菩提。
"即"是表因由之义，因为缘一切法是所成就之所缘。依所为而言，论中说："为诸有情胜，断除与证悟，此三大所为，是为自然智。"
因自然生起故称自然，即是菩萨。此是其所为。以何所为而证得圆满菩提？即是一切有情之最胜，为三乘所摄之住处。若问为何称大？以三大所数故为大，即心、断除与证悟。此即是三。
此复如是显示：为大智等是大所为，因为是大之所作境故。此菩萨摩诃萨具有缘念一切有情之心，故称摩诃萨。


 །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་དག་ལས་དེ་ལྟར་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དེའི་སེམས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདིར་ཡང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཆེན་པོའི་གཙོ་བོ་བྱེད་པར་འགྱུར་ བས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ།།ཤཱ་རིའི་བུས་ཞུས་པས་ནི་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པས་ནི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་གཞན་དུ་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ཚོགས་ མཆོག་དང་ནི།།སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་འབྱུང་གི། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ངེས་པར་བཟུང་བའོ།།བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ན་དོན་དང་འདོད་པའོ། །དེའི་ཆེད་དུ་སེམས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་སོ། །འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །དེའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བཏུལ་བའི་ ས་ཡིན་ཏེ་ཆེད་དུ་བྱ་བའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། དེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་དོན་གཅིག་གོ།།དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་འཁོར་བའོ། །འཇིག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཆད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པར་ ལྟ་བའོ།།བདག་ནི་རྟག་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །ལུས་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་ལྟ་བའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
现观庄严论此文，乃世尊于诸大般若波罗蜜多中如是说：为一切有情之最胜者，即是其大心、大智慧。此中所为乃是大众有情及有情大类之主，故世尊称为摩诃萨。
舍利子所问显示大断除，须菩提所问显示大证悟。因此，现观庄严论另作偈颂："为诸有情众，最胜及断除，与证悟三者，应知此三大，自然智所为。"
因此，世尊于此处说"为菩提义"等。"即"是决定词。因追求菩提故为义与欲求。因为是为此而思故称摩诃萨。因此，摩诃萨之词是为所说。
尊者须菩提所问即"须菩提白言"等。世尊告曰："大众有情"等是教示。"有情类"是随后教示。其为主即是三乘所调伏之地，即是所为。有情众之为主即是大性，彼成为"大众有情性"，如是即是大众有情性。
其后"世尊"等中，"时"即是时机。"我见"等是一义。彼等见即是以宗派差别执著其事物。生起即是轮回。灭即是涅槃。此二见即是决定为主。"得涅槃即是断"是断见。"我常住"是常见。身即是蕴、界、处等。于彼等无自性中执著为有自性即是身见。"如是"即是如前所说。


 །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་རིགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་སེམས་ ཀྱང་ཡིན་པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་ཡིན་སེམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྦྱངས་པའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མི་མཉམ་པ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དང་མཉམ་ པ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ།།མ་ཆགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། བཤད་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ དོ།།སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།སྒྲུབ་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་དང་། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གནས་བརྟན་ ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།འཇུག་པ་ཉིད་ནི་འཛེག་པ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གོ་ ཆ་ཆེན་པོ་བགོ་བར་སེམས་དཔས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་སེམས་དཔས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོ་སོར་གོ་ཆ་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་དག་ལས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་ཆ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་དྲུག་ལ། །དེ་དག་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ཡིས། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མདོ་ལས་དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
"等"是指持戒、苦行执为最胜等邪见亦应了知。"法"是指道理，即是大断除。其后说"于世尊"等。既是菩提又是心。既是一切智又是心。无漏即是永断一切习气俱有之漏。一切凡夫不等即是无等。与彼无等佛平等即是与不等平等。
无著是教示。未摄受是随后教示。于彼亦无慢心故为所思。"又"字即是何况其他之义。余者易解，如解说相同，即是大证悟。
修行所为竟。
今当解说修行自体，其有四种：即甲胄修行、趣入修行、资粮修行、出离修行。其中首先解说甲胄修行。如是长老摩诃般若为显示彼摩诃萨之因缘故，说"尔时具寿舍利子"等。
趣入即是上升，因为"应知趣入修行，是上升大乘"之句故。披大甲胄而勇进故为摩诃萨。住于大乘而勇进故为摩诃萨，此是省略中间词而思。
其中应当各别配合六波罗蜜之甲胄。甲胄修行于诸大般若波罗蜜多中如同愚者之甲胄而说。依此论中说："于布施等六，各别摄彼等，即是甲胄行，如应说六六。"即是如经中以六组六而说之义。


།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གོ་ཆ་ཁྲབ་དང་བསྲུངས་པ་དང་། །གང་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དབུ་མ་ཡིན། །རྣམ་ཀུན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཇི་སྐད་བསྟན་པས་ ཕ་རོལ་གནོན།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་གོ་ཆའི་མཚན་ཉིད་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་དཔའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།ཡུལ་ཕྱོགས་དང་གྲོང་ཕྱོགས་སུ་ཆད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། གྲངས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་ནི་ལམ་བསྟན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པས་ཕ་རོལ་ གནོན་ཅིང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའོ།།བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་དང་ལས་བཀག་པས་བྱ་བ་བཀག་པ་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་བསམ་པའི་དུས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གང་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ། དེས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་ཆ་བསྟན་ནས། བསམས་ པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དྲི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གང་ལས་ཤེས་ཇི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། རིགས་པའི་རྒྱུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་དག་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་ནི་བཏགས་པ་སྟེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་བསྡུས་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ་རྒྱུའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་བཏགས་པའི་གཞིའོ། གསུམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ལས་བཏགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔགས་བཏབ་པའི་བྱ་བས གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་ནི་འདིར་སྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡོད་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ནི་ཤེས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
世尊母此处当说论典之义：
甲胄铠甲及守护，
以是修行中道故，
以一切种一切相，
如所说而降伏他。
因此当般若问及甲胄相时，世尊告曰："菩萨摩诃萨作是念"即是如是思维。云何？说"无量众生"等。
于方域与乡域无间断即是无量，令无数众生般涅槃即是以示道而令得涅槃。仅此即是如所说降伏他及遮遣诽谤之对治。
"我令无数众生"等是从遮遣增益门中所说，以遮遣作者及业，亦了知遮遣所作。如是从二边对治门是中道。
为显示于令般涅槃思维之时亦如是故，从"彼等众生"乃至"作是念无有"。此说闻所生慧之甲胄已，为问思所生慧故，说"何以故"等。
若问如何知离二边，云何应理，故说"诸法法性是为正理因"。诸法即是蕴等。彼等即是离二边性，此是法性自性。云何？说"若取幻法性"。如是诸法体性有三：初是假立，即蕴等所摄能取所取。二是依他，即为因所转实有，假立之所依。三是圆成，即如是恒有，而彼即是依他离假立之空性。
如幻师以咒加持石子等作用，虽无象等形相，此处幻即是其相。与彼相顺，唯有识性虽实有，然由迷乱力现为蕴等体性，说为幻术。取彼法性即是了知。


 །དེ་ ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡང་མེད་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་བདག་ཉིད་མེད་པས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཀྱང་རིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས དོན་དམ་པ་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་ཅིང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གལ་ཏེ་མི་སྣང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་གཅིག་མཐོང་བར་འགྱུར་ བ་དེས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཡོད་ཅིང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གྲུབ་པོ། །འདི་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའི་དཔེས་ཀྱང་རྟོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཡིན་པ་ནི་འདི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟའི་སྒྲའོ། །མཁས་པ་ནི་མཛངས་པའོ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་ནི་སྒྱུ་མས་འཚོ་བའོ། ། དེའི་ཉེ་གནས་ནི་གང་དེའི་སློབ་མ་ཡིན་གྱི་སྒྱུ་མས་འཚོ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ནི་སྐྱེ་བོའི་ཕུང་པོའོ། །མི་སྣང་བར་བྱས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་སྟེ། སྤྲུལ་པ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་དྲིས་ནས་ཁྱད་པར་འདྲི་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་གང ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བསད་པའོ། །ཤི་བ་ནི་རང་ཤི་བའོ། །བཤིག་པ་ནི་མཐོང་བར་བྱས་པའོ། །མི་སྣང་བར་བྱས་པ་ནི་རང་ཉིད་མི་སྣང་བར་བྱས་པའོ། །བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ནས། བསྒོམས་ པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།བསྒོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཇི་སྐད་ཐོས་པ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
对此说为诸法法性，而非蕴等虚妄，因为若是虚妄诸法，则彼亦成虚妄，非胜义。若无唯识，则无因亦不生殊胜智慧，以彼为境故，胜义亦应有。若有识而无彼法性，则彼时无自性故，虽生真实智慧亦不能了知，因此诸佛菩萨不能见胜义。
复次，若士夫相之识自身存在而蕴等相若不显现，则彼时诸士夫不能见，因无关联故。或者若见一者则应见一切，成过大之过。因此若说识有而以蕴等体性则无，即成就离二边。此亦应以世间共许喻思维故说等。
"是"即非"非是"。"譬如"者，即是"如何"之义。显示彼即极为共许之喻是"如是"声。"善巧"即聪慧。"作幻"即以幻术为生。彼之近住即是其弟子而非以幻术为生者。众人即人群。"令不显现"即真实不见，因摄受变化故。"于意云何"即总问后别问。其中"何"即"然"之义。
"杀"即他杀。"死"即自死。"破坏"即令见。"令不显现"即自令不显现。显示思所生慧已，当显示修所生慧。修亦有三种：止、观及止观双运。其中依止分说"若"等。"如是所说"即如所闻思所生义。


།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་དྲུག་གིས་སོ། །སེམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཀྱང་ བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་དམིགས་པ་འབྱུང་བ་ན།མི་སྐྲག་ཅིང་དེ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་དེ་གཡེང་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་དོན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མི་དངང་སྟེ། དེ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤིན་ཏུ་དངང་ བར་མི་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་འབད་པར་མི་བྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་དངང་བར་མི་འགྱུར་བའོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་གོ་ཆ་བསྟན་ པས་སོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྷག་མཐོང་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མི་དམིགས་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན། གང་དག་ལ་གང་གི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མ་མཐོང་བའོ། ། དོན་བདག་གིས་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་བདག་གིས་འཚལ་ཏེ། གོ་ཆ་མ་མཆིས་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པའོ། །ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་དམ་པ་མཉན་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའོ།།དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བཏགས་པས་མ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་མ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་དྲི་མར་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་པ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོས་དག་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ།།དང་པོ་འདིར་ལྷག་མཐོང་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་བཏགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དག་གིས་འཆིང་བ་དང་ཐར་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །གཞན་དབང་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞི་ གནས་སོ།།དེ་ལ་ཕུང་པོ་ཉིད་བརྟགས་པ་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ག་ལ་ཡོད། དེས་ན་དེ་དང་དེ་ཡང་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
此说即是"须菩提，于此菩萨摩诃萨作是念"等广说。其中"不惊"即以六种所缘。虽摄正心，缘贪心与不悦生起时，不惊且能除彼，因见散乱过患故。"名"者，即心无过且自然生起义明显造作而不惶，此为"作"之语词。"极不惶"者，即任运自然生起等持心不作功用故极不惶。
"仅此"者，即以此止显示一切有情涅槃之铠甲故。"尔时世尊"等说观，彼亦不缘事物及胜义空。空即无见，于何者以何相般涅槃亦不见。"义我知"者，即胜义我知，无铠甲着铠甲。"呜呼"声即胜义堪为所闻故。
"须菩提"等中，"一切智性"即法界清净。彼即自性，故如实非所作。"无造"者，即非贪等过患所染污。"无作"者，即非对治所清净。"彼等有情"者，即彼等胜义即法界体性故。
若问何故，"世尊如是"等是须菩提为显示止观双运道而说。初此是观之处故，然以假立及圆成实体见无系缚解脱事故为观。于依他起见彼二体性故为止。其中蕴即假立，以自性无故，彼等岂有真如，故彼等亦非系非解，因真实无故及无生故。


 །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐབས་ བསྟན་ཏོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞི་གནས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །འདི་ལྟར་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་ཤིང་རྟ་དང་རྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྱུ་མའོ། །འདི་ཡང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ།།སྒྱུ་མ་ཡང་ཡིན་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་ཀྱང་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གོ་ཆ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་དོ།།གོ་ཆ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་མཇུག་སྡུད་དོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མོ། །འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་ནས་ཡང་གོ་ཆ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱམས་མའི་བུ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི།རབ་འབྱོར་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་འདི་ཉིད་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་དེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་དག་གི་དྲི་བ་དྲུག་གོ། །འདིས་འགྲོ་བས་ན་ཐེག་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་དང་ པོའི་དོན་ཏོ།།དེ་གང་ལྟར་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ་རབ་ཀྱི་སྒྲ་གང་ན་ཡོད་ན་འགྲོ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་འགྲོ་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །དེས་ན་གང་གིས་བྱ་བ་དེས་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་ བའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དྲི་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ནི་གང་ཞིག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་ན་དེ་གང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་ཞིང་སོང་ནས་ལ་ལར་གནས་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེས་ན་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་དྲིས་པ་ ཡིན་ནོ།།འདིས་དམན་པའི་རིགས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེས་གང་ཞིག་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་བཀའ་སྩལ་པ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
然后"具寿象者"等是显示止的部分。"作是说已"等是须菩提显示止，以"幻化人"之词。如是现为象等形色的车与石等是幻化。此亦与彼相顺故，唯识显现为蕴等色即说为幻化。既是幻化又是人且具心故，是故为幻化人。如彼体性，止亦非系非解之义。
从"以此"等至"大铠甲"为止是止的结语。"无铠甲"此是观的结语。故此是双运道。此中"正趣大乘"与"正住大乘"之词，是从入乘之时即不舍铠甲故。"慈氏子默然"者是言语圆满。此是铠甲修行。
"尔时世尊"等，是须菩提为观察此正趣大乘及住大乘故说"彼为何"等。此等有六问。以此行故为乘。"彼等大乘为何"是第一问之义。"如何正趣"者是善住，若有"善"字则入于行。能行者即是乘，行即是作。故以何作彼当行之义。行是出离义。故问从何出离。行是何者之相，故问彼以何趣入。行已住于某处之义，故问当住于何处。以此非定出离劣种姓，故问彼当出离何者。"作是请已"等是世尊作答。


 །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ གཟུང་ངོ་།།དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་གུས་པ་དང་དུས་རིང་པོར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་བགོས་ནས་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་འཇུག་པའོ། །དེས་ན་གོ་ཆ་ནི་འོག་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ནི་གོང་དུ་འགྲོ་བ་འང་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་སྒྲུབ་པའོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་ པར་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་།ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བར་རྩོམ་པ་ནི་ཆས་པའོ། །ལྷག་པར་བྱས་པ་དག་ནི་ལྕི་བའི་ཕྱིར་ཁུར་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ཡིན་པས་ཚོགས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཁམས་གསུམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདིར་ཁམས་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ནི། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པ། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །དེས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེའི་མཚན་ཉིད ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཤིང་དང་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་སྔར་མ་མཐོང་བའི་གྲོང་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ལན་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་སྨྲས་སོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པར་འཇུག་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། ཐོབ་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། གནས་ཀྱི་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་གང་ནས་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིགས་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། གཞི་དང་ ངོ་བོ་ཉིད་དེ།རིགས་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གཞི་ནི་ཡུལ་ལོ།

我来为您翻译这段藏文：
所谓"大乘"，此即是大乘。"无量词支"是能诠。"无量"即具无量性。其中第一是一切善法之自性故。第二是恭敬及长时相续不断等故。"正趣"者是披铠甲而善住故为正趣。故铠甲是下出离，上行即是正住修行。
正住亦有二种：正趣修行与资粮修行。其中开始行为装备。增上者因重故为担，是一切种担故为资粮。此二者皆摄六波罗蜜故，是波罗蜜体性故，随顺波罗蜜故，或是波罗蜜果故，随应配之。
"从三界"者，凡是有漏或无漏之无知，此中即是三界，如说："非真实分别，心心所三界。"故出离声闻乘即是从有漏出离。无所缘即是无缘性，即法界。以彼相而出现，如于未见之村出现树与寺等。
此六答说大乘有六种：无量大性、正趣大性、出离大性、相大性、得大性、处大性。或有七种，以不可量与无量之分故。
已说破谤对治，为说增益对治故，从"然从何处"等至"作是说已"而说。于"正趣波罗蜜"所说中，彼等相有五种应说：依次为种姓、愿、增上意乐、所依及体性。种姓是法性，所依是境。


 །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བསམ་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྲུང་བ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་།བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་གནས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་དང་ལྡན་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ དང་།ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་།རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །ཡུལ་གྱི་བདུན་པ་ཡིན་ཏེ་བསམ་གཏན་གཟུགས་ མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་ལས་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡན་ལག་ བཞི་སྟེ།ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་ཡན་ ལག་བཞི་སྟེ།བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ།།ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་ སོ་སྙམ་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ།

我来为您翻译这段藏文：
其余易知。若菩萨住于法性，以菩提心及悲心为先导之意乐，布施一切事物，如是同时守护一切戒律，如是于一切种苦皆能安忍无所顾虑，如是以身语意业成办一切善法资粮，依次即是布施、持戒、忍辱、精进波罗蜜多。
如是于一切事业中，以一切方式调伏身语意，令心于一切方式安住，并于一切法相作详细分别，依次即是禅定、智慧波罗蜜多。
关于趣入修行，论中说：
"禅定无色及布施等，
道与慈等诸法门，
具足无缘清净性，
三轮清净为所作，
六神通与一切智，
知此即是大乘中，
趣入修行之阶梯。"
此等为九种修行，以境之差别故。境有七种，即所说"禅定无色"等。
其中四禅：初禅有五支，寻伺是对治支，喜乐是利益支，心一境性是止支。第二禅有四支，内净是对治支，余如前。第三禅有五支，舍念正知是对治支，乐是利益支，余如前。第四禅有四支，舍清净与念清净是对治支，不苦不乐受是利益支，余如前。
无色有四种：完全超越色想，灭除对碍想，不作意种种想，思维"空无边"，是空无边处。超越空想，思维"识无边"，是识无边处。


།ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པའི་འདུ་ཤེས་དག་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདས་ཕྲ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་ ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའོ།།དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འཇུག་པའོ། །སྦྱིན་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་ཉིད་དེ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འཇུག་པའོ། །ལམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཆོས་ཏེ།དེ་དག་བསྒོམ་པ་ནི་ལམ་གྱི་འཇུག་པའོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། དེ་དག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འདོད་པའོ། །ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་།བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཚད་མེད་པའི་འཇུག་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ ནི་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པའོ།།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་བར་དེ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་ སུ་དག་པའི་འཇུག་པའོ།།སྒོམ་པ་པོའམ། བསྒོམ་པར་བྱ་བའམ། སྒོམ་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་སྒོམ་པ་མི་དམིགས་པ་སྟེ་སྒོམ་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །དེའི་དོན་དང་དེའི་ཆེད་དུ་གང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་འཇུག་པའོ། །མངོན་པར་ ཤེས་པ་དྲུག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྲོ་ཞིང་དེར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་།དེ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉན་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་འཇུག་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
超越所知与能知想，思维"无所有"，是无所有处。超越无所有想，因为正行细微，如同无想，是非想非非想处，即有顶。这些是禅定与无色定的趣入。
"布施等"即前述六波罗蜜多，这些是波罗蜜多的趣入。"道"即三十七菩提分法，修习这些是道的趣入。
"慈等"是指无量，因缘一切众生故为无量。其中有四种：慈、悲、喜、舍。依次是愿具足安乐、愿远离痛苦、愿不离安乐、愿离染污。即："愿一切众生具足安乐"、"愿离苦"、"愿不离乐"、"愿离染污"。如是等相的三昧，这些是无量的趣入。
以二十空性于一切法以无所缘方式修习，是具足无缘的趣入。
行持布施波罗蜜多时，不见布施物、施者、受者，乃至行持智慧波罗蜜多时，不见菩萨及作意，此即是三轮清净的趣入。
无有修习者、所修或修习，此即无所缘修习，是破除修习。为其义利而修习一切善法，此即是为所作的趣入。
以六神通往诣种种佛土，于彼供养诸佛，听闻大乘法，令众生成熟，清净自己佛土，此即是六神通的趣入。


 །རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་།ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་འཇུག་པ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྫོགས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། རྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་། ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་། །སེམས་པ་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང་། །ལམ་དང་གཟུངས་དང་ས་བཅུ་དང་། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡི། །རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚོགས་རྣམས ཀྱི་མཐར་ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སོ།།དེ་ལ་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོར་སྐྱེས་པ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་། ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ ཚོགས་སོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཉིད་དོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་གསུམ་པ་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་དང་འདྲའོ། །གང་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་སྤྱོད་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་སོ།།གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ དང་།ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བ་ མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་ པ་ཉིད་དང་།གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། འདི་དག་རེ་རེའི་རིགས་པ་ཡང་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
获得一切种智并转法轮，为十方诸佛所赞叹，是一切种智的趣入，趣入修行亦圆满。
关于资粮修行，论中说：
"顶及布施等六度，
止观双运诸道分，
善巧方便诸所有，
思维福德及道分，
陀罗尼与十地道，
对治资粮诸修行，
应当了知此次第。"
于诸资粮之后，如实观察诸法之法性，是慈等资粮。对于地狱、饿鬼、畜生众生，息灭一切痛苦，信仰诸佛，愿生天人，是生起资粮。布施等六度资粮即是六波罗蜜多。止观及双运三种资粮如同铠甲修行。以一切种智相应作意，以无所缘方式行持诸波罗蜜多，令他正持，是方便善巧资粮。通达二十空性，是智慧资粮。
这些在世尊《大般若经》中广说：内空性、外空性、内外空性、空性空性、大空性、胜义空性、有为空性、无为空性、超越边际空性、无始无终空性、无舍空性、自性空性、一切法空性、自相空性、不可得空性、无事物体性空性、事物空性、无事物空性、自体空性、他体空性。此等每一种的道理都是因为无有常住、无有坏灭的缘故。为何如此？因为这是它的自性。因为这些如理以自体本空，故是常住体性。


།རྟག་པ་ཡང་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་གང་ལས་སྐྱེས་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ དོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དེ་དེས་སྟོང་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཏེ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ནི་འདུས་ བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་དང་། མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་མཐའ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་མཐའ་ལས་འདས་ པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དེ་ལ་དབུས་ཀྱི་དངོས་པོ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་ཡང་མེད་དེ། དང་པོ་དང་བར་མ་དང་ཐམས་སྟོང་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གང་ལ་སྤངས་པ་དེ་ནི་དོར་བ་སྟེ། དེས་སྟོང་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་ སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེས་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་སུ་རུང་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མྱོང་བའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མི དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您翻译这段藏文：
常住即是恒常安住，非是坏灭之法，这些的自性即是这两种。因此，那即是彼之空性。"为何如此"这句话的意思是"彼之空性从何而生"。"此之自性"等词是显示"从何处也不生"之义。
其中，内法即是眼等六种，以此为内空性。外法即是色等六种，以此等为空性空性。眼等为色等之空性，意即以其境空。色等也为眼等之空性，意即以其有境空。一切法之空性即是空性，这就是空性空性。
大空性是诸方位之空性。胜义即是涅槃，彼以此空即是胜义空性。有为即是欲界、色界、无色界，以此等空即是有为空性。无生、无灭、无住、无变即是无为，其空性即是无为空性。无所得边际即是超越边际，此即超越边际空性。
无始无终者，其中无有来去之实体，故无始、中、终，初、中、后皆空，此即无始无终空性。所舍即是断，以此空即是无舍空性。一切法以自性非声闻等所作故不变，以此空即是自性空性。一切法以一切法空即是一切法空性。
色之相为可见性，受之相为领纳，想之相为取相，应当了知。这一切法以自相空即是自相空性。不可得空性即是过去、未来、现在互不可得，因为本来清净的缘故。


།གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་ བས་སྟོང་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དངོས་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ་དེས་སྟོང་པ་ནི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ་དེས་སྟོང་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་དེས་སྟོང་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ ཉིད་དོ།།གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེས་སྟོང་པ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་དང་སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་སོ། །ལམ་གྱི་ཚོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པར་ བྱའོ།།དེ་ཡང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་གང་གི་རྗེས་སུ་ལྟ་བས་དྲན་པ་ཉེ་ བར་གནས་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ།།དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་བཞི་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ དང་།ལུས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟུན་པ་ཤེས་བཞིན་ཅན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་ལུས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་གི་ཚོར་བ་དང་སེམས་ དང་།།ཆོས་དང་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནས། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟུན་པ་ཤེས་བཞིན་ཅན་དྲན་པ་དང་ལྡན་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ སེམས་དང་།ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ནས་སོ། །འདིར་ནང་གི་ལུས་ནི་རང་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ནི་རང་གི་ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུས་བྱས་སོ། །ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ནི་ལྷག་མ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རང་གི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
凡是缘起者即是无实体性，如是由正加行所生诸法之自性亦不存在，因为是缘起性故，以正加行空即是无实体性空性。实体即是五取蕴，以此空即是实体空性。无实体即是无为，以此空即是无实体空性。因为是自性故为自性，以此空即是自性空性。
他性即是法性、法界，以此空即是他性空性。勇进、宝印、狮子游戏等是三摩地蕴。道蕴即是多种菩提分，当如是说明。
其中有四念住、四正断、四神足、五根、五力、七觉支、八圣道支，这些是菩提分法。其中，以何随观而念住即是念住。由所缘差别分四种：身念住、受念住、心念住、法念住。
其中，于内身随观住，而不以身相应分别而作分别，亦以无所得方式精进、正知、具念。如是于外身，如是于内外身，如是于内外受、心、法，从随观受乃至住于随观法，而不以法相应分别而作分别，亦以无所得方式精进、正知、具念，以利益世间心，断除忧恼。
此中内身即是自己的眼等六处。外身即是自身以外的有为法。内外身即是余下的能造所造属于自身者。


 །ཚོར་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་ལུས་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བའོ། ། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ནི་བདག་གི་ལུས་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།།གུས་པར་བྱེད་པ་དང་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པས་ན་བརྟུན་པའོ། །རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བས་ན་ཤེས་བཞིན་ནོ། །མི་བརྗེད་པའི་བདག་ཉིད་དང་། རྒྱུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་མི་གཡེང་བར་ བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའོ།།འདི་དག་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བསལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལའོ།།རྙེད་པ་དང་གྲགས་པ་དང་བདེ་བ་དང་བསྟོད་པ་ལ་ནི་བརྣབ་སེམས་སོ། །མ་རྙེད་པ་དང་མ་གྲགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྨད་པ་ལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །འདི་དག་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པས་ན་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པར་སྤང་ བའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ འདི་ལྟར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་འབད་དེ། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །ཐབས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ། །དེ་ལ་བྱིང་བ་ལ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ པས་མཐོ་བར་བྱེད་དོ།།རྒོད་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་བསྡུས་པས་སེམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ།

我来为您翻译这段藏文：
受等也由所缘身的差别分三种：受即是乐受、苦受、不苦不乐受。法即是善不善心所。随观身等即是随观身等法性。相应身等即是相应身等名。
"此是我身"，以常无常、乐苦等分别我身即是分别。于彼亦以无所得方式随观即是无分别。因是恭敬作、恒常作的加行故为精进。由随观及正知加行故为正知。具有不忘失性、相续守护性、不散于外性的念即是具念。
这些即是精进、智慧、正念，为显示这些功德故说"断除世间贪心及忧恼"。"断除"即是断。"世间"即是世间法。对于得、名、乐、赞即是贪心。对于不得、不名、苦、毁即是忧恼。由正持智慧故为正持，或者为正断。
其有四种，即：为断已生不善法故生欲、精进、发勤、持智、正安住；如是为不生未生恶不善法故生欲等；如是为生未生善法故；如是为令已生善法住、不失、增长故生欲等。
其中以铠甲精进故"生如是欲"；以加行精进故"精进"；以无厌精进故"发勤"；以方便精进故"持智"、"正安住"。其中对沉没以摄持心使升举，对掉举以摄收令正安住。


 །རྫུ་འཕྲུལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །དེ་ཡང་བཞི་སྟེ། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ལ་ལ་ནི་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བའོ། །ལ་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ཚོགས་མི་སྐྱེད་པ་ཉིད་དང་ལེན་པར་ བསྟན་ཏོ།།ལ་ལ་ནི་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ལ་ལ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཕྲ་མོ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་དམ་འོན་ཏེ་ཡང་དག་པར་མི་སྤྱོད་ཅེས་གང་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་དེས་ནི་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་སྤོང་ངོ་། །དེ་དག་ གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཐག་རིང་དུ་གྱུར་ནས་བག་ལ་ཉལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གོང་དུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་པོ་དག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་ བཞིན་དང་།སེམས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་ནམ་ཞིག་བདག་ལ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པའོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འཇོམས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གོང་མའི་ཆོས་རྟོགས་པར་ བྱ་བ་ལ་དད་པ་ནི་དད་པའོ།།དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་དྲན་པའོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ནི་ཤེས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དེ་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། །འགོག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དབེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ སྲེད་པ་ལས་སོ།།འགོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རྣམ་པར་སྤོང་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའོ། །དབང་བྱེད་པ་ནི་དབང་པོ་སྟེ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དད་པའི་དབང་པོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུའོ།

我来为您翻译这段藏文：
神通即是出世间法，因是神通所依处故为神通足。其亦有四种：欲三摩地、精进三摩地、心三摩地、观察三摩地。如是，有人由具猛利欲故生起一境性相的三摩地。有人由正断精进故示现不生不善聚之取。有人以止、摄持、舍相而摄持心。有人以"我是否正行微细不善业"而自我观察，由此正断。
由彼等远离烦恼后，为断随眠故，以上述四正断发起精进时，生起八断行：欲、精进、信、轻安、念、正知、思惟、舍。其中"何时我能生起世间、出世间等至"即是欲。必定摧毁一切不善法即是精进。信解上法即是信。以此为先即是轻安。其中止分即是念。观分即是正知。其中心作意即是思惟。无烦恼即是舍。
修习具足欲等三摩地断行的神通足，住于远离、住于离贪、住于灭、以正断转依。其中远离即是离烦恼。离贪即是离爱。灭即是苦。正断即是断除一切蕴，此即是以正断转依。
自在即是根，为信等五根。因于生起出世间法得自在故成为诸根，从信根乃至慧根。


 །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་མཐོང་བས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་འབྱུང་བ་ལ་རེ་བ་སྐྱེས་ཏེ་སྟོན་པ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེའོ། །ཡིད་ཆེས་པ་ དེ་གང་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པས་དད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དབང་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་སྐྱེ་སྟེ། དེས་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་ པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དེས་ན་དབང་པོ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལྔ་བསྒོམ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བདུད་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་ཐུབ་པར་དཀའ་བས་དེ་ལྟར་འཕེལ་བས་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་མང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དད་པའི་སྟོབས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་བར་རོ། ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ན་བྱང་ཆུབ་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེའི་ཡན་ལག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཏེ། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན ལག་དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་ལ་ཆོས་ རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ།།ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་དག་ཐོབ་པས་བདག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པར་མཐོང་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང དག་པའི་དྲན་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་གཉིས་དང་ཡང་དག་པར་རྩོལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་ འབྱེད་པ་ལས།རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ལག་།གསུམ་པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་སྟེ། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་ཡིན། །རྣམ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་ཡན་ལག་།འདི་ལ་གཞི་དང་གནས་དང་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་སོ།།ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
由见具足神通足之相，对上生起殊胜法生起希求，而于导师与声闻乘生起信解。此信解于出世间法生起之处具有自在力，故称信根。由根力故，精进等极为增上而生，如是于出世间法生起处具有自在力，故称精进等根。因此成为五根。
修习五根时，如同魔等违品难以摧毁且难以降伏，如是增长而成为力，从信力乃至慧力。于见道如实通达时即是菩提与正等菩提。其支分即是七种正等菩提分：正念觉支、择法觉支、精进觉支、喜觉支、轻安觉支、三摩地觉支、舍觉支。
其中择法觉支等三者是观分。轻安、三摩地、舍是止分。获得彼等后，见自己已断见所断烦恼，为断修所断故修习三种圣道蕴：正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。其中二事及正精进是慧蕴。正念与正定是定蕴。其余是戒蕴。
如《辨中边论》所说："自性支及住支，第三出离支，第四利益支，三种无染支，于此基及处，以及自性观。"其中念是菩提处，择法是自性。


 །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དགའ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གཞི་སྟེ་དེ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གནས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གཅོད་དང་གོ་བྱེད་དང་། །རྣམ་གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་དོ། །ལྟ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས། །གཞན་ལ་རྣམ་པར་ རིག་བྱེད་འདོད།།ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །གཞན་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསུམ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཏམ་དང་འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པས་ཤེས་རབ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར འགྱུར་རོ།།མི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རིམ་པར་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བ་ནི་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། ། དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ ལ་སོགས་པ་རེ་རེའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་པོ། །དེའི་ཕྱོགས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་དག་ནི་འདི་ལ་ལམ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ བརྩོན་འགྲུས་དང་།བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་གིས་ཚིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུངས་རྣམས་མ་ལུས་གཟུངས་ཀྱི་ཚིག་གོ། ། ར་པ་ཙ་ན་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་དེའི་ དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་སྒོམ་པ་ན་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་དེའི་དོན་ལ་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་བཟོད་པའི་གཟུངས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
精进是出离。喜是利益。由从烦恼随眠因所生故，轻安是无烦恼之基，因为它是其对治故。三摩地是住处。舍是自性。
遍断与令解，三种令他信，对治违品故，道支有八种。见戒及少欲，于他表示欲，烦恼及随惑，对治诸违品。
其中于见道遍断即是正见。令他了解即是正思维，因为能令了解发起正语。令他信解支分有三种：正语、正业、正命。由彼等依次令信解三者。由确定言谈相关之语而于智慧生信解。由不作不当作故是戒律。如法寻求法衣等是少欲。
对治违品支分有三种：正精进、正念、正定。彼等依次是修所断烦恼、随烦恼沉没、掉举，以及对治特殊功德现证障碍之义。彼等是念住等各别分类，成为三十七菩提分法。
尽无生智即是菩提。其分即是随顺，彼等是菩提分。彼等于此是道，一切亦是道聚，随应由精进、禅定、般若波罗蜜多所摄。
以一"陀罗尼"之语是就种性而言，即是无余陀罗尼句。于ra pa ca na等字，修习其义如实趣入时，修习圆满时将生起于其义之忍，此即是忍陀罗尼。


 །དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་དོན་ འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དོན་གྱི་གཟུངས་སོ།།དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སྔགས་དོན་ཡོད་པ་སྟོན་པ་ལ་དབང་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཨ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་ཐོག་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨའི་སྒོ་ནི་ཐབས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་སྟེ། དེས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་དང་པོ་ཉིད་ནས་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡི་གེ་ཨའི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་རའི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་རྡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་གྱིས་ཏེ། འདི་ནི་ཡི་གེ་རའི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་པ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར།འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་ཙ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་པས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཙའི་དོན་ཏོ།།ཡི་གེ་ན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་མིང་དང་བྲལ་བས་ན་བདག་གི་མིང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་ལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ས་བཅུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་ས་ནི་བཅུ་སྟེ།དེ་དག་ནི་སའི་ཚོགས་སོ། །དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་དང་། སྦྱང་དཀའ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་དང་པོ་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ།དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དེ་ནས་འདི་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་བས་ན་དྲི་མ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཉམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སྣང་བ་དེ་བས་ན་འོད་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པ་དེ་བས་ན་འོད་འཕྲོ་བའོ།

我来为您翻译这段藏文：
然后，作为持十方诸佛菩萨所说法蕴之因即是法陀罗尼。其后，持其义之因即是义陀罗尼。其后，为救护众生而于显示有意义咒语得自在即是咒陀罗尼。
其中，"a"是一切法之门，因为从本初即无生。"a"门是方便，因为如实了知一切法故。若问如何了知？因为一切法从本初无生。因为一切法之真如等同虚空，由此无生，且从最初染污状态亦无生，因此由真如无生性即是字母"a"之义。
字母"ra"门是因为一切法离尘，因此如同虚空不为尘垢所染，如是彼亦不为烦恼尘所染，此即是字母"ra"之义。
字母"pa"是一切法之门，因为胜义中无差别故。此即一切法胜义中无差别。彼于真如中即是如此，即是无之义。
字母"ca"是一切法之门，由不见死亡与出生，此即因为真如中无死亡与出生，故为"ca"之义。
字母"na"是一切法之门，由离名故，因为无我之名故为"na"之义。如是于字母"la"等亦当如是了知，此即是陀罗尼聚。
所谓十地者，即圣菩萨之地有十，彼等即是地之聚。即是：极喜地、离垢地、发光地、焰慧地、难胜地、现前地、远行地、不动地、善慧地、法云地。
其中，因为初地由获得出世间道而成办自他二利故极喜，由此此菩萨极喜。其后，此离破戒垢染故名离垢。因为此依止不退三摩地而显现诸法故名发光。因为此以菩提分焚烧烦恼薪故名焰慧。


།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མ་རིག་པ་དང་བདེན་པའི་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དཀའ་བས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་སྦྱང་དཀའ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་ པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་གནས་པ་དེ་བས་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། བདེན་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་ཤིང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་བས་ན་རིང་དུ་སོང་ བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་དེ་ཉིད་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་གཡོ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་སྟོན་པས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་ ཚབ་དུ་དབང་བསྐུར་བ་དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ།།འདི་དག་རེ་རེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུར་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཏེ་འདི་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་བསགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཐབས་དེས་དེ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་བསྔོས་པའི་དགེ་བ་ནི། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་ཟད་པ་མེད། །རྒྱ་མཚོར་ཆུ་ཐིགས་གཏོར་བ་ཡང་། །འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་གནས་པ་བཞིན། །ཞེས་སྨོས་སོ། །བཟང་པོ་ སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་།གང་གི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྒོམ་པའི་སྟོབས་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་དང་། གང་ཡང་ཉིན་རེ་འམ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་དེ་དག་སྤྱོད་པ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནམ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ས་རྣམས་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །ས་སྦྱོང་བ་ནི་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལ་བརྟགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
因为出世间的无明与真实智慧相互对立难以清净，故名难胜。因为此中善巧分别缘起故，无著安乐所谓般若波罗蜜多现前而住，故名现前。因为此中缘于菩提分、诸谛及缘起而住于无相并具有精进，故名远行。因为此中彼自然生起故不动，因此名为不动。因为此中以诸无碍解善为菩萨宣说，故名善慧。因为此中菩萨得王位灌顶，故名法云。
此等每一地皆由六波罗蜜多所摄。其中依次第亦成为十波罗蜜多，何为十？即：布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧、方便、愿、力、智，此等即是十波罗蜜多。
其中，以六波罗蜜多门所积集的善根，回向于无上正等正觉，即是方便波罗蜜多。以彼方便令其不尽故。如说：
"回向菩提诸善根，
直至菩提永不尽，
如向大海洒水滴，
住于坏劫不灭尽。"
如普贤行愿等，于一切生中行持六波罗蜜多，即是愿波罗蜜多。修习力及择力，于日日或刹那刹那中行持彼等，即是力波罗蜜多。如实了知大乘而非如言词，即是智波罗蜜多。
诸地于十地等中广说。净治诸地亦于世尊诸大般若经中考察并随说。


 ། ས་རྣམས་སྦྱོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ སེམས་མཉམ་ཉིད།།གཏོང་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། །དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་བཀུར་བསྟོད་དགའ་བ་དང་། །ཆོས་བསྟན་པ་དང་བདེན་པ་ཡི། །ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་ དམིགས་པས།།ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དེ་ཡང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བསམ་པ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །དེ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ལ་སེམས་པ་ཉིད་དེ་ འདོད་པ་ཉིད་དོ།།དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་འདིར་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་རོ། །བདེན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་ངག་སྟེ་དེ་དག་ནི་བཅུའོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །རབ་ཏུ་དགའ་དང་སྙིང་ བརྩེ་ཆེ།།བཀུར་སྟི་གུས་པར་ཉན་པ་དང་། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་བརྩོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་སོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ནི་སྙིང་ བརྩེ་བ་ཆེན་པོའོ།།བཀུར་སྟི་ནི་བཀུར་བར་བྱ་བར་འོས་པའོ། །གུས་པར་ཉན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལའོ། །བརྒྱད་པ་སྨོས་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་གཉིས་པ་ཉིད་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པས་མི་ངོམས་ ཉིད་དང་ནི།།ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང་། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང་། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པས་སོ། །ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་རོ། ། དེ་ལ་དེ་དག་ཉིད་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་རློམ་སེམས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དེས་རློམ་པ་མེད་པས་དེ་རྣམ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལྔ་པ་ཉིད་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
就诸地清净而言，论中说二十颂，当依各地分别解说：
以十种遍净，得证初地位：
思及利益性，于诸有情平，
布施亲近友，寻求正法缘，
恒时出离心，喜敬诸佛陀，
说法及真实，第十诚实语。
应知此诸法，以无所得净。
十种即是十种，即思等。思是信解欲乐。利益性是欲利一切之因。于诸有情平等心。布施即布施波罗蜜多。寻求即是遍求，是缘于诸正法，意为求法。出离即从在家处出离。于彼出离之心即是欲求。所谓喜乐，此中加上"恒时"。真实语即诚实语，此等为十。"此等"即是思等。
戒及知恩报，安忍极欢喜，
大悲敬供养，恭敬而听闻，
第八精进行，布施等诸度。
戒即是清净戒律。忍即忍辱力。极欢喜即是欢喜。不舍一切有情即是大悲。敬供即应受供养。恭敬听闻即于善知识起依止想。布施等即于诸波罗蜜多。所说第八即是第二种清净有八种。
于闻不厌足，无染而说法，
清净诸佛土，不厌生死苦，
惭愧无慢心，此五种清净。
闻即是多闻。清净诸刹土即是遍净。于彼等以回向福德故无慢之自性，以无慢故说"此五种"。第五种清净即是第三。


 །ནགས་གནས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་། །སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་བསྟེན་དང་། །བསླབ་པ ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་།།འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་བདོག་ཀུན་གཏོང་། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནགས་གནས་ནི་དགོན་པ་ན་གནས་པ་འམ་ཡང་ན་དེ་བྱེད་པའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བའོ། །སྦྱངས་པ་ ཡང་དག་སྡོམ་བསྟེན་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཏོང་བའོ། །སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོ་བའོ། །བདོག་ཀུན་གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའོ། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཞུམ་པའི་སེམས་ཉིད་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་ བག་འཁུམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འོག་ནས་བཤད་པ་དག་ཀྱང་འདིས་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། དེས་ན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་པོ་ཉིད་ནི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང་། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །མི་དགེ་ལས་ ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང་།།རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཡིད་གཉིས་དང་ནི་ཉོན་མོངས་བཟོད། །བཅུ་པོ་འདི་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་དག་འཐོབ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདྲིས་པ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་དང་། ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་ནི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ནས་སེར་སྣ་བྱེད་པའོ། །འདུ་ འཛིར་གྱུར་པ་ནི་གཏམ་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་སོ།།བསྟོད་པ་ནི་སྟོད་པར་བྱེད་པའོ། །བརྙས་པ་ནི་སྨོད་པའོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་ལས་ལམ་མོ། །རློམ་པ་ནི་མཐོ་བར་སེམས་པའོ། །ཁེངས་པ་ནི་བླ་མ་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱིས་མི་འདུད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་འཛིན་པའོ། །ཡིད་གཉིས་ ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ།།ཉོན་མོངས་པ་བཟོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བག་ཆགས་ལྷག་པར་བསྒོ་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འདྲིས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་རབ་རྫོགས་པས། །སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྲག་པའི་སེམས་ སྤངས་པ།།བསླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །བཏང་ཡང་མི་དགའ་མེད་པ་དང་། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་ལས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་གོ། །ཉན་ཐོས་ལ་དགའ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ ལ་དགའ་བ་དང་།སྐྲག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དེ་དག་ནི་གསུམ་མོ། །བསླངས་ནས་མི་ཞུམ་པའི་སེམས་ཉིད་དང་། བདོག་པ་ཀུན་བཏང་ཡང་མི་དགའ་བ་ཉིད་དང་། དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བ་དེ་ནི་གསུམ་སྟེ་ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ས་དྲུག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
住林少欲知足，持守清净律仪，
不舍诸学处，呵责诸欲望，
涅槃舍一切，无怯无所见。
住林即住阿兰若或行此事。知足即是正欢喜。持守清净律仪即是不舍。呵责即是厌离。舍一切即是舍弃一切所有。无怯及无所见即是无怯弱心及于一切事无所依，因无怯弱及无畏缩。下文所说十种亦随此，故十种清净即是第四。
亲近及恋家，住于聚会处，
自赞与毁他，十不善业道，
慢心增上慢，颠倒及疑惑，
忍受诸烦恼，若断此十种，
即得证五地。
亲近即与在家出家等。恋家即往诸家行悭吝。聚会即种种不同言谈。赞即赞叹。毁即诽谤。业道即业道。慢即高举心。增上慢即于上师不以身礼敬。颠倒即执持颠倒义。疑惑即怀疑。忍受烦恼即贪嗔痴习气增上熏习，此等即是亲近等。
布施戒忍进，禅定智圆满，
于声闻独觉，断除喜怖心，
乞求无怯弱，舍一切无忧，
虽贫不舍求，即得证六地。
六波罗蜜多各各圆满即是六。喜乐声闻、喜乐独觉、断除怖畏心即是三。乞求无怯弱心、舍一切无不悦、虽贫不舍求即是三，以此十二法得证六地。


 །བདག་དང་ སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང་།།སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང་། །མཚན་མ་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོ་དང་། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་དང་ཆགས་གནས་དང་། །སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །དེར་ལྟ་བ་ལ་མངོན་ཞེན་དང་། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། །ཉི་ཤུ་གང་ལ་རྣམ་ཆད་པ། །དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་འཐོབ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་རློམ་སེམས་མེད། །ཆོས་མཉམ་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་བཟོད ཤེས་དང་།།ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། །སེམས་དུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཆགས་པའི་ ས་མིན་གང་འདོད་པར།།ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་དང་། །ཀུན་ཏུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཉི་ཤུའོ། །གཉིས་པ་ཉི་ཤུའི་སྒྲ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུས་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ཉི་ཤུའོ། །ཉེས་པ་ནི་དྲི་མའོ། ། གང་ལ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཉམས་པའོ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནི་ས་བདུན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ།།རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བདུན་པར་བྱས་སོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བའི་བར་དུའོ། ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ངེས་པའོ། །ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱོ་བའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པའོ། །མཉམ་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་དོན་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་།ཆད་པར་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། རྒྱུར་འཛིན་པ་དང་། ཕུང་པོར་འཛིན་པ་དང་། ཁམས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་ དང་།སངས་རྒྱས་ལ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འགལ་བ་དག་གོ།

我来为您翻译这段藏文：
执著我与众生，及命与补特伽罗，
断常与相因，蕴界及处等，
三界与著处，心生诸怯弱，
三宝与戒律，于见起执著，
于空起诤论，违背于彼过，
若能断二十，即得证七地。
了知三解脱门，三轮悉清净，
具悲无慢心，知法等一相，
无生忍智慧，说法唯一相，
摧毁诸分别，断除想见惑，
思惟于止观，善巧于胜观，
调伏心无碍，智慧遍一切，
非著随意欲，等往诸刹土，
普现自体性，示现此二十。
第二个二十之义，即以二十功德增上圆满。执著即是耽著。其差别从我等乃至处。常即是总摄差别，作为第七分别。三宝等，从佛宝等乃至见佛宝等。于彼执著即是决定。厌离即是厌倦。违背即是违背空性。平等即是同一之义。
其过失之义即是：执我、执众生、执命、执补特伽罗、执断、执常、执相、执因、执蕴、执界、执处、住于三界、贪著三界、住于见佛、住于见法、住于见僧、住于见戒、于空性法性生厌离、违背空性等。


 །ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་དོན་ནི་ སྟོན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་ པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་དང་།ཐེག་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། ལྟ་བ་སྤོང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང་། ཞི་གནས་ལ་ངེས་པར་ སེམས་པ་དང་།ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་དང་། སེམས་དུལ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་ས་མ་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེར་ཡང་བདག་ གི་ངོ་བོ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ།།སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་། །མངོན་པར་ཤེས་པས་བརྩེ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་སྒྲུབ་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བརྟེན། །དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང་། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་ པ་དང་།།ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། །བཟང་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་བརྒྱད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ པ་དང་།མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བརྩེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྒྲུབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་ བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།སྲིད་པར་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དང་པོ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
功德随后显示之义即是：圆满示现、现证无相、了知无愿、三轮清净、大悲即是慈悯一切众生。于彼等亦无慢心。观一切法平等性，善巧通达乘，具无生法忍智，宣说一乘，摧毁一切法之分别，断除想见，断除烦恼，决定思维止，善巧于观，调伏心，一切无碍智，非著地，随欲往诸佛刹土，于彼佛会眷属中亦如实示现自性。
了知一切众生心，以神通起慈悯，成就殊胜佛刹土，为观察故依诸佛，了知诸根及清净，佛土如幻而安住，随意受生于诸有，此等八种业已说。
成就殊胜即是圆满清净之义。八种之语即是八种清净。即：随顺了知一切众生心，以神通悲悯，成就佛土，依止诸佛，作为一观察，了知根之胜劣，清净佛土，反复入如幻三昧，随意受生。
佛土有二种：初为器世间，后为有情世间。


 །སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་དང་། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་ དང་།།སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང་། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །བརྒྱད་ཀྱི་འོག་ཏུ་དགུ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་ བཅུ་གཉིས་ཏེ།སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་པ་དང་། སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། མངལ་དུ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོ་འབྲང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཁོར་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་དང་།སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གི་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ས།།བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ས་དགུ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་སའོ། །དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་ས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིགས་ཅན་ནོ། །བརྒྱད་པའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པའོ། །མཐོང་བའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །བསྲབས་པའི་ས་ནི་ལན་ ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ས་ནི་བྱས་པ་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་སའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ནི་ཉན་ཐོས་ཁོ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ སའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ས་རྣམས་སོ། །ས་དགུ་པོ་འདི་དག་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པའོ། །དེ་དག་ནི་སའི་ཚོགས་སོ། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས།མཐོང་དང་གོམས་པའི་ལམ་དག་ལ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གོམས་པ་ནི་སྒོམ་པའོ། །གཟུང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ གཉིས་ཏེ།དངོས་པོ་ཙམ་ལ་གནས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་གནས་པའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །གང་ཟག་རྫས་ལ་བཏགས་པའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་དག་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་ངོ་། །བརྒྱད་པོ་འདི་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ གཉེན་པོ་བརྒྱད་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
愿力无量边，了知天等语，辩才如河流，最胜入胎及，种姓与血统，家系与眷属，出生及出离，菩提树功德，皆为圆满相。
第八之后为第九，其清净有十二种：无量愿力、了知天等语言、辩才如河流、圆满入胎、圆满种姓、圆满血统、圆满家系、圆满眷属、圆满出生、圆满出离、圆满菩提树、圆满功德。
超越九地后，其智慧安住佛地者，当知即是菩萨第十地。
九地即种姓等地。其中种姓地即具涅槃种性者。第八地即入预流果位者。见地即预流果。减损地即一来果。离贪地即不还果。了知已作故，其地即已作了知地。声闻地即唯声闻第六地。独觉地即独觉地。菩萨地即前说诸地。超越此九地后，菩萨以何智慧安住佛地，即是菩萨第十地。此等为地之集。
依对治集，论中说：于见修二道中，为息灭所取能取分别，说八种对治。修即是修习。所取于见道有二种分别：住于事物体性及住于对治。能取分别有二：依人实体及依人假立之所依。此等于修道亦然。为断此八种，八种对治即是对治集。


།དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ཡང་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ནི་དེའི་གཉེན་ པོའོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་གཉེན་པོའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གང་ཟག་གི་རྫས་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མི་དམིགས་ པ་ནི་གཉེན་པོའོ།།མིང་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་དང་གནས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་ནི་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་དངོས་པོ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གི་རྫས་མི་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་བཏགས་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་རྫོགས་སོ།། །།འདིར་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆེད་དུ་བྱས་དང་མཉམ་ཉིད་ དང་།།སེམས་ཅན་དོན་དང་འབད་མེད་དང་། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། །ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདིར། །ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ སོ།།འདི་ཉིད་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་གསོལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་ ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་འདི་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།

我来为您翻译这段藏文：
其中见道，即缘于真如等、色等、梦等所取事物是分别，不缘其法性之相即是其对治。缘于布施等乃至佛法等对治事物是分别，不缘即是对治。缘于阿罗汉布施等及补特伽罗实体是分别，不缘即是对治。缘于名、表示、言说等是分别，不缘即是对治。
于修道中无住与非无住，是以一切法无住之理，即是法界之理之义。彼等即是不缘所取事物。不缘布施等对治事物。不缘预流等补特伽罗实体，及缘于入预流等、预流果等补特伽罗假立所依，彼等即是对治集。资粮修行圆满。
此中由出离故为出离修行品。依此论中说：为利益及平等，有情利无勤，极为出离及，获得相出离，一切种智及，出离道境性，此八自性即，名为出离修。
此即如是宣说等。若问须菩提启问何事，即说"大乘"等。由此胜伏天人阿修罗等世间而菩萨得出离，故此乘称为大乘。何故能胜伏一切世间？因得未得之大我故。其为何？即成就有情众之最胜性，具大心性、大舍性、大证性之大，如是此即是为利益出离。


 །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྦྱོར་རོ། ། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མེད་དེ་ཁ་དོག་མ་ཡིན། དབྱིབས་མ་ཡིན། ཐོགས་པ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། མཐའ་མེད་པ། དབུས་མེད་པ། བྲི་བ་མེད་པ། འཕེལ་བ་མེད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ནམ་མཁའ་ནི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དེས་ན་དེ་དག་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་། གྲངས་དང་། ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ མེད་པས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ།རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་སོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདི་སྙེད་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མེད་པས་ནམ་མཁའ་མེད་དོ། །ནམ་མཁའ་མེད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པས་ ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པ་ ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འོང་བས་ན་འོང་བའོ། །ངེས་པར་འགྲོ་བས་ན་ངེས་པར་འགྲོ་བའོ། །གནས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལས་ལྡོག་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་ཅིང་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་གང་དུ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། གཡོ་བ་དང་འགུལ་བ་དེས་འབད་པ་མེད་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་དོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་སོ། །ཕྱི་མའི་མཐར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུའོ། །དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །གསུམ་པོ་འདི་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ནི་དུས་ གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།

我来为您翻译这段藏文：
以等同虚空故是大乘，因此说彼乘为大乘。关于等同虚空，何以为等同？如虚空无方位差别，非色、非形、无碍、不可示、无边、无中、无减、无增、无生、无灭、不属欲界、不属色界、不属无色界。大乘亦复如是，故以等同虚空故是大乘，因此是平等性出离。
如说"如虚空"等，虚空是开显空间，大乘有空间，故为开显彼等，于世界、数量、方位无有边际，故无量无数不可计，以此种类，以此行相。若问是否开显如是众生之空间？因无众生故无虚空，无虚空故无大乘，无大乘故无一切法。因此众生、虚空、大乘及一切法皆无色、不可示、无碍、一相，即是无相。如是开显如是众生空间即是大乘，故此是有情利益出离。
关于"于此"等，由来故为来，由定去故为定去，住即是去之对立。大乘中无此三者。因一切法无动，因彼等自性无所从来、无所往去、无所安住，以此无动无摇故是无勤出离。
关于"世尊"等，"如是"即是虚空性，"于此"即于大乘。前际即过去时，后际即未来时，中即现在。此三者于大乘中亦不可得，彼即是三时平等性之乘，故为大乘。


།ཇི་ལྟར་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདས་པའི་དུས་ཀྱང་འདས་པའི་དུས་ཀྱིས་སྟོང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱིས་སྟོང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་སྟོང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི་འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མེད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་དོ། །འཁོར བ་མེད་དོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐེག་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས།འདི་ལ་བསླབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐབས་སྟོན་ཏོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྟོན་པ་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དག་གིས་དོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར།གང་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་ནོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས།དེ་ལ་ཐོབ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཚིག་བཅུ་གཉིས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའོ། །དེ་ལ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དང་པོའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པའོ། །གཟུགས་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསུམ་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཞི་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྔ་པའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ དྲུག་པའོ།།ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདུན་པའོ། །གང་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྒྱད་པའོ།

若问何以为三时平等性？因为过去时以过去时空，未来时以未来时空，现在时以现在时空，故为三时平等性。大乘亦以大乘空，菩萨亦以菩萨空，于空性中无过去、无未来、无现在，无烦恼，无清净，无轮回，无涅槃。因此彼乘是三时平等性，以不可示故为究竟出离。
其次说"世尊"等。此处须菩提说明大乘之声义，世尊授予"善哉"后，以"于此学习"等显示获得相之出离处。此处"一切智性"即是一切智性。
其次"于世尊"等是就般若波罗蜜多而言，大乘之说非时故，为断除他人疑惑，富楼那以佛力"世尊"等为答。"随顺宣说"者，因为你宣说一切法与大乘之本性是无实体性之智慧，彼等即是般若波罗蜜多，故意为"随顺宣说"。
"复次"等处即就获得相之出离而言，其中以十二种获得差别说十二句。其次为显示彼二差别故有"复"字。其中"复次"等显示第一句，"何以故"等为第二，"色即菩萨"等为第三，"世尊如是"等为第四，"世尊所说佛"等为第五，"如我"等为第六，"诸法无自性"为第七，"无所取"等为第八。


 །དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དགུ་པའོ། །དེ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅུ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་ པ་ལས་གུད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གོམས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབས་ནས་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པོ།།རྗེས་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ ཅན་མེད་པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། དབུས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དེ་དེ་བས་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དང་པོའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་གང་ལས་ཤེ་ན།གཏན་ཚིགས་ནི་གཟུགས་སུ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་དེས་ན་འདི་དག་ ནི་མུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ།སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉེ་བར་མི་མཆི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ དག་ཀྱང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ནའོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པའི་སྡེ་ཚན་ནོ།

"如是彼等法"等为第九，"此为何"等为第十，"世尊离不成就"等为第十一，"若如是"等为第十二。
对所分别起执著习气究竟，执著生起是依他起，彼一切相之遮除即是一切智，是菩萨所获得，此为总义。
今当说支分义：此处又说世尊此大乘中，过去、未来、现在诸菩萨摩诃萨修学已，随得、当得、已得一切智性。其中不见前际、后际及中际，故无众生、无一切法、无菩萨。如是无众生、无一切法、无菩萨，此等前际、后际、中际皆不可二，故于前际等菩萨不近，此为第一义。
"何以故"等中，前际等从何而来？因由"无色"等说明，色等与虚空等同，因依色空性故，此等无边际，即离前际、后际、中际。如是"菩萨"为第二义。
"色即菩萨"等中，"不近"即不去，因为此等亦无所见，依色等空性，因空性与色等无所舍，亦无菩萨，此为第三义。
"如是"者，即于色现时。"菩萨法"即称为菩萨之色等。"一切"即以蕴界等类别之一切。"一切处"即如实一切，即圆满一切支分之类别。


།ཡང་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་ཚན་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་ཕན་ཚུན་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་སྟེ་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཀྱང་ངོ་།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཆོས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །གདམས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་གིས་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གདམས་པ མེད་པས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་གང་ལ་གང་དུ་ཐོབ་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིང་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་མིང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ ནི་མིང་ཡིན་ཏེ།བརྡའི་སྔ་རོལ་དུ་དོན་ཙམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ལ་ཡང་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་དེ་དོན་མི་ཤེས་པ་ཡང་མིང་ཙམ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ། །དོན་མེད་ཀྱང་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་མིང་དོན་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིང་དེ་ཡང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། མིང་ ཉིད་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པོ།།དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མིང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚིག་ལྔས་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའི་སྒོ་དང་། མིང་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐོབ་པ་དགག་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚིག་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་བདག་ལ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཏུ་ མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་སྐབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

"又一切"者，即于彼一切类别中各各皆一切。"一切相"者，即各自互相皆不可得，因彼等为空性故。"一切智性亦"者，即一切相智性亦然。
"世尊彼"等中，"彼法"者，即了知为此处所说菩萨。"般若波罗蜜多"者，即一切相智性。"何法"者，即所谓菩萨。"以何法"者，即以般若波罗蜜多。"于何法"者，即所得一切相智性。"教授"者，为令获得，即是"谁以何于何"之义。如是因无教授故无随行，故"谁于何处得何"，此为第四义。
"佛"者，即佛性，即一切相智性之义。"唯名"者，即离实义为名，故无实义之体性为名，因于施设前仅见义故。名中亦无义之自性，因不解义者亦有唯解名者。虽无义亦有声之结合，故名无义。正因此故，彼名亦不成就，即名自体不成就。故菩萨名不成就及一切相智性名不成就而得，此为第五义。
如是首先以五句即从法无我门及唯名门遮遣所假立菩萨之得。为从人无我门遮遣彼故为第六句，如世尊所说"我于我"及"世尊我极不成就"中，"极"者，即言语不成就，彼非真实有，如相无故，如是由声及语境而了知。如是一切法及菩萨亦无。


 །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚིག་ བདུན་པ་སྨྲས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ལས་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གི་མིང་དང་རྒྱུ་ཐོབ་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བ་བྱས་ པ་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིམ་པས་བཤད་པ་ནི་ཚིག་བདུན་པ་ལ།རྒྱུ་གང་གིས་ཚིག་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདྲི་བ་ལ་རྗེས་སུ་དྲིས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ནས། ཤཱ་རིའི་བུས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱས་སོ།།དེ་ནས་འདིར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བ་དང་། རྗེས་སུ་དྲིས་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དང་། དེའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་ནི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆེད་དུ་བསྟན་ན་ནི་བདུན་པའི་ཚིག་ ཕལ་ཆེར་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་བདུན་པ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ནི་ཚིག་འོག་མ་དང་ཚིག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་ཉམས་པ་དང་པོའོ། །ཚིག་ཏུ་བྱས་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་པོ་བསལ་ནས་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ནི་ ཉམས་པ་གཉིས་པའོ།།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསལ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཉམས་པ་གསུམ་པའོ། །དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དབང་གི་ངོ་བོས་སོ། །འདི་དག་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ།།གང་ཡང་གསུངས་པ། འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མེད་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་འདུས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་དེ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་ནས་མེད་དེ་ཡོད་པ་དག་ནི་ཕྱི་ནས་མེད་པར་མི་རིགས་ཏེ་འགལ་བ་དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ལས་གཞན་དུ་རང་ གི་ངོ་བོ་མེད་དེ།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

基于依他起性之无体性而说第七句。关于"如是诸法无自性"，此从何处得知？因为在诸大般若经中以十二句说明了须菩提语，故于此十二名与因之得，舍利子作问，长老须菩提以理由次第解说于第七句。
问及诸语无自性之因由，随问即以无自性为理由而说明。舍利子以此法门总结说一切法皆无实体之无自性。
此中应知有问、随问、说理由及其总结。此应由义理而知，非为专门显示。若专门显示，则第七句多分将损坏，因为第七句有三种损坏：由时而生即与下句成为一句，此为第一损坏；于所作语义中除去第一格而作第六格，此为第二损坏；除去"无实体之自性"而说"无自性"，此为第三损坏。
解释其义：所谓"如是"，即依他起性。此等为无实体之性即无实体自性，即一切法。又如所说，缘起所生之自性是无，因为是缘起故。近因即和合。其中若有，即从和合所生。凡是从和合所生者，即无自性，因离因则无故。
又缘起者，因无常故。后无，有者不应后无，相违故。因此，任何事物于一刹那中，除刹那外无自性。故彼等无实体即是其自性。又凡无常即是苦，于苦亦应断除。


 །དེས་ན་ཡང་འདི་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རང་གི་ངོ་བོས་ཀྱང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ནི་བདུན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྟགས་པ་འདིས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་གྱིས་བུམ་པ་དང་། ཐ་ག་པས་ རས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱོད་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན།དེས་ན་གཟུགས་དེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དེ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། བརྟག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཚིག་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་རིགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་འདུ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫ་མཁན་དང་ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན ཏོ།།དེ་བས་ན་བརྟགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ནི་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱིས་པས་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་པའི་འོག་ཏུ་ཚིག་གསུམ་ གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་བརྟགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་སོ། །དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོས་སོ། །གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་ མ་གྲུབ་པའོ།།དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ལས་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པར་ཟད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟད་པ་ཡིན་ལ། ཅི་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བརྟག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པས་འཁྲུལ་པ་འཁྲུལ་པར་ཡང་ བརྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གཞན་དབང་ཐ་མི་དད་པ་བཀག་པ་ནི་དགུ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་མི་དད་པས་ཐ་དད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ་ཅི་ཞེས་སྨོས་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གདམས་པར་བགྱི་ཞིང་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ།

因此这些即是无实体之性。故由依他起性之自性，菩萨们亦不能证得一切种智，此即是第七句之义。
以此无实体之自性观察，色等不也是所得吗？因为如陶师造瓶、织工织布等显现运动。故说"彼色为何"等。所观察的色等所成就者为何？即是全无，一切观察皆是无为之义。
正因如此，随后须菩提所说之句是合理的：一切法是无为，因为此无诸行。陶师、织工等亦是观察所得故无，此是其义。因此于所观察中遮遣生灭等，此是第八句之义。
此般若经中亦遮遣所观察之所取，因为彼为凡夫所取故。第八句之后以三句依圆成实自性而说"如是"等。"如是"即以所观察之自性。"彼等"即以依他起性。无自性之空性即是不成就，此是圆不成就之自性之义。
若如是，则法性与法相无别之迷乱尽时，空性亦尽；若空性是观察，则由与彼无别故，迷乱亦成为观察。故说"复次"等。圆成实性非是迷乱之自性，正因如此，遮遣空性与依他起无别，此是第九句之义。
"云何"等说由无别故有差别，说"云何"者，此时如何"不成就"是仅空性之菩萨。"于不成就"即于仅空性之般若波罗蜜多中教授，且非由任何。


 །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ གདམས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཐ་དད་པ་བཀག་པ་ནི་བཅུ་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དེའི་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པ་དེའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཅི་སྟེ་གཞི་མེད་ན་དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་ཆོས་ཉིད་ཡིན། རི་བོང་གི་རྭ་ དང་འདི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད།རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐོབ་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གུད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ སོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ ནི་ཐོབ་པའི་དུས་ན་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ལས་གུད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་ཅིང་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཡང་འདིས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཞིན་དུ་རྟག་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནི་ཇི་སྲིད་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཕྱི་ནས་གཞན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས བརྗོད་དོ།།དེ་ནི་འདིར་བཅུ་གཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །བཅུ་གཉིས་པའི་ཚིག་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། འདིར་སེམས་མི་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལྔས་ནི་ཞི་གནས་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་པར་མི་བགྱིད་ ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་རྣམ་པ་བཞི་བརྗོད་དེ་ཞི་བར་བྱེད།ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་བྱེད་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སེམས་ལ་འདི་དག་མེད་ན་ཡན་ལག་ལྔར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེས་ན་བཞི་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་པ་བཀག་པས་ཡིད་ཕྱིར་ བཅོམ་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཚིག་དྲུག་གིས་ཞི་གནས་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ནི་གསལ་བའོ། །གསལ་བ་དེ་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་མི་སྐྲག་པ་སྟེ། དེ་འགོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་ནི་མི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་ ལྷག་མཐོང་བསྟན་ཏོ།

因为不能于无生中教授，此是其义。遮遣般若波罗蜜多之差别，此是第十句之义。
依他起性即是迷乱，当其迷乱转依时，空性之基为何？若无基础，如是则何为法性？与兔角有何差别？若问菩萨所得与兔角相似是何？故世尊说"离不成就外"等。
"一切法"即蕴等所知。"佛法"即力、无畏等所得。"菩萨法"即前所得功德。"及为菩提而行者"即菩萨。此等一切于证得时，不见离不成就外有异于空性者，与极清净智无别，彼时一切如空性而显现，此是其义。
此亦显示：由随顺此之佛菩提、众生及凡夫之阶位故，如法界恒时显现。其法性乃至依他起存在之时称为法性。此后他处称佛法性之自性身为佛。此是此处第十一句之义。
第十二句从"若"字至"何以故"显示：此中"心不怯"等五句显示五种止。"何故不坏"一句说四种：寂止、近寂止、相续一性、心等持。若三摩地心无此等则成五支，故由遮遣彼四种之坏而说"意不坏"。如是以六句显示九种止。
于真实之观察显现即明了。于彼明了不生怖畏即无畏，即是遮遣彼。以"不畏"一句显示胜观。


།མི་དངང་ཤིན་ཏུ་དངང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དངང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་དངང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །ཡང་དག་པའི་ ཡེ་ཤེས་ལས་དངངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དངངས་པའོ།།དེ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་གོ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྗེས་སུ་བརྟག་པའོ། །བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །ཉེ་བར་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་ བར་རྟོག་པ་ནི་ངེས་པར་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ།ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གྱིས་སོ། །དེ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིའི་འཐད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚིག་བཅུ་གསུམ་པས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲིས་པའོ། །ལན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་འདི་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའོ། །གཟུགས་བརྟགས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེས་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་ འགྲོ་བའོ།།ཉེ་བར་མི་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ མེད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔར་ནི་སྐྱེས་པ་དང་ད་ལྟར་ནི་འགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཐོང་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་བརྟག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་དེ་དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །གཞན་དབང་ལྡོག་པ་མེད་པར་ལན་བཏབ་པ་བཀག་པ་ཡིན་ ནམ།བརྟགས་པར་རབ་ཏུ་སྣང་བས་ནི་དེ་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ནས་ཚིག་དྲུག་གིས་ནི་བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། མི་རྟེན་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ལྡོག་པར་འདོད་དོ། །སྔོན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔ་མ་ནི་རང་ གི་ངང་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཞན་དབང་གི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི། ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་བཞག་ནས་དྲི་བ་ནི། དེ་ཅིའི་ སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

"不惊不极惊"二句显示双运道。其中"不惊"即不惊于三摩地，因无彼故，此是止支。惊于真实智慧即极惊，不生彼即观支。"此是行般若波罗蜜多"是教示。余者是随观。"修习"即以止。"近缘"即近观察是决定思维，以双运道。此是第十二句之义。
为成立此之道理，第十三句显示："何以故"是问。答曰："世尊，当"等。"此等法"即一切法。"于般若波罗蜜多"即现前。"从色观察乃至识，乃至佛法皆不近行"即不近缘，因无显现故不近行。"不了知"即不分别，因无分别故。此是遮遣般若波罗蜜多之自性分别。
为遮遣差别分别故，色等无生灭，不见色等先生今灭，因观察无如相故无生灭，是故二者皆不见。岂非遮遣依他起不转依之答？由遍计显现故，何故彼不近行？
此后六句：于遍计执著则生，不执著及无执著时则许为转依。因先无生故，及前者自然坏灭故，如是彼等即是无生无灭之自性。"一切法是无事之自性"此句是就依他起自性而言，作此一切安立于心而问："何以故"。


།ལན་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་དབང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་མེད་ན་ནི་འབྱུང་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ། དེ་ལས་གཅིག་ཏུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་མི་དད་པ་བཀག་ནས་ཐ་དད་པ་ཡང་དག་པར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། གཟུགས ལ་སོགས་པས་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཤིང་གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྨྲས་སོ། །གཞན་ གྱི་དབང་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་བཟུང་སྟེ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྟགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་ པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེས་ན་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞེས་བསམས་ཏེ་དེ་ནི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་ པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་དང་པོ་ཆོས་བཞི་ཉེ་བར་དྲི་བར་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན། ཉེ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་སེམས་དཔའ་སྟེ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའོ།།དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྲུང་བར་བྱེད་པས་ནད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་སོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལས་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ཨ་པ་ར་མི་ཏ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏེ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་། གཙང་བ་དང་། བདག་དང་སྤོང་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་དང་། མི་དབེན་པ་དང་། སོ་སོར་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་བཟློག་ཅིང་བཀག་པས་ཉེ་བར་རྟོག་པའོ།

答曰："如是"等。凡色等无生无灭者，彼等即是无事，无事亦非生灭事之自性，因相违故。若说无事自性是依他起，则以无二无事生起之义，因彼一向相违故。如是遮遣无差别已，正说差别：彼以无生、灭及色等，此是无二亦无二可得。
色等若无，说"无二可得"岂不是不应理？此中因此故，凡"如是说"等说此。依他起不取色等，云何？凡无二即离生灭圆成实，此是其义。因圆成实是一切法无遍计相之自性，无生灭亦是一切法无自性相。是故此三者是无二之自性，此是得相之决定出离。
今当就一切相智决定出离相而说。其中首先应问四法：何为菩萨？何为一切相智？何为般若波罗蜜多？何为近观察？其中菩提即勇识，故为菩萨。彼通达一切法即一切相智，无执著即一切相智性。由护分别故为病，即对治分别诸法。于诸分别无著即阿波罗蜜多（aparamita），即离著。彼等是到彼岸义，此中亦是智慧亦是到彼岸，故为般若波罗蜜多。以常、乐、净、我及非空、无相、无愿、非寂静，及别别对治彼等十六相遮止观察。


 །དེ་ལ་འདིར་ཉེ་བར་བརྟག་པ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག ལས་གསུངས་ཏེ།དེའི་འོག་ཏུ་ཉེ་བར་བརྟག་པ་གཞན་ཡང་དེ་དག་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་འདི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བྱས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དབང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་འདིར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དཀའ་ བའི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཅེ་ན་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལྟ་ཞོག་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ལག་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། མགོ་དང་ལུས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་སོ་སོར་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་གཞན་དབང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དོན་དམ་པ་མ་ ཡིན་པ་ལ་ནི་གོམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་རྒོལ་བ་ལ།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ཚིག་གིས་ནི་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། ། གང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་མི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ན། བདག་མི་འདོད་དེ་གང་ལས་མི་འདོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དཀའ་བ་སྤྱོད་ན་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པའི་ལན་ཡིན་ཏེ། མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཟིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་པའི་ལན་ནོ། །ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཞི་པའི་ལན་ནོ།

此中，此近观察是从薄伽梵大母中所说。其后，其他近观察亦从彼等中说。为显示此义故，薄伽梵"如是"等乃至"尔时具寿舍利子"等所说，义如前。
"尔时具寿"等中，"何以故"者，谓何故此列入无二数中，无二亦是法界，因此故菩萨亦无生，以离生故，此是法界之义。依他起自性于此未成，因彼非胜义，而此是就胜义而言故。若问于此有何过失？具寿善现"若复"等说。
难行即是行。何故行？以加行精进故。且置加行精进，为诸有情施手、足、头、身等苦，谓为一切有情利益。为何发心各别领受彼等？以铠甲精进而修行，故不作难行，即于彼非精进。其因是依他性故非胜义，于非胜义不应修习，尤其不应行难行，对此诤论，"作是语已"等是善现之答。
其中初句是不承许，"具寿舍利子"等说。若欲行难行，则成就不欲之过失。我不欲，从何不欲？若以难行想而行难行则生执著，因背离正等菩提故。"菩萨摩诃萨亦"等是第二答，"不行"即不成行、不成就之义。"然"等是第二答。"具寿舍利子复次"等是第四答。


།ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་ བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ནས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ ལུས་པ་མཐའ་དག་ལས་ཐར་པར་བྱ་བའོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་སོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་མེད་ཅེ་ན་ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་ པའི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནས་སོ།།ཡང་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡོད་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའམ་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ། ཇི་ལྟར་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟ་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་བསྡུས་པ་འམ། ཐ་དད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད པའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡན་ལག་གི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་སྡེ་ཚན་སོ་སོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བདག་དང་གཞན་དག་ལ་བསྡུས་པའམ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལན་བཞི་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་བཞི་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་ནས། དེ་སྤྱོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནུས་པ་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར བའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།འདིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་ དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྨྲས་སོ།

"乃至我一切"等中，"一切苦"即一切有漏蕴。应从彼等一切中获得解脱。"一切处"即从一切界、趣、生处差别。"一切"即从如是一切三苦。"一切种"即从一切勤勉。"遍一切"即从无余一切获得解脱。
"苦蕴"即苦聚。害心即嗔恚。若问如何无我？"一切处"即从我、有情、命、养育、士夫等一切差别。又"一切"即如所见未见差别而有。"一切种"即以蕴等差别或无差别。若问如何无差别？"遍一切"即如所有类聚或差别，如我如是一切法皆无。
又"一切处"即蕴、界等类别之一切差别。"一切"即为圆满如所有类别支分故。"一切种"即如所有各别类别彼等一切之义。"遍一切"即以一切差别摄于自他或差别之义。
因此，对于无有难行之过失作四种答复。于第四答中如是显示：难行亦见无生性之真如而行之，因彼成为大能力与大果故。于无生中一切苦无显现，见彼性，以一切种遮止一切法分别故。
从"具寿上座舍利子若复"乃至"作是语已"显示。此中"一切智性亦"即一切种智与佛之义。为遮止从彼所得分别故，从"作是语已"乃至"具寿舍利子如是各别显现"而说。


།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་རོ། །ཁོ་བོ་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ པའོ།།གལ་ཏེ་ཐོབ་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། རིགས་པ་མེད་པས་ཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཐལ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གཉིས་ཀ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་ འབྱོར་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གཉིས་ཀ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མི་རིགས་པའོ།།དེ་ཅི་གཉིས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་གཉིས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་གང་གི་མཐར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ་ཕྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་ཏེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། །དེ་ནི་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག པ་དགག་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་པ་ལ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་དེ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ མི་དམིགས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པའོ།

"一切智性亦"即一切种智性亦。"随得性"即从最初一切法即是法界性故，因法界自性清净故而思。
"作是语已"等是须菩提的回答："无生法"即菩萨所谓法界。"获得"即得。"我不欲"即无分别。若欲得者，则我欲生，若成所得，此不欲，以无道理而成得过。因无道理故说"以法亦"等，于"一切法性无生"等方面，此过失为：于彼无生菩萨将得无生一切种智性，因无道理故而思。二者皆从无始以来无所得故。
"具寿须菩提复何"等中，因二者皆是无生性故不应理。此义为：若从二者任一生则应理。为遣除须菩提二者任一所生之方面故，说"具寿舍利子复何"等。"性"应依次第于其他末尾结合。无生法后当生或后未生性如是成。
其中于第二分别如何异生，于第一分别则于法界生相违。因此，由二者皆是无生故善说。无生即法无生法得亦不应理。此即遮止得之分别。
因此，一切法胜义即法界。彼亦因自性光明故，无始无终故，无所得亦无所得法，唯应观察。彼性即遍计诸法不可得性，此即殊胜般若波罗蜜多。


 །དེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟད་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ཟད་པ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞན་ དབང་ཞེས་བྱ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ།སྔ་མ་དག་རང་གི་ངང་གིས་འགགས་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་གཞན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ལ་དེས་དེ་དག་ཟད་པ་ ཡོད་ན།དེ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་གློ་བུར་གྱིས་གཙེ་བ་དང་། རྡུལ་དང་། མུན་པ་དང་། སྤྲིན་དང་། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ ཏེ།ཕྱི་ནས་དེའི་ཐོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྔ་ན་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོབ་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ཉིད་དེའི་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ལ་དེ་ནི་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུ་ ལས་བརྩམས་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།སྐྱེས་པས་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་གི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །ཡང་དེ་ཅི་ཕྱི་ནས་མ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བའི་ཆོས་སྔར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཐོབ་པ་ག་ལ་ཡོད། གཉིས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་པས་ཟད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་སྨྲས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ པ་ཡིན་ཏེ།འདི་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མི་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བར་ཏེ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པའོ།

由此遍计执著穷尽，即是执著因穷尽，摄一切障碍相应的非真实遍计一切分别之依他称为穷尽，因前者自然灭尽且无因故无他生。
因此，自性光明之菩萨所谓法界，被客尘垢染污时，若由此令彼等穷尽，则其穷尽相之清净为得前所未得。譬如自性清净虚空被客尘垢之障碍、尘埃、黑暗、云雾、烟等染污，后由其得相清净而获得，当一切迷乱退除时，极为清净的一切法之法性智慧相一切种智性亦为菩萨得前所未得，此即其清净自性。
由正理故，所得现观成就，此即究竟。其中为清净客尘障碍故，两位上座所说即从舍利子开始"舍利子说"等。生故为生，即依他自性。复次彼后不生之因无故，是无生一分。若于未生之一切智性所谓法前未生后当生，此为第二。
其中第一于无生一切种智性岂有所得？于第二方面当说一切种智性之因，思维非真实遍计亦是常故无穷尽。"须菩提说"即答复。生即已生法，为一切种智性。不生即生法，为非真实遍计，此为二者差别。"彼不敢"即不欲说或不欲宣说。


 །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དམིགས་པ་ན་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྐྱེ་བའོ། ། དེས་ན་འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོབས་པར་འདོད་པ་ཉིད་དེ།སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་སྨྲ་བར་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤོབས་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པའོ། །སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་སྨྲས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྒྲའོ།།སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བའི་བརྗོད་པའི་དངོས་པོའོ། །ཡང་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བའི་བློའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཆོས་ཐམས་ ཅད་དེ་ལ་སོ་སོར་སྣང་ངོ་ཞེས་བསམས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་གྱི་ཚིག་ལ་ བསྟོད་ནས་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཙོམ་མེད་པར་བགྲང་བར་བྱའོ། །གང་དག་གང་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དེའི་གནས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྒལ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། མི་ཉམས་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་ པ་དང་།འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །མི་གནས་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །མི་ འདའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཉམས་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་གྲོལ་བའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ཡང་ཡིན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་ནས་གང་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཐུན་མོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

当缘一切法空性之心相续时，一切迷乱退除，此即是一切种智生起。因此，不应说此无因。此中亦无非真实遍计分别，如是思维。
"舍利子说"即为遮止言说分别而说。关于"于无生法"等，因无生为量所成故欲得胜解，即能说故亦能说彼。"为何不能胜解"是旁敲侧击而问。"说"即须菩提作答。关于"无生性"等，"说"即意语。"胜解"即言说事。"又胜解"即正说智。于一切种智性中此三亦是无生性，法之本性即一切法于彼各别显现，如是思维。如是"各别显现"即是总结。此即一切种智性之出离。
"如是说已"等。舍利子即依时机赞叹须菩提语后，显示道之出离分，"应安立"即无疑当数。"于何者何性"即从彼处出离、超越、不动、不退、不违、不乱。"如是说已"即如是开显分。"此谓"即道之出离。"不住"即于任何无执著法说为如是。"不越"即不退。
关于"如是说已"等，于一切法无所缘即解脱。"此"即刚说示。因于一切法无住且到彼岸故为到彼岸。"何者"即六波罗蜜中何者之义。"于一切乘"即三乘共同。若此即是般若波罗蜜多。


 དེ་ལྟ་ན་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བའོ། །ནེམ་ནུར་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའོ། །རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་རྒྱབ་ ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་དྲིས་པ་འདི་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་དེ་ནི་རྒྱས་པར་འདྲི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་འདོད་པ་ཉིད་དེ་འདོད་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལན་ནོ།།ཡང་དག་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མི་མཐུན་པ་ཡང་དག་པའི་ཚིག་སྟེ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོའོ། །དེའི་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་རྒོལ་བའོ།།ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་སྟོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་འདྲི་བ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཚིག་དེ་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་ནི་བདག་སྟེ་དེ་ནི་འདིར་དཔེའོ། །ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་དེ་ནི་དཔེ་ཅན་ནོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་གིས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་ངོ་ བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དབེན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དེའི་བསམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

若问"如此则非其他"，则"因一切法无住"等易于了解。"如是"即因此故。"退怯"即心生退怯。"犹豫"即生疑惑。"迷惑"即无分别。"转异"即背离。
"作意"即无分别之意。关于"具寿，如何不离作意"，舍利子知作意为分别而问，直至"此即住于作意"。
其后"如是说已"等，须菩提以"善哉"等言开端，因是广问故给予"善哉"。"然而"等是答复。"此义"即所欲义，因是所欲相故为答。"以真实语说"即分别作意之违品真实语，即真实事。其说即具广。
于非出离则为诤论。"决定说"即问。此欲显示道理，自问："何以故"而说，欲知彼真实语从何而知，众生即我，此为此处之喻。作意即分别，彼为所喻。"应知无自性"即应观察所立因。其中无自性即以自相及空性相二者为能执。
故如我无自性，如是作意亦因无执故，此为因。余者亦应配以"无自性"为因。有事即事性。离彼即无性。远离即事性。不可思议即因无彼所思境故。现证即非真实智境性。


 །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་ནི་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་པའོ། །ཡང་འདི་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་སོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལེའུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུའི་དོན་ཏོ། །དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་དང་པོའོ།། །།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་ནས་བརྩམས་ཏེ་ལམ་ཤེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། ། སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། །འདི་དག་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང་། །བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག་།སྒྲུབ་པ་ཤིན ཏུ་དག་པ་ཞེས།།བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་ དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། བཀུར་བ་དང་། བསྔགས་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པ་སྟེ་དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ནི་ལམ་ཤེས་ པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དང་པོར། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་མཛད་དང་། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་ དང་།།རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་ཡི་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དོན་དང་པོའོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུའོ། །མོག་མོག་པོར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འོད་དམན་པའོ། །འོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ནི་དོན་གཉིས་པའོ།།ཡུལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ་དོན་གསུམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
以非如实义，现证即是真实智，因为非如实义易解故。"如是"即是此说。"又如是"即以真实义观察。"住"即以止观方式。"欲"字表示圆满品义。
一切相智行为、发心等十义。显示彼等之品即为品。《圣八千颂般若波罗蜜多难解心要》由阿阇黎宝源寂造论，此为第一品。
从此宣说一切相智，开始说道智，彼亦以十一事宣说。因论中说：
"迷惑等及
声闻独觉道，
此等他功德，
利益大见道，
作及胜解与，
赞敬及称扬，
回向随随喜，
无上作意等，
修行极清净，
此即修习道，
诸菩萨智者，
道智如是说。"
声闻道、独觉道、大利益菩萨见道、修道之作用、胜解作意、赞叹、恭敬、称扬、回向作意、随喜作意、修行、极清净，此十一事即是道智，而此属于菩萨，此为其义。
其中首先关于"迷惑等"，因论中说："为令诸天堪能故，以光令迷惑，境决定及遍满，自性及彼业。"
"令堪能"即发心，为第一义。"故"即为彼义。"令迷惑"即诸天光明减弱。"以光"即以世尊自性光明，此为第二义。"境决定"即彼之境各别决定，此为第三义。


 །ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་བཞི་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་ལྔ་པའོ། །ལས་ནི་དྲུག་པའོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་དོན་དྲུག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལམ་ཤེས་པའི་གཞི་ནི་སེམས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་ན་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་རུང་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དེའི་འཁོར་རོ། །གཙོ་བོ་ཡང་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གཙོར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མོག་མོག་པོར་མཛད་པའི་དབང དུ་བྱས་ནས་ཡང་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དུས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །འདུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པའོ། །འཁོད་པ་ནི་འདུག་པའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་ཚན་ནོ། ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་རྣམ་ཐོས་སྲས་དང་། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་དང་། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་། སྤྱན་མི་བཟང་ལ་སོགས་ཏེ་བྱང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་དག་གི་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རིས་སོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཉིད་མི་མཇེད་དེ་དེའི་བདག་པོ་ནི་ཚངས་པའོ།།དེའི་ཚོགས་ནི་དེའི་རིས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རིས་ཀྱི་གོང་དུ་གནས་གཙང་མ་ལྔ་སྟེ། མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། འོག་མིན་ནོ། །གཙང་མའི་གནས་གང་ ཞེ་ན།འཕགས་པ་རྣམས་འདི་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རིགས་ལྔ་དག་ལས་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་རིས་ལས་འདི་ཙམ་ཉིད་དེ། གོང་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འོད་དང་ནུས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ པ་ལ།དེ་ཡང་འཁོད་པ་སྟེ། གང་དེ་དག་གི་འོད་དེ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོག་མོག་པོར་བྱས་པར་གྱུར་པའོ། །གང་ཡང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་རུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་དོན་དུ་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྣང་བའོ། །རང་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི དོན་ཏོ།།གང་གི་རྒྱུས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སོ། །བྱེད་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
遍满境为第四。自性为第五。业为第六。若此等为六义，如何是一事？此道智之基是发心，离彼则不堪能故。故说彼即堪能，彼于此为主。余者是彼眷属。主亦是于一事立为主。
关于令迷惑，说"尔时"。"尔时"即彼时。"又"字表示殊胜义现证义之差别。"集"即聚集。"住"即安住。"三十三天"即类别。彼之体性即三十三天。
四大天王即多闻子、持国、增长、广目等，为东等方位。彼等众之体性即天众。此三千世界即忍土，其主即梵天。其众即其天众。
第四禅天之上有五净居，即无烦、无热、善现、善见、色究竟。何为净居？因圣者生于此故。彼等从五类各有五千，此即色界天众之量，如上所说，以光明威力而有差别。
关于"复次"等所说，彼亦安住，彼等之光亦被映蔽即成迷惑。"复次彼"即同时之义。为何令堪能？为发心故令迷惑。世尊悉能映蔽一切，因令一切生信故。此为显现。自业异熟即异熟。生于彼即俱生，即无造作义。
以何因映蔽？以佛加持力。以何作用？以佛威光，即以佛世尊自性光明。


 །དེ་དག་ཀྱང་མཐུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སླར་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཐུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་ཏེ། དེ་ནི་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དྲུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ལས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་སྨྲ་བ་ནི་མན་ངག་གོ།།དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཞེས་ཚིག་བསྡུས་པའོ། །གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་ པ་ལས་བྱུང་བའོ།།རྣལ་འབྱོར་དུ་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལ་མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཅིག་ཤོས་གཉིས་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །གཟི་བརྗིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤོབས་པ་དང་ནུས་པ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འོད་ཀྱིས་སོ།།བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་རབ་ཏུ་ཟད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དམན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ངེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །མཚམས་བཅད་པ་ནི་ཟམ་པ་བཅད་པའོ། །གང་ཡང་དཔེར་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྲིད་པ་ལན་ བདུན་པ་དང་།སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་འཁོར་བར་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཐེག་པས་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ནམ་ ཡང་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ངེས་པའོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
彼等虽有大威力，为何不能反过来映蔽？说是以佛威力。佛威力最为殊胜，能映蔽彼等威力，此即令迷惑。
关于"复次尔时"等，"从"即近处。"般若波罗蜜多"与"菩萨摩诃萨"相连，即道智之义。"教授"即开示之义，为令了悟而说即教授。为与彼相应而说即随说。与彼俱说即随说之略语。"住"即闻所生慧。"学"即思所生。"修习"即修所生。
"威力"等是光明等之异名。其中"威力"即教示。其余二者即随说。"威光"即以生起勇悍力用之光明。"加持"即令尽除。
以上文句是就堪能而言，说"若菩萨"等。"发心"即堪能。说"复次"等，以下劣道所得涅槃即真实。彼定解即决定真实。趣入彼即获得。断绝即断桥。
譬如预流七返有、二生、三生，从一善趣转生善趣者，无缘发起无上正等正觉之心，彼以声闻一向寂静乘不能证菩提，因永无希求故，以堪能定境。
从"然而"至"随喜"显示遍满，因摄受声闻菩提而发起正等正觉心故。


 །དེ་དག་གིས་ རང་གི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་མཐོང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསླུས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་མི་གཡོ་བའི་ས་བཅུ་པའི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་རྟོགས་པ་ནི་ཁྱབ་པའོ།།དེ་དག་གི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཁོ་བོ་བར་ཆད་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཚོགས་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་ དག་པར་སྡུད་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ།།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དེའི་ལས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་ཏེ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཟུང་སྟེ་དེ་ལས་བྱུང་བས་ནི་རྒྱུའི་ལྔ་པའོ།།ཆོས་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཁོ་བོ་བར་ཆད་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲའི་དོན་ ཏོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྔར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་གཉིས་ ཀ་ཡང་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དེས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཁྱོད་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ དྲིན་གཟོ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་བཀུར་སྟི་མང་དུ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས པ་གཟོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་གཟོ་བ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གང་གིས་སོ། །སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའོ། །ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །དེ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ སྤྱད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
彼等证悟自己的菩提后，见到佛陀与菩萨出世间的成就，如同自己被欺骗一般思维时，诸如来加持他们，令发菩提心后，如同不动地第十地菩萨一般，具足化身相好，行菩萨行，证得无上菩提，此即遍满。
"我不障碍彼等善分"是自性。善分即善资粮，因为是正集善法故而生起，因此善分生起堪能性即自性。
说"于殊胜法中更殊胜法增上所缘"是彼业用。应连接"从殊胜"，彼即执持菩提心，由彼所生故是第五因格。"诸法"即摄持大乘因果之法。"所缘"即应得。因此"我不作障碍"是表因由之词义。
大乘是应得二种，彼即以菩提心。为生起彼菩提心而欢喜，即是于先前发菩提心者生起欢喜。如是发菩提心二者皆成为菩萨摩诃萨，于道智生欢喜，故说"尔时世尊"等。
"善哉"是因为成办他人大利。"报佛世尊恩"意即如同世尊往昔声闻多作敬事于佛子，如是我等世尊声闻亦当敬事诸菩萨，此即报恩之义。
"何以故"即报恩之因。"昔"即先前。"梵"即涅槃。因此"行"即梵行。彼行即为菩提，故意为"为菩提而行菩提行"。


།གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ་ཇི་ལྟར་གྱི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་པར་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཚིག་འོག་མ་དག་ལས་སམ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ།།བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། །བདག་ཅག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དག་གི་ནང་གི་ཐ་སྙད་དོ། །ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་པར་ཉོན་ཅིག་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །ཡིད་ ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་གི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་ བསྔལ་དང་།ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཁོར་བར་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ནི་འགོག་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ལམ་མོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་ འདིའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །སྟོང་པ་ ཉིད་མཐོང་བ་ཡང་མི་དམིགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི། །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ བཅུ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐྱེན་དང་། འགོག་པ་ནི་འགོག་པ་དང་། །ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་ནི་ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"其他"是类似分别的词助词，表示"如何"之义。"摄受"即应教导。"遍摄受"即应随教。"下文中'或'字"是表示正确之义。
"我等亦"即声闻亦。"我等"是同类中的称谓。"善听"即专心听闻。"极"即一心专注。"忆持"即从思维和修习而生。
"应住于般若波罗蜜多"即应修习道智。其中首先依声闻道见道而说"憍尸迦，菩萨摩诃萨"等。
"住于空性"即因四谛是无颠倒故，于圣者显现为真实，而于凡夫则不然。因此彼即是圣谛：苦、集、灭、道。其中苦是轮回所摄诸蕴。苦因即集。苦尽即灭。能得彼之智即道。住于此四圣谛诸相之空性即是住于空性。
见到如是空性后"应住于般若波罗蜜多"即应住于声闻见道，以等持心。见空性亦是无所缘。
如论中说："于道智之理，以四圣谛诸相无所缘门，应知声闻道。"
声闻藏中说十六谛相，即：苦谛是无常、苦、无我、空，此应了知。集谛是因、集、生、缘。灭谛是灭、寂、妙、出。道谛是道、如、行、出。


 །དེ་དག་ནི་སྤངས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདིར་མི་བཟུང་ངོ་། །གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས པ་དེ་འདིར་བཟུང་སྟེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་དང་བཞི་པའོ། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིགས་ པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ནི་ཞི་བ་སྟེ་ཤི་བའི་རོ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་མཛད་ནས་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་བཞི་ སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ནད་དང་ཤུ་བ་དང་།ཟུག་རྔུ་དང་། སྡིག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་དབྱུང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། འདི་དང་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་སྡིག་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའོ། །ཡང་ བཞིས་བདེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དགྲ་དང་།འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། གཡོ་བ་དང་། རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ལས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་འཇིག་པར་ནུས་པས་དགྲའོ། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་ པས་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྩ་བ་ནས་བཏོན་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བའོ།།འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཇིག་པའོ། །རྟུན་པའི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིགས་པ་དང་། འཚེ་བ་དང་། འགོ་བའི་ནད་དེ་ཐོག་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་ པོ་དང་།སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། མུ་གེ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ནས་བརྩམས་ནས། དེ་བཞིན་ དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་ལ་འགོག་པས་ན་འགོག་པ་སྟེ་འགོག་པའི་བདེན་པའོ།།འདིས་འགོག་པས་ན་འགོག་པ་སྟེ་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་བདག་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་བདག་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི བས་ཞི་བའོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་གཙང་བའོ།

以下是完整的中文直译：
这些依次是断除、现证和修习，此处不取彼等。此处取大般若经中所说，因为能速得声闻菩提。
其中以四相作意于苦，如前所说：无常、苦、无我、空四者。依次是因与生灭相连故，不顺故，非我相故，以我空故。因为以自性空即是寂灭，如同死尸。
对集谛立为十一相而说示。其中四相为断除之义：病、疮、箭、罪。因为是苦因故，是殊胜苦因故，难以拔除故，与现后二世苦因之罪相顺故。
复以四相为遍知真实义：敌、坏法性、动摇、极坏。因能坏我故为敌。刹那刹那坏灭故为坏法性。阿罗汉以道性根除故为动摇。能坏灭故为极坏。
依止义亦有三相：怖畏、损害、众生病。因为是雷电等怖畏因故，与鬼魅罗刹等相顺故，与饥馑他军等相顺故。
从逆观缘起次第，无明灭故行灭，乃至如是唯此大苦蕴灭，是为灭，即灭谛。由此能灭故为灭，即道谛。
其中灭谛有七相：无我、寂静、远离、空性、无相、无愿、无为。因为瑜伽师之我即是苦蕴自性。既无苦故无我。烦恼寂灭故寂静。苦与烦恼即是不净。


 །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བས་རྣམ་པར་དབེན་པ་སྟེ་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཁམས་གསུམ་ དུ་སྨོན་པ་ནི་སྨོན་པ་སྟེ་དེ་ཟད་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའོ།།མ་འོངས་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་ཉིད་དེ་དེས་ན་བདག་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། རྣམ་པར་དབེན་པ་ལ་ སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ལམ་ལ་ཡང་བདག་མེད་པ་དང་།ཞི་བ་དང་། རྣམ་པར་དབེན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དམན་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་དོགས་པར་བྱས་ནས།ཀཽ་ཤི་ཀ་དེའི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་གྱོན་པ་ནི་གོས་པ་ན་བདག་ཉིད་སྲུང་བའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། ། ལངས་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །འདིའི་འོག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས།འདིས་གནས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྩེ་མོ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པའོ་ཞེས་དམིགས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་དྲོ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས པ་ནི་རྩེ་མོའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཉིས་སུ་མི་དམིགས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །དམིགས་པར་བྱེད་པས་ན་དམིགས་པ་དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
因彼等寂灭故为远离，即清净之义。离我与我所故为空性。无有一切有为之因相故为无相。三界之愿为愿，彼尽为无愿。因无有造作未来业故为无造作。
能得灭谛之道谛亦即彼七相，故由能得无我、寂静、远离等故，于道亦有无我、寂静、远离、空性、无相、无愿、无造作。具足彼等二十九相，故能速得声闻道之菩提。
由彼等一切相无所得故，当入道智。故憍尸迦，此中"是故"者，谓因修习小乘道故，菩萨不善方便则堕劣菩提，作是虑已，憍尸迦，是故此道智即是大铠甲、大方便善巧。披彼铠甲为护自身故。
其中大铠甲即是：以具一切种智作意而修习。起已亦当以无所得方式回向一切善根于无上正等正觉。此即声闻见道。
此后当说顺决择分。从"不应住于色"开始，乃至"此住及作意不相离"为止而说。其中乃至"不应住于佛性"为止说暖位。其后乃至"不应住于佛性"为止说顶位。次从"不应以识空为所缘而住"为止说忍位。余者说法上位。
其中于色等无住，无执著故为暖。不得色等彼等之相为顶。于色等无二所得为忍。由能缘故为所缘，故于空性之所缘性亦是二。


 །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལ་མི་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཡུམ་དེ་དང་དེས་བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་དྲང་བར་བྱ་སྟེ།གཟུགས་སོགས་མི་གནས་པ་ནི་དྲོད། །དེ་བཞིན་ཞེས་གང་རྩེ་མོ་ཡིན། །གཟུགས་སོགས་རྟག་དང་མི་རྟག་ཅེས། །མི་གནས་དེ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན། །འདིར་ནི་སྐྱེས་བུ་འཕགས་འབྲས་དང་། །ཁྱད་པར་དག་ལ་ མི་གནས་པ།།དེ་ཉིད་ཆོས་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རེག་པ་ལ་བརྗོད་དོ།།དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དང་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེས་ན་དབང་པོའི་དབྱེ་བས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུམ་འདུས་པ་ལས་ དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་རེག་པ་སྟེ།ཚོར་བ་སྐྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙང་བའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་མི་གཙང་བའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་ཟད་པ་ནས་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ རྟེན་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུའོ།།དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ནི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལྷག་མ་ཡིན་པས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་དུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་བར་དུ་གནས་པའོ། །བཞེངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་ཉམས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་གནས་ཤིང་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་བཞེངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་གནས་ཤིང་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ གོ།།དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བསེ་རུའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
不住于预流果等差别即是法上。世尊母及彼所说当引至他论：不住色等为暖，如是说为顶，不住色等常与无常，彼即是忍。此中不住于圣者果位及差别，即名法上，是圣声闻道。
此中"不应住于眼触"者，谓根、境、识和合所生乐等相应之根变化，仅以相似而已，说彼能生乐等之心所触。从"根变化与触"乃至"故由根差别故有眼触乃至意触"，此亦如阿毗达磨所说："三和合故，根变化决定为触，有生受之业用。"
所谓"悦意"即清净。"不悦意"即不清净。"无为所分"者，谓从无明烦恼尽故，即是无为故。"此世间"者，谓欲界。"于此"者，谓于此处生。"无余蕴"者，蕴即聚集，彼为余故为蕴余，与此相反故为无余蕴。
"佛涅槃"者，谓不住轮回与涅槃，如其次第，由遍尽一切烦恼故，为无漏法，为无边众生利益住至虚空边际。"不起"者，谓无退失所得故。"不住亦非不住"者，谓由无住心性故及无起故。"不安住亦非不安住"者，如前以断除方式。
余者易解，此即法上。如是已说声闻道四顺决择分。由佛威力，于独觉道位时，有诸天子作如是分别，故而说"尔时于此众中"等。


 ། ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཟབ་པར་བསམས་པའོ། །ཇི་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་བརྗོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་སྐད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲ་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། ། ལྷག་མ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཚིག་ནི་ངག་གི་ཚོགས་སོ། །སྨྲ་བ་ནི་ངག་གི་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །བཤད་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ལ་བབ་པའི་ཕྱིར་བློ་ལ་གནས་པའི་བསེ་རུའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པར་མི་རུང ཤེས་པར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏོ།།སྲིད་པ་ཐ་མ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བསེ་རུ་སྟེ། བསེ་རུའི་ཐེག་པ་དེ་དག་ལ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རང་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གཞན་ གྱིས་བསྟན་པ་དོན་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསེ་རུའི་ཐེག་པ་ལའོ། །ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨོས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པས་སོ།།ཐོས་པ་ནི་ཉན་པ་པོ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་བཤད་པ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨོས་པ་མེད་པ། སུས་ཀྱང་སྟོན་པ་མེད་ཅིང་གང་ཡང་ཉན་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་ དག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གསལ་བ་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ལན་གཉིས་བརྗོད་པ་ནི་དགའ་བས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཅག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཟུང་བར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་གོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དཔས་ཆེས་རིང་བ་དང་། ཆེས་ཕྲ་བ་དང་། ཆེས་ཟབ་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །སྟོན་པ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །འཆད་པ་ནི་དོན་གྱིས་སོ། །འདི་ལྟར་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨོས་པ་མེད་དེ་ཞེས གསུངས་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ།དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ལས། གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"有些"是指认为须菩提所说的声闻道也甚深。"如诸夜叉"是指他们所说。如诸夜叉所说即是宣说，是以他们的语言。"于彼等声"是指宣说。余者是随后宣说。言词是语聚。说是以语聚。解说是令理解。
"尔时具寿"等中，"此"是指因契机而住心中的独觉道之教示。"不可知不可知"两次重复是为确定之义。最后有者从他了知即是独觉，于彼等独觉乘中无他人教示，因为彼等以自然智自己现证，故他人教示无义。
"如是"即是诸法法性。云何？"于此些许"中，"于此"是指独觉乘。谓于蕴、界、处等些许也无所说，因为无任何空性法故。闻即闻者，一切法皆无自性，譬如佛化身对所化众说法时无所说，无人教示亦无人听闻。
"尔时彼诸天子"等所说。"明显"即非甚深。重复说是因欢喜。"此"是指我等分别。因非圣者境界故远离，因无戏论故微细，因难以把握故甚深。以声闻道智慧远离、微细、甚深而趣入。
宣说是以言词。解说是以义理。如说"于此些许亦无所说"，是显示智慧甚深，故论中说："不须他人教，自然自证故，犹如独觉智，说为甚深性。"


 །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨོས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ནི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་མེད་པས་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཤེས་པ་ཡང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན།བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ། །དེ་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའོ། །དེ་ནས་ཡང་ལྷའི་བུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་ལོག་པའི་སྐྱེས་བུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་སྒྱུ་མའོ།།འདྲ་བར་སྟོན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །དེ་གཉིས་དང་འདྲ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་སྒྱུ་མ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པ་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་བསམས་སོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསམ་པ་ནི་ལོག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྱུ་མ་དང་ རྨི་ལམ་སྟེ།དེ་གཉིས་དང་འདྲ་བ་ནི་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་དང་སེམས་ཅན་ནི་ལོག་པ་ཉིད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའི་རྫས་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། སྐྱེས་ བུ་དེའི་རྫས་མེད་ན་ཆོས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སུ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་ཉན་པ་བཞིན་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་ འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ།།དེ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྨོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་མ་བཤད་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའོ། །བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་དང་ཉན་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་སྐྱེས་བུའི་རྫས་ནི་མེད་དེ་ནང་གི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུར་བསྟན་ཏེ།དེས་ན་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་པ་འདི་དག་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།གང་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མེ་ཏོག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་བརྗོད་དོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསེ་རུའི་ལམ་མོ།

以下是完整的中文直译：
尔时，以佛陀威力，具寿须菩提等，"若不依此忍"以及"如是于此些许亦无所说"等所说，是指由于无所取知而得无所得性之义。因此，应当领受声闻智，也应当领受如来智，独觉智也应当极为了知，如是思维。这是断除独觉所取分别。
尔时，彼诸天子如是思维等，以咒等力显现的虚妄补特伽罗即是幻化。相似显示即是化现，如彼二者。与彼二相似即如幻众生，彼非幻化自身。虚妄性即是思维为幻化性。
又须菩提所思即虚妄差别的幻化与梦境，与彼二相似即是虚妄性。因此，幻化与众生在虚妄性上无二无别。由此说明如幻化补特伽罗般无补特伽罗实体。"一切法亦"是指补特伽罗一切法亦如幻，因为若无彼补特伽罗实体则法亦无故。
从"尔时具寿舍利子"等至"于此谁亦不生真实执著"，说明长老须菩提如闻法般亦无真实执著。以极执著故为真实执著。无彼即因无真实执著实体故。"未说"即未明说。"遍现"即明显。"有"即是能说所闻之言说。
因此，一切种中无补特伽罗实体，于内蕴等不相杂时说为补特伽罗。故此补特伽罗假立所依蕴等有此执著，而非断除独觉执著分别。
从"尔时帝释天主如是思维"至"若未生者亦非是花"，说明独觉种性。此中"此法门"即是法差别独觉道。


 །རབ་འབྱོར་ལ་མངོན་པར་གཏོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འཆད་པ་ལ་མཆོད་པས་ནི་ཆོས་ལ་ མཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྒྱ་བྱིན་ལ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སེམས་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །མེ་ཏོག་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང་ ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །ལྷའི་གནས་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའོ། །མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྷུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ། །མངོན་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྲུལ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་དགག་ པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་མ་བྱུང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། དེ་བས་དེ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱང་མེད་དེ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་མ་སྐྱེས་ པ་ནི་མེ་ཏོག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མེ་ཏོག་ཀྱང་མ་ཡིན་བསེ་རུའི་ལམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་ནི་རིགས་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ གནས་པས་བསེ་རུའི་རྟེན་ནི་བསེ་རུའི་ལམ་མོ།།བསེ་རུ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པར་ལྡན་པ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ ན་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་འདྲ་བ་ནི་བསེ་རུའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དེ།བསེ་རུའི་ལམ་ནི་གནས་དང་། གཞི་དང་། རྟེན་དང་། རིགས་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བསེ་རུའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་ རུ་ལྟ་བུའི་ལམ།།ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བསེ་རུ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
"向须菩提散花"是指以供养说法者而供养法。"随顺对帝释说"是指了知分别后而说。"如是思维"是指思维下文所说的分别。"此等"即是如是。
"花"因无垢性而与花相顺，即是独觉道所摄诸善法。"住于天界"是指有。"未见"是因无漏性故不堕三界中，如是思维。"散"是指向眷属示现幻化之花。幻化是因不如所现而有。
云何？说"此等"等。"意生"是结语，意即是意所化现之义。为遮止帝释意生性故，说"此等未生"等。如所执之树等无，故非从彼等所生，如是意亦无，因无执著故。因此亦非从彼所生。
须菩提说："憍尸迦，若未生者亦非是花"，意为因彼与此常相关故，既非花亦非独觉道。如是思维，无差别而生即是生。故果依相似种性，因住于因故，独觉所依即是独觉道。
独觉应依有为法道，因有漏非同类性故。有为若具无漏，因与彼相应故，从最初即应成无漏生。因此无漏性同类即是独觉法界，独觉道是处、基、依、种性，彼即是独觉道之所依。
此中论说："为断所取分别，及不断能取，依独觉道，应知正摄。"
尔时，独觉们如何利他？仅由意愿即得成就。


 །དེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་ཉན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གུས་པར་ཉན་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་ གང་དོན་ནི་གང་གང་ལས།།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་དང་། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་དེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་ལའོ། །དོན་གང་དང་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་འམ་འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་ གང་གི་རྣམས་སོ།།དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚད་ མེད་པ་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དྲི་བ་བསྟན་ཏོ།།མིང་དང་ཚིག་ཏུ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་སྟོན་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དྲོད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྩེ་མོ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མི་སློབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རྩེ་མོའོ། །གང་གཟུགས་འཕེལ་བར་བྱ་བ དང་།འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པའི་རིགས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་པོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་བསྟན་ པ་དེ་ནི་བཟོད་པའོ།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་པོ་ལས་གསུངས་ ཏེ།དེས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མི་མཐོང་། འགག་པ་མི་མཐོང་། བླང་བ་མི་མཐོང་། དོར་བ་མི་མཐོང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་མཐོང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་མཐོང་། འཕེལ་བ་མི་མཐོང་། འགྲིབ་པ་མི་མཐོང་། སྩོགས་པ་མི་མཐོང་། འབྲི་བ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ།

以下是完整的中文直译：
如何从彼等听闻？仅以恭敬听闻。如论中所说："何人于何义，如何欲闻法，虽彼无声响，义相如是现。"
"何人何人"是指所化机。"于何何义"是指顺决择分或圣道。"如何如何"是指各各。
从"尔时帝释天主如是思维"到"尔时帝释天主对具寿须菩提如是说"之间，是显示顺决择分。其中至"于无量无边佛法学"为止是显示问题。"名言施设"是指言说。不违彼教法，明显彼义，显示彼义，如是显示一切法唯是假立，此即是暖位。
从"于无量无边佛法学"到"不为增长识及灭故而学"之间，是显示顶位。云何不学？因无所缘，此即是顶位。
从"不为增长色及灭故而学"到"具寿舍利子"之间，是显示忍位。其中无所取色等之理，于大般若经中已说。从内空乃至无性自性空所说者，即是忍位。
从"尔时具寿舍利子"到"帝释天主对具寿舍利子如是说"之间，是显示世第一法。"如是"是引发心中因缘。如是于大般若经中亦说："彼不见色生，不见灭，不见取，不见舍，不见染污，不见清净，不见增长，不见减少，不见增益，不见损减"，此即是世第一法。


 ། དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོད་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། ། རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་བསྟན་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིའི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་བཟོད་པ་གཉིས་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །བདེན་པ་རྣམ་པ་མང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས།བསྟན་བཅོས་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་མཐའ་ཉིད་མེད་པ་དང་། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་དང་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང ལ་སོགས།།སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དང་། །འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལམ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡུལ་འདིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དང་པོའི་ཚིག་རྐང་པ་གསུམ་དོན་གཞན་དུ་བྱས་པ་ནི་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ཚིག་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དམ་པའི་དོན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས། །ཤེས་པ་མ་ཡིན་གཞན་ཚིག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
如是论中亦说：
"不违假法性，
显示相为暖，
顶位以色等，
无减等分别，
以内空等故，
不取色等忍，
色等无生等，
此相法之最。"
这是说明独觉道。现在解说菩萨道，关于此论中说：
"谛与谛忍智，
四刹那差别，
道智见道中，
此说具功德。"
其略义为：于每一谛有两忍两智，即：苦法智忍、苦法智、苦类智忍、苦类智，如是亦应用于集、灭、道。诸谛多种刹那即说为菩萨见道之道智。关于此等具功德刹那之殊胜相，论中有五偈：
"真如与佛陀，
互依无所依，
不许诸异名，
具大及无量，
无边无际限，
住彼色等中，
定执为佛性，
无取舍等相，
慈等及空性，
证得佛果位，
摄诸清净法，
除怖及诸疾，
执涅槃寂静，
诸佛护持等，
不杀生等戒，
于遍智理中，
安住度众生，
布施等回向，
圆满菩提道，
此即道智刹。"
此说明菩萨见道刹那之义。关于此境，初三句另作他义，初刹那以两句说："胜义中色等，非智非他语。"此即般若波罗蜜多，彼与色等以相之差别非异，胜义中亦非无异。


 །དེ་ལྟར་ན་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད། གང་ཡང་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཚལ་ན་ནི་ཡང་ དག་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན།ཡང་དག་པར་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡང་དག་པར་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པ་ཡང་ མ་ཡིན་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།བརྟགས་པ་རྣམས་ནི་མེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དེ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པ་ནས་གཟུགས་མེད་པའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་པའོ།།རང་དང་གཞན་གྱི་སྐྱོན་འབྱུང་བའི་འཆིང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །བྱེ་བྲག་སོ་སོར་སྣང་བ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འདིའི་དང་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་བསྟན་པ་ ནི་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་པ་ནས།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་མ་ དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས།ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་དང་མཐའ་ཉིད་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆེན་པོ་དང་ཚད་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་འདི་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཐའ་གཉིས་ནི་མཐའ་ཁོ་ནའོ། །དཔག་པ་དང་མཐའ་གཉིས་ནི་དཔག་པ་དང་མཐའ་དག་གོ། །དེ་གཉིས་མེད་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་མཐའ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་ཡས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
如是，般若波罗蜜多与色等内在者即是真如。若遍知此等一切法，则非真实相应，亦非不真实相应，无色、不可示、无碍，即是：无相而具相。所谓非真实相应亦非不真实相应，即非一亦非异，因无所计度故，一切色等诸法皆为非异非不异之自性。正因如此，故无色蕴乃至无色。因无眼识故不可示。因无自他过失系缚故无碍。因别相消融故具相，如是无相，此即真如之相而已。
因此，此中首先所说相之部分是从"尔时，天帝释对具寿须菩提如是说"乃至"何以故"之间，其后初刹那即从"如是说已"至"天帝"之间，说明苦法智忍。彼等刹那之殊胜相，论中说："具大及无量，无边无际限，彼等于色等相应。"具大与无量即是具此大无量。此即大无量之义。两际即是际而已。度量与际二者即度量与诸际。彼二无即是无量无边之义。"彼"即般若波罗蜜多，大等即与色等相应。
于彼等色等中缘大等时，般若波罗蜜多亦以大等而成大波罗蜜多性、无量波罗蜜多性、无边波罗蜜多性、无际波罗蜜多性之义。此等波罗蜜多大等之智亦应视为无执著。


 །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོའི་ཚིག་གིས་ གསུངས་སོ།།དེ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། ལྷའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བརྗོད་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་དུས་འདི་ལ་ཡོད་དོ། །དུས་འདི་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཚད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གྲངས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་མེད་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཡུལ་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ ཡས་པ་འམ་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པའི་མཐའ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དམིགས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མཐའ་ཡས་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ཇི་ལྟར་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན། བགྲང་བ་མང་པོས་ཀྱང མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན།གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་གཟིགས། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་བདག་གི་རྫས་སོ། །དེའི་ཚིག་བླ་དགས་མ་ཡིན་ པ་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་དོན་མི་བསྒྲུབ་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་མ་ཡིན་ནོ། །མིང་དུ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡོད་ན་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་ པོ་མེད་པ་ནི་བདག་གི་རྫས་མེད་པས་སོ།།བདག་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ནི་བདག་ཅེས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན་དེ་ཡང་མེད་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གཏན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བདག་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
如是"大波罗蜜多"者，憍尸迦，如是波罗蜜多不应执著，如是等经文所说。从"如是说已"及"天帝"等，是帝释所说。"长老须菩提"等是重述须菩提所说。因此，随顺须菩提所说即说"何以故"等。
其中色等大性，非谓此时有，此时无，即是时无断绝性。因于彼不可得故是大性，因此是苦法智。真如自性如虚空，因不可度量故无量，此是苦随忍智。无数量限定是无边，此是苦随智。因无方所限定故无际或所缘无际。以一切法无边际，超越数量故。复次，一切法以无性故无际，因无生灭二边故。
彼二所缘皆是无我智，缘众生者是二无我，此亦无际。帝释问："云何是无际？"须菩提答："非由数法，亦非由多数"者，即非由超数性，亦非由无边数之义。
"云何"者，"云何"之声是不见。"非由法之假名"中，法是我之实体。非其假名者因彼不存在故，以不成立法性自义故非法之假名。"名言安立"者是具愚痴者。何以故？因是暂时性，若有观察即是动摇性故。因无实体故无我之实体。若有我之关联，稍说我时彼亦无，因我之名永无故，此即无我。


 །ཡང་ན་བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གི་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མེད་པས་བདག་གི་མེད་དོ། །ཡང་ན་ མིང་དང་འདུ་ཤེས་སོ།།གང་དེའི་འདུ་ཤེས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་མེད་པའོ། །དམིགས་པའི་ཡུལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གང་ལ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་ དམ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་གོང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསམས་སོ། །བདག་མེད་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངལ་ བསོ་བ་མེད་པའོ།།གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་དབྱངས་དེ་སྒྲ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འབྲུག་སྒྲ་ལྟ་བུ་ནི་ཟབ་པའོ། །དབྱངས་ནི་རོལ་མོའི་དབྱངས་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །གང་ལ་ དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཀྱང་ངོ་། །ཐོག་མ་ནས་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་མེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པས་སོ། །མཐའ་ཡས་ པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།།དེ་ནི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ བཟོད་པའོ།།དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་པའོ། །དེའི་སྐབས་ནི་དེ་ནས་ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབང་པོར་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དབང་པོ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ནོ། །ཚངས་པ་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོའོ། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཚིག་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའོ།།ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་གྱུར་པའོ། ཨེ་མ་ཧོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་སོ། །ཡང་ཆོས་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་མོ།

以下是完整的中文直译：
或者，若蕴等我执所缘是我所，彼亦无故无我所。或者，名与想。因彼想不存在故无我所。因所缘境不存在故无所缘。"于此"者，是佛陀教法。为显示以可信圣教亦成立无我故说"何处有无边众生"，意谓超越数量之上亦无。
虽以量成立无我，为显示以可信圣教亦成立无我故，说"憍尸迦，若"等。"安住"者，无疲倦。"说"者，以言语。"无边"者，世间。"令解"者，凡有彼令解义之音声者，即称彼为如是。如雷声者深远。音声如乐音纷呈。凡有如是声者即称彼为如是。
"虽然"者，然也。"本来清净故"者，从初即无众生。"遍清净故"者，一切处无心。"以此法门"者，以此方式。"无边波罗蜜多"者何？"因众生无边故"者，因众生离生灭故众生无边。"如是"者，即如是超越数量。此是集法忍智。
"住彼于色等，定执为佛性"者，凡住般若波罗蜜多者，彼定执佛性即应视为佛，此是第六刹那。其时说"尔时世尊与诸根"等。根者帝释。梵天者娑婆世界主。众生主者诸世间护。闻殊胜法生大欢喜故，无勉强而发之语即是自说。"自说"者，已说。"善哉"者，稀有。"法"者，所说之法。又法者，善说法即见道。


 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྨྲ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚིག་དང་པོ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་དང་། རབ་ཏུ་གསལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་རྟག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་ཅིང་བསྟན ཏེ་བཤད་ལ་རབ་ཏུ་བཞག་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་སླན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་པ་ཉིད་སྨྲས་སོ། །ད་སླན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ད་ནས་གཟུང་བའོ། །འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །མ་བྲལ་བ་ནི་ཐོབ་པ་མ་ཉམས་སོ། །གནས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་སོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལགས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོབ་པས་ཀྱང་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ལྷའི་བུ་དག་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ན་ཚོད་ཆུང་ཞིང་གཙང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་བོད་པ་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་སམ། བློ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཞེས་སྨོས་སོ།།སྐལ་བ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་ནོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་སྨོས་ཏེ་དེ་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའམ། ཐམས་ཅད་དེ་སངས་རྒྱས་འདིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །འདིས་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པའོ། །མི་སྟོན་པ་འམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་གིས་ཉོན་མོངས་པའམ་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་འབྱུང་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འདི་ལ་མེད་དེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ན་བཞུགས་པས་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་ཡོད་ཅེ་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཤེགས པ་ནི་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའོ།།བདེ་བའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་དང་། ཡང་ལྡོག་པའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་པ་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་ལྟ་བུ་དང་། བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་ལྟ་བུ་ ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།

以下是完整的中文直译：
彼之法性即如来出现，此说者即是如来。出现即生起，为无漏智之相。"说"者，初略知其言。其后渐次明了、极明了、至极明了而恒时了知，宣说开示而善安立。
"世尊从今"等说第六刹那。"从今"者，从今以后。"执持"者，决定执持。不离者未失所得。安住者现前。所说"执为如来"者，因得殊胜智解知是如来。以得此故得授记，故说"诸天子，当时"等。
年少清净者称为婆罗门童子。呼之为婆罗门童子。"当成佛世尊"者，以自证菩提或具此殊胜智故为佛。若谓如是亦有诸佛，为遮此故说"世尊"。以具六德之义为世尊。若谓菩萨亦有此，为遮此故说"佛"，因已现证故。如实说法故为如来。以断烦恼怨敌故为阿罗汉。
正等者，无颠倒或一切，此佛已正等正觉。此显示导师圆满。不说或颠倒说非为导师，以颠倒语或因烦恼无明力而起，此二者皆无，以次第为阿罗汉、正等觉故。若问住轮回中如何有此能力，故说"善逝"。"逝"者，解脱轮回。善字表赞叹及还灭义。为遮外道、有学、无学故，依次如妙色、病愈、瓶满而配。


།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་གཤེགས་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་གཤེགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཐར་པ་དེ་ནི་ཚད་མར་བཅད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་དང་སྐྱོན་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། །སླར་ལྡོག་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན། ། དེ་གཉིས་ནི་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་མེད་པར་གཤེགས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱིས་ལྷག་མ་མེད་པ་སྟེ་ལམ་བསྟན་པས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྐྱོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སློབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན ལ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ལྷག་མ་མེད་པར་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །སུའི་དགྲ་གཅིག་གི་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐ་ག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་རིགས་པ་སྨྲས་པ། དཔེར་ན། ཤྭེ་ཏོ་ཏྲ་བ་ཏི། ཨ་ལམ་བུ་ཡཱ་ནཱཾ་ཡ་ཏེ། ཞེས་བྱ་བས་དཀར་པོ་རྒྱུགས་ཏེ་ སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཁྱི་འདི་ནས་རྒྱུགས་ཏེ་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུ་བའི་གྲོང་དུ་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕུབ་མའི་གྲོང་དུ་མ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རིག་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །ལྷག་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་ནི་རྐང་པའོ།།རིག་པ་ནི་རྐང་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་རིག་པའི་མིག་གཉིས་ཀྱིས་བལྟ་ཞིང་ཅིག་ཤོས་གཉིས་ཀྱི་རྐང་པས་འགྲོ་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་སྟོན་པ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གདུལ་བའི་དུས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་རིག་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ཉིད་འདུལ་བ་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའོ། །དེ་ནི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འདུལ་བའོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ ཉིད་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ།།དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ལས་ཀྱི་ཡུལ་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
由于以出世间道而行故，极为称赞之行即是善逝。外道解脱以量定为最下故。生与过患正生起，复还灭者是所说，此二为有学。故无还灭而行即是善逝。无烦恼病之余，以示道故断除身语意过失。
若为无学，则如小乘阿罗汉，世尊非如是，以无余而行故为善逝。若问何故一敌成三，以织工方便而说理：譬如"白马奔走而去"、"狗从此奔走而去"、"往库巴村"、"勿往糠村"等。
若问如何为善逝？因具明行足故。明即增上慧学，增上戒学与心为足。明为二足之先导，故以明眼二观察，以其二足而行，如是而行故为善逝。此二语显示导师圆满之因。
世间明者，遍知世间所化时等故为世间明。调伏士夫故为调御丈夫。即是调御者为正调伏。与此相似复有调御者即是善逝。为显示无胜于此故说"无上调御丈夫"。此二语显示导师圆满之道。
若问此是否亦为恶趣业处？非也，故说"天人师"。此即于集谛之法智。


 །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བདུན་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དང་།ཀུན་མཁྱེན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེན་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་དོན་ཏོ། །མཐུན་པ་ནི་རིགས་པ་དང་འཐད་པའོ། །ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་ སུ་སྡུད་པའོ།།ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའོ། །བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་དག་གི་ལྷན་ཅིག་པ་དང་། མཐུན་པས་ལེན་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བླང་བ་མེད་པའོ། །དཔེར་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་ལེན་མི་གཏོང་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་ སུ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དང་པོ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ལེན་པའོ། །བླང་མེད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བླང་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དོར་བ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་དོར་བ་མེད་པའི་ དོན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེ་ཡོངས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་རྗེས་སུ་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།བསྟན་བཅོས་ལས། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ཚད་མེད པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་ནི་བདག་མེད་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་སྟོན་པའི་གླེང་གཞི་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྡུད་པ་པོས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་མངོན་ སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་དམན་པར་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་ལ་ལྷག་པར་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས།ལྷའི་བུ་དག་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཤེས་ རབ་བོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
其后，世尊对诸天子说第七刹那：所谓"乃至"即至究竟，意为布施波罗蜜、持戒波罗蜜乃至一切智、一切种智。"遍摄"即引导。"随遍执持"中，"随"即顺应义。顺应即合理、恰当。"稀有"即遍摄。"极稀有"即随遍摄。
具无取无舍者，即与无取无舍相应、顺应，无所取，即是无取。譬如不取不舍，如是遍取之义。此中论说："无取无舍等"。初者即遍取名等。无取即无分别取义。无舍性即无舍，此即无舍义。
诸菩萨遍取之世尊母即遍取。此即于集谛随知忍。因是帝释品故，以彼随表之品即帝释品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解》堪布宝源寂造《最胜心要》第二品。
论中："慈等"即慈、悲、喜、舍四无量。彼等见无我性即第八刹那义。彼等说示之缘起，从"尔时世尊"至"宣说"，是结集者所说。
为于现证第八刹那时，生起对治堕小乘之殊胜敬信故，世尊于彼刹那说："诸天子，善男子或善女人"等。"般若波罗蜜"即此处见道刹那之智慧，到达彼岸即波罗蜜。


 །གང་གི་ཕ་རོལ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་དམན་པར་ལྟུང་བའི་སའིའོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མེད་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐོབ་ན་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ མཐོང་ནས་སྐྱབས་ཀྱི་འོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ཕན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་གང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་ཙམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པའོ། །གང་ལ་ལ་དེ་འཛིན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀུན་ཆུབ་ པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་སོ།།རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་རབ་ཏུ་འདོན་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་འཛིན་པས་ན་རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་ན། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་བདུད་དམ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དག་གིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནས་རབ་ཏུ་འདོན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏེ།དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་སྟོང་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གིས་མཐོང་བས་གང་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དགུ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ལྷའི་ བུ་དག་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མི་འབྱུང་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་མཐོང་བའི་སྐད་ཅིག་འདི་ལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་མཐོང་བས་སོ། །འདིར་ ཕན་ཡོན་ནི་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པའི་སྒྲའི་དབང་དུ་བྱས་པས་སོ།།བཀབ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ནི་བླ་གབ་མེད་པའོ། །ཉལ་བ་ནི་གཉིད་ལོག་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་པའི་སྦ་བ་ནི་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་ བའོ།།སྔགས་ལ་སོགས་པས་ནི་བསྲུང་བའོ། །གཞན་ལ་བསྒོ་བས་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །རང་ཉིད་ཉེ་བར་སོང་ནས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་སྦ་བའོ། །ཡང་ན་ལུས་ཀྱིས་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་བསྲུང་བའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བཟློག་པ་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །ནང་གི་ནད་ལ་སོགས་ པ་བཟློག་པ་ནི་སྦ་བའོ།།དེ་དག་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གམ་ཡིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
到达何彼岸？即堕小乘地。其为何？即见四无量自性。如是，若诸菩萨获得彼等，则见一切众生与自己平等，堪为救护，非唯利己。
于堕小乘处，仅见慈等体性即是般若波罗蜜，此即第八刹那。从"若有执持"至"证悟"，即是现证。"若为宣说"即为向他宣说故而执持，故说"若为宣说"等。从"魔或魔众天不得其便"至"宣说"，即显示功德，此即随知集谛。
论中所说获得空性，即以十六空性见所获得之方便见，此即第九刹那义。复次从"诸天子，善男子或善女人"至"不生不起"宣说。此中于此见刹那亦称般若波罗蜜，若问由何到达彼岸？由见此等十六空性故。此中功德即由"尔时世尊"第二音声所显。
无遮处即无覆盖。卧即睡眠。生起即相续趣入。守护、救护、共藏即守护、救护、藏护。以咒等即守护。以嘱咐他人即救护。自身亲近加持即藏护。或者，以身具足一切安乐资具即守护。遮止外在损害即救护。遮止内在疾病等即藏护。彼等所作即语或意正加行。此即于灭谛法智忍。
由佛性摄持，佛之体性即佛性。


 །གང་གིས་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་དེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། མཚན་དང་ འོད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ།སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་པའོ།།ཡོན་ཏན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོང་བ་རྣམས་སོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཡོད་པའོ། །འཐོབ་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཇིག་པ་ནི་ རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ།།དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཅིག་བསྟན་ཏེ། འདིས་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉམ་ང་བ་ནི་ཕོངས་པའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་དང་། རྒོལ་བ་དང་། འགལ་ བར་བྱེད་པ་དེ་དག་སེལ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཇི་ལྟར་བསལ་ནས་དེ་ཡང་འདི་ཐོས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངན་སོང་དང་འཁོར་བའི་ནད་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན། ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཅིག་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །རྩོད་པ་ནི་སུན་དབྱུང་བས་སོ། །རྒོལ་བ་ནི་ཐོབ་པས་སོ། །འགལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ཞེ་སྡང་གིས་སོ། །དེ་དག་གི་བསམ་པ་ནི་རྩོད་པ་ལ་སོགས པའི་བསམ་པའོ།།དེ་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཨུ་ཤ་ནི་བུས་པའོ། །དེ་འཛིན་པ་ནི་བུས་པ་འཛིན་པ་སྟེ་རྩི་མ་གིའོ། །གདུག་པ་ནི་སྦྲུལ་གྱི་གདུག་པ་སྟེ་ཆེ་བའོ། ། དེའི་དུག་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྦྲུལ་གདུག་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཅན་ནོ། །སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་གོ། །གཟི་བརྗིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པས་སོ། །སྟོབས་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
由成佛者所摄持，即具足相好、光明、三昧、色等圆满，或于无佛住世之佛土中显示佛身自性。即此"尔时天帝"等对世尊所说。所谓般若波罗蜜，即见道第十刹那。"此功德"即相好圆满等。"此等"即诸现见。"现法"即生得，即于彼中有。"获得"即显示。"遍坏"即随显示。此即灭谛法智。
"一切清净"即显示第十一刹那，由此清净故为清净，摄持布施波罗蜜等一切。为显示此故，从"世尊复次"至"憍尸迦复次"宣说，此即灭谛随知忍。
"除一切怖畏及病"中，怖畏即贫乏。除外道、慢者共诤、论难、违逆等。如是除已，由闻此及三乘烦恼、恶趣、轮回诸病皆尽，故说"除一切怖畏及病"，即显示见道第十一刹那。为显示此故，从"憍尸迦复次"至"不住"。"法"即教法。"诤"即破斥。"论难"即获胜。"违逆"即互相嗔恨。彼等意乐即诤等意乐。
"如是将成"即是说此即法性之义。"此"即第十二刹那相。"药"中，优舍那即毒药。持彼即持毒药，即药师。恶即蛇毒，即大毒。具此毒即毒蛇。"众生"即有身者。"成为有情"即旁生差别。"威光"即能力。"力"即能害性。


 །མཐུ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྦྱོར་བས་དེའི ནུས་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་ཉིད་ བསྟན་ཏེ།དེ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་།འགོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་བ་ནི་སྲོག་མི་གཅོད་པའོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་གང་གཞན་དག་འགོད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པའོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ། །གཟུང་བར་འོས་པ་ནི་གཟུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་གོ། །འདི་ལ་འཇམ་ཞིང་སྙན་ པའི་ཚིག་ཡོད་པ་ནི་ཚིག་འཇམ་པའོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་གནས་ཤིང་དེ་དག་ནི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བས་ནི་ཚིག་རིམ་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཚིག་འཆལ་པ་མེད་པ་ནི་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་འདྲ་བའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པའོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁ་ཏོན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཡོངས་སུ་འདུལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བ་ཡོངས་སུ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ དང་།ཁེངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་འདུད་པར་མི་འཛིན་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་བའོ། །བག་ལ་ཉལ་བ་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
威力即无害性。"生力"即由其加持而生其能力，此即灭谛随知。
"执涅槃寂静"中，执即执著。为显示此故说"何以故"等。"般若波罗蜜"即显示第十二刹那，此即道法智忍。
"诸佛守护"等即诸佛守护。"等"字即天等，为显示此故从"大王"至"一切菩萨"显示。"般若波罗蜜"即显示第十四刹那，此即道法智。
"不杀生等，于一切智道中，自住而安立众生"中，断除杀生即不杀生。依此而住于六波罗蜜等乃至一切智性，并安立他人于此，即第十五刹那。为显示此故说"憍尸迦复次"等。"般若波罗蜜"即第十五刹那。
于其他波罗蜜等显示之语。应受持即当受持。由自住于此故为应受持之语。具柔和悦耳语即柔语。住于布施等并赞叹彼等即次第语。无杂乱语即不说利害相似之语。此即道随知忍。
回向布施等于圆满菩提即道智第十六刹那。为解说此故从"不为忿怒所胜"至"诵持"宣说。"调伏"即为调伏忿怒及尽除慢相之我慢。怨恨即不屈服。害心即嗔恚众生。随眠即怨恨。


 །དྲན་པ་དང་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ལ་དྲན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱིས་སོ། །འཁྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ། །འདིས་ནི་ཞེ་སྡང་ང་རྒྱལ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྤོང་བར་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་གིས་ནི་གཞན་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱིས་ནི་བདག་ དང་མཉམ་པར་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ།དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་བཅུ་དྲུག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་ཕྱི་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་ཉུང་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། ཀུན་ནས་ཞི་དང་ཐམས་ཅད་ནས། །འདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་དང་། །གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདུད་པ་ནི་འདུད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུའི་སྒྲའི་དོན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཞི་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འདུད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་དེ་སྐད ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཉེ་བར་གནས་པ་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྨྲས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟོན་ཏེ། གང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཞི་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ འདུད་པའི་ལས་སོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །སྲོག་གི་བར་ ཆད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་མཚོན་གྱིས་བཏབ་པའོ།།གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་སོང་བ་ན་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"念与慈"二者中，为解说念故说"作是念"等。"彼"即害心。"扰乱"即变异。此显示断除嗔恨、我慢及其眷属，因为嗔恨不能摄受他人，虽无嗔恨，有我慢者亦不摄受与己平等者，故断除二者。
为令一切众生般涅槃，将三乘布施等善根回向无上正等菩提，此显示见道第十六刹那，即显示菩萨见道。出世间见道即修道，彼有二种：世间与出世间。此二者依次后说，首先略说出世间修道之作用，如论中说："遍寂及普敬，胜烦恼无压，菩提与供依。"
敬即敬礼。"遍"即"随"字之义，即遍寂与遍敬之义。此二者依次是因嗔恨与我慢完全尽除，此二者从"如是宣说"至"住近稀有"说明。在此诸波罗蜜中，以般若波罗蜜声显示菩萨修道，即"何"字之义。此即遍寂与遍敬之业。
从一切方面胜一切烦恼即完全胜过烦恼，为显示此故从"世尊宣说"至"此非处"宣说。"命难"即彼等被刺伤。"他害"即入于野兽等处时被他所害即他人。


 །གང་གི་ཕྱིར་དེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེས་བདག་དང་གཞན་ གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བ་སྟེ།དེ་ནི་འདིའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བའི་ལས་སོ། །སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བས་ན་གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནས།གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བར་ཡང་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་ཕོག་པར་མི་འགྱུར་བས་ག་ལས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལན་ནི་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཐུ་ཡོད་པས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་མའི་མཐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །མཉམ་པ་མེད་པས་ན་མི་མཉམ་པའོ། །མཉམ་ པ་མེད་པ་དང་མཉམ་པས་ན་མི་མཉམ་པའོ།།མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ནི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ་ཅུང་ཟད་དམའ་བའོ། །དེ་ཡང་མེད་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །བདག་ལ་གནོད་པ་ནི་ཉེ་བར་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་དང་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ནུས་ཀྱང་མི་སེམས་པ་ ནི་སེམས་ཀྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་འདིའི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ་ལས་ལྔའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལ་མི་སེམས་པ་ནི་འོག་ནས་ ཞེས་པ་ནས་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སོ། །རྣམ་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།དེ་དག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་མ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་གང་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྔགས་དང་ཡང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ ན།གང་གི་ཕྱིར་འདིས་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་འདིས་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
因为彼佛母胜己他烦恼，此是其同类因。此是胜烦恼之业。因他人不能为命难故作损害，故无损害所压。为显示此故，从"憍尸迦，若"至"亦不思维损害二者"宣说。"于彼"即于身。"何以故"即云何知不能触及身体之意。答曰说"大明咒"等。
因于一切时一切处对一切违品有无碍力，故依次为大、无量、不可量。因有更胜余力故无上。因无等故不等。与无等等故不等。与等等即等等，稍低。彼亦无即与不等等。
于自损害即近作损害。如是于他及二者亦然。虽能而不思维即非心之所为。故无他损所压即此业，此由无损压业。"与菩提"即无上正等菩提，为五业。为显示此，从"不思维二者"下至"复次憍尸迦，般若波罗蜜多"等宣说。
"彼"即一切相智心。"当观察"即为所化等。"何以故"即一切相智智，云何知彼等？"无有未得者"即为得一切佛法故，彼亦是各别自证。若此未得，则此亦不具一切智咒，因此无有未得者故是一切智，故无有此所不知者，如是亦非不知。


 །རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་འདིར་བཟུང་སྟེ། དེས་ ན་གང་འདིར་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ལམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྟོང་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ ཤེས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ།།ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཐ་དད་ པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལས་སོ། །རྟེན་མཆོད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟེན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་འཛིན་པ་ནས་ཁ་ཏོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ།།དེ་བས་ན་མཆོད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེར་ཕྱོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པོའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ སོ།།ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་མ་གུས་པའོ། །བཞག་པ་ནི་འོག་ཏུ་བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པའོ། །གླགས་ནི་མཐོང་བ་དང་སྐབས་སོ། །མ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བ་དང་། མྱོང་བར་མ་ངེས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་སོ། །དེའི་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ནང་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ སྙིང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་སྙིང་པོ་སྲ་བ་སྟེ་དེ་ལ་བཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་སྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྐལ་པ་དང་པོ་ཆགས་པ་ནི་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞིའི་རི་རབ་དང་། གསེར་གྱི་རི་བདུན་དང་། རོལ་ པའི་མཚོ་བདུན་གྲུབ་སྟེ།ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་རི་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་ལ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྲ་བ་གྲུབ་བོ།

以下是完整的中文直译：
到达究竟及现量智在此摄取，故说无有任何此中未现证者。道之声是互相分别中空性义。因此，彼即一切智、一切智智及正等正觉，如是一切智即圆满菩提。
"正"即现证，因彼即违品对治故。因超胜一切故，正等菩提与一切智智仅名言有异，实际无异。"现证菩提"即获得，此是正等菩提业。
"依止供养"中，依止有二：一为成书。其余从"受持"至"诵读"。故供养即如是有二种。于彼趣入之其他有情无害，彼二亦依次如"住憍尸迦"二语所说，乃至"亦摄此等功德"。
"乃至"即最不恭敬。"置"即下不恭敬。"机会"即见与时机。"除"即前世他生所经历及未定之异熟不善业即宿业。其异熟即不欲果。"于此"即如所说。"譬如"等为喻。"如是"等显示具喻。
"住菩提心要"中，为菩提故，心要即菩提心要坚固，住彼而证菩提故。若问何故坚固？以金性故。如是初劫成时，成就金性地基、四宝须弥山、七金山、七游戏海，外有大海及铁围山成就。于金性地成就金刚性坚固。


 །གང་སའི་རང་བཞིན་གྱི་གླིང་བཞི་དང་གླིང་ཕྲན་དང་བརྒྱད་གྲུབ་པའོ། །ནང་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ལྟེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བྱང་ཆུབ་པའི་གནས་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེར་འདུག་པ་ནི་ཕྱིན་པའོ། །ཀུན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཀུན་ནས་སོ། །ཁོར་ཡུག་ནི་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་འཁོར་བའོ། །ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་གྱི་ཤིང་ནི་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ངོ་།།དེའི་དྲུང་ན་བཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྩ་བའི་ཉེ་འཁོར་དེ་ན་འདུག་གོ། །འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་དུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀྱལ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའོ། །གསོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་དང་། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་པ་དང་། ཁོ་ན་མེད་པ་དང་། མི་སྐྲག་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་མིང་ཅན་གྱི་ཚད་མེད་པའོ། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་དཔུང་དང་བཅས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ནི་དེར་གྱུར་པའོ། །དྲི་མ་མེད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསལ་བར་འོས་པའི་ཕྱིར་ནི་གསོལ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེས་ན་དེར་འདུག་པ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀ་མི་བྱེད་དོ། །གང་ གི་ཕྱིར་སྐྱབས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེར་འདུག་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་སྐྱབས་མེད་པས་ན་སྐྱོབ་པའོ། །འཇིགས་པས་ཉེན་ཏེ་ཉེ་བར་འོངས་པ་ནི་སྐྱབས་སོ། །མི་འཇིགས་པའི་དོན་དུ་འདིར་གནས་པས་ན་གནས་སོ། །མཆོག་ཏུ་བགྲོད་པའི་གནས་ཡིན་ པས་ན་དཔུང་གཉེན་ཏེ་མཆོག་ཏུ་བགྲོད་པའོ།།དེ་ནི་རྟེན་གྱི་མཆོད་པ་སྟེ་ལས་དྲུག་གོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པའོ།།དེ་ལ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། །མོས་པ་རང་གི་དོན་དང་ནི། །རང་གཞན་དོན་དང་གཞན་དོན་དང་། །རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་ནི་རང་ཉིད་དོ། །རང་དང་གཞན་དང་གཞན་ཁོ་ནའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དང་གཙོ་བོ་དང་བསམ་ པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་གི་དོན་དང་།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
成就金性四大洲及八小洲。内中为瞻部洲中心，因彼亦是金刚性故，又为菩提处故，称为金刚座。住彼菩提心要即到达。一切事即周遍。周围即周遍环绕。"内"即中央。为菩提之树即菩提树。
因住其下证菩提故。住于其根之周围。"或"声是分别义中相互观待。"诽谤"即损害。"杀"即色等对治故。"损害"即因被部多、罗刹等损害故。无畏、无疑虑、无惊怖即大慈名称之无量。"能胜"即因降伏魔军眷属故。"说"即成办。
关于"成为塔庙"，与彼相似即成为彼。因应以无垢等清净故为祈请。因成为塔庙故，住彼处他人不作诽谤。因是皈依等故，住彼处无有损害。
于彼近住无有救护故为救护。因怖畏逼迫而来即皈依。为无畏义住此故为住处。因是最胜趣入处故为助伴即最胜趣入。此即依止供养六业。
当说世间修道初者，因是初故。彼亦有二：胜解作意、回向作意及随喜作意。其中依胜解作意，论中说："胜解自利及，自他利他利，当知有三种。"自即自身。义为自与他及唯他。义及主要及意乐随其所有，依次即自利、自他利及唯他利。


 །བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། །འདོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་དོན་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ།།དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་གསུམ་གསུམ་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་གསུམ་ཡིན་ཏེ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་འདོད་དོ། །མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པ་སྟེ། རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མོས་པའོ། །མདོ་དང་མདོའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དང དེའི་དཔྱད་པའི་ཡི་གེ་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་དང་།དེ་ལ་མཆོད་པ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གིས་སོ། །སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་ དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པས་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །བྲིས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་སོ། །གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བགྱིས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་སོ། །ལྷའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ སྟེ།།དྲི་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ཏོག་ནི་སིལ་མའོ། །ཕྲེང་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བའོ། །དྲི་ནི་ཤིང་དྲི་ཅན་ནོ། །བྱུག་པ་ནི་སྦྱར་བའི་དྲིས་བྱུགས་པའོ། །ཕྱེ་མ་ནི་ཨ་ག་རུ་དང་ཙན་དན་ལ་སོགས་པའོ། །ན་བཟའ་ནི་གོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །མཆོད་པ་མང་པོ་ནི་ཞལ་ཟས་ལ་སོགས་པའོ། ། རྣམ་པ་མང་པོ་ནི་བཟའ་བ་དང་། སྟན་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དག་གིས་སོ། །མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བཀུར་སྟི་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མཆོད་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བླ་མར་བགྱིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པའོ། །རི་མོར་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་བས་སོ། །མཆོད་པ་ཞེས བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང་།ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །རྗེད་པ་ནི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་བའོ། །གསོལ་བ་ནི་མེ་ཏོག་རྙིས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕྱགས་པ་དང་གསོལ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
论中说："彼亦各有三，小中及大也，应知。"其中"彼亦"即自利等。"三种"即以三分别。
又论中说："以小小等分"，彼亦有三：小小等各自小小等分别。例如于自利胜解亦有小小、小中、小大，中小、中中、中大，大小、大中、大大。如是于自他利，如是于他利亦配三三，如是彼亦许为二十七。"彼亦"即如是为三，以三分别许为二十七。
"胜解"即信心与欲乐，于具理性相而胜解。经及经义体性即佛母及其抄写文字等身，于彼以花等诸多供养。行为与供养所生福德如经所说，其中初者即"如是宣说"及"于世尊帝释天王"等乃至"以般若波罗蜜多等供养"所说。
"书写"即自己。"成为经函"即他人。"天"即殊胜，为断除恶臭等故。花即散花。花鬘即花环。香即香木。涂香即调和香涂抹。香粉即沉香檀香等。衣即衣服种类。众多供养即饮食等。种种即饮食、座具等差别。
以花等供养承事，即供养之义。"尊重"即恭敬。"敬奉"即净信。"供养"即顶礼、合掌、赞叹等。"右绕"即向右环绕。"祈请"即扫除枯花等及祈请。


 །སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གདུང་ངོ་། །མཆོད་རྟེན་གྱི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་གནས་ ཀྱི་ནང་དུའོ།།སྩལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞག་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བཅུག་པའོ། །བཅང་བ་ཡང་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་བཅུག་པ་བཅངས་ཤིང་བཀུར་བའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་དང་བཅས་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། ། གང་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལམ་གང་ལ་བསླབས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིའི་དོན་ཡང་མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ ལ་བདག་ཏུ་བཏགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་སྐུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་སྟེ་གང་དུ་འགྲོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་གཞི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའོ། །འདི་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །དེའི་གཞི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལའོ། །ལྷག་མ་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཤེས་རབ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །འདྲི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རབ་ཏུ་འདོན་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རང་གི་དོན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ནི་དེ་ལ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྟན་པའོ། ། གསུམ་གྱིས་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ལས་སོ། །ལུང་ནོད་པར་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་ལས་སོ། །ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཏོན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །མ་བགྱིས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ འགྱུར་བའོ།།རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པ་སྟེ་སྒྲ་ལས་སོ། །རིག་པར་མ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེགས་བམ་ལས་མ་ཐོབ་པའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རིག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པས་ན་རིག་པ་སྟེ་དོན་རིག་པའོ། །དེ་བྱེད་པས་ན་ཤེས་ པར་བྱེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"身"即舍利。"于塔内"即于供养处内。"赐予"即安置。"摄持"即放入匣盒等内。"受持"亦即放入匣盒等中受持供养。"于彼等"即具供养之匣盒等。
"此一切智身"即一切智自性之体。彼现证之道，由何学而现证圆满成佛为止。若问何为一切智？即说无上正等正觉与一切智现证。若问何为"现证"之义？即说现证圆满成佛。此义亦说为"无生"。"此"即于彼性。既是自性又是假立为我之身即色身。
如来去，若问往何处去？为趣入如来之数故。若从般若波罗蜜多与方便善巧二者所生，则显示分类之基础，分类即世间共知。此即于世尊作供养。"从其基"即于如来身作供养。余易了知。
彼为小品自利胜解。"如是宣说，于世尊帝释天王"等乃至"智慧劣"为止显示第二。从"书写"至"广为诵读"为自利。其后他利即开示教法。以三随教。"开示"即从义。"受教"即作教授。"近示"即从语。"诵读"即习诵。若不作则如是成，即成大果。"未证悟"即未获得，从声。"未了知"即未从经函获得。"然"即了知他分。"了知"即由智而知，为义了知。由作彼故为令知。


།རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པ་རྣམས་ཤེས་ནས་སོ། །དད་པ་ནི་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཏེ། གང་གིས་སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཆུ་རྙོག་པ་ཅན་ལ་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ནོར་བུ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའོ།།ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལམ་མོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་དངོས་པོ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་བཞི་པའོ། །བདག་གཅིག་པུ་སོ་སོར་རྟོག་པས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །རྒྱས་པར་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བར་བྱ་བའོ། ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །བསྒྲུབ་དཀའ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་པའོ། །ལེ་ལོ་ནི་ལས་ངན་པ་ལ་ཞེན་པའོ། །སེམས་སྟོབས་ནི་བརྟན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འདུ་ཤེས་ནི་དྲན་པའོ། །མོས་པ་ནི་དད་པའོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་དང་ལེ་ལོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉམ་ཆུང་བའོ། །སེམས་སྟོབས་ཞན་པ་དང་། སེམས་དམན་པ་ནི་ཏིང་ངེ འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ།།འདུ་ཤེས་དམན་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །མོས་པ་དམན་པ་ནི་དད་པའི་དབང་པོའོ། །ཤེས་རབ་དམན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །འཐད་པ་དང་བཅས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཤེས་པ་ནི་དཔྱོད་པ་ཤས་ཆེ་བའོ། །བསོད་ནམས་ཤས་ཆེ་བ་ ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རབ་ཏུ་འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གསུམ་པའོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བའི་བར་ཡང་ཐེ་ཙོམ་ཆད་པའི་དོན་ཏེ།རབ་ཏུ་འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའ་ན་འདུག་པ་ཡང་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དཔྱོད་པ་ལྷག་མའོ། །བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དག་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་ཌཱུརྱ་དང་། མུ་ས་ལ་གརྦ་དང་། པདྨ་རཱ་ག་དང་། མུ་ཏིག་དང་། ཀེ་ཀེ་རུའོ། །དེའི་གཞི་ལས་ཞེས བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དད་ཅིང་མོས་པ་ནི་སེམས་དང་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"了知"即了知出世间智慧诸谛。信心是心中之法，能令心极为无垢，如同能除浊水之垢的如意宝。预流即预流果。一来与不还果即是道。阿罗汉性即阿罗汉果，为第四果。独自观察即为独觉。"广大"即增长。利益不退转即不退转。难成就即难得。精进即于善业精勤。懈怠即执著恶业。心力即坚固。三摩地即三摩地。想即念。胜解即信。分别真如即慧。
信等根羸弱即说为精进薄弱等语。其中精进薄弱与懈怠是精进根羸弱。心力薄弱与心劣是三摩地根。想劣是念根。胜解劣是信根。智慧劣是慧根。具理由而难解世尊者是思择增上。福德增上即应观察，余如前。彼为小品自利中品。
"憍尸迦因此"等乃至"当随行"为第三。从"应当相续听闻"等至"遍问"亦为断疑之义。"当随行"之末亦为具理由之智，彼为余思择。福德增上即应观察，余如前，彼为小品自利上品。
从"憍尸迦因此"等至第二"生多福德"为止显示第四。七宝即：金、银、琉璃、玛瑙、红宝石、珍珠、玛瑙。"从其基"即从其因。于世尊母信解即净心。增上意乐即发心。


 །ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འདིའི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་དང་། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་ པར་བྱས་པ་དང་།དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བས་བཞག་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པའོ། །བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ནི་གཞུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་ རྟེན་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏོ།།གླིང་རྫ་རྔ་ཆེན་པོ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཤིང་འཛམ་བུས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་ངོ་། །དེའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཕན་ཡོན་བརྗོད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱིས་དད་པ་ལྷག་པར་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་སྟེ། དེ་ནི་རང་དོན་ལ་མོས་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པ་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་ནས།བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པའི་བར་གྱིས་ནི་དྲུག་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལ་གླིང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ན་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། ། ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བདུན་པའོ། །འདི་ལ་གླིང་བཞི་པ་སྟོང་གི་ཚད་ཡོད་པ་དེ་ནི་གླིང་བཞི་པ་སྟོང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཚད་པས་སྤྱི་ཕུད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཕུད་དེ། དེ་ནི་རང་གི དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ།།དེ་གཉིས་ནི་བརྒྱད་པའོ། །འདི་ལ་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཡོད་པ། དེ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་སྟེ། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་བར་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཆུང་ངུ་དང་། སྟོང་ཆེན་པོའི་བར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ ངོ་།།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ནི་དགུ་པའོ། །འདི་ལ་སྟོང་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་སྟེ། སྟོང་གཉིས་པ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྟོང་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནས་གསོལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་པ་བསྟན་ཏོ།།སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་ལུས་ཐོབ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
听闻等、解释此义、意随思维、遍观察、编入经典、令正法久住、不离法而安住，是增上行。福德增上如经所说，余如前，彼为中品自利之小品。从"憍尸迦，且置七宝塔"至第二"生多福德"为止显示回向。
瞻部洲者，以瞻部树果大如陶钵为标志故名瞻部洲。"其基"即从此所生之处即称为彼。余易解。此等处所说功德即增上行。于此所说功德而生增上信者即增上行，彼为中品自利之中品。
从"憍尸迦，且置四大洲"等至第二"生多福德"为止显示第六。此有大洲故为四大洲。持世间故为世界。余如前，彼为中品自利之上品。
从"憍尸迦，且置小千世界"等至第二"生多福德"为止是第七。此有千四洲之量即千四洲。彼即量故具有总相，故为总相，彼为大品自利之小品。彼二为第八。此有二千之量，彼即二千，即千总相千之义。彼为中间，以在小千大千之间故。彼为大品自利之中品。
其后为第九。此有三千即三千，即二千之千的意思，彼即大千，彼为大品自利之上品。从"憍尸迦，且置三千大千"等至"白言"为止显示第十。三千世界一切众生获得人身。


 །འདི་ལ་སྔ་མ་མེད་པ་དང་། ཕྱི་མ་མེད་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ བར་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།ལྷག་པ་ཡོངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ། །འདིར་ཡང་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་འདི་ལ་ཡང་སིལ་སྙན་དང་། གླུ་དབྱངས་ཐམས་ཅད་དང་། གར་ལ་སོགས་པ་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་ལྷག་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་དང་། རིགས་པའི་ཤེས་པའི་མཐའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་འདིར་སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་ལྷག་པ་སྟེ། དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་ འདི་ལྟ་བུ་ལྟ་ཞོག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་ཏེ།སྟོང་གསུམ་གྱི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་བཅུ་པ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ མ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་མཆོད་པ་རིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ལྷག་པའོ།།འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མེད་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་སོ། ། བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྟོང་གི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཚིག་ལ་ཡང་ཆ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཆ་ནི་ཆ་ཤས་སོ། །ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཐོབ་པའི་དོན་ཏོ། །ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བར་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མཚུངས་པའི དོན་དུ་གྲངས་དང་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟར་ཇི་ལྟར་གྲངས་སུ་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། གྲངས་ལས་ལྷག་པར་ཡང་མཚུངས་པ་མེད་པས་སོ། །བསོད་ནམས་སྔ་མ་དེས་བརྒྱ་སྟོང་དང་ བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་དང་མཚུངས་པར་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ།།གྲངས་ནི་བགྲང་བ་སྟེ་སྐྱེ་འབྲི་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་མི་འགྲོ་ཞེ་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་ཡང་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མའི་བསོད་ནམས་དེས་ལྔ་ཕྲག་གམ། བཅུ་ཕྲག་གམ། ཉི་ཤུ་ཕྲག་གམ། འབུམ་ཕྲག་གམ། བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་ལ་མཉམ་པར་མི་བཟོད་པའོ། །དཔེ་དང་། དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དཔེ་ཡིན་པས་དཔེར་ཡང་ངོ་། །དེ་ཉིད་དཔེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
此中无前无后即无前后，是"同时"之义。了知众生无前后同时而生。"增上遍"即终其一生供养塔庙。于此或经一劫或过一劫，以一切乐器、歌声、舞蹈等及一切花等供养塔庙为增上供养。
以世尊母等福德增上，乃至正理智慧边际而显示。此中为增上行与增上供养，彼为小品自他利之小品。从"世尊，且置如是类"至"从此大般若波罗蜜多海中生"为止显示第十一。"三千恒河沙数"是供养塔庙之差别。余如第十。
于世尊母行供养及具正理广大利益之遍知为增上。如是超越思维故不可思议。无相似故无与等。"造作"即福德业。从"百分之一"等至"千分亦不及"为止，是以"分"字相连之义。此中"分"即部分。"不及"即不得之义。不仅分不及，而且就相等之义而言，数与分亦不及。"亦"字表示相互观待之摄。
如何显示分不及，如何数亦不及？因超过数量亦无与等故。前福德以百千俱胝百千亦不能与后福德相等。数即计数，即增减等。如何不及？虽极其众多，因无相等故。前福德以五数、十数、二十数、十万数、俱胝百数亦不能等同后福德。应配合为譬喻、所喻、因亦不及。因为譬喻故说"譬喻亦"。"彼即譬喻"即所应以譬喻显示。


 །རྒྱུ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ཉིད དོ།།དཔེ་ཐ་དད་པས་ན་དཔེའོ། །གྲངས་ཀྱི་དཔེ་ནི་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གྲངས་ཀྱི་དཔེ་ཡིན་པས་རྒྱུའོ། །དེ་དག་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་མི་བཟོད་པའོ། །དཔེར་ན་བཅུའི་གྲངས་ཀྱི་དཔེ་འམ། བཅུ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཀྱི་དཔེ་འམ། བསྐལ་པའི་གྲངས་ཀྱི་དཔེས་ ཀྱང་མཉམ་པར་མི་བཟོད་པས་སོ།།རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་པ་མེད་པས་མཉམ་པའི་དོན་དུ་མཚུངས་པ་མེད་པ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བསམ་པའོ།།དྲན་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའོ། །ཁ་ཏོན་དུ་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའོ། །རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རིག་པ་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཆོས་འདི་ལས་ལྷག་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་གོང་ན་མེད་པའོ།།རིག་པ་འདི་དང་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །མི་མཉམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ། །རབ་ཏུ་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་གཉིས་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རང་ཉིད་འབྱུང་བས་རང་འབྱུང་ངོ་། །བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །སྔོན་ཐོས་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེའི་སྤྱོད་པའོ།།སྨན་དང་སྐར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་དང་སྐར་མ་དག་གོ། །སྣང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་གོ། །ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་མཚུངས་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ དང་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་བ་ནི་བཟང་པོ་སྟེ་དེའི་སྤྱོད་པའོ། །ཡ་ང་བ་མ་སྤངས་པས་འཆི་བ་དེའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་ནི་ཡ་ང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་འདི་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །དབྱིག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མཐུས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གདུག་པ་ནི་རི་དགས་གདུག་པའོ། །སྡིག་སྦྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲུལ་ཏེ། ཡོན་པོར་འགྲོ་བས་ཏེ་དེ་དག་གི་དགོན་པའོ། །མ་གཏོགས་པར་ཞེས བྱ་བ་ནི་གང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བོར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
因即是因。因譬喻不同故为譬喻。数的譬喻即应以譬喻显示。因为是数的譬喻故为因。以此三者亦无相等即不能及。譬如以十数之譬喻，或十倍等数之譬喻，或劫数之譬喻亦不能相等。
"因亦不及"即如是极无相等故，为相等义而住于无等，于彼亦非正理之义。"朋友"即是"尊者"之义。"心行"即思维。"当忆念"即忆念。"当诵"即意念诵读。"大明咒"等三句如前已说。故此明咒无有胜过故无上。此法无有胜过故无上。此明咒无与等故无等。不等即如来，与彼相等故等于不等。"分别"即显示。
"具足七觉支"即依彼故为彼所摄持及第二。诸佛之智即智慧。自然生故为自生。超越思维故不可思议。"先所闻"即从先所闻而生之行。"药与星"即药与星。"照明"即明显。法即涅槃，因为是一切法中最胜故。彼即相等，因能息灭烦恼与苦故，此即行。善即妙，彼之行。
未断恐怖故死，断其因即断除恐怖，此为教示。余为随教。"杖"即杖等。"执持"即为摄持故。"当近住"即以其力故如是成就。恶即恶兽。"毒蛇"即蛇，因行曲故，彼等之旷野。"除"即舍弃先业异熟等。


།དྲན་པས་བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱ་བས་སོ། །ཞེ་འགྲས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །མིག་མི་རྩོལ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དཔུང་གི་ཚོགས་ནི་དམག་གི་ཕུང་ པོའོ།།དེ་ནི་གླང་པོ་དང་། རྟ་དང་། རྐང་ཐང་དང་། ཤིང་རྟ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བཀོད་པ་ནི་འདུས་པས་སོ། །གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ནི་མ་ག་དྷཱའི་བདག་པོའོ། །གསལ་རྒྱལ་ནི་མཉན་ཡོད་ཀྱི་བདག་པོའོ། །ཤཱཀྱ་ནི་ཤཱཀྱའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །ལིཙྪ་བཱི་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ བདག་པོའོ།།སླར་ལོག་པ་ནི་ལོག་པར་གྱུར་པའོ། །བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ནས་ནམ་མཁར་འདུག་པའོ། །ཡུན་རིང་མོ་ནི་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་གིས་སོ། །ནང་དུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་བྱུང་བའོ། །ངན་ངོན་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྐལ་པར་བསགས་པའི་ དགེ་བའི་རྩ་བས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེལ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་གཉིས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ནང་ན་འདྲེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་སྟེ་ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། ཡོན་ ཏན་ནི་བསྟོད་པ་འམ་བསྔགས་པའོ།།སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐོག་མར་འགྲོ་བའོ། །འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། གཞན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡོན་ཏན་ངས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས བཅུ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ།།གང་འདི་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཙམ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
"以念思维"即是作意。"以嗔恨心"即以对众生嗔恨之心。不用眼即作意。军队即军众。其有象、马、步兵、战车四种。布列即集合。有形精华即摩揭陀国主。波斯匿即舍卫国主。释迦即生于释迦族。离车即广严城的王族主。
返回即返回。住于虚空中即从空中住于空中。长久即经过很长时间。"入内"即又入。非微劣即以劫积之善根。如般若波罗蜜多故为如是。"求般若波罗蜜多如是"即是对自他利益信解小中。
"尔时具寿阿难白世尊"等乃至"二种引导"之间显示第十二。在六波罗蜜中以引导等及其道理即是殊胜行。殊胜福德即应观察，余如前，功德即赞叹或称扬。
前导即最初行。引导即正集。遍引即正增长。波罗蜜即因自身最胜故为波罗蜜。其他即以回向一切智性故。余易解，此即对自他利益信解小大。
"尔时天帝释白世尊"等乃至"我当说功德"之间显示第十三。若有人将此纳入经卷，为令正法久住而供养他人，此一切即功德，如是仅知即是殊胜行，此即对自他利益信解中小。
"说是语已"等乃至"复次"等二者之间显示第十四。殊胜行应如经中所说了知。


 །འདི་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏོ།།བརྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་བསྟན་ཏོ།།ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དད་པ་དང་ལྡན་པས་འོངས་ནས་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་མཛད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པའོ། །འདིར་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཚེ་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་བདུན་པ་བསྟན་ཏོ།།ལྷ་ལ་སོགས་པ་འོངས་པ་ནས་མཆོད་པར་ཤེས་པ་དང་། དགའ་བ་སྐྱེས་པ་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་མཐུ་ཡིན་ཏེ་དེ་ ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པའོ།།མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ། །ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རོ། །རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་དྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མིའོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མ་ཡིན་པའོ། །མི་གཙང་བ་མེད་པ་ ནི་ངོ་ཚ་བ་ཕྱེད་པའོ།།མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཙང་སྦྲའོ། །འབྱོར་པར་སེམས་པ་ནི་འགྲོ་བར་སེམས་པའོ། །ངལ་བ་ནི་གནོད་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །བདེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་འདའ་བར་འགྱུར་བའོ། །བརྐམ་པ་ནི་ མངོན་པར་འདོད་པའོ།།འདུ་ཤེས་ནི་དྲན་པའོ། །འདི་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་པ་བསྟན་ཏོ། །སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་འདི་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་ དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ།།དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདིར་མཆོད་རྟེན་ནི་མཆོད་པའི་གནས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་གང་བསྲུང་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཞག་པ་དང་།གང་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་ལ་བཞག་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་འབྲུ་མང་པོ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་དང་མཆོད་རྟེན་ཟླས་དབྱེ་ བར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
此即对自他利益信解中等之中。"复次"等乃至"憍尸迦于何处"之间显示第十五。"问难"即是提问，此显示对自他利益信解中等之大。
从"复次憍尸迦于何处"等乃至"作是语已"等之间显示第十六。诸天等以信心而来，对彼等作法布施即是殊胜行。此中为对自他利益信解大的小。
从"作是语已"等乃至"于此生中当得此等功德"之间显示第十七。从诸天等来临、知供养、生欢喜、信心等是佛母威力，此即殊胜行。
"见"即正见。"决定"即必定。"了知"即应知。"非人香"中，人之体性即是人，非彼即非人。无不净即分别惭愧。因具花等故清净。思欲成就即思欲前往。疲劳即损害。"广大"即极为广大。"当得安乐"即当得安乐解脱。贪著即希求。想即忆念。此即对自他利益信解大的中。
从"憍尸迦复次"等乃至品终之间显示第十八。殊胜行如经所说配合，此即对自他利益信解大的大。
关于"无量"等，此中塔即供养处。波罗蜜即般若波罗蜜。受持有三种：纳入经卷后守护并为令正法久住而安置，受持携带等自身安置为第二，对具无量功德受持者如是称呼。所说多义即是波罗蜜，应与塔区分。


།དེ་གཉིས་ཀ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའོ། །དེ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོན་ཏན་བཟུང་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་རི་མོར་བྱ་བའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་ རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།མོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་བདག་གི་དོན་དགུ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དགུ་བསྟན་ཏོ། །ལེའུ་འདིར་ཡང་བདག་གི་དོན་དགུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་དེ་བཞིན་སྐུ་གདུང་དེ དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་དགུ་པ་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེས་ན་དོན་དེ་ལ་དད་པ་དང་། དད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷག་པར་རྟོགས་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདིར་སྤྱོད་པ་ལྷག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་གདུང་དག་གོ། །དྲུག་པ་ནི་བྱས་པའི་དྲུག་པར་བྱས་ཏེ་དེ་བྱུར་བུར་གཏམས་པའོ། །ཇི་དེ་གཉིས་མཉམ་པ་འམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བྱུར་བུར་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འགོད་པའོ། །འདི་གཉིས་ལས་ གཅིག་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་ཁྱེར་ཅིག་པའོ།།རི་མོར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་གུས་པའོ། །དེ་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་བླ་མ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིའི་སྐུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ དོན་ཅན་ནོ།།འཇིག་ཚོགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། འཇིག་པས་ན་འཇིག་པ་སྟེ་མི་རྟག་པའོ། །འཇིག་པ་ཡང་ཡིན། ཚོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་འཇིག་ཚོགས་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཆོས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་ཡང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་མཐའ་ནི་རྩེའོ། །དེ་ལས་ལྷག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མེད་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་ལྷག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ།

以下是完整的中文直译：
对彼二者以花等供养即是承事供养。所说品即无量功德受持与波罗蜜及塔供养品。《圣八千般若波罗蜜难解》，阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》中第三品。
依信解力，于此显示自利九种及自他利九种。此品中亦当说自利九种，其中从开始至"如是舍利"之间显示第十九。
般若波罗蜜即是法身故为增上法，色身则不然，因是坏聚故。如是于此义生信，以信力增上了知，此即此处殊胜行。如来身即舍利。第六作为作格第六，彼充满遍满。问：此二是否相等？答：不相等，故说遍满。"安置"即摆设。"取此二中之一"即心中取一。"供养"即殊胜恭敬。
其中佛母是最胜上师，因为此身即般若波罗蜜。真实义即真如义，具彼即具真实义者。坏聚即色身，因坏故为坏即无常。既是坏又是聚故为坏聚，即色身。
关于"圆满法身"，此中法即圣道，彼即最极般若波罗蜜，非无常，因相续常故。于真实边际分别中，真实即真如。彼等边际即顶点。无有超过彼真如故，以彼自性假立名言故。
问：何为身？答：如是等所说。唯如是胜义即般若波罗蜜，思维无有超过彼者。


 །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུ་གདུང་ཉིད་ལ་རི་མོར་མི་བགྱིད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་བུའི་གླིང་བལྟམས་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཉི་ཤུ་པ་བསྟན་ཏོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡང་བདག་དེ་དག་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔར་ཡང་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་གཏོགས་ཏེ། སྐྱེས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །ལྷ་རྣམས་འདུ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་འདུན་པ་སྟེ་གནས་ཆེན་པོའོ། །གང་ལ་འདུག་ནས་བརྒྱ་བྱིན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། འདིར་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ བཟངས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་གི་ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ན་ཡོད་དོ། །ི་ཤ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའོ། །དེའི་གྲགས་པ་དང་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་འདོད་པ་དང་། དེ་ལ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ནི་མཐུ་ཆེ་བ་སྟེ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་འདིར་ཤེས་པའི་ བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང་།རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང་འདྲ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དག་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།བརྒྱ་བྱིན་དེའི་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྔར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བསྟན་ཏེ། འདིར་ཡང་མཐུ་ཆེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རྟེན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིའི་དོན་ལ་དད་པ་དང་། དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ མོས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་།།ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱུར་བུར་བལྟམས་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིར་བསྟན་པས་འདོད་པ་དང་། དང་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ།

以下是完整的中文直译：
问：难道不是不应供养如来舍利吗？答："世尊，我于如来舍利"等易于理解，此为利他信解小中之小。然从"世尊"等至"且不说世尊降生赡部洲"之间显示第二十。
"然而"即差别义，意为"虽然我如是供养彼等"。"又"字是为显示前已说差别故。"生"字亦属因由，意为"因为生故"。
"譬如"等显示譬喻。天众集会处故为天众堂即大处。帝释于此为三十三天说法，此处即称为善法。彼在悦见城西南方。二十即大士。彼具名称、显现、意乐，于此大者具足故为大力，即菩萨大士之义。
此中，智慧本性圆满菩提之因缘，以因之体性及缘之体性，故说"如来"等。其中一切智智如帝释，如来舍利非为因缘，如彼帝释所说，色身先为法身所依，此中亦如大力智慧身之所依。如是于此义生信，彼信即殊胜行，此为利他信解小中之中。
从"且不说世尊降生遍满赡部洲"至"于彼如来舍利"之间显示第二十一。由显示此佛母大体性而生起欲乐与净信，即此处殊胜行，此为利他信解小中之大。


 །འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པའི་འོས་ཤིན་ཏུ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་སྐུ་གདུང་ནི་དེའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐུ་གདུང་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་ལྷག་པར་དད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདིར་བསྟན་པ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཕྱུང་ཡང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་གང་ལ་རེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་།དེའི་ཡུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སྐུ་གདུང་རྣམས་མཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ནི་འདི་ལ་དད་པ་ལྷག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་ཇི་ལྟར་སངས་ རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཡང་མཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་བའི་ སྐྱེས་བུ་རྒྱལ་པོའི་མཐུ་གང་ལས་ཀྱང་མི་འཇིགས་པར་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཐུས་སྐུ་གདུང་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདིར་འདིའི་དོན་བསོད་ནམས་ཡོད་པ་ལ་དད་པ་ལྷག་པ་དང་ སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པས་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་འདིའི་དོན་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ།

以下是完整的中文直译：
从"然而如来舍利"等至"彼等如来舍利"之间显示第二十二。因如来超胜一切世间故为最应供养者，彼即一切智智。因此，当舍利为彼所依而应供养时，能生彼者更应供养，然舍利非如是。于此义生胜信即殊胜行，此为利他信解中品之小。
从"然而世尊般若波罗蜜多"等至"成为一切智智之器"之间显示第二十三。此中所说般若波罗蜜多一切智智功德，应知如同宝珠，虽取出宝珠，人亦希求宝珠之匣。如是，以佛及佛母功德，虽世尊入般涅槃，然舍利仍应供养，此即于此胜信与殊胜行，为利他信解中品之中。
从"世尊复如佛"等至"世尊于彼如来舍利"之间显示第二十四。如是由生于般若波罗蜜多故说法。他说法时亦应供养，如胜者之人不畏王力而为众人供养，如是因生于般若波罗蜜多故，以彼力舍利亦应供养。如是此中于此义具福德者生胜信与殊胜行。此为利他信解中品之大。
从"世尊一切智性"等至"应当供养"之间显示第二十五。供养世尊母即供养三世一切如来。故于此义生信等为殊胜行，此为利他信解大品之小。


 །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་གཉིས་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཉི་ ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་བསྟན་ཏོ།།དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདི་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ལྷག་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཚིག་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ད་ལྟར་ང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་བྱས་པའོ། །གཞུང་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་མ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟིགས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་དོན་ལ་མོས་པ་ཆེན་ པོའི་འབྲིང་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ དང་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ།།དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་རྣམས་སོ། །གྲིབ་མ་ནི་འདིར་དེ་དག་གི་གྲིབ་མ་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་དཔེའོ། །འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ།།ཡོན་ཏན་ནི་སྐབས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལེའུ་ལས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ།

以下是完整的中文直译：
从"复次世尊世界界"等至"二种正见"之间显示第二十六。三世一切如来见法性者亦是世尊母。于此义生信等为殊胜行。"法性"等即法身，彼即是般若波罗蜜多。
在帝释语未竟时，世尊说"如是"等至"今我亦现证菩提"。"依止"即作为获得之因。仅此经文即显示世尊母为正等觉之因，因非法身故。为显示此义，帝释又说"世尊，如是般若波罗蜜多"等。"正遍知"即以无戏论智了知之义。"正见"即遍见一切之义。为此明显故，世尊说"如是"等。此显示利他信解大品之中。
从"尔时天帝释白世尊"等至品终显示第二十七。彼等一切大乘皆由诸波罗蜜多正摄，世尊母为主，因彼等之先导故，因正摄故。于此义生信等为殊胜行。"方便善巧摄持"即所说。"于般若波罗蜜多及一切种智并回向"即随说。其中诸波罗蜜多自性之喻为诸花等树。影即此中彼等一味之影，彼等即方便善巧摄持之喻。此为利他信解大品之大。功德由文脉知为般若波罗蜜多，于彼等圆满品中如是说。


 འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།བྱེད་པ་དང་མོས་པ་བསྟན་ནས། བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བསྟོད་པས་ན་བསྟོད་པའོ། །བཀུར་བས་ན་བཀུར་བའོ། །བསྔགས་པས་ན་བསྔགས་པ་སྟེ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་བསྔགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ བསྔགས་པའི་དོན་ནོ།།དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ལས། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པས་ནི་གང་སྔར་བཤད་ པ་སྟེ།རང་གི་དོན་དང་གཉིས་ཀའི་དོན་དང་གཞན་གྱི་ཆའི་དབྱེ་བས་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་དང་། བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ དབྱེ་བས་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཏུ་ཡང་སོ་སོར་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་དབྱེ་བས་དགུ་ཚན་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་གཙོ་བའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །འདིས ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ།གཞན་གྱི་བྱ་བ་ལུང་འབོགས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་དང་། རང་ཉིད་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ལའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནས།ལྷག་པར་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་མངོན་པར་དད་ཅིང་རྟོག་ལ་མོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་མོས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མངོན་པར་དད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནས།ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིས་པར་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སེམས་དང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
《八千颂般若波罗蜜多难解》堪布宝源寂造《最胜心要》第四品。
显示作业与胜解后，当说赞叹、恭敬与称扬。以赞故为赞叹，以敬故为恭敬，以称故为称扬，具此者即称扬，即极赞之义。
故论中说："于般若波罗蜜多，胜解诸位中，以三种九数，赞叹及恭敬，并称扬所许。"于般若波罗蜜多胜解即前所说，以自利、二利、他利分类，以三种九数依次赞叹、恭敬、称扬所许。"所许"一词应配合赞叹等每一项。
其中宣说功德以小、中、大分类为赞叹、恭敬、称扬，彼等又各自以小小等至大大等分类，故说三种九数之义。
其中菩萨之因有二种：利他之能力与利他之主。其中第一，从"尔时天帝释白世尊"等至"复次憍尸迦，若善男子善女人等"显示第一。此显示利他能力于三事生极坚固胜解：他人事业授记、世尊母功德、自身作彼。
其中第一，从"天帝释白世尊言"等至"增上胜解"，应配合"世尊，善男子善女人于此般若波罗蜜多生信解胜解"。云何胜解？从"于此生信"等至"不离法性而为诸菩萨成办利益"所说。云何说？为菩提故，即发菩提心。云何？以此净信故。


 ། ཇི་ལྟར་མོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་དད་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་དད་ཅིང་རྟོག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་འདི་ཉིད་ལ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གནས པས་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ་ཆུའི་གནས་བཞིན་ནོ།།དེ་ཡང་དད་པ་དང་འདུན་པའོ། །ལྷག་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དེས་ཉན་པ་ནི་ཚིག་དང་དོན་ལས་སོ། །འཛིན་པ་ནི་ཟློས་པ་ལས་སོ། །འཆང་བ་ནི་སེམས་ལ་བཞག་པས་སོ། །ཀློག་པ་ནི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ པས་སོ།།ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་རང་གི་དོན་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་འདོན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་འདོན་དུ་འཇུག་པའོ། །འདི་ནི་བསྟན་པའོ། །གཞན་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །སྟོན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལས་སྟོན་པའོ། ། ཉེ་བར་སྟོན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །ལུང་ནོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་པས་སོ། །འདི་དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཏོན་བགྱིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་གི་དོན་བྱེད་པས་སོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་ཚིག་ཏུ་སྟོན པ་དང་།རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོ་དག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བརྟགས་ནས་ལྟ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཞི་གནས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བགྱིད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ།ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གིས་ནི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་མེད་ན་ཕྱོགས་གཞན་གྱི་གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །འཆང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇོག་པར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པར་རོ།།བསྔགས་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ནི་དམ་པ་སྟེ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་དང་དེའི་དོན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐུན་མོང་གི་དམ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང་པོའོ། ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་མ་རྣམས་སོ།

以下是完整的中文直译：
如何胜解？为无颠倒地善加摄持故。为显示此亦由信故，说"生信解"。此即"于此生信"之义。此中安住诸善法故为增上意乐，如水之处。彼即信与欲。增上与殊胜意乐即增上意乐。
以彼听闻即从文义。受持即从诵读。执持即安置于心。读诵即以语言宣说。通达即于一切相了解。此等显示自利。
"宣说"即令他人宣说。此为教示，余为随教。"开示"即从语言开示。"近示"即从义理。"受持"即从教授。此等为利他。
"诵持"即极为串习，反复为自利。"于他广为正说"中，恒时以语言开示，"广"即为开示众多故。"广解"即配合"广"字。"作意思惟"即观察心而正加行，此为生止故。"遍观察"即详细观察，为生观故。此等显示行持。
若无此，说入于他方经函等，故说"乃至"。"执持"即为不坏故。"安置"即于自家等处。
具三种称扬即殊胜，为圣。此为法道即正法。彼长时住即彼因与彼义。由此是共同正法，此为彼第一功德。就一切圣者而言，"佛"即世间导师。


 །དེ་དག་ལ་བདག་གིས་བྱས་པ་གཟོ་བར་བྱས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་དག་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས བསྐྱེད་ནས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་རང་གི་རིགས་གཞག་པ་ཉིད་དེ།བདག་གི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་ཆད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདི་ཡང་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་འདིའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིས་པའོ།།དེ་ཡང་འདིས་འགྱུར་བ་དང་འཇོག་པ་དང་། ཚུལ་དང་མ་བྲལ་བས་ཤེས་པར་བྱ་བས་སོ། །འདི་ཡང་འདི་ལྟར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་ཕན་ཡོན་གསུམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་ བྱས་པའོ།།བས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གོང་མར་ཡང་སྦྱར་རོ། །མ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱ་བ་བསྟན་པ་དང་། འདི་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཆེ་བའི་དོན་དང་འབྲས་བུ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་དོན་ཆེ་བ་སྟེ་འདི་ནི་བསྟན་པའོ། །གཞན་ ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ།།ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱོར་པ་དག་གིས་སོ། །སྟོན་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །མི་གཏང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྲུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བྱི བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།བཙའ་བར་བྱས་པ་ནི་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་རྙེད་པར་དཀའ་བས་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་འདི་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཛིན་པས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇུག་པ་མེད་པར་ ནི་མོས་པ་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེས་ནི་འདི་ཙམ་གྱིས་དོན་བྱེད་ནུས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡོད་ཀྱང་གང་གཞན་གྱི་དོན་ཉུང་ཟད་བྱེད་པའམ་ཉུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་དམན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
对彼等我作报恩，彼等此法能得菩提即智慧。彼等经三无数劫生起无量佛陀后，为未来众生利益建立自种姓，乃至我时亦近住。是故愿佛法不断绝而安立，此有二方面即就佛陀而言。对诸菩萨作饶益成办。
此亦由转变、安立及不离法故当知。"如是安立"即此第三功德，就菩萨而言。"故"字亦配上文。"不成"即显示二种作用。"如是显示"即显示作用，并说"如是大义"等。具此大义及果即大义，此为显示，余为随显。
大利益即以如前所说诸利益。大果即预流果、一来果、不还果、阿罗汉果、独觉果及正等正觉。大异熟即以一切圣者之圆满。近修具多种教授，仅此即显示薄伽梵母功德。
"不舍"即为摄持及不弃故。"守护"即对火与鼠等。"保护"即对盗贼等。由难得故，仅此即显示自身所作，即于此三事增上胜解，如是由执持故。若无趣入则胜解不坚固，此即显示仅此能作利益。虽有此，若作少许利他或全不作利他，即福德微劣。


 །དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདིའི་བསྟོད་པ་དང་ བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྟོད་པ་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་གང་ ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་འདྲེན་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་མཆོད་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་བྱེད་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དོན་ཉེ་བར་འཚལ་བ་ནི་དོན་དུ་ཉེ་བར་འཚལ་བ་སྟེ་མཆོད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པས་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བར་འཚལ་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་ པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདུན་པ་ཅན་ནོ།།སློང་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མཆོད་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་དུ་བླངས་པའོ། །ཉེ་བར་སྤྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་དུ་བསྟབས་པའོ། །གཏད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་དུ་བཅུག་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གླེགས་བམ་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བྲིས་སམ། གཞན་གྱིས་བྲིས་སམ། དེའི་རང་གིས་སམ་རིན་མ་ཡིན་པས་བྲིས་ཀྱང་རུང་བའོ། །ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་ སྦྱིན་པའོ།།དེ་ལ་འདོད་པའི་བློ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་སོ། །སྩོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འགེད་པ་ནི་མང་དུ་ཤས་ཆེར་ཡོད་ན་མཉམ་པར་སྦྱིན་པའོ། །རྒྱས་པ་ནི་སྤངས་པའོ། ། དེས་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །བདག་ཉིད་སོ་སོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ནའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། འདི་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བསྟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ ཞེས་པ་གཉིས་པའི་བར་གྱིས་ནི་སྤྱོད་པ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་དང་པོ་ལས་སོ། །འདི་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་གི་བསྟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་བསོད་ནམས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་ ཏོ།།ཡང་དག་པར་བཙུད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། །བཀོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདའ་བ་མེད་པར་རོ། །མངོན་པར་དང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ཡོན་ཏན་དག་ལའོ། །གཞན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的中文直译：
除此之外者即是极多福德，此是对此之赞叹、恭敬与称扬。因此"自身于此般若波罗蜜多"等乃至"善男子或善女人生多福德"之间显示第一赞叹。"自身亦"中"自身亦何"者此处是引导义。
非令他人供养，自身行持是为自利。求义即近求义，即欲供养。具彼即求义。具彼增上意乐即有欲求。乞求即为供养薄伽梵母而求。"索求"即接受。"近给"即面前献上。"付与"即令受取。"遍付"即遍舍后亦无执著故。
"乃至"即"最小"之义。"纳入经函"即自写或他写，或自己或非价而写皆可。遍舍即布施。于彼有欲求心者即具慧者。"正说"即虽说亦从自性。"赐予"即为供养而正分配，若有众多则平等布施。广大即舍弃。彼行即广大作。"自身各自"即自身中。余易了知，此是小中小赞叹。
又"憍尸迦，善男子或善女人"等乃至第二个"又憍尸迦，善男子或善女人"之间显示第二行持。"较彼"即较第一赞叹。此是小中中赞叹。
又从"憍尸迦，善男子"等乃至"又憍尸迦，且置福德"之间显示第三。"正纳入"即令正受持。"安置"即无违越。"净信"即对薄伽梵母功德。否则将不能正随行。


 །མངོན་པར་དད་པར་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་སྣོད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལེ་ལོ་ནི་ངན་པ་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། ལེ་ལོ་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྩོན་པའོ། །དེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཉེ་བར་བརྩོན་པ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་ པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ།།དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ནས་ཡང་དག་པར་འགོད་པ་ནི་ཀློག་པ་དང་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞུག་ པའོ།།ཞུགས་པ་དག་ལ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ལེ་ལོ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བསྒྲགས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་བསྟོད་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱའོ། །འདི་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ པ་ཡིན་ཏེ་འདི་སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཚིག་ལ་མཚོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དད་པ་མེད་པ་དང་བཏང་སྙོམས་པའོ། །དེ་ལ་དད་པ་ལ་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བཤད་ པའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དད་པ་མེད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་མཚོན་པས་རྣམ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ལྟ་བ་ངན་པ་དག་ལ་རིགས་པས་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་མཚོན་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ དེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པས་སོ།།དེ་ལྟར་སྣོད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདིའི་དོན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་འདིའི་སེམས་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ་ལྟ་བ་ངན་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཅན་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱེད་དེ། རིགས་པ་གཞན་ དག་གིས་སོ།།སློབས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་གསུངས་སོ། །བསླབས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །སྤྱད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །འབད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོའོ།།གཏན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཕུང་པོ་ནི་ཚོགས་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འམ་ཟག་པ་མེད་པ་དེ་དག་ཟད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་སྟེ་དེའི་ཆེད་དུའོ། །མངོན་པར་གནས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་མཐར་རབ་ཏུ་ འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་ལྷག་པར་ཡོད་པས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"生起信心"即否则将成非法器。下文诸处亦当如是了知。懈怠即精进于恶，无懈怠即精进。彼之修行即如所说而行。近精进即具足显现精进的菩萨令受持此薄伽梵母。
此亦为显示成就菩提故。如是以诸理正说菩提，然后正安置即令入于读诵、供养等。对已入者则正赞扬与令欢喜，即宣说精进与懈怠二者之功德与过失。已发起精进者则以赞叹令正欢喜。
若谓世间于此等颠倒，不能说此，故说"于语表示"等。世间有三种：具信者、无信者与舍置者。其中于具信者以二语成就，彼以正说语即能了解。于无信者以表示而了解，因以理破除恶见故。于舍置者以随表示而了解，即令随喜并显示彼薄伽梵母功德。
如是令成法器故正说此义，"如是亦"即此正说令心清净因遮止恶见故。然令诸疑惑者无疑，以其他诸理。"学习"即以三学。"于此"等即说彼义。"已学"即以心。"已行"即以止。"精进"即以观。"有情界"即有情蕴。因永恒故无上。蕴即聚，有漏或无漏彼等尽即一切尽，为此故。现住即为尽一切障碍故。"正分别真实边际"即仅此而有余故。


།ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏོང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟོད་པ་གཉིས་པའི་བསྟོད་པས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་བཀོད་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།དེ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའི་བསྟོད་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྟོད་པ་ལྔ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་རྣམ་གྲངས་འདིས་གླིང་བཞི་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་བཙུད་ཅིང་བཀོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དང་པོའི་ཆ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཉིས་པའི་ཆ་བསྟན་ཏོ།།མདོ་འདི་དག་ལས་གསུངས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ལྷག་པས་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་ལྷག་པས་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ གསུམ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་རིམ་པ་བཞིན་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་གི་བསྟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔ་ཡོད་པས་བསྟོད་པ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏོ།།གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་དགུ་པའི་རིམ་པས་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བརྒྱད་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཞིན་ནོ།།མདོ་ལས་གསུངས་པའི་བསོད་ནམས་ལྷག་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པའོ། །དེ་ལས་ནི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཉམས་པས་ཕྱི་ལ་བསྐང་བར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་མདོ་ལས་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ་སེམས་ཀྱི རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ།དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གྱུར་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ་བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ་འཕགས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ་དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"具足遍舍心"即具足一切方面舍心。"较彼更"即以第二赞叹之赞，于十善业道正安立故，此为小之大赞。其后五赞，从"憍尸迦，以此法门四大洲"等乃至"正引导安立"之间，显示第一分，其后从"憍尸迦，汝意云何"乃至"复次憍尸迦，阎浮提"之间，显示第二分。
此等经中所说，以福德殊胜则生信等，以势力了知即福德分殊胜则行为殊胜。"以此法门"即方式，"信解三事"即安住之义。此依次为中等之小、中等之中、中等之大、大之小、大之中之赞叹。
从"复次憍尸迦，于阎浮提"等乃至"复次憍尸迦，于阎浮提"之间，有五个"何况"，显示第五赞。以第九次第解说彼一者故。若问：如是岂非与第八无大差别？此中无过，如一世界中恒河沙数世界。经中所说福德殊胜即信等殊胜，由此则行为殊胜。文字缺失者应后补。
关于"四禅"，此中经说：远离诸欲，远离罪不善法，有寻有伺，具足由远离所生喜乐，成就安住初禅。彼寻伺寂灭，内心清净，心相续一境，无寻无伺，具足由定所生喜乐，成就安住第二禅。彼离喜贪，具念正知，身受乐，圣者称说彼具念安住乐，舍念，无喜，成就安住第三禅。


།དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ།།འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོའི་འདོད་པ་དག་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་དང་།ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པ་ལས་ སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ།།དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་སྟེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབས་ནས་ གནས་པ་སྟེ།ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་སེམས་འཁྲུག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ པའོ།།རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འཛིན་པ་མེད་ པས་སོ།།དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་དགའ་བ་ལ་ཡང་བཏང་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་གོ་སྐབས་མི་སྦྱིན་ཞིང་ཤེས་རབ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདེ་བ་ནི་མྱོང་བའི་བདེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བའོ། །ལུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལུས་སོ། །འཕགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི བསམ་གཏན་བཞི་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་པོས་སོ། །དེས་ན་འདི་ཉིད་སྔ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཡིད་བདེ་བ་ནི་གསུམ་པས་སོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་གཉིས་པས་སོ། །སྔ་ནས་ཤེས་པ་ནི་འདིར་ཡང་སྦྱར་རོ།

以下是完整的中文直译：
彼舍弃乐，喜忧已灭，不苦不乐，具足舍念清净，成就安住第四禅。"远离诸欲"即不具足烦恼欲，及无缘于事欲故。"远离罪不善法"即由烦恼欲因所生身语意恶行。"有寻有伺"即具足对治欲界之寻伺故。"由远离所生"即由远离欲界所生。
喜乐即欲求成就，"安住"即身语意三者极为调柔，具足喜乐。"成就初禅"即成就而住，"成就"即正成就。"安住"即随受用。"彼"即瑜伽行者见到寻伺扰动心之过患，从彼退转而住于定。
"寻伺寂灭"即由定力心成一境故，彼即无间断寻伺之转。"无寻无伺"即于彼等一切全无执著故。"离喜贪"即以正理故彼为舍，于寻伺之喜亦舍故。"具念正知"即不与喜机会而多作智慧故。
乐即领受之乐与轻安乐。"身"即色身与意身。"圣者"即声闻与独觉。"安住乐"即此禅修者，余者亦然。于彼舍乐即第四禅。苦由初禅，故说"此即先前"。喜由第三禅，忧由第二禅。"先已知"于此亦当配。


 །བཏང་སྙོམས་ནི་འདིར་ཚོར་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་འདིར་གཏན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་ བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ།།སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་ཡན་ལག་གོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པའི་ཡན་ལག་ནི་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པའི་ཡན་ལག་ནི་བཞི་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ།།གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་བཀོད་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བསྟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ནས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་འབུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཀུར་བ་དང་པོ་བསྟན་ཏོ།།མ་ཚང་བ་བསྐང་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་བཀོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཚངས་པའི་གནས བཞི་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པས་ན་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །ཀྱེ་མའོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་སྨོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་སྨོན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་ སྨོན་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་སྨོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་པ་དང་། བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་བསམ་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བསམ་པའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ ནི་བཞི་ཆར་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ།།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བདུན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
舍即此处为受，故说"非乐非苦"。"舍念清净"即此二者于此永得清净故。初禅有五支：寻伺是对治支，喜乐是功德支，心一境性是二者之支。
第二禅有四支：内等净是对治支，余支如前。第三禅有五支：舍、念、正知是对治支，乐是功德支，住支如前。第四禅有四支：舍清净、念清净是对治支，不苦不乐受是功德支，住支如前。此四禅之安立。余如前，此为大中大赞。
又"憍尸迦，于阎浮提"乃至"当献于般若"，此说初供养。补不足如前，即安立四禅、四无量、四无色定、五神通，及至一切禅定、无量、无色定、神通。诸禅已说。
慈等是缘欲界有情之四梵住，因缘无量有情故为无量，即慈、悲、喜、舍。愿诸有情具乐、离苦、不离乐、解脱烦恼，是为四相，即具乐之心、离苦之心、不离乐之心、无烦恼之心。
在胜解行地，四者皆缘有情。极喜等七地缘真如。不动等则无所缘。


 །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་མདོ་ལས་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡངས་པ། རྒྱ་ཆེ་བ། མི་གཉིས་པ། ཚད་ མེད་པ།གཅུགས་པ་མེད་པ། ལྷོད་པ་མེད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པའི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་གཅིག་ཁྱབ་པར་ བྱས་ཏེ།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་བྱམས་ པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་བསྟན་ཏོ།།ལྷག་མས་ནི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བས་སོ། །ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གི་ བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅུགས་པ་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའོ། ། ལྷོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་སོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དྲི་མར་མ་བྱས་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛའ་བོ་དང་བར་མ་དང་། དགྲ བོ་གསུམ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ།།ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་ལ་ཡང་མཉམ་པོར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རྣམ་པས་ཁྱབ་པ་ནི་རྒྱས་པར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ དབྱེ་བས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་སོ།།ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་སྨོས་ཏེ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ནི་དབྱིངས་དང་འདྲ་བའི་མཐའོ། །འདི་ལ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་མཐའ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཉེ་བར་ བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་སྟེ།འཕགས་པའི་གནས་པས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་རྣམ་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།

以下是完整的中文直译：
经中关于无量说道：具足慈心，广大、宽广、无二、无量、无怨、无懈、无障、无害、遍一切处、善修习、遍法界、尽虚空界，遍满一切世间一方而住，圆满成就已住，遍满十方而住。如是亦应用于具足悲心、具足喜心、具足舍心。
其中"具足慈心"表示具德者，余者表示功德。"广大"表示意乐广大，"宽广"是因增长，"无量"是因所缘，"无二"是因无分别一体性，"无怨"是因断除违品。
其中慈等之违品依次为害心、恼害、不悦、贪著、嗔恚。"无懈"是因寝眠昏沉寂灭，"无障"是因掉举恶作寂灭，"无害"是因此三者未染污心。"遍一切处"是因于亲、中、怨三者皆能趣入。"善修习"是因于三时平等趣入。
如是所说相之周遍即为广大。"世间"是有情世间。"具一切"是因具足天、龙、夜叉等一切差别。"一方"是方位分。于何处？说"世间"即器世间。"遍法界"即法性边际。此有如虚空之边际，故如是称。"成就而住"即心住三摩地，以圣者住故。"十方"即十方相，余易可了知。


 །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་མདོ་ ལས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ།ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་ཏེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ།དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བ་མེད་པས་སོ། །ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་རྩིག་པ་དང་ར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཁང་བཟངས་དང་། སྐྱེད་ མོས་ཚལ་དང་།རི་དང་། མཚོ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདི་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་ བྱ་ཞེ་ན།དེ་ཤེས་པ་གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱས་ནས། ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དེ་ལས་བསྐྱོད་ནས་ ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་མཐོང་སྟེ།དོན་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དེ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་བྱས་ནས་ཐོབ་པའོ། །ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་དེ་ཡང་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སྔར་ལོག་ པ་དེ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འདུ་ཤེས་ནི་རབ་ཏུ་ཕྲ་བར་འཇུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
无色定有四种无色，经中说：彼于一切相超越色想，灭除对碍想，不作意种种想，即无边虚空，成就安住于空无边处。彼于一切相超越空无边处想，即无边识，成就安住于识无边处。于一切相超越识无边处想，即无所有，成就安住于无所有处。彼于一切相超越无所有处想，成就安住于非想非非想处。
色想即青黄等想，于彼无著是因一切处作意虚空想。超越彼是因无别相显现。对碍想即墙壁围墙等障碍想。种种想即宫殿、园林、山岳、湖泊、日月等想。
言"无边虚空"，即于此有缘空无边处，故如是称。
云何超越空无边处？即以了知空无边处具足胜解无边之心，于彼生起胜解，为遮遣一切虚空想故。
言"超越识无边处"者，即从彼转而不见少许所缘，无义无识，缘取微细性而获得。
从无所有处想亦离贪，彼亦还灭。无所有处即先前还灭，非无想，想唯极微细转，故非想非无想，于彼非想亦非无想处三摩地，故如是称。


 །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་མིག་གོ། །འདིར་མདོ་ལས་དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ་ས་ཡང་གཡོ་བར་བྱེད། གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་མང་པོར་འགྱུར་བ་དང་། མང་པོར་ཡང་གྱུར་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །ཐད་ཀར་རྩིག་པ་དང་། ཐད་ཀར་ར་བ་དང་། ཐད་ཀར་རི་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་འགྲོའོ། །ས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་བྱི་ཟུལ་བྱེད་དོ། །ཆུ་ལ་ཡང་ས་བཞིན་དུ་འགྲོའོ། །དུ་བ་འཐུལ་བར་བྱེད། འབར་བར་ཡང་བྱེད་དོ ཞེས་རྒྱས་པར་ཡང་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་ཀྱིས་མི་ལས་འདས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་ཏེ་ལྷ་དང་མི་དག་གོ། །དེ་སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་སེམས་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ སེམས་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནས། བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་ ལ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་སྐྱེ་བ་གཅིག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས་གཉིས་དང་གསུམ་ནས་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དང་། བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་བར་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །ཉི་མ་གཅིག་ནས་གཉིས་དང་། གསུམ་ནས་བསྐལ་པ་ བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དང་།བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་བར་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །བདག་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་གནས། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་རུས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཡུན་རིང་ཐུང་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚེའི་མཐའོ། །དེ་ནས་བདག་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་ གེ་མོར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་།རྣམ་པ་དང་བཅས། ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས། དན་རྟགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཤེས་པའི་བར་དུ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
五种神通是：知神变业、天耳、他心智、宿命随念智、天眼。此中经说：彼体验多种神变，能震动大地，化一为多、化多为一，显现隐没自在，穿越墙壁、围墙、山岳无碍而行，于虚空中行走，出没于地如入水，于水中行走如履地，发烟、燃火等，如是广说。
彼以天耳界闻超人之声，即天与人之声。彼以心如实了知其他众生、其他补特伽罗之心，即于有贪心如实了知为有贪心。如是于离贪心、有嗔心、离嗔心、有痴心、离痴心等，乃至于无上心如实了知为无上智。
彼能忆念一生乃至二生、三生，乃至十亿、千亿生。从一日至二日、三日，乃至十亿、千亿劫。忆念：我曾生于某处，名为某，如是种姓、如是族姓，如是饮食，如是寿量长短，如是寿命边际。从彼处死已，生于某处，乃至生于此处，具足行相、方所、标志等种种了知，是为宿命随念。


 །དེ་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་དང་།སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། དམན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། སེམས་ཅན་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མཐོང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་ པར་སྤྱོད་པ་དང་།ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་སྟེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུས་ལུས་ཞིག་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ།།ཡང་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་ལུས་ཞིག་པའི་འོག་ཏུ་ ཤི་ནས་ཀྱང་གང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ལྷའི་མིག་མི་ལས་འདས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པའི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ དང་།འཆི་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་སོ་སོ་དང་། ཐ་དད་པ་འདི་དག་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་འདི་ནི་བཀུར་བ་དང་ པོའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུར་བཀོད་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བཀོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། སོ་སོའི་མཐར་ཡང་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་ འདུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་བཅས་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང་།གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པའི་བཀུར་བའོ། །དེ་ནི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོའི་བཀུར་བའོ། ། གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བདུན་པ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཞན་དག་ལ་བྱིན་པ་ནི་སྔ་མ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་དེ་འདིར་ནི་རང་ཉིད་ཀློག་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་བྱིན་ནས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའི་བཀུར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
彼以清净超越人眼，见诸众生之死亡、投生、善色、恶色、下劣、殊胜、善趣、恶趣，如实了知众生随业而去。此等众生具足身善行、语善行、意善行，不诽谤圣者，具正见，以身语意善行之因，身坏命终后当生善趣天界。
又此等众生具足身恶行、语恶行、意恶行，诽谤圣者，具邪见，由彼等受持邪见业之因，身坏命终后当生恶趣、堕落、地狱。如是以超人天眼，如实了知遍满法界、尽虚空界之十方世界中六道众生之生死。
于禅定、无量、无色定、各别神通等安立，余易可了知，此为第一敬供。其后，憍尸迦，且置如是安立阎浮提一切众生之事，乃至安立于第四禅定。于各末尾皆言："于汝意云何"等，乃至"能开显真实际"等，如是次第为第二、第三、第四、第五、第六敬供。此即小品之中、小品之大、中品之小、中品之中、中品之大敬供。
又言"憍尸迦"等乃至"复次"等，显示第七。于其他般若佛母中所说布施，于前诸品亦有，此中不仅自读，布施他人更为殊胜，此为大品之小敬供。


 །གཞན ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དོན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བརྒྱད་པ་བསྟན་ཏོ།།འདིའི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་ཞེས་གང་སྔར་གསུངས་པ་དང་། དོན་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ལས་སྔ་མ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་ཉམས་པ་རགས་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དག་ལ་དང་བ་བསྐྱེད་པར་བསམས་པ་ཡིན་ལ།འདིར་ནི་མཐའ་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་བསམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་ལ་མཁས་པའི་ཚིག་ནི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དོན་དང་བཅས་པ་ པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པའོ།།ཚིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་དང་ལྡན་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་དེའི་དོན་མདོར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་དག་གིས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའི་སྤྱོད་པ་ལྷག་པ་སྟེ། འདི་ནི་བརྒྱད་པའི་སྐབས་ ཡིན་པས་སོ།།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་སོ། །འདི་ཡང་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུར་གྱིས་སམ། ལུས་ཀྱི་བརྡས་དྲིས་པ་སྟེ། བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ། །ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་བླུན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་ པ་དང་ལུང་དག་གིས་ཡང་དག་པར་མ་ཟིན་པ་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་གང་གིས་གཡོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདིར་ལན་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་པའི་དོན་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བླུན་པའི་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐོས་ནས་ཆུད་ཟོས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྨོས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་དང་། ཞིག་ པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་དུའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་ལས་གཟུགས་བརྙན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་གཉིས་ཀ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་པོ་དག་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཏེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ བ་དང་།བདག་མེད་པ་དང་། མི་གཙང་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་། མཚན་མ་དང་། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་གང་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
复次，憍尸迦，善男子或善女人通达义理等，乃至"复次憍尸迦"等，显示第八。此中前说"解释其义"与"通达义理"二者，前者是为了对般若波罗蜜多等生起粗大执著者生起信解，此处则是为了思维无三边等胜义。其中"通达义理"之语，是以作意义理之语。
"具足义理"即具足彼义。"具足文字"即具足彼义之文字。"开示"即略说其义。"显明"即以理证。"此"即第八增上行，因为此是第八品。"较彼"即较第七行。"此亦当说"是以暗示或身势而问，意为不必说，因为明显。
"于未了解者"即愚钝者，因为彼为理教所未摄持，为他言所动。云何为所动？为显示此义，故说"何以故"。此处答案即"憍尸迦，于未来时"。
佛母本身颠倒义理之说即是其影像，因此是以愚者信解之语。"于彼"即闻已若有损失则不应理，为不退失圆满菩提道故。
此中如何成为影像及如何不成为影像，此二者于诸大般若经中广说：以无常、苦、无我、不净之相、标帜、所缘方式修习色受等乃至一切种智之般若波罗蜜多，由此将获得从初地至十地，乃至无上正等正觉，如是宣说者即是影像说法。


།ཇི་ལྟར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། གང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་གཟུགས་ཉིད་མེད་ན་དེ་ལ་རྟག་པ་ འམ་མི་རྟག་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་ལ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ ཞུས་པའོ།།ཀཽ་ཤི་ཀ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ལུས་སོ། །དེ་དག་མ་བསྒོམས་པ་ནི་གང་དག་ལ་མ་གོམས་པ་དང་། མ་བསྡམས་ པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དབང་པོ་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པའོ། །དེས་ན་སེམས་མ་བསྒོམས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་གོམས་པའོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཁོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པའོ། ། དེས་ན་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བའོ། །དེས་ན་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་ནི་གཞན་ལས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མི་ཉན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པ་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཉམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མི རྟག་པ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟག་པ་མེད་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་འཇིག་པ་ཞེས་སྨོས་ལ། འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་དེ་གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་འམ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་འཇིག་པ་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཇིག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་དམན་པར་བསྡུས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་གང་སྟོང་པ་དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བལྟའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བསྒོམས་པས་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
如何是无分别？色即自性空，凡色之自性即是无事物之体性，此即般若波罗蜜多。若于彼中无色性，则于彼中何有常与无常等。如是宣说者非影像说法。
其后，世尊"般若波罗蜜多影像"等，是帝释为了完全了知影像而问。以"憍尸迦，于未来时"等作答。
五有色根以身摄故。或者微尘积聚之身。"未修习彼等"即于何者未熟习、未调伏者，于彼等如是称说。因未调伏诸根故未修习戒。因此未修习心即未熟习三摩地。因此未修习智慧即不以等持心如实了知。因此恶慧即颠倒见。因此如哑羊，因不听他善说故，自亦不善说故。因此慧衰退，因正见衰退故。
"色无常"仅是譬喻，于苦等亦当观察。大乘说无常即是无常性。为遮遣彼义故说"坏灭"，坏灭相即无常义，因为于无或未生者亦无坏灭。因此显示坏灭即是三事不可得：有、生、灭。
因此如是为对治常等四颠倒，以小乘所摄正见于般若波罗蜜多性中显示空性者，非是影像说法。
若问：菩萨岂不修习色等无常、苦等耶？答：不修习。故说"复次憍尸迦"等。"观察"即是修习之义。若问：修习有何过失？为此说"若"等。"于影像"即是小乘之义。


 །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་གཟུགས་བརྙན་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་ནས། དེའི་ སྤྱོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོང་ཉིད་དུ་དོན་ལ་མཁས་པས་བཀླག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ལ་གནས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གོམས་པ་དག་གི་གཉེན་པོ་ སྟེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཛད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཛད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ལསོ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཐའ་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྒྱད་ལས་ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཟབ་པ་དང་།ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔ་པོའི་འོག་གི་ གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཀུར་བ་དགུ་པ་བསྟན་ཏོ།།རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གྲུབ་པ་དེའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་བ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནས།གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔགས་པ་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྔགས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནས།གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔ་པ་ནི་བསྔགས་པ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྔགས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཞན་ ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔས་ནི་བསྔགས་པ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་། ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔགས་པ་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་པས་ན་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ནི་བསྔགས་པ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ།

以下是完整的中文直译：
如是略示世尊母之影像后，其行为广为人知。如何非影像，如前所说当由通达义理者阅读等。
凡于无自性等空性语句中无所住者，是为大乘修习者之对治，于法身事业品中，大世尊母等说为无颠倒事业。
从此世尊母中，无颠倒一切出离八中所得之出离，及一切智性出离性之甚深与圆明显示，因此于彼当受持。此为大供养之中等。
复次"憍尸迦，若善男子或善女人"等乃至"何况"等五之后"复次"之间，显示第九供养。预流果即是果位。"分别"即苦谛成就，彼间即是大供养之大。
从"复次憍尸迦，若善男子或善女人"等乃至"复次憍尸迦，若善男子或善女人"之间，显示第一赞叹。"一来果"显示小赞叹之小。
从"复次憍尸迦，于阎浮提"等乃至"复次憍尸迦，于阎浮提"之间"何况"等五，显示第二赞叹。"不还果"显示小赞叹之中。
从"复次憍尸迦，于阎浮提"等乃至"复次憍尸迦，于阎浮提"之间"何况"等五，显示第三赞叹。阿罗汉即阿罗汉之事。此为小赞叹之大。
从"复次憍尸迦，于阎浮提"等乃至"诸行何况"之间，显示第四赞叹。因自证圆满菩提故为佛。因独自觉悟故为独觉。此为中赞叹之小。


 །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔས་ནི་བསྔགས་པ་ལྔ་པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ནི་བསྔགས་པ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔགས་པ་དྲུག་པ་བསྟན་ཏེ། གང་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བས་ ནི་དང་པོ་བསྟན་ཏོ།།གཞན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉེ་བར་གཏད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱིན་པའོ། །བསམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཕེལ་བ་ལ་ སོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཐོབ་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་བས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་སྟེ་དེ་ནི་བསྔགས་པ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་བསྔགས་པ་བདུན་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བསོད་ ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྔགས་པ་བརྒྱད་པ་བསྟན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་བཟུང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་གྲངས་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་ལྔ་དང་། བཅུ་དང་། བརྒྱད་དང་། སྟོང་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །བགྲང་བར་མང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅུ་དང་བརྒྱ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་ནི་གང་གཱའི་བྱེ་མ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟླ་ནི་གང་གཱའི་ཀླུང་བཅུའི་བྱེ་མ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བཅུ་ལྡབ་བརྒྱའི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལྡབ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཉེ་བའི་རྒྱུའོ། ། དེ་ཡང་གཟུང་སླ་བར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསྔགས་པ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་བསྔགས་པ་དགུ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀས་བསོད་ནམས་ལྷག་པའི་རིགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར གྱིས་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བསྔགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནི་འདི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་བསྟན་པ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་མཆོག ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
从"复次憍尸迦，阎浮提一切众生"等乃至"何况"等五，显示第五赞叹，此为中赞叹之中。
从"复次憍尸迦，阎浮提众生"等乃至"诸行何况"之间，显示第六赞叹。"若有人"显示第一，"若复有"显示第二，"若人"显示第三。"付与"即是给予。以何等心意？说"于此般若波罗蜜多"等，增长等即是获得。"此"即是第三。"较彼"即是第一与第二，此为中赞叹之大等五，显示第七赞叹，此为大赞叹之小。
从"复次憍尸迦"等乃至"生多福德"之间，显示第八赞叹。关于"世尊，数可数"等，其中数即前后福德五倍、十倍、八倍、千倍等。"算数众多"即十倍百倍等。譬喻即恒河沙倍等。比即十恒河沙倍等。因即百倍十恒河沙倍等。因非极无量故不趋近，邻近而有即为近因。此亦难以把握。此为大赞叹之中。
"何况"等五显示第九赞叹。"如是如是"等是憍尸迦所说殊胜福德之理。"善哉善哉"是须菩提以理生起欢喜，此为大赞叹之大。
福德之分别即是此广分别，显明彼之品即是彼品。《八千颂般若波罗蜜多难解精要》由阿阇黎宝源寂造，第五品。
赞叹、供养与称扬显示，当说回向作意，依彼论中说："殊胜回向，彼之作用最胜。"


།དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དེ། །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་མཁས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་ པ་མ་ཡིན་དང་།།ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་དང་། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དེ་ལས་འདི་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པས་ ན་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ།།དེ་ཡང་འདི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ ཅིང་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། འདི་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་འབད་པ་ལྷག་པ་ཡོད་པ་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་དང་པོར་འདི་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་འོག་ནས་འཆད་དེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སྒྲ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་སོ།།དམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་འབྲས་བུ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་གཅིག་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་ འོད་ཀྱི་སའོ།

以下是完整的中文直译：
彼为无缘之行相，
不颠倒之性相，
远离与佛福德资粮，
自性念之行境，
善巧方便无相，
随喜诸佛，
不属三界，
小中大，
其他三种回向，
及生大福德自性。
如是所说，较一切众生之布施、持戒、修行所生福德，此为最胜故为殊胜。此亦是为圆满正等菩提故，为一切众生最胜之义。如于诸大般若经中说："与一切众生共同回向无上正等菩提，且以无所缘方式"故。以此殊胜而回向即是殊胜回向。
复次说"尔时，菩萨摩诃萨弥勒"等。"菩萨"即具发菩提心者，如前所说。以殊胜而成殊胜者即是摩诃萨，此中具有殊胜回向精进者即是摩诃萨。具随喜之善根即是随喜。
首先于此显示无所缘回向，下文广说，具彼即是彼之回向。"此"即与福德事之声相连。"彼等"即从一切众生布施等所生福德自性。
从"称为殊胜"乃至"无等等"，何故称为殊胜？因为是最胜果等之因。此复从何得知？依次是自他二利圆满之因故，摄十一地，即欢喜地等。虽是异名，以摄一切之力，以与无等佛陀共同之殊胜故为无等等，此即遍光地。


།ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ ཉིད་དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྔ་མའི་གཞུང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས།དམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དེ་ཉིད་ནི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་དམིགས་པའི་ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཡོད་པས་དེ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཚད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ཐམས་ཅད་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་སྟེ། བར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔག་ ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟློས་པ་ནི་ཕྱོགས་རེ་རེ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ཏོ།།མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་འདིར་དོན་ལྷག་པ་ལས་བཟླས་པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་འདིར་ཕྱོགས་རིང་བས་མ་ཆགས་ པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པས་གྲངས་མེད་པའོ།།ཕྱོགས་ཡངས་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །སོ་སོར་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་བསམ་པར་མི་ནུས་པས་ན་མཐའ་ཡས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ མ་ལུས་པར་སོ་སོར་སྟོང་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཡས་པ་དག་ལ་ཕྱོགས་རེ་རེར་ཡང་སྟོང་གསུམ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་བར་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཡང་བཟླས་པ་སོ་སོར་སྟོང་གསུམ་ དང་འབྲེལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྟོང་གསུམ་གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ཡང་འདས་པའི་དུས་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དཔག་ཏུ་མེད་པའོ།།དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཡིན་ཡང་འདས་པའི་དུས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དུས་རིང་བས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་གྲངས་མེད་པའོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཐད་ཀ་དང་། དབྱིབས་ཡངས་པ་ ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའོ།།རེ་རེ་ནས་བསམ་དུ་མེད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། རེ་རེ་ནས་བསམ་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་རྟོགས་པ་མེད་པས་ན་མཐའ་ཡས་པའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
何谓"法云地无等"？与无等相等且法相顺，应视十地自在菩萨如佛，然非真正圆满佛陀，如是言说。
以前文"殊胜"等词句显示回向殊胜后，彼"殊胜"等词即是最胜作用，此即具殊胜回向之作用。
"如是说已"等，宣说无所缘回向。此有十方，即十方世界，即如虚空量之器世间。"一切处"即一切方向。"遍及"即周遍，意为无间。"无量"等重复，是与每一方向相连之义。"无边无际"即无边无际之义。此处因义增而重复，非因声。
此中因方远故无著，故无量且无数故为无数。因方广故无遮故为不可量。因不能各别思维故不可思议。因于彼等思维不能思故为无边。如是遍及一切方向，于各方无边三千界中，于一一方亦有三千界，于彼从无量之无量乃至无边无际诸如来，如是相连。
此中重复亦应与各三千界相连。若谓一三千界中无无量如来，故说"于过去时"。虽今非一切皆为一如来，然因过去时无始故为无量。是故虽是一世界，于过去时有无量如来，因时长故无遮。数亦无遮至彼量故为无数。因意之直观与广大形相无遮故为不可量。因各各不可思故不可思议。因各各思维无边且无所得故为无边。如是诸如来"涅槃"即非住世。


 ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་དེས་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཁོར་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་སྟེ་ངའོ སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ།།འཁོར་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཕ་ནི་ང་སྙམ་ང་རྒྱལ་ཏེ། །མ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་རྩད་ནས་བཅད་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཆད་པ་དང་འཇུག་པ་ཆད་པའོ། །སྤྲོས་པ་ནི་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྲིད་ པ་ནི་འཁོར་བའོ།།དེ་དག་ལྷག་པར་འདྲེན་པ་ནི་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་དང་སྲིད་པར་འདྲེན་པ་ཆད་པའོ། །མཆི་མ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་མེད་པས་ཡང་གཉེན་ནི་མེད་ཅིང་མྱ་ངན་མེད་དེ། དེས་ན་མཆི་མ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའོ། །ཚེར་མ་དང་ཆོས་ མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་སྟེ་ལྟ་བ་ངན་པའོ།།དེ་དག་སྤངས་པ་ནི་ཚེར་མ་བཅོམ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གླིང་གཞི་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གངས་དང་འདྲ་བའོ། །དེ་གཟུང་བ་ནི་དེ་ནས་བརྩམས་པའོ། །དེའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཙམ་གྱི་སྐབས་སུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ ཕུང་པོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྨོས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཏེ།སྔོན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ན་ལྡན་པའོ། །གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་བདེ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་ བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་དབང་བས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་ངོ་། །དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པས་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་དུ་དཔེའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་དཔག་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་འཛིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །གཞན་དག་ནི་དེས་དེ་ལ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་ཉིད་སྟོབས་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
因具足降伏烦恼之敌故为阿罗汉。无颠倒遍知一切者即是正等正觉佛。此二语显示断证圆满。
因是轮回之道故为道，即我慢。因是轮回之道故趣入即为有，如说："父为我慢，母谓为有。"
因从根断彼等故为断道与断趣入。戏论即二分别。有即轮回。彼等增上牵引即法见与补特伽罗见。因彼等永尽故为断戏论与断有之牵引。
"泪尽"者，因无有故无亲眷亦无忧，故泪永尽。因与刺相顺故为刺，即恶见。断彼等即摧刺。余者即示为基地。
初发心如雪山。执持彼即从彼开始。"其间"即仅于其时。戒等蕴即戒等聚。虽菩萨亦有力等，然彼等非波罗蜜，故为遮彼而说波罗蜜。
遍知无漏道即一切智智，因具足往昔正等正觉功德等故为具足。"何者"等亦说佛功德等。正等菩提即乐，因是寂灭乐故。
于一切法自在即具权。神通示现亦然。因清净故无障。因无所待故无著。因于一切种智相悉入故无碍。因无有譬喻以推度义故无喻。遍断即度量。明了把握无余差别性相即现量。余者不应由彼度彼，如死尸然。如来正见智即正智。彼即为力，因遍胜伏一切故。


 །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ནུས་པ་སྟེ། དུས་ཆད་པ་མེད་པར་དོན་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོབས་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ཞིང་ཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞིས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་དང་། གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡང་དག་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་བསྒྲུབས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ལན་གསུམ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྐོར་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུའོ། །དེ་ནི་བསྟན་པའོ། །འདིའི་བཤད་ པ་ནི་ལན་དགུ་སྟེ།ཆོས་དེ་ཉིད་གསལ་པོར་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །དེ་ཐོགས་པ་ནི་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཚིག་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྔ་བོ་ཆེ་སྟེ། དེ་ཡང་དག་པར་བརྡུང་བ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོས་ཉན་པའོ། །ཚིག་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དུང་སྟེ་ཡིད་ འགེངས་པའོ།།དེ་འབུད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའོ། །དེའི་དུང་སྒྲོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་རལ་གྲི་སྟེ་དེ་འདེབས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ།།དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་མང་པོ་ལ་འབེབས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཏེ་དེ་རབ་ཏུ་འབེབས་པའོ། །དེ་ཉིད་གཏན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་ཏེ་དེ་ལ་མཆོད་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཚིམ་པའོ།།ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྟོབས་པའོ། །བཏུལ་བ་ནི་བདེན་པ་དག་ལ་བཀོད་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །བསླབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དག་ལའོ། །མོས་པ་ནི་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དག་ལའོ། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་ངེས་པར་གྱུར་པའོ། ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དྲུག་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་པར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཞིང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡིད་ཀྱིས་བསྒོམས་པ་ནི་བསྒོམས་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཡིད་ལ་བསྒོམས་ཏེ། དང་བར་བྱེད པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མ་ལུས་པ་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ནི་མ་ལུས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་གཅིག་གིས་སོ། །མངོན་པར་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་བསྡོམས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
所谓"佛智力"者，佛智力即能力，因无间断地作诸种一切事故。力即见得现前佛智者。
由四无畏善通达自法，及"通达诸法"等相连。云何如是？以胜义正智现证一切法而成就。
出世间智三转十二相之轮转即法轮，因流转于天人故。彼转于十方。此即教法。
此之解释有九：显明此法之语即法灯。持彼即安住意中。彼语即法大鼓，正击彼即所化众生听闻。彼语即法螺，充满意。吹彼即所化自知。彼螺声即缘彼而作意其义，作意时思维与修习义圆满。
由修力所生出世间智即法剑，挥舞彼即摧毁诸烦恼。彼于众多众生降下故为法雨，即普降。彼因无间断故为祭祀，即供养彼。于彼以法施令一切众生满足。
正觉即圆满力。调伏即安立于谛故为念住。学即正断与神足。胜解即根力。一向决定即已定。
"诸佛眷属"者，是就差别而言的第六格。"涅槃"者即归依。依止佛等即作为福田。意修即修习。于彼利益即意修而净信之义。
"摄无余"即"随喜一切"相连。"一"者即一蕴。"摄"字之解释即总集。


 །གཞལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ ཀྱིས་ངེས་པར་བརྟགས་པའོ།།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བར་དམིགས་པར་བྱས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །མཆོག་ནི་རབ་མཆོག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཚིག་བཅུ་གཅིག་གིས་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་ གྱུར་པ་ཡིན་པས་སོ།།དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། དབུས་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་འཁོར་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ལ་དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སྡུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོས་ཏེ་འདྲེན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཇི་ལྟར་ཡི་རང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་དེ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་ཏེ་དངོས་པོ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་སོ།།དམིགས་པ་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་གིས་སོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་སོ།།མཚན་མར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དམིགས་པར་ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་ བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་དང་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ ཀྱི་དཔེ་བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་འདོད་པ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། གནོད་སྦྱིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏོར་མ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཁམས་ཐམས་ ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"称量"者，即以等持心决定观察。"随喜"者，即缘喜而作。"随喜"者，即生起欢喜。"最胜"即殊胜。
如是，云何以十一语？因缘十一种差别故。云何得知？因缘中方十方如来及眷属之善根故。
云何回向？故说"愿摄菩提"，即愿引导之义。
长老须菩提所说菩萨如何随喜及如何回向，即如是广说等。
为显示如何于彼所缘修行，故问"慈氏，于彼"等。"以何事"者，即十方如来等。"以何所缘"者，即彼等善根。"以何行相"者，即以三昧蕴等。"彼心"者，即随喜心。"为相"者即了知，否则随喜回向无有关联故。"然能缘否"者是问。
菩萨摩诃萨慈氏告"尊者须菩提"等。如是则成颠倒：于无相执著、坏灭、决定了知，依次为想、心、见无颠倒。为成就此等，示贪欲喻。
"如是亦"者，即了知他宗所欲，如同夜叉与食施一般，如是思维。"心"者，即回向心。"一切法亦"者是教示。"一切界"者是解释。
"若如事物"等显示过失。"彼事物为何"等，即具随喜心。"心"者，即回向心。


 །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ གང་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གང་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །བརྩམ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དད་པའི་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་མགུ་བའོ། །དང་བ་ནི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །གུས་པ་ནི་སྲིད་ཞུའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱས་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བག་མི་འཁུམས་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཞུམ་པ་ནི་ ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པའོ།།ཡི་གསོད་པ་ནི་སྐྱོ་བའོ། །ཡི་གསོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱོ་བའི་རབ་ཏུ་གདུང་བའོ། །སྐྲག་པར་བརྩོན་པ་ནི་སྐྲག་པའོ། །ཀུན་ནས་སྐྲག་པ་ནི་དངང་བའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དངང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་སོ།།ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །འགག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།འགྲོགས་པ་ནི་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་འགས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཚིག་ནི་ཉེས་པར་གཟུང་བ་ལོག་པར་ ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞིར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དྲི་བའི་གཞིར་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱམས་པ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅོད་པའི་ཚིག་སྟེ། བྱམས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ལྟ་ བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་དྲིས་པ་ལ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ལན་དུ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་གང་གིས་གང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་གང་གིས་གང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ལའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་ བསྡུ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
由于无自性故，思维"何者于何回向"。因此，圣慈氏告"圣者须菩提"等。即使有随喜相应回向等。
说"开始"者，为遮遣修行故。信者，即正确信解。喜者，即欢悦。净者，即离垢。恭敬者，即承事。开示者，即已教示。心不怯弱者，即不畏缩。正怯弱者，即完全怯弱。
厌倦者，即疲惫。得厌倦者，即疲惫的极度苦恼。恐惧精进者，即恐惧。普遍恐惧者，即惊慌。其因即极度惊慌。"如是"者，即无怯弱等。
"以何"等中，"何"者即随喜心。"尽"者是教示。"灭"者，因为是毁坏性故。"离"者，因为是非有性故。"变异"者，即无再生。"任何"者，即无任何，因为无自性故。
"相伴"者，即同时性。若问"任何心皆是心性常住"，故说"心之自性"等，彼由无为故离回向。善持语者，因离邪回向过失故。
"开始"者，即作为所依。云何？说"为基"者，即作为问题之基础。云何？"慈氏，从此"者是遮遣语，从"于慈氏"至"云何见不颠倒"之间显示。
对如是问，圣慈氏答"圣者须菩提，若"等。"心以何回向何"者，即以何心回向何者。"于彼"者，即于二者。"如何"者，因为是善持故。"回向"者，即善回向。为明示彼二，故说"何时"等。"如是"等者是总结。


།དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་རྒོལ་བ་ལ་ལན་གདབ་པར་བྱས་ནས་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ།།འདི་ལྟར་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་དེ་ཉིད་བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟད་པའོ། །ཟད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།།དེ་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་སོ། །ཆོས་གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །གཞན་ ཡང་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་འདིར་མདོར་བསྡུས་པའོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དག་གོ། །ཆོས་དེ་ཡང་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཆོས་འདི་ནི་ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་སྟེ་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
如是，何时成为颠倒？为此说"若"等。至此已对颠倦过失之诘难作答后，为显示无所缘，故说"若"等。"如是知"者，即教示。"如是思"者，即解释，意为不颠倒心之作意。
"彼"等中，与"思维彼心"相连。因为是过去故为"尽"。以"于尽"等差别而作意。"彼不能"者，因如兔角不存在故。"彼之法性"者，即无自性。"以何法"者，即以心所。"于何法"者，即于佛法。"若"等者是总结。
"如是"者，即无所缘，意为于一切处作空性一味之作意。如是，圣慈氏依过去诸佛而作教示。依未来诸佛而说"复次圣者须菩提"等。依现在而说"复次圣者须菩提"等。此为无所缘回向，即第二。
又于"复次圣者须菩提"等所说中，此处略说随喜三世诸佛等福德。殊胜等如前。此中为显示不颠倒故说"云何"等。"作是念"者，即思维，即正作意。"彼等法"者，即所回向者。"彼法亦不尽"者，即无上正等菩提是法性极清净相。
"如是回向"者，意为不颠倒。"此法不回向于法"者，因一切法无自性故。"如是"者，即如是，如前。因此说"具寿须菩提"等。以"若"等显示行相。


 །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་སོ།།མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དབེན་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་ཡང་གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་ཉིད་ ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་སོ།།འདི་ནི་དབེན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཞི་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྟག་པ་སྟེ། གང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ བསྔོ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་རོ།།དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་དེ་གཉིས་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །གང་གིས་ཀྱང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ།།དེའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རིགས་ཏེ་གང་གིས་སྤྱིའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚོགས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གལ་ཏེ་འདིས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ན།དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དུ་གསུངས་ཏེ། མ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ གྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གསུམ་ཚར་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་དེ་བས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཚན་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"此"等是总结。此为不颠倒回向，即第三。"若"等中，福德之造作即福德业。执著即认知。
那么如何回向呢？说"若"等。远离与寂静，依次是自与他，以及自他相皆空性故。于所说"若复"等中，为显示彼义而说：即使知为远离与寂静，若有执著，则非正回向。"彼"者是总结。
因为彼是正确回向，故说"般若波罗蜜多"之语。此为远离回向，即第四。"若复"等是忆念。以"如是"等表示恒常，即如实回向于无上正等菩提之法界体性。
"如是"者，意为彼二恒时相连故为法界体性。如是彼即善根，即具随喜者。"由任何"者，即以回向心。"彼类"者，即彼种类，即其总相。"彼相"者，即彼即为相。"彼种"者，即彼聚。"彼自性"者，即彼体性者。
"若如是知"者，若此亦于如是等真实起执著，则非正回向。以"若过去"等说示其他真实分别：未来即未生。住即非有，因自性坏灭故。是故三者皆不可得，故非有。何以故？亦非相，因无因故。无因即非境。于"若"等中，"如是"者，即尽性等。


 །དེས་ན་དེ་ མཚན་མར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་དམིགས་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་སེམས་པ་མ་ཡིན།ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་སྔོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་གི་ཚེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་འམ་དྲན་པ་དང་བྲལ་བས་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་སྟེ་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པ་དང་ཡུལ་མེད་པའོ། །མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་དམིགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མཚན་མར་མི་འཛིན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཤིང་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རང་ བཞིན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་ལྔ་པའོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་གཉིས་ཀ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་མཚན་མར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་གྲགས་ པའོ།།གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕན་ཡོན་གསུངས་སོ། །ཇི་སྟེ་འདིར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་ མའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསོད་ནམས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ་འདི་ལ་འཇུག་པ་དང་། འཛིན་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། གང་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།དེ་ནི་ཐབས་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །འདུ་བྱེད་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་གོ།

以下是完整的中文直译：
因此，若执相并缘取，则非正思维，非正作意，彼时非正回向。如是，当不了解或失念而不执相时，是否成为正回向？对此说"彼即"等。"如是"者，即如是不执相亦非回向。意为连回向本身也无。
那么何时是正回向呢？说"彼即"等。"彼即"之词义为"若"。"于彼"者，即如是等，即无相与无境。"相"者，即于识正缘取与正思维，即是正作意。"不执相"者，即不正知且无执著。"如是"等是总结。
如是，随喜佛福德资粮等体性之法性，所有忆念，即是忆念佛福德自性之回向，即第五。于"此中"等中，"此中"者，即彼二者，即作意彼二而不执相。"彼"字表示广闻，即善巧方便广为人知。
以"何"等说示功德。若问此中何为善巧方便之方便？为此说"于此"等。"此即"者，即经之自体。"不具闻"者，余者即未闻此。般若波罗蜜多回向福德之事，即于此不能趣入、不能受持，应如是理解。对谁？说"若如是说"等。彼为具方便回向，即第六。说"何故"等，于所说"彼此"等中，彼即"何故"之义。身即自体事。行即诸善根。


 །དེའི་ཕྱིར་ དེ་དག་ནི་ཞི་བ་དབེན་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། འགག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མར་ བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ནི་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མི་དམིགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ན་དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ལྷག་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཚན་མར་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུག་དང་བཅས་ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བདུན་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བཟང་པོ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱང་བ་ནི་མྱང་བ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུ་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མར་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ཐོས་པས་སོ། །ལོག་པར་ རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་རྟོགས་པའོ།།ལོག་པར་ཁ་ཏོན་དུ་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་གོམས་པས་སོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ། །ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་གསུངས་པའོ། །སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཕུང་ཁྲོལ་བྱེད་པ་སྟེ་དུག་གོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲི་བའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །སྐུར་པ་གདབ་པ་ནི་སྨོད་པ་སྟེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཚིག་སྨོས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཚོན་ཏེ་བར་མ་ཆད་པར་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

以下是完整的中文直译：
因此，彼等为寂静、远离，即无自性之义。因此，离所缘即是无所缘之义。"若异"者，即使如是所缘亦然。如实即无颠倒及灭等。"作相"者即执取。"分别"者即执著。非如实者即分别显现。如实者即灭等。
若以所缘自性之想无所缘而回向无上正等菩提，将如何？说"彼"等。关于"般涅槃"，"又"字义为"更"，因为尤其不应执相。"有毒有刺"者，因与彼相顺故。彼为无相回向，即第七。
关于"譬如"等，"妙"者因色等殊胜故。"彼亦"者，义为"即使"。"然"者，义为"虽然如是"。"思"者，因贪著色等故。"尝"即品尝，因受用故。"融时"者，即最终。"异熟"即果。"错执"者，因邪闻故。"错解"者，即未通达。"错诵"者，因邪习故。"善说"即佛所说。"若"者，为圆满义。"彼如是"者，即此所说。"当舍"者，此中为造祸害即毒。"是故"者为总结。
"云何"等为问。"于此"等为答。诽谤即呵责，因以非如实语说故。说"应摄受"等言词，表随喜，因无间而生故。"佛智所知"者，配释为"佛眼所见"。


 །དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དུག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ག་ལས་ ཤེས་ཤེ་ན།ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ ཕུང་པོའོ།།མ་གཏོགས་པ་མ་འདུས་པ་སྟེ་དུས་གསུམ་དང་། ཁམས་གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ཆོས་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལའོ།།ཆུད་མ་ཟོས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཉམས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་དང་མ་གཏོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཉིས་པ་ནི་ཡང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གང་ཞེ་ན་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་འདས་ མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ཏེ།མ་གཏོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ནི་ཁམས་ གསུམ་དུ་མ་གཏོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་དགུ་པའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་གཉིས་ཀྱིའོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གོ་སླའོ། །འདིར་བསྟན་པ་ བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆུང་ངུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
如是"彼"等为总结。若问如何知晓"无毒"等一切？说由增上意乐了知等。彼为佛随许回向，即第八。
复次，关于"善男子或善女人"等，戒等即如来戒等蕴。不摄不含，因不属三时三界故，思彼等戒等唯是法界故。"回向亦"者即回向。"于此法亦"者，即于正等菩提。"不失坏"者即不损。
为显示佛随许及不摄回向二者与法界及回向平等故，说"于彼"等。"此"之第二声词应知为"亦"义。与法界平等之此回向即真实回向，配释为"此是真实回向"。若问何者，说"由此"，即前所示，义为不摄回向。关于"如诸佛世尊"等，义为佛随许回向。"如是亦"等为总结。此为不属三界回向，即第九。
关于"尔时"等，"何者"即"彼"者，显示非不摄。从"于此亦"至"回向"显示佛随许回向。"此中"者，即此法界回向与二者。"胜"者，因为十一地殊胜故。余至"将得余五神通"易解。此中所示信等为生大福德之因，较前更为殊胜之因。此为小品大福德生起回向，即第十。


 །བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྟོགས་ པར་སླའོ།།འདི་བསྟེན་པའི་བསོད་ནམས་ལྷག་པས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འབྲིང་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བསྟན་པའོ། ། རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ན་བ་ནི་ནད་དོ། །དེའི་གསོ་སྨན་ནི་དེའི་རྐྱེན་ནོ། །ཡོ་བྱད་ནི་ཆུ་ཚགས་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་དག་ནི་བདེ་བའོ། །དེ་དག་སྦྱར་བ་ནི་བསྟབས་པའོ། །བདེ་བ་ལ རེག་པ་ནི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་མྱོང་བའོ།།དེས་གང་གནས་པ་ནི་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཡང་སོ་སོར་བཞག་པ་སྟེ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་བརྟག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་རེ་རེར་ཡོངས་སུ་བརྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་བསྙེན་ བཀུར་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བཞག་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཉེ་བར་གནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་ཤེ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེས་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དྲུག་པའོ། །དེ་དག་ནི་ནང་དུ་རེ་རེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ།།ཡུན་རིང་དུ་དེ་ཙམ་དུ་བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་དེ་ཙམ་དུ་བསགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་ཡོད་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །འདིར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྙེད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ སེམས་ཅན་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ཡང་དེ་སྙེད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཆེན་པོའོ། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
从"且不说福德造作"至"成为独觉"易解。依此所生殊胜福德之信等较前更为殊胜，彼为中品大福德生起回向，即第十一。
复次，从"又舍利子"等至"布施已"为教示。从"如是种种"至"布施已"为解说。"如是"者，即将解说。"病"即疾病。"其医药"即其缘。"资具"即滤水器等。"安乐因"即安乐。"彼等配合"即供给。"触安乐"即领受安乐。"彼所住"即行走等。彼于每一众生各别安置，当观为作承事。
承接"彼等菩萨亦各别观察"，即各别安置承事每一菩萨，配释为"彼即亲近"。若问何故亲近？"自性一切众生于每一菩萨，每一菩萨于每一众生"者为限定第六。彼等内中各各于彼等一切众生布施。"长时如是思维"者，即长时积集如是。"如是广大圆满"者，乃至"广大增长"。
关于"天子等"，于恒河沙数世界中所有菩萨为能承事。于恒河沙数世界中所有众生各各为所承事。此中承事菩萨如是数量，及恒河沙数世界每一众生为余。一切众生各各如是数量，及一切菩萨观察如前。余易解。此为大品大福德生起回向。大福德生起回向，即第十二。


།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་ རང་ཡིད་བྱེད་པ།།བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །མཆོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་ བཞི་པ་གསུངས་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འདིར་བསམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དང་། དབུས་དང་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ དམིགས་ནས་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གང་དུ་ཚིག་གསུམ་ཡོད་པ་དེར་ཡང་ཕྱོགས་བཅུ་དང་དུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེར་དབུས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་འདུས་ཤེ་ན། དབུས་དེ་ནི་ཚར་བཅད་པ་བྱས་ནས་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ་དཔེར་ན་ཟླ་བ་བརྒྱད་དམ་དགུ་འདས་ནས་བུ་བཙའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།གང་གི་ཚེ་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཟླ་བ་བརྒྱད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཟླ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དགུ་ཡིན་ནོ། །མི་ འཛིན་པ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་སོ། །མི་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་ ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནི་རྒྱུན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེས་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ གྲུབ་པ་མེད་པའོ།།འོང་བ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སམ་འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་ནས་སོ། །འགྲོ་བ་མེད་པར་ནི་འདས་པར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ།།ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོའོ།

以下是完整的中文直译：
回向作意圆满后，当说随喜作意。为此论中说："以方便及无所缘，善根随喜，随喜作意，此说为修。"
此即从"尔时世尊"等而说。"无余"即无遗漏。问："最胜等十四所说，以几为最胜？"答："以彼为最胜。"
此中何为意趣？意趣为此：方位等即十方及中央与三时善根，缘取而成十四种。如是，凡有三词处，以十方及三时分别成十三种。若问中央世界如何摄入？彼中央已作遮除故摄入。世界于一方亦假立世界名，如说："过八月或九月当生子"。当三十日为一月时为八月，当半月为一月时则为九月。
"不执取"即不各别显现为所取故。"不思量"即不显现为事物故。"不缘取"即不显现自性故。"不分别"即以共相故。"不遍分别"即以别相故。"不见"即虽见而无执著故。"不如实随见"即于相续无执著故。"分别"即非如实遍计。"彼所成办"即如实显示。"未生"即无种子故。"决定未生"即无成就。"无来"即从未来时或前世。"无去"即于过去。如是"亦无灭"者，以无自性及遍计故为因。"如是"即以遍计自性而如是。"彼等法"即善法依他性。


 །ཆོས་ཉིད་ནི་བྱིས་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སྐབས་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ གིས་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མ་རྒྱུར་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མ་ཆགས་པའོ། །སྲིད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་མ་བཅིངས་པ་མ་གྲོལ་བའོ། །མི་བསྔོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་འཕོ་བ་དང་མི་འཇིག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་འམ་སྔ་མ་འཇིག་ཅིང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མ་དམ་པ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའོ། །སྤྱོས་པ་ནི་ཁ་ཟེར་བའོ། །བརྡེགས་པ་ནི་བསྣུན་པའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པའོ། །བཅས་པ་ནི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྨུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཟིལ་ གྱིས་གནོན་པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལ་རྨུགས་པ་ནི་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་ཞིང་ཞུམ་པ་སྟེ་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་ཞིང་གང་ཞུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་རང་གི་དམིགས་པ་མི་རྟོགས་པ་སྟེ་རྨུགས་པའོ། །གཉིད་ནི་འཇུག་པ་རང་དབང་མེད་པར་སེམས་སྡུད་པ་སྟེ། སེམས་སྡུད་པ་ཡང་མིག་ ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་མེད་པའོ།།སེམས་འཇུག་པ་རང་དབང་མེད་པ་དེ་ནི་གཉིད་ཉིད་དོ། །ལྷག་མ་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཐབས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འདི་ནི་ ཐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ་གཉིས་པའོ།།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དེ་དག་གོ། །དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་ དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་དྲུག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
法性即是凡夫心行境性空。虽是随喜处，亦如是随喜乃至"如是回向"之语，必定是当回向故。余至"不堪为因"皆已说明。此为无所缘随喜，是为第一。
复次"须菩提"等中，解脱即涅槃，彼亦即法界离一切障清净之胜义。布施等一切亦复如是，此为其义。贪即有。无彼即无贪。无有为因之生故，无缚无解。以不回向方式者，即无所缘故。
云何如是？说"不迁不坏"。如是，若迁于他位或前灭后生是为回向，然法界非如是位，以无迁无坏故。"正受"即从殊胜上师正受。"诽谤"即口说。"打击"即殴打。"第八"即说正邪过失。"具"即有之义。
当配"以昏沉所压"。其中昏沉即心不堪任而怯弱，以心不堪任而怯弱为相者不了自所缘，是为昏沉。睡眠即心不自在摄收，心摄收亦即无眼等根门转。心不自在转即是睡眠性。余至品终易解。方便如解脱。故于法界无所缘随喜，此为方便随喜，是为第二。
随喜及回向即彼等。宣说彼等品即随喜回向品。《圣八千般若波罗蜜多难释·堪布宝源寂造论心要》第六品。


། །།འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་ཡང་བསྟན་ནས། དེ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དང་། །ཆོས་དབྱིངས་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དེའི་ཡན་ལག་ནི་ལྔ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མཆོག་ཉིད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་ལ་མངོན་ པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་གི་ ངོ་བོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་ སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་ནི་འདིར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་གསལ་བ་སྟེ་ དེ་བྱེད་པའོ།།འདི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་ནི་གསལ་བ་སྟེ། དེ་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སོ། །ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུའོ། ། ཚིག་གཅིག་པོ་དེས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད ཟད་པའོ།།དེ་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྣང་བའི་སྣང་བ་སྟེ་བྱེད་པའོ། །ཚིག་འོག་མ་གཉིས་ནི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཏེ་རབ་རིབ་ནི་མི་ཤེས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
已说世间修道之三种作意后，成就出世间修道及极清净，如前已说。其中依成就自性而论，论中说："彼之自性及最胜，于一切不作现前，无缘法界而安住，作大义利最殊胜。"
彼成就支分有五：修道般若波罗蜜多之殊胜、圆满一切智智成就等及转法轮等是其自性。最胜即成就六波罗蜜多。于一切法不作现前即于一切不造作。于一切法无所缘而安住即是安住。证得一切法无所缘之菩提即是大义。
是故说"尔时世尊"等。此中修道自性般若波罗蜜多云何？说"世尊"等，从何圆满一切智智，故称彼名。"一切智"即断除一切障碍习气相续之智，具足断德圆满及智慧圆满之义。彼即一切智性，此中即是开显彼智。
断除一切障碍黑暗即是明，彼即能作。此为断德圆满。胜义中现见一切法即是明，彼能作即是智慧圆满。故"于彼顶礼"是现在时。"应当礼敬"是未来永续时。此一语即显示二种圆满。
今以二语说断德圆满："无染"即尽一切障垢故。"离一切世间染"即尽三界一切垢染。复以二语说智慧圆满：即现见一切法胜义之光明能作。后二语说理由：翳即无明。


 །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།ཐམས་ཅད་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་དོན་དམ་པ་དེ་ལ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དམིགས་པས་ཁྱབ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བ་དེ་དག་ཉིད་མུན་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་སེལ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ ཅད་ཟད་པའོ།།འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ འདོད་པས་སོ།།མཆོག་གི་ཚིག་གིས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དེ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་ཐབས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །དེ་དག་བདེ་བར་བགྱིད་པ་ནི་བར་ཆད་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྡོངས་པའོ།།དེ་དག་གིས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་བགྱིད་པའོ། །འཇིགས་པ་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྣང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་དོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་དོན་ བསྟན་ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྤྱན་ལྔ་སྟེ་འཁོར་རོ། །ཐ་མི་དད་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྤྱན་ཏེ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱབ་པར་གཟིགས་པ་ལ་བར་ཆད་གསུམ་སྟེ། གཏི་མུག་དང་། མུན་པ་དང་། རབ་རིབ་བོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །མུན་པ་ནི་མུན་ནག་གོ། །རབ་རིབ་ནི་མིག་གི་ནད་དོ། །དེ་དག་རབ་རིབ་མ་མཆིས་པར་བགྱི་བ་ནི་རྣམ་པར་ འཇིག་པར་བྱེད་དོ།།རབ་རིབ་དང་བྲལ་བར་བགྱིད་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ གསུམ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་།གཞན་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །བརྟགས་པ་ནི་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དབང་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ།ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་བྱེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
与此相反即离翳，是为智慧之义。"一切"即无余。于三界胜义中离翳即是遍及所缘。烦恼与见即是黑暗，既是一切亦是彼等，故为彼等一切。断除彼等即尽一切违品。此等皆显示自利圆满。
依他利圆满而说"世尊"等。"当为宣说"即欲得一切种智果位。以最胜语即作预流果、一来果乃至独觉菩提。彼等方便即三十七菩提分法。令彼等安乐即为遣除障碍。乃至未得出世间智慧之前皆为盲暗。因彼等能生彼故为光明。断除一切怖畏及损恼即是光明，即是出世间修道。此即显示小乘之义。
依菩萨义而说"世尊"等。为利他故为主，于彼成就即是五眼所缘差别之眷属。无差别故即是眼，以胜义中见一切法故。遍见有三障：愚痴、黑暗及翳。其中愚痴即无知，黑暗即暗冥，翳即眼病。令彼等无翳即是破除。令离翳是总说，以为共同故。
问：生起何者？故说"世尊"等。一切法即蕴界处。彼等有三自性：遍计所执、依他起及圆成实。不作分别，以彼如相不存在故。依他起即非真实分别，以是彼对治故不作。圆成实即法界，以无始无终故亦不作。


 །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པ་ཉིད་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་བོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ལམ་ལོག་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ལམ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ལམ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་སྟེ་རྫོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པ་དང་འགོག་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་དག་སྟེ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་དང་འགོག་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་དག་དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཏན་དུ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དེ་དག་ནི་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རང་གི་ མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ།ཡང་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པ་གསུངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡུམ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུའི་ གནས་སྐབས་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྐྱེད་པའོ།།སངས་རྒྱས་མ་སྨོས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་དོན་གྱིས་ཤེས་ཏེ། ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཡོན་ཏན་ གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་བྱེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
若问是否生起真实智慧？答：不是。从无始以来，当心相续中的迷乱转除时，真实智慧即成就。那么做什么呢？故说"世尊"等。以修习正道，令彼等邪道分别趣入法无我智。何种道？即一切种智之道。此即显示何为一切种智已圆满。
彼亦为利他而说。所说"一切种智"者，亦为利他而说"一切种智"等。谓断除习气相续时，即是一切种智之义。
若问般若波罗蜜多是否生灭且有生有灭？答：不是。故说"世尊"等。"不生一切法"即清净。"不灭一切法"即烦恼，意为胜义中无生无灭即如实显现。彼等胜义即法界，故凡夫所见诸事物从无始以来本来不存在，彼等生灭亦不存在，故即是自相空性。
复次，说彼等三种缘起自性已，说"世尊"等。佛母即能生。为何？以施予一切彼等妙法故。彼因位圆满即菩萨自性，其能布施即是生起。虽未说佛，义理可知即能生佛，以仅此即殊胜了知佛母故。
故复以功德差别说"十力"等，即作如来十力。


 །གང་ཞེ་ན་བཅུ་སྟེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ དང་།མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་ བ་དང་ལྡན་པ་གསལ་བར་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་མི་སྲིད་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་ནི་གནས་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་ནི བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པའོ།།མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བར་རོ། །དབང་པོ་ནི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་སྟེ་དེ་དག་གི་མཆོག་ དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འདི་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའོ།།འདི་ནི་དབང་པོ་འབྲིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ལམ་མོ། །འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ ཐར་པ་བརྒྱད་དང་།རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་ནི་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡོང་བ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའམ་འདུག་པའོ། །སྔོན་གྱི་གནས་ནི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་འམ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་དྲན་པའོ། །འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའོ། ། ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །གང་དེ་དག་ལས་གང་གིས་ཟད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་འདིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
何为十力？即：
知晓处非处智力
知晓业报智力
知晓种种界智力
知晓种种胜解智力
知晓根胜劣智力
知晓遍趣行道智力
明了禅定、解脱、三摩地、等至及烦恼、清净相应智力
知晓宿住随念智力
知晓死生智力
知晓漏尽智力
彼等相状如世尊于《大般若经》中所说。其中，可能与不可能即是处与非处，譬如从恶行得不悦意果报是处，得悦意果报是非处。业与果报即是业及异熟。种种界即是能生福非福等之意乐。种种胜解即是喜好贪嗔等。
根即信、精进、念、定、慧，彼等胜劣即是利根、中根等。遍趣行道即是此为对治贪之道、此为对治嗔之道等。四禅、八解脱、有寻有伺等三种三摩地、四无色定、九次第定，以及烦恼等。其中烦恼即是味著等，清净即是无所缘等。
威仪即是狮子奋迅或安住。宿住即是前世，随念即是忆念。死生即是有情之死亡与出生。漏即是烦恼，能尽彼等者及二者皆是漏尽。于处非处等一切如实了知诸有情，即是此中知晓处非处等。


 །དེ་ཉིད སྟོབས་ཏེ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པ་གང་ལས་ཤེ་ན།མི་འཇིགས་པ་བཞི་བགྱིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིག་པ་སྨྲ་བ་ལས་སེང་གེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། མངོན་ པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་།ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཟག་པ་ ཟད་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་དེ་གཉིས་ནི་རང་གི་དོན་ཏོ།།བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ་གཞན་ལ་དེ་དག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ འཇིགས་པ་ནི་དེའི་དམ་བཅས་པ་དེ་དག་ལས་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་བྱེད་པའོ།།མགོན་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱམས་པ་དེ་དག་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དེ་དག་གི་མགོན་དང་། སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཏེ། དེ་མཛད་ པའོ།།འདི་ཙམ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །དེའི་གཉེན་ པོ་ནི་འཇོམས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཉེན་པོ་ཡིན་ན་ནི་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་འཁོར་བ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐོག་མ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་སེམས་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ནས། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི་དེ་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
此即为力，为何不被他人所害且不能被压制？因为成就四无畏故。如同论师所说，如狮子般极无所畏，其事即是无畏性。
四无畏为：
正等觉无畏
漏尽无畏
障碍无畏
出离法无畏
正等觉即是如来智慧圆满。漏尽即是断除圆满，此二为自利。障碍法即是涅槃之违品。出离法即是能得涅槃，此二为利他，为向他人宣说故。无畏即是于彼等誓言中安立之义，即作此事。
无怙者即是有情从无始以来漂泊于苦海中，于彼等亦无生，彼等之怙主与皈依处即是诸佛世尊，即作此事。此即是一切智智圆满之成就。
为成就一切智智故，说"世尊"等。轮回即是有漏诸蕴，其对治即是降伏。法界自性岂非即是大我耶？答曰："非恒常住。"若法界是对治，则因恒常安住无始无终，自性唯一故，则从最初即应无轮回。般若波罗蜜多是有始，因渐次增胜故是心之对治。
此说断除圆满已，为显智慧圆满故说"世尊"等。一切法之自性即是胜义。宣说彼即是令彼显现故，即自他二利。依他利故说"世尊"等。因非一人所能领受故圆满。所转三转十二行相法轮之法即是教法。


 །དེ་ཉིད་ནི་འཁོར་ལོ་སྟེ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྐོར་བ་ནི་སྐོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་དེར་བསྐོར་བའོ། །དེ་ལ་ ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་བདེན་པ་བཞིའོ།།དེ་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ་བསྐོར་བ་དང་ པོའོ།།དེ་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་བསྐོར་བ་གཉིས་པའོ། །དེ་ཉིད་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། སྤངས་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་། བསྒོམས་པར་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་གསུམ་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། སྤངས་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ མོ།།འགོག་པ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། མངོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། བསྒོམས་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འགོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མེད་དེ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལོག་པས་སེམས་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་སྐྱེ་བ་ མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་འགོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་མི་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྔར་འགོག་པ་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་མི་རིགས་ པའི་ཕྱིར་ལ་སེམས་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནས་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཆོག་བསྟན་ཏོ།།གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་དག་གིས་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མར་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །ཕྱག་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སོ།

以下是完整的中文直译：
此即是法轮，因为转入所化众生相续故。转彼即是转动，诸佛于彼处转动彼法轮。其中法轮即是四谛。
彼三转即是：此是苦，此是苦集，此是苦灭，此是趣向苦灭之道。判别四谛之自性，此为第一转。依次判别彼等应知、应断、应证、应修，此为第二转。判别我已遍知、已断、已证、已修，此为第三转。
苦谛之自性、应知为苦性、已知苦性，此为三相。集谛之自性、应断性、已断性，此为三相。灭谛之自性、应证性、已证性，此为三相。道谛之自性、应修性、已修性，此为三相。故为十二行相。
于缘起自性中，烦恼亦非灭，因无任何坏灭因所作故。亦非生起清净，若问：倒识灭除时，岂非唯由心性生起真实智慧？答：因最后刹那生起即是灭尽相续故，如不灭。
般若波罗蜜多即是先灭倒识时，因是真实智慧之因故。因于无事灭中不应有因性故，心性违品之灭是为真实智慧故。否则一切迷乱消除时将无真实智慧。此即是修道之自性。
从"世尊如何"至"获得智慧"显示殊胜。"安住"即是以供养而趣入。"作意"即是随念上师。"顶礼"即是以身语意。


 །གཞི་ནི་ སྐབས་སོ།།འདྲི་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆོག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ནི་དམིགས་པ་ཅན་དག་གི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ ནམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་མཆོག་སྟེ།གཞི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་སྟེ་དེ་ནི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ འདྲེན་པ་དང་བྲལ་བའོ།།སྐལ་བ་མེད་པ་ནི་མི་རུང་བའོ། །དམུས་ལོང་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་དེ་ནི་མཆོག་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཀའ་སྩལ་པ་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ བསྟན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །གང་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་པས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏོད་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་ ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་ན།འོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་རྣམ་གྲངས་འགའ་ཞིག་གིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དམིགས་པ་ནི་བྱིས་པས་གཟུང་བའི་དངོས་པོའོ། །མིང་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །འདུ་བྱེད་ནི་རྟག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཞུས་པ་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལན་ནི་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པ་སྟེ། གང་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། མི་སྐྱེ་བ་དང་མི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
基础即是所依。问题即是因相。胜出的世尊母即是菩萨随喜相应的福德，由般若波罗蜜多方便善巧所摄持，较有所缘者随喜相应的五波罗蜜多自性福德更为殊胜，因为世尊立即宣说此基础故。因为此是彼等之引导者，此即是殊胜之因。
无引导者即是离开引导。无缘份即是不适宜。盲者即是与此相似。其余易解，此即是殊胜性。
从"尔时具寿舍利子白世尊言"至第二次宣说，显示现证。般若波罗蜜多即是修道。从五蕴乃至一切法不造作，即是现证。支分义易解。彼即是不造作之修证。
从"说此语已"至"计数"中，"何法"即是无漏。"不得任何法"即是由不缘诸法而得即是安立。从"尔时世尊"至"舍利子"显示大义。若不得任何法，则亦不得一切智性，作此思维而说"世尊何故"等。
世尊以"憍尸迦如何"等说明如何不得而以某些方便得之。所缘即是凡夫所执之事。名即是想。诸行即是常。问如何得即是"那么"等。答即是"憍尸迦如何"等。
如何不得即如是得诸法，因为任何皆无分别故。"如是"即是无分别。关于"世尊如何"等，意为因为分别诸法生等。不生与不灭即是无生与无灭之义。


 །དེས་ན་གནས་པ་ཡང་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་མ་འཚལ་བར་བགྱིད་པའོ། །རིང་དུ་བགྱིད ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསོག་ཏུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོབ་ཏུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་འདི་ ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལྟར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རིང་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གསལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཆོས་ཅུང་ཟད་མཐོང་ན་ནི་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་བགྱིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བར་ བསམས་པའོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །མ་གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །ཡང་ གི་སྒྲ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་ལས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། གང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཅན་དང་། གང་ཟག་དང་། རྫས་དེ་དང་འདྲ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་དེ་དག་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེས་ན་ལྷག་མ་གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་སླའོ། །དབེན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྟོང་པའོ།།བསམ་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ཉིད་དོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ནི་མི་འཛིན་པའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
因此"亦非安住"即是因为毫无作为的缘故。"如是亦"即是不知一切智性之获得。"远离"即是因为不现前证悟故。"积聚"即是虽已现前，因无彼智慧之相故。"空虚"即是因无其果故。"不作"即是不生起。
"有此方便"即是如你所说。"何以故"即是何来远离等。"遍明"即是显示，因为从色乃至佛性皆未明显故。"从色乃至佛性皆非"即是无有任何法之义。乃至"若见少法则成远离，则成不作"。
"以何方便"即是意指何为大性。须菩提白世尊等问，是思维一切法以自性无生故。"不散乱"即是因无二故。"如是亦"即是虽是大义。"亦"字是增上意乐之义。
说"如是"等。"随顺因"即是从彼所生之决定智，与"缘于有情"相连。有情、补特伽罗、实体同样是无自性之本性，自性即是相，本性即是生，彼等皆无。"有情无自性"等是对此的解释。由有情本性无生，其余亦易解。
"远离"即是空。意乐即是所缘。现前圆满成佛即是现证。无彼即是不现前圆满成佛。如实义即是真实存在之义。不现前圆满成佛即是不执取。如是即是般若波罗蜜多。


།ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྟོབས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྟོབས་རྫོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ངོ་། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་བསྟན་ནས། དྲུག་པ་མོས་པའི་རྒྱུ་དང་། བདུན་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཡང་བསྟན་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་བསྟན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །བདུད་ཀྱིས་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ མ་མོས་དང་།།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང་། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་མོས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་གཞན་ལྔ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་བཞི་བསྟན་ཏོ། །མ་མོས་པ་ནི་མོས་པའོ། །འདི་ལ་མོས་ པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ཉིད་ལ་མོས་པའོ།།དེ་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་སྟེ་དེ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཚིག་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པ་གཞན་བཀག་པས་དེ་ལ་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ནེམ་ནུར་ནི་གནོད་པ་སྟེ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནེམ་ནུར་མེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །རྨོངས་ པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གསུམ་སྟེ་དེ་ནི་མོས་པའོ། །མོས་པའི་རྒྱུ་ནི་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་དྲན་པ་གཉིས་ནི་གང་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་དང་། ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སྤྱད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མོས་པར་བྱེད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། མོས་པར་བྱ་བའི་མཚོན་ པའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་དག་གོ། །དོན་གྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་རང་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འཚལ་བའོ། །རྫོགས་པར་བགྱི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ལའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས གང་གི་ཕྱིར་རོ།།ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྟགས་གསུངས་ཏེ། བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་མཐོང་བའོ།

以下是完整的中文直译：
如同有情力的真实成就，丝毫无有圆满之力，如是如来的般若波罗蜜多亦然。显示五种现证支分后，又显示第六信解之因和第七断除之因。为此，论中说：
"佛陀教法及布施等，
善巧方便凡所有，
此即信解诸因缘，
法贫穷之诸因者，
魔众深重所压及，
于甚深法不信解，
蕴等执著分别及，
恶友所摄持故也。"
以三句显示三种信解因。其余五句是断除，显示四种法贫穷因。不信解即是信解。于此信解即是于此修道之信解。
从"尔时世尊"等乃至"不愚痴"所说：信解即是于决定事物如是而非他者之信解，意即作此信解。以三句遮遣他相而说彼信解相，其中"疑虑"即是损害，因无所损害及能损害故无疑虑。犹豫即是二意。愚痴即是不知。彼即是三种他相，彼即是信解。
信解因有三：其中二种忆念是从何处死后生于此处，及经历多久时间。"彼"即是能信解、信解及所信解之相。因此说"彼世尊"等。"义"即是八种现观。"义理"即是如彼等自体诸事。"法性"即是以此等名句文。"法理"即是以总别等。为随觉故随行。为如是知故随知。"圆满"等亦如是于余处。
"何以故"即是何因。以"舍利子"等说因相，"我见"即是我所见。


 །བརྗོད་པར་འདོད་པ་དག་ལ་འབྲེལ་པའི་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སློབ་པ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཤིང་གི་མི་ཅོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་ བུའོ།།རྣ་བླགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །གུས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གུས་པ་འམ་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་བཅད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མི་བྱེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ལ་བསྲུང་བའི་ངང་ཚུལ་ ཡོད་པས་ན་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་པ་ཅན་ནོ།།གང་གིས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་པ་དག་གོ། །མོས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ནས།གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། ནུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པའོ། །མཉན་པ་ནི་ཚིག་ལས་སོ། །རྟོགས་པ་ནི་དོན་ལས་སོ། །བསམ་པ་ནི་དུས་ཕྱི་མར་དྲན་པའོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་བསམ་པའི་དུས་སོ། །སྒོམ་དུས་སུ་ སེམས་ལ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གཟུང་བའོ།།འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །དེ་འདི་ན་ཞེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ནའོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་མཚོན་པས་སོ། །དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །རྟགས་ནི་ བཅོས་པའི་མཚོན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་བ་ལང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །མཚན་མ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བ་ལང་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་གཞན་དག་ལའོ། །མཉན་པ་ནི་གཞན་དག་ལས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ པ།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།དེ་ཡང་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ།།ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་སྟེ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
对于欲说者，是关联的第六格，例如"善说之学"和"人们的木椅"等。"专注"即是具有专一性。"恭敬"即是恭敬或欲求。为不作分别故不作间断。以"舍利子"等是结尾。
由于具有守护性质，故为长时修习者。凡是曾供养众多佛陀者，称其为如是。彼即是依止佛陀及修习布施等。
三种信解因之善巧方便，从"尔时世尊"等乃至"长老须菩提"所说：
"能否"是婉转而问。听闻是从言语。了解是从义理。思维是后时忆念。生起是思维之时。为令心于修时坚固故摄持。"此"即是各别显现。"此处有否"即是显现时。"以此"即是以各别显现。
相是以特征。如具有牛的喉垂等。标志是人为标记，如牛、瓶等所具。特相是以自性标识，如牛的白色等。显示是对他人。听闻是从他人。
世尊告曰："须菩提，不如是"等是回答。以"蕴"等是以蕴等。或者是从色蕴乃至法处之义。
"何以故？以一切法空性故"如是宣说。彼又从何而知？以彼等无自性故，意指遍计所执法之自性。又"无他"者，意指彼无他即是胜义性故。
因此"何以故"是问。"蕴"等是答。蕴等即是唯识之性，遍计执为蕴等自性即是空。于彼以彼空性唯识，即是般若波罗蜜多。


 །དེ་བས་ ན་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ།།དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྟོང་ཞིང་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུའོ།།གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱ་བ་གསལ་བ་ཙམ་ནི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ལོག་པ་ཙམ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །གང་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉ་ཕྱིས་མཐོང་ན་དངུལ་ལ་ སོགས་པ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དེ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དེ་གྲུབ་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ངེས་སོ།།ཉ་ཕྱིས་མཐོང་ནས་ཉ་ཕྱིས་ལ་ངེས་པ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་གང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། མོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། མོས་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སྤོང་བའོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ནི་རྒུད་པ་སྟེ། ངན་སོང་དུ་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པས་དེ་ཐོས་པ་མེད་དེ། ཡུན རིང་པོར་ངན་སོང་དུ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་ལས་སོ། །དེར་འགྱུར་བ་ནི་དེས་བྱས་པའོ། །སྐབས་དེ་ཉིད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བགྱིད་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞེ་ན། གང་དག་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དག་མི་སྤྱོད་པའོ། །ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་རིམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སོ།

以下是完整的中文直译：
因此，此是无二亦无可二。若问此空性之相非般若波罗蜜多耶？说"空且离"等。无所缘即如蕴等之相。
所谓"一切法无所缘"者，仅明显之作用即是无所缘相。于彼，仅是遮遣即是无所缘。以"亦不成为所证及能证之因"之语。彼无所缘即是般若波罗蜜多，因为是殊胜智慧性及到彼岸性故。
然而若彼非般若波罗蜜多，则虽经验蕴等空性，亦将了知蕴等，如见贝壳而知银等。
为显此义，说"何时"等：当经验并生起蕴、界、处无所缘之定解时，即是般若波罗蜜多。因为是以量所成，由彼成就而决定蕴等非有。如见贝壳后对贝壳生起定解与怀疑，即彼如何有与无，般若波罗蜜多亦如何有与信解，正确了知一切即是善巧方便，是第三种信解因。
当说法贫乏，即是舍弃正法。从何而知？因为是法贫乏之因故。法贫乏即是衰败，因长时住于恶趣而无闻法，因为是长时住于恶趣之因故即是法贫乏因。因此是法贫乏。即是从成为法贫乏。成为彼即是彼所作。
彼处即说"长老须菩提"等：般若波罗蜜多即是修道。于彼作瑜伽即是得等持。"分别"者，若问如何分别？即是从长时以来何者修行与何者不修行。从何而知？由信等根之种种次第故。


 །དེ་ཉིད་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་མ་དད་པ་དེ་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཉེ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གུས་པ་ཉིད་དོ། ། མ་དད་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་འདྲི་བ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་སྟེ་ལན་ཅིག་བྱས་པའོ། །བསགས་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ནས་བསགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པའོ། །ལུས་ཀྱིས་ཉན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ། །ངག་གིས་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་བརྗོད་ པའོ།།དེ་ལྟར་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཉན་པའོ། །མི་མཐོང་བ་ནི་དོན་ནོ། །ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བའོ། །དེས་ནི་མི་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །མ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེ་དག་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་ པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།སྤངས་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ། །དབང་གཟས་པ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྨོད་པའོ། །མ་རུངས་པར་བྱས་པ་ནི་སུན་པར་བྱས་པའོ། །བསྲེགས་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་ ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའོ།།དེ་ཟློག་པ་ནི་ལྷོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཟློག་པ་ནི་ལྷོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་གཏོང་བར་བྱེད་པའོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །དབང་གཟས་པར་ འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།མི་སྙན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འབྱོར་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཕངས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །ཐམས་ ཅད་ཇི་ལྟ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་བྱས་པའོ། །ཀུན་ནས་བསླང་བ་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པའོ། །སྡུད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་སྟེ། འོག་གི་མནར་མེད་པ་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་བར་དུ་མེས་ཟད་པའོ།།འདོར་བ་ནི་དེ་མེས་འཇིག་པ་ན་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །སྐྱེ་བ་ནི་བར་མ་དོའི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
即说"须菩提"等。此处应理解为"彼等不信者将生起"。"于诸佛前"者，意为"在近处"。"不信"者即是不恭敬。由不信故不承事世尊母。不问即是对诸佛。"因此"者，即因离信故。
作法贫乏业即是舍弃正法，是一次所作。积集即是因为再三而作故。遍积即是圆满。近积即是获得出生异熟之力。身不往听即是不随顺。"以心"者即是散乱。以语即是说非时语。"如是随顺"者即是正确听闻。不见即是义。不通达即是三自性之分别。"彼不知"即是颠倒了解。
总结所说"不信"等诸事即说"彼等将成为法贫乏"等。"将舍"即是意之遍弃。轻蔑即是以语。说不悦耳即是诽谤。作恶即是令衰败。焚烧即因焚烧善根故。信解即是自在。彼退即是松懈。因此信解退即因作松懈故。令离即是以意舍弃。令退即因不复执持故。以上显示将舍。
将轻蔑即说"于此"等。将说不悦耳即说"此是"等。将富足、将遍弃、将成外道者是同义。一切如是，如是一切支分，一切如是性，如是一切行相。近住即是所作。遍发即是近积。收摄即是极坏灭，从无间狱至梵世间为火所尽。舍弃即是彼为火坏时以中有身。出生即是以中有身。"俱"者即是有。


 །གང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུམ་ ནི་དོན་མཐུན་ནོ།།དེ་དག་ལས་གང་གི་དོན་དུ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་མི་ལྟ་བ་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལོ་འདབ་ཤམ་པ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ན། དེས་རེག་པའི་ལོ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཉམས་པར་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་ནི་ སྐྱེ་བའོ།།གང་ལ་ཤམ་པ་ཀ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་ཤམ་པ་ཀ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ནག་པོ་ནི་རྩཝའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཐ་མལ་པའི་སྐད་དུ་ནི་ཀ་ཎ་ཎ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཞིང་ལས་མ་བསལ་ན་ནི་ཞིང་རླག་པར་བྱེད་དོ། །རང་བཞིན་ཅན་ནི་གྲུབ་པའོ། །དེ་དག་ལ་ནག་པོ་དང་འདྲ་ བ་ཡོད་པས་ན་ནག་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ།།སྦྲུལ་ནག་པོ་ནི་སྦྲུལ་ནག་པོ་སྟེ་དུག་དང་བཅས་པའོ། །དེས་རེག་པ་དང་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་གསོད་པའོ། །ཚུལ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་། མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པས་སོ། །བརླག་པ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།མི་བཟད་པ་དང་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་དང་ནད་དོ། །འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣང་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པའོ། །དཀར་པོའི་སྐལ་བ་ཅན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ དཀར་པོའི་སྐལ་བ་ཅན་ནོ།།ཕྲད་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཟབ་ མོ་དག་ལ་མ་མོས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དད་པ་དང་དང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། ཉེས་པའི་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ཚོམས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་ དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ནི་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ལས་བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་བཞིར་བསྟན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་ཡིན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ བདུན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དམྱལ་བའི་གཞུང་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དམྱལ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ བདུན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
对于将感受大苦者称为如是。影像等三词是同义。为何等义而给予利养恭敬。"为何"者，意为何故不视彼等。
香波迦树叶成熟时，其所触及之叶亦令衰败。自性即是生。凡具有如香波迦树自性者即是具香波迦树自性者。黑即是草之特征。俗语称为迦那那。若不从田中除去，则会毁坏田地。具自性即是成就。因彼等有如黑相，故为具黑性。
黑蛇即是黑蛇，具毒。仅以触及及观看即能杀害。"以非理"者，即以非信心、听闻等道。毁坏即是地狱等苦。"不堪忍及病"即是大及病。"将成"即是触及。触及即是获得之义。显现即是了知当时业之异熟。具白分即是善根分。具彼即是具白分。会遇即是具足。余易了知，即是法贫乏。
"如是宣说"等中，"因此为魔加持"即说魔加持。于甚深法不信解即显示对彼等无信心清净。又"须菩提"等说四种因：自赞、诽他、寻过失合为一组，因此即说"具彼四相"等。
其中说贫乏因有六种，论中略摄为四种，余者摄入执著蕴等中故。此是修行品，因显示七种修行支分故。虽然如此，因地狱内容较多，故称为地狱品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解》，堪布宝源寂所造《最胜心要》中第七品。


། །།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་ལེའུ་བདུན་པ་བསྟན་ནས། བརྒྱད་པ་དག་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དག་པ་ནི་རེ་ཞིག་དེའི་དག་པ་ཤིན་ཏུ་མོས་པར་དཀའ་བ་དེ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་དམན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གེགས་བྱས་པའོ། །སྲིད་ཞུ་ཆུང་བ་དང་མི་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ལའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཨེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་ཟབ་པ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མོས་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དང་། ཕྱི་མ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་མཐའ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་དུས་གསུམ་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་མོས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྔར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཆིང་བ་སྟེ། སྔ་མ་དག་གོ། །ཕྱིས་དེ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐར པའོ།།དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །འདིར་ནི་འཆིང་བ་དང་གྲོལ་བ་དག་གཏན་དུ་མེད་དེ། དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ ཞིང་།།གཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དག་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་ཅིང་གཅད་དུ་མེད་པ་ནི་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས་ གསུངས་ཏེ།དག་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་མོས་པར་དཀའ་བའི་མཚན་ཉིད་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་འདིའི་མོས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ག་ལས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གཅད་དུ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ་བྱ་བ་ནི་ ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེས་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པའོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་མཆོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
在解说完第七出世间修道之修行品后，当解说第八品。其清净首先是极难信解的清净，故说"尔时世尊"等。"不欲"即是信解低劣。"示现"即是作障碍。"少欲及不询问自性者"是指对善知识。须菩提所问即是"世尊啊"等。"如何甚深"即是为何难以信解之义。
"须菩提，色"等是世尊之答，色等即是色等之前际、后际及现在际无缚无解。或者意为自性于三时中无自性。"极难信解"意为因最为甚深。
先前趣入故为束缚，即前者。后来彼相违之相为解脱。"清净"即是极为显著。此中缚与解完全无有，"清净"即是极为甚深。
极为清净者，论中说：
"果清净色等，
清净性因为，
彼二无差别，
不可分故说清净。"
果清净即是所修，彼即是色等之清净性。因彼二无别且不可分，故说清净。清净之相亦于经中所说。
清净复为何？对于经中所说难信解之相，"为何"者，意为此中难信解性从何得知？"须菩提"等是答，即是说此为彼之相。因是彼之本性故无二。因无错乱故不可分为二。此即显示无差别且不可分。"所说"即是言说。"彼"即是所作。言说是法，所作是决定，故说。因此是共同所依故，彼二无差别。因互相决定故无相互错乱，是故彼二供养。


 །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །འབྲས་ བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། །གཞན་ཡང་ རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་ལས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པ་བཞིའི་དབྱེ་བ་གསུངས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་མ་གསུངས་སོ། ། ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་དང་ས་ནས་ཉེས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དགུ་དང་། གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་ས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དགུ་ཉིད་དེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ས་དགུ་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཆུང་ངུ་ཡི། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་པ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། །ཤིན ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའོ།།གང་ཡང་དེ་ནི་དེ་དག་གི་སྟེ་གཅིག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་སོ་སོར་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་མི་དད་དེ་མ་ཆད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་འདིར་མ་བསྟན་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནས་བཟུང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་སྨོས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
因此如是，凡蕴等清净即是果清净。果清净即是蕴等清净。因无相互错乱，故互为标志。无错乱者亦因是彼之本性。因此"须菩提如是"等乃至"复次须菩提"为止，宣说清净之相。
《大般若经》为摄一切故，宣说四种清净之分类，因是就菩萨道而言，此处则未宣说。
当说道之清净，彼亦从地至地有大过之大等九种分类，对治小之小等九种分类，以此清净诸地，彼亦有九种，即色界与无色界八种，以及欲界。因此论中说：
"第九地即是，
大之大等垢，
从对治门中，
小之小等道。"
其九种道，从"复次须菩提"等乃至"极无生"所说中，"一切智性"即是一切相智。其清净有二种：蕴等各别清净与诸波罗蜜清净，此即是一切相智清净。彼即是彼等之一。
一切相智清净、内空性等、从蕴等乃至佛不共法为止所有各别清净，以及般若波罗蜜多清净、一切相智清净，此等一切无差别且不相离，此为第二。虽此中未说一切相智清净，为近似表示故当摄受。此即是道小之小及小之中。
从"尔时世尊"等中，凡言及"般若波罗蜜多"者，意为般若波罗蜜多清净。


 །དེ་ཟབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །བསལ་བར་བགྱིད་པ་ནི་མུན་པ་སེལ་བ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ལམ་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་སྣང་བ་ནི་མཐོང་བ་ སྟེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ལམ་འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་མཚམས་སྦྱར་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དོར་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ལམ་འབྲིང་གི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།།དེ་ནི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །དེ་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ལམ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ ངོ་།།དེ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པ་སྟོན་ཏེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་གཉེན་པོ་ཉིད། །གཞལ་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཀླན་ཀ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དེ། གང་ཤིན་ཏུ་ སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཁམས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོའོ། །འདིར་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་ འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཛིན་པའོ།།ཡང་དག་པར་མ་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞུས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འཛིན་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དེའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
其甚深即难以通达，因一切法清净性故，因极空性故。此为道小之大。
遣除即除暗，因一切法清净故。此为道中之小。
其光明即见，因清净性故。此为道中之中。
其无间隔即无中阴转生，因清净性故。此等为道中之大。
其无烦恼，因清净故。一切法自性无烦恼。此为道大之小。
其无所得及无现证，因清净性故，一切法无所得及无现证。此为道大之中。
其无成就，因无清净性故，一切法无成就。此为道大之大。
从"舍利子白言"乃至"极无生"等，显示道智性圆满。此中论说：
"三界对治性，
所量与量等，
遍断诸诽谤，
许道为彼治。"
此即三界对治性，如所说"极无生"中，般若波罗蜜多因于欲界等清净故，欲界自性无生，是为三界对治。
此中亦说"舍利子白言"等，"不知"即不执。"不如实知"即无分别。为明此义，以"世尊"等而请问。"色等"即是答。"极清净故"即极无故。如所知者非能执，如是此亦非彼能执，故所知与能知平等。


 །གང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྱོན་བརྒྱད་དུ་ རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར།ཀླན་ཀ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་། རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བའོ། །ཀླན་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཅིག་གི་ཚིག་གོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ དེའི་གཉེན་པོར་འདོད་དེ།འདི་མན་ཆད་ནི་རྒོལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགོས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པས་རྒོལ་བ་སྟོན་པ་ནི་ཀླན་ཀའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ལ་ གཉིས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུའི་དྲི་བའོ།།དྲུག་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིའོ། །ལན་བརྒྱད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིའོ། །གནོད་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ཕན་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ལམ་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །རྣམ་པར་ དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་མི་འཛིན་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་མཐོང་བ་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་བདག་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གཏན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མེད་ན་ནི་དེ་བས་འདི་ཅུང་ཟད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
若问此清净相于修道中不应理，因为于此了知有八种过失故。"遍断诸诽谤，许道为彼治。"所说"彼"即是确定所取，及次第相配。"诽谤"是就类而言的单数词。唯修道许为彼对治，以下是对彼等论敌的回答之义。
此中亦由宗派论师问"为何"，即带理由而显示论难即是诽谤。宗派论师的理由即是答。其中二者是舍利子的问。六者是须菩提的。八答是世尊的。
"不作损害亦不作利益"是宗。若问何故，若全无所作，云何成为道路，此是论难。"因清净故"是答。一切智性与法界是清净，彼清净亦是自性清净。是故于此无少所作，唯是灭尽客尘障碍。
"不取不舍"是宗。若问从何得知？若遍执取则成分别故，若不执取则慧衰损故，此是问。"因清净故"是答。如是，由于不见彼法即是法相，故即是见法性。彼即清净，因清净故不取不舍。是故说蕴清净、果清净、一切相智清净。
彼等之清净亦是我清净，如我清净因永无故。如是彼等之有是宗。若问何故，从何得知？若蕴、果、一切智性极无，则此将成全无所有，此是论难。


 །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་རྣམ་པར་དག པས་ཐོབ་པ་ཡང་མ་མཆིས།མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དྲིས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་མེད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོད་དོ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་ རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ།དེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཡང་མེད། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་མུ་མ་མཆིས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མུ་མ་མཆིས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་སྟེ་ཕུང་པོ་ ལ་སོགས་པ་མུ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མུ་ཇི་ལྟར་ཡོད། གལ་ཏེ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མུ་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་ག་ལས་ཤེས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འདི་ལ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྣང་བ་དང་། གསལ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་ངེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི ལན་ནོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལེའུ་དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་ནས། ལེའུ་ཕྱེད་དང་བདུན་གྱིས་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
"因极清净故"是答，意即唯有此空性法性，即自相极无之法。"我清净故无所得亦无现证"是宗。问如前。"因极清净故"是答。因唯法相之法无，彼之法性有。彼亦唯由自性清净，彼清净性即是一切智性。是故无所得亦无现证之义。
"我无边故色等无边"是宗。从何得知并见彼蕴等无边如何是无边，此是论难。"因极清净故"是答。如我极无，如是色等诸法亦以自相无，彼等之边如何有？若谓法性中有，彼亦极无边，因是一切法共相故。色等差别非胜义故，色等清净即是果清净、一切智性清净、般若波罗蜜多清净之义。
如是了知一切法永无即是般若波罗蜜多，此是宗。从何得知？若彼如是了知然非清净，此是论难。"因极清净故"是答。于此彼即极清净，于此了知、显现、明示一切法极无，生起一切法极无决定而无实执，此是对论难之答。
修道极清净道分竟。
第一品说一切相智性已，七品半说道智性。


 །ལེའུ་བརྒྱད་པའི་ཕྱེད་དང་དགུ་པའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ བཤད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་ནི་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་ཇི་སྲིད་དུ་སྔར། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་ཏེ། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཉན་ཐོས་ ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ།།དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ།།ཚུ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལའོ། །ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་ མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྤྱིར་བསྟན་ པའོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱང་རིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པ་འམ་ཁྱད་པར་གྱི་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་གི་ཕྱིར་མི་གནས་ཤེ་ན། རྒྱང་རིང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གསུམ་པོ་ མི་དམིགས་པས་གནོད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་རང་གི་ སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཙམ་ཚོལ་བ་ནི་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ཞིང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་མོས་ཏེ། མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་ པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་གནས་པའོ།།བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནི་མཚན་བཅས་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་དམིགས་པ་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་དེ་རྒྱང་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
以第八品和第九品的一半说明一切智性。其中有八种，如前所说：
"以智不住于有，以悲不住寂灭，非方便故远离，以方便故不远，不顺对治分，及修习，彼平等性，声闻等见道，如是皆许为遍智性。"
因此论中说："不住此岸彼岸边，亦不安住彼等中，由知诸时皆等性，许为般若波罗蜜。"
般若波罗蜜多即是一切智性。"不住此岸边"是指轮回。"不住彼岸边"是指涅槃。"不住彼等中"，意即三者皆不可得。为何如此？因说"由知三时平等性"。以法性故三时平等，因一切法性相皆不可得故。
此即所问："世尊"等所说。"其中"是指前面总说。"于此"是说明一切智性之差别。因此说"远离"，因为是进入差别或是差别之处故。或者，为何不住？因远离故，以三者不可得而破除。
世尊以"因极清净故"等说明理由，意即一切法以自相无之相极清净。声闻唯求自身苦尽，于轮回遍知极生厌离，于涅槃遍知极为信解，速疾趋入涅槃。菩萨则不如是，为一切众生利益而住于求无上菩提。
论中说："彼由有相缘门故，以非方便故远离。"有相缘虑是非方便，由此彼成远离。说"须菩提"等。


།དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །འདོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ་མིང་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱང་རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ལ་སྟེ། དེ་ལས་རྒྱང་རིང་དུ་འགྱུར་བའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། ། ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཆགས་པ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་ཞེན་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའོ། ། དེ་དག་གི་དོན་ཡང་དག་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་སོ། །ལེགས་པར་བསྟན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས སུ་དག་པ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་མཚར་རོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ ཉེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཆགས་པའི་ཐུན་མོང་གི་ངོ་བོ་ཡང་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཕུང་པོ་ནི་ཚོགས་ཏེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དུས་གསུམ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །སྤྱད་པའི་སྒྲ་ནི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་གང་སྤྱོད་པའི་འདུ ཤེས་སམ་མཚན་མ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་རྒྱ་ཆེར་མི་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་ པ་བརྗོད་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་བར་ལ་བདག་སྤྱོད་དོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཆགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的中文直译：
所谓"如是"是指从名相而来。"将舍弃"是指断除，即将执著于名。"将远离"是指对相，即从彼远离。
论中说："彼由善巧方便，说为真实亲近。"无有真实执著而趣入是善巧方便，由此成为亲近。即所说"如是宣说已"等。执著是对名相的耽著，此即遍知。因彼等义真实无故。善说是以十六刹那见道。善示是以十二加行。究竟是因不住轮回涅槃故。极清净是因断除执著边际故。
"于何"是指于彼。"即"是词之庄严。"名"是稀有。"此亦"是执著，此下当解说。断除执著是善巧方便，因此成为亲近。
显示执著的共同体性后当说其差别，因此论中说："色等蕴空性，三时所知法，布施等菩提分，行想为违品。"
色等是一切法。蕴是聚集，即彼空性。三时是三时诸法。行字是行的异名。于波罗蜜多和菩提分境中所行之想或相，即是违品。违品即是有执著之义。
即说"尔时具寿舍利子"等。此般若佛母中不广说行想，以略说表示而得了知，如说："于布施波罗蜜多乃至般若波罗蜜多，从念住至八支圣道，我行"之想即是执著。


 །འདིར་ཆགས་ པ་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆགས་པ་གསུངས་ན།ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་དེ་མ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དྲིས་པ་ནི་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པས་སོ། །འདི་ནི་དེའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའོ།།བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་འདས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་ནི་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཇི་ ལྟར་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བསྟན་ཏོ།།ཐོས་པ་བྱས་པས་ཆགས་པ་དེ་དག་སྤོང་བ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །འདི་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངར་འཛིན་མེད་པ་སྔར་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཆགས་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ ནི་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སོ།།ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་ཐོས་པ་དག་ལ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་ དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པའོ།།ཡང་དག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་ཆགས་པ་སྤངས་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཛུད་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ སངས་རྒྱས་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའོ།།རང་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་འདི་གཉིས་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་རགས་པ་འགོག་ པའོ།

以下是完整的中文直译：
此处多说执著，以"仅此等"等说执著时，如何未说彼执著？因此帝释天问"圣者须菩提"等。"种种"是指以种种方式。"此是彼初菩提心"，此是第一执著分别。"回向菩提"，此是第二执著分别。
此二如何是执著？因过去心已无，未来心未生故。若谓心性恒有，则说"心性"等。"不能"是说于常法回向不应理故。因此二者皆是不真实分别。余如何是执著，如前已示。
以闻法而断除彼等执著是以势力而示，因此论中说："于布施等无我执，令他于彼而修行，此即遮止执著边。"等。于布施等无我执前以势力已示。"令他于彼修行"即说"因此"等。"因此"是指自断除执著故。"如是"是为他示教等时。"正说"是令未闻者具足闻法。"正引导"是令正持修行。"正赞叹"是令悭吝者生起欢喜。"极欢喜"是对精进者给予赞许。"正随觉"是断除执著。
为显示正引导他利，故说"如是"等。"不损害"是不损害佛陀。自正随觉之功德即说"善男子"等。于布施等彼自无我执，及令他于彼修行，此二即遮止粗重执著边际。


།དེ་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་བཤད་པ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་ཡོད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མར་བྱར་མི་རུང་། དམིགས་པར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ།ཟབ་པ་ནི་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་སྟེ་གང་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་ ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མ་བྱས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གང་ཡང་མེད་དེ་འདིའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །གང་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆགས་པའི་མཐའ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །མཐོང་བ་ དང་ཐོས་པ་དང་།རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། ། དེ་ནི་རྟོགས་པ་དཀའ་བར་བཤད། །གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དབེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། ། གང་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
然后论中说："于佛等微细执著。"所说于佛等的执著是微细的。即此说"世尊"等。"能回向"是说将成三时存在之过失。"不应作为相，不应缘"是因未曾有故，及难证悟故。因为彼非见闻觉知，以眼耳鼻舌身意而知故，依次序。
深奥是因空性故。自性深奥是因自性空故。因此应当礼敬。一切法亦自性空，彼等自性空性即是般若波罗蜜多。因为世尊是无为而现证圆满菩提，故为现证圆满菩提。因为彼自性中无有任何，此之自性为无。无自性者即是彼等之自性，即是无相而一相故。如是则能断除一切执著边际。
"不可思议"是从色至佛法皆无，因超越思维故。余易解。无见闻觉知如前所说。此中论说："以法道自性，空故即深奥，诸法一自性，了知即断执。以遮见等故，说彼难证悟，不知色等故，许彼不思议。"
"因空"是因遍空故。"法道"是法蕴，与"了知诸法"相连。于显示有一自性者说如是。


 །མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་གང་གི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་།རྣམ པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ།།ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་། སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ནི་གང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བཤད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ འདི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་ གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ།།སྦྱོར་བ་དང་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང་། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང་། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་དང་། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་དང་། །སྦྱོར་ བ་བཀག་པ་རྣམ་གསུམ་དང་།།སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡོད་འདོད་དང་། །གཞན་ལ་རག་ལས་མིན་གང་དང་། །ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་སྣང་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་མི་རྟག་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། མ་ཆགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་དང་། མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཉིད་ལ་སོགས་པ སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། མ་ཆགས་པའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད་པ་སྟེ། དེ་བཀག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་།འོག་ནས་བརྒྱད་དེ། མི་འགྱུར་བ་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བར་དཀའ་བ་དང་། སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་དང་། བྱེད་པ་དཀའ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེའི་སྦྱོར་བ་དྲིས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། །འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།

为了显示对治和违品，当问及为何显示贪著和无贪著时，论中说道：
"如是于遍知之理，
违品与对治二者，
无余分别之差别，
如是所说当了知。"
这里"如是"指的是贪著和无贪著以及所显示的内容。"如所说"是指各种差别的解说。"遍知之理"意味着应当了知这一切违品和对治。
如此，贪著是对所缘的分别。无贪著是无所缘及般若波罗蜜多。因此贪著是违品，无贪著是对治，这就是违品和对治的方面。
应当解说修行及其平等性，为此论中说：
"色等无常等诸法，
未圆满及极圆满，
遮止修行之行为，
于彼无有执著性，
无变化及无作者，
三种遮止之修行，
随缘获得诸果报，
许彼果报之存在，
不依赖于其他者，
七种能知之显现。"
这里"无常等"是指色等和无常等。由于是无贪著的违品，"于彼"一词指的是贪著。由于是总摄的分别，是贪著和无贪著的意思。色等和色等无常义等，即色等未圆满和极圆满二者，是对色等的贪著和无贪著。
行为是指修行，遮止它是指修行般若波罗蜜多。修行是指色等和无常等这四种，以及下文的八种:无变化、无作者、难以成办、修行困难、作为困难、有果报、不依赖他者、七种应知之显现，共十二种。
对此修行的提问即"如是"等所说，"如何修行"是指如何进行修行。这里色等是指一切法，是蕴的譬喻。

 །གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ཞེས བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ དང་།བདེ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་། བདག་དང་བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་མི་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ དུ་མ་རྫོགས་པ་དང་།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། གང་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་གཉིས་ལ་མི་སྤྱོད་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའི་སྐབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ།།འདིར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕན་ཡོན་གསུངས་ཏེ། མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆགས་པ་ ཐམས་ཅད་མེད་པ་ནི་མ་ཆགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལྔ་པ་བསྟན་ཏེ། འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་ བ་མེད་པས་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །བསྔགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་སྙེད་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དྲུག་པའོ། །དང་པོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་འགྲིབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་ རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ།།བསྟན་པས་འགྲིབ་པ་དང་། འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བདུན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བསྒོམ་པ་ནི་དཀའ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ བསྟན་ཏེ།།དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པའི་འོ། །སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའོ། །ཞུམ་པ་ནི་བྱིང་བའོ། །ཡང་བ་ནི་རྒོད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལོག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་སྣང་བའི་ ཕྱིར་རོ།

从色到识之间不修行，意思是不如实了知色等，此时即是修行般若波罗蜜多。这是色等的修行。
如果从色到识之间不修行无常、常、苦、乐、空、不空、有我、无我、净、不净等，此时即是修行般若波罗蜜多。这是色等无常等的修行。
"须菩提，如果从色到识之间不修行未圆满和圆满，对这两种未圆满和圆满不修行时，此时即是修行此法。"这是未圆满和圆满的修行。
"如是宣说"是第四品，世尊宣说"对色有贪著"是指对此进行修行。这里"如是修行"等是指对此进行修行。这里"如是修行"说明了功德，关于"无贪著"等，无一切贪著即是无贪著。"如是"等是结语。这是对色的贪著和无贪著的修行。
从"须菩提白言"等到"不增长"为止说明第五品，无减无增故不变，如虚空。赞叹即功德，这是不变的修行。
从"须菩提，譬如"到"仅此而已"为止是第六品。第一个烦恼的词义是减少，第二个是随贪。说明不减不增是无作用的修行。
从"长老须菩提白言"到"欲证菩提"为止是第七品，世尊母的修行显示三种困难。说明难行的功德是为了成办等住于彼中。"修行"是指能力。"退怯"是指沉没。"轻"是指掉举。"不退转"是指修习虚空，因为显现为一相。

།གོ་ཆ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་དང་། མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སླད་ དུ་གོ་ཆ་འཚལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་པའོ།།དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་འཚལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཐར་པ་ནི་གོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་ཅིང་ལྟུང་བ་ལགས་སོ། ། གྱེན་དུ་ཁྱེར་བ་ནི་འདེགས་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་དཀའ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྦྱོར་བ་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འགོག་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དགུ་པ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་དཀའ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་དེ་དག་མི་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་བྱེད་པར་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ཅི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དག་ལས་སོ། ། ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐར་མའི་ལམ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལའོ། །འདི་ནི་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བླ་གབ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བླ་སྟེ་མ་བཀབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སོ། །འདིར་ནི་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་འབྲས བུའོ།།དེ་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྲུང་བ་དང་། བསྐྱབ་པ་དང་། སྦེད་པར་འདོད་པ་དང་། བསྲུང་ བ་དང་བསྐྱབ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་སྦེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཇི་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་ན་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ པས་སོ།

"此铠甲"是指为一切众生而求正等正觉。"虚空"是指以虚空般的方式，因为不舍弃它。因此，难行是因为不缘众生且无边际。为此而求铠甲是为一切众生而觉悟。这是为所作难的修行。
从"欲解脱虚空"到"获得大铠甲"为止是第八品。解脱是指障碍上进而堕落。向上举是指提升。为如是众生而修行也是难行，因为如虚空般众生数量无边，无形相，无实体。这是修行难的修行。
从"尔时向世尊"到"不遮止"为止是第九品。修行的果是作用，即舍弃烦恼法和生起清净法。这两者都是难行，因为般若波罗蜜多不作此二者。这是作难的修行。
从"尔时具寿须菩提"到"欲求"为止是第十品。"于此作瑜伽"是因位。"于何"是从果位。"于虚空"是指星道虚空。这与彼相顺故是无上菩提。"无覆"是指地上未覆盖处。这里与彼相顺故是下乘菩提，这二者都是果。这是随根器获得果的修行。
从"尔时"到"得其便"为止是第十一品。帝释欲护、救、藏护菩萨，具足护救二者而藏护，故如是说。对此须菩提说"汝见彼否"，他说"不"。若问将如何，则说"若如是"等，"如是"是指不缘一切法。

།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དག་གིས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ན་དེ་ལ་སྲུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་ཀྱི། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གཞན་དག་ལ་རག་ལས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་ལས་ནི་རྣམ་པ་བདུན་དུ་སྟོན་ཅིང་བརྗོད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། བྲག་ཅ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་གནས་པ་ལ། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་དཔེ་གཅིག་གིས་སྟོན་པར་ནུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཡོད་ན་སྒྲ་བརྙན་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས སྟོང་པ་འདིར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་ནི་ཚིག་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་བྱེད་གཞན་དུ་སྣང་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཁྱད་པར་ མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། བྲག་ཅ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཤེས པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ན་དེ་ལ་ཇི་སྣང་བ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ནི་ཤེས་བྱེད་གཞན་དུ་སྣང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །སྦྱོར་བ་བཤད་ནས་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བཞི་དེ་ ཡི་མཉམ་པ་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་རློམ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

其余易于理解。如是随顺和违逆而说时，其护持唯依般若波罗蜜多，不依他者。这是不依他者的修行。
从"憍尸迦复次"到"遍知"为止是第十二品。在大般若波罗蜜多中以七种方式宣说：一切法如幻、如阳焰、如梦、如回声、如阳焰、如影像、如乾闼婆城。所说的这七种譬喻是说明一切法以二性为空而住，二相显现是依他起自性。这可以用一个比喻来说明：如同有声时虽无回声却显现，同样在此二空中虽有自性法，却显现无二性之法。因此在此般若波罗蜜多中只说如回声。所以在此论中用其他词说明："于所知显现为他"。
般若波罗蜜多有二种：出世间的和清净世间的。如《入无分别陀罗尼》中说：安住无分别界的菩萨以无差别智见一切法等同虚空界。由此所得后得智见一切法如幻、如阳焰、如梦、如阳焰、如回声、如影像、如水月、如变化。因此依出世间说"虚空"等。依清净世间说"于意云何"等。"遍知"是指所见皆为虚妄。这是所知显现为他的修行。
说明修行后，当说修行平等性。为此论中说："于色等无执，四种彼平等。"意思是于色等四处无执着的修行即是平等性。

 །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གཟུགས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། གཟུགས་ ལ་བདག་གི་ཞེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད།གཟུགས་ལ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བརྒྱད་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། ། ཅེས་ཚིག་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ནི་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ལའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་གཟུང་བ་ལའོ། །ཀུན་ཏུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་ལ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ།།གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ནི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པར་རློམ་སེམས་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ལའོ། །ཡང་དག་པར་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །མི་ དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་ མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།འདིའི་སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞར་ལ། ཆོས་སྟོན་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཇེད་ འདི་ཉིད་ན།སངས་རྒྱས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མི་མཇེད་འདི་ཉིད་དུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལོག་པར་དད་སེལ་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུང་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བཞི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མིང་འདི་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བྱམས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱི་མ་གཞན་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ཡང་བསྡུས་ཏེ། འདི་ཉིད་བསྟན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།

如《大般若波罗蜜多经》中所说："不以色起慢心，不以色而起慢心，不以'我的色'起慢心，不对色起慢心。"同样也应当应用于受等。在此般若波罗蜜多中，论中应当以其他词说："于色等无执，八种彼平等。"意思是四种能取分别和四种所取分别即是修行平等性。
从"是故"到"行"之间所说：由于一切法如回声，"于彼"是指一切法。"不起慢心"是指执著事物。"不如实随见"是指见。"不知"是指所取。"遍不知"是指分别，即四种能取分别。
四种所取分别如"彼等诸法"等所说："无"是指无有执著。"不如实显现"是指见。"如实无"是指无执取。"不缘"是指无分别，如是以八种无所取能取分别。"住"是指行于一切法。
"由此将如何"如"若"等所说，易于理解。这是修行平等性。
在此修行平等性的附带，也说明说法平等性。为令生起胜解，从"尔时以佛威力"直至品终所说：
"于世界"是指此娑婆世界。"千佛"是指于此娑婆世界贤劫中现证菩提者。其中最初拘留孙、拘那含牟尼、迦叶、释迦牟尼四佛已现证圆满菩提。为显示他们说一切智性平等性，故说"此等名号"等。
"弥勒亦"中，"亦"字包含其后其余九百九十五佛，这是说明教法平等性。

 །གཙོར་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་ཅིང་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ།། །།ལེའུ་བརྒྱད་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་ ནས།འདི་ཉིད་དུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་ཆོས་སྟོན་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེའུ་འདིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་གང་བཤད་པ་དེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཡིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་དང་དོན་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།གཞན་དུ་ན་བདག་ཉིད་ནི་ལྷ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། ལྷ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མིང་ཙམ་ན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མིང་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ སོ།།མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲ་ལ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངག་གིས་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དང་བཅས་ཀྱང་རུང་དོན་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། མིང་དེ་ཉིད་མི་རིགས་ཏེ་མེད་པར་གྲུབ་བོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མིང་དང་དོན་ནི་མེད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་དེའི་དོན་ཀྱང་མེད་དེ། དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ལས་ནི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་འགྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ལས་དངོས་པོ་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མིང་དང་དོན་མེད་པ་སྟེ།དོན་མི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིང་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདི་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཏེ། སྟོན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

这是主要显示清净并宣说的品，即清净品。这是《八千颂般若波罗蜜多难解释》中第八品，由阿阇黎宝源寂所造的《最胜心要》。
在第八品中显示一切智性的平等性之后，为了明显阐述贤劫的说法，此品中由须菩提所说的内容，从"尔时世尊"等开始宣说。
"唯有名"是指仅是名称而非实义，因为名与义无关联，故从彼等不能了解实义。否则，若说"我是天人"，则应成为天人。
虽然如此，若说唯有名称存在，故说"彼名亦"等。"此"是指仅由名称。"不可得"是指因为空无实义的声音不合理。为何如此？"语言事物"是指能诠与所诠义具足的意思。无论有义或无义，名称本身不合理，已成立为无。
若说般若波罗蜜多是存在的，故说"彼亦无"。为何如此？说"不可得"，"因为"是余下的内容。如何不可得？般若波罗蜜多中无名与义，因为与般若波罗蜜多相违。
其中也无彼义，因为从无关联义的声音中不能了解义。若说因为无实体关联故无义，如是则不能从声音理解实体，也不能趣入义的实体。因此般若波罗蜜多无名无义，义不可得即般若波罗蜜多不可得。
为显示此二平等性，故说"如名"等。若问此二如何平等？故说"此二法"等。如是成立般若波罗蜜多性，为明显说法平等性。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། མིང་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། མེད་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ། དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། ། ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་བཟོད་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་དོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ། སོ་སོར་སྐད ཅིག་མ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། །གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང་། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ སོགས་དང་།།མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང་། །གང་ཕྱིར་འདིའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང་། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་ བུ་ནི།།མངོན་དུ་བྱས་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང་། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ། རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །མཐའ་ལས་ འདས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞི་པའོ། །ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
"世尊为何"如是说道。"为何"是指以何种方式现证圆满成佛，将由"即此名"等来解释，意思是"皆非"，意指对于无法不能现证圆满成佛。
"如是启白已"等是世尊的回答，"如你所说诸法空性，如是现证圆满成佛后将宣说"，这是"如是"一词的含义。
因此，依据见道，论中说：
"于苦等谛中，
法智及随智，
忍智刹那性，
遍知道见道。"
这是遍知道见道十六刹那的自性。于苦等谛中，各有四刹那的自性。法智与随智即是法与随忍和智。其刹那即是其自性：苦法智忍、苦法智、苦随智忍、苦随智。集、灭、道亦复如是。
此即十六刹那，如论中依次说：
"色非常非无常，
超越边及清净，
无生无灭等相，
如空离贪著性，
解脱遍执著已，
自性不可说及，
由说此义故，
不可予他及，
无所缘作用，
极清净无病，
恶趣断及果，
现前无分别，
不系相为二，
事物与名称，
无有智生起，
是遍知刹那。"
其中，"非常非无常"是第一刹那。"超越边际"即"极清净"是第二刹那。"清净"即"遍清净"是第三刹那。"无生无灭"等是第四刹那。"如虚空"是第五刹那。"离贪著"是第六刹那。"解脱遍执"是第七刹那。

 །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། ག་ལས་ཤེ་ན། གང་ཕྱིར་འདིའི་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དགུ་པའོ། ། དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅུ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ནད་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །ངན་སོང་ཆད་པ་དང་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངན་སོང་ཆད་པ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ བྱ་བ་རྟོགས་པ་དང་།མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། །དངོས་པོ་དང་མིང་གཉིས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། དེ་དག་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་དང་པོ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་གསུངས་ ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། བཅིངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྲོལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་ པའོ།།རབ་འབྱོར་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཞི་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པས་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། ། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལྔ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད པའོ།།རབ་འབྱོར་གཟུགས་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ ཆོས་ཤེས་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
"自性不可说"是第八刹那。"不可说"和"解脱"相随。何以故？"由此不可予他"是第九刹那。"无所缘作用"是第十刹那。"极清净"是第十一刹那。"无病"是第十二刹那。"恶趣断"和"无分别"中，"恶趣断"是第十三刹那。"无分别"是第十四刹那。"现证果位觉悟"和"不系相"是第十五刹那。"于事物与名称二者无智生起"，这些是遍知性见道十六刹那。
其中，首先"如是"等说明两个刹那：色等非常亦非无常，非束缚亦非解脱，因其自体本空，故常等不应理，此为苦法智忍。色等恒时极清净，此为苦法智。
从"如是宣说"至"遍清净"说明第三刹那，般若波罗蜜多遍清净是因一切法遍清净故，此为苦随智忍。
从"须菩提，色无生"至"遍清净"说明第四刹那，由彼等清净故无生灭、无染净相，此为苦随智。
从"须菩提，虚空"至"遍清净"说明第五刹那，一切法如虚空无生等，因如虚空清净故般若波罗蜜多遍清净，此为集法智忍。
从"须菩提，色无染"至"遍清净"说明第六和第七刹那，一切法如虚空无染，因如虚空无染故般若波罗蜜多遍清净，此为集法智。一切法如虚空无遍执故，般若波罗蜜多遍清净，此为集随智忍。

 །ནམ་མཁའ་དང་བྲག་ཅ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བརྒྱད་པ་དང་ དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་བསྟན་ཏེ།ཚིག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བྲག་ཅ་ནི་རི་དང་། རི་སུལ་དུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནི་ ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་གང་གིས་ཕ་རོལ་ལ་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པའོ། །བྲག་ཅ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། འདིར་བྲག་ཅའི་སྒྲ་ནི་སྒྲ་དང་སྒྲ་བརྙན་གཉི་ག་ལ་འཇུག་སྟེ། འདིའི་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གི་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་ བསྡུའོ།།བྲག་ཅ་ཡང་ཡིན་ལ་ཚིག་མེད་པ་ཡང་ཡིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་གསུམ་ཡང་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡང་དེ་དག་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་མཚོན་ཆ་སྔོ་བསངས་ཀྱི་བསྡུ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་དངོས་ པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།དེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་ན། དེས་ནམ་མཁའ་ལྟར་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་ བ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་བསྟན་ཏེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་གོས་པ་ནི་ཉེ་བར་གོས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ནི་གོས་པ་མེད་པའོ། །ཉེ་བར་གོས་པ་དང་གོས་པ་མེད་པ་ནི་ཉེ་བར་ གོས་པ་དང་གོས་པ་མེད་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་ཆོས་དེ་དག་གོ། །ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་གིས་གོས་པ་མེད་པ་ནི་གོས་པ་མེད་པའོ། །གཉི་ག་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉི་ག་ ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དུས་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣ་ལམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའོ།

从"虚空和回声"到"遍清净"说明第八、第九和第十刹那。无言说和不可说，如同回声在山间和山谷中如虚空般毫无言说。同样，一切法如虚空不可言说，故般若波罗蜜多遍清净，此为集随智。
了解即是言说，以言说使他人理解义理即是言说。如同回声如虚空般毫无言说，同样一切法如虚空不可言说，故般若波罗蜜多遍清净，此为灭法智忍。
所不缘即是无所缘，此中回声之声通于声音和回响二者，因不显示其差别故。既是无言说又是不可说，应如是摄。既是回声又是无言说又是不可说，应如是摄三者。既是彼等又是所缘，应如是摄。因为虚空亦与彼等相似，此如青色武器之摄。彼等之事即是彼性。由彼遍清净，故如虚空毫无所缘，如是一切法亦无所缘，由此如虚空无所缘故遍清净，此为灭法智。
从"须菩提"到"般若波罗蜜多遍清净"说明第十一刹那。染污法所染即是染著，清净法无染即是无染。染著和无染即是染著和无染。既是彼等又是法故为彼等法。既是法又是一切故为一切法。彼等无染即是无染。二者所缘即是无所缘，二者无所缘即是二者遍清净，此为灭随智忍。
从"如是宣说"到"不作时"说明第十二刹那。何故是善得？说"于耳闻"等。"时"即是死。

།དེ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་ལ་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགྲ་ཇེ་ལྗི་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏེ། ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བདུན་པར་བརྗོད་ལ། འདིར་གཉིས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ དང་བ་དང་ལྡན་ན་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཁ་ཅིག་འདོད་དོ།།དུས་དང་དངོས་པོ་དང་ལས་དང་འགྲོ་བ་ན་ནི་ལས་མ་ཡིན་ཡང་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཏེ། ལས་མ་ཡིན་ཡང་ལས་ཀྱི་མིང་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་ལ་ལ་དག་འདོད་དོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་བསྲུང་བས་ཀྱང་ངོ་། །རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་བསྲུང་བ་ ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི།འདི་ལས་གཞན་པའི་བསྲུང་བ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དགྲ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའོ། །ཅི་ཙམ་དུ་གཅེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ། །འདིར་བསོད་ནམས་ཁྱད་ པར་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་པས་ནི་ངན་སོང་ཆད་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བཅུ་བཞི་པ་བསྟན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་འཇིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་ན་དེ་ལྟ་ ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གནས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།།དེ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རབ་འབྱོར་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མ་གོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ ཏེ།འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །རྒྱུ་དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་མཚན་མའི་དྲི་མས་མ་གོས་པའོ། །འདི་ཅི་ཞིག་གིས་མ་གོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།

此为灭随智。从"彼等天子"到"敌渐增"说明第十三刹那。在诸大般若中用第七格表述，此处用第二格，有人认为具足极净信故称为第二。
在时、事物、业和趣处，虽非业而有业名，有人认为虽非业而得业名。"较此"是说较无上珍宝守护。此大珍宝即是大守护，难道除此之外无其他守护吗？因此说"复次须菩提"等。虽然大珍宝如是，此为"复"字之义。敌即是对论者。"何等珍贵"即是如何殊胜。此中显示福德殊胜，即隐含说明断绝恶趣，此为道法智忍。
从"须菩提譬如"到"无有无所缘"说明第十四刹那。为何称为无上？说"为利益安乐而趣入"，此之解释即是"一切法"等。"以无畏方式"即是以恒常方式。亲近即是亲近。若为利益安乐而亲近，则成分别，故说"须菩提般若波罗蜜多"等。"不怯弱"即是无执著。"不修习"即是不住。"不执取"即是不如实知，故无分别即是三方面无分别，此为道法智。
现证果位而不系于相，此为第十五刹那，为此说从"须菩提无生"到"无染"。不缘已生果即是无生。因此缘故，世尊母无已生果相之垢染。此由何无染？说"须菩提"等即是因由。

 །གང་གི་ཕྱིར་མ་གོས་ པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་གོས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་གོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འབྲས་བུ་ རྣམས་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མའི་དྲི་མ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་མ་གོས་པའོ།།དེ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་དང་མིང་གཉིས་ལ་འདུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ལས་ནི་འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མི་ཤེས། དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་། དེ་ལྟར་ཡང་མི་དམིགས། དེ་ལྟར་ཡང་སྤྲོས་པར་མི་བྱེད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཡང་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་སྣང་གི་ཆོས ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ནི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པས། མིང་གི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་དྲི་མ་མེད་པ། ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པ་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ནི་རིག་པར་བྱ་ བ་དང་།རིག་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་མི་སྣང་བ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་དང་མིང་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་གསུམ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤྲོས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤྲོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཡོད་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ ཤེས་པ་ཉིད་དང་།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ།

由于无染故，此即是般若波罗蜜多，因为是超越分别的波罗蜜多。若有染著则不成为般若波罗蜜多。如何是无染？为此说"须菩提如是"等。诸果生起时，一切法相垢染灭尽故无染。此为道随智忍。
对事物和名称二者无知生起，此为第十六刹那，为此说从"若"到"行"。"如是"即是对极细事物和名称二者的了知。"如是"是显示略义。在诸大般若中广说此义。如是亦不知，如是亦不分别，如是亦不缘，如是亦不戏论，则行般若波罗蜜多，乃至说"亦不证一切智"。
其中"如是亦不知"是说仅现法性而一切法亦不显现故，即是不生事物之知。"如是亦不分别"是说一切言说无显现故，不生名称之知。无杂染、无垢、如虚空无边的法性智中，不显现所知与能知的差别，即无所取能取之知生起。事物、名称及二相显现这三者皆是颠倒故应断除，颠倒即是戏论。因此说彼等之无亦不成戏论。
余易可解，此为道随智。此一切智若有不住轮回涅槃等方式，则是诸菩萨的，若无则是声闻等的一切智分已圆满。如是显示三种一切智相后，为总结故说至"无所得"。般若波罗蜜多即是一切相智性、道智性及一切智性。

 །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འདི་དག་ནི་ལེའུ་རྣམ་པ་དགུས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། ལེའུ་གཅིག་དང་ཕྱེད་དང་བདུན་དང་། ཕྱེད་དང་གཉིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ།།འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་འཇོག་ཅིང་ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ སོ།།ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་འདྲེན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ག་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྟོན་པ་ཐོས་ནས་ ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བྱས་པ་དེ་ནི།དེ་ནས་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཚོགས་དག་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་ཅ་ཅོ་ནི་ཀུ་ཅོའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ག་ཞ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཤིན་ཏུ་མཐོན་པོར་འབྱིན་པའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གཉིས་སུ་བསྐོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་གང་ལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་གཞན་པ་ཡང་ངོ་། །གང་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ཞིག་གང་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་བསྟན་པའོ། །སུས་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་འདི་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ ཞེས་དགོངས་སོ།

"彼"即是彼三种。此等由九种品类广说，即依次以一品半、七品半、二品半来显示。"任何法"是指心与心所相应。
"趣入"是于所缘作安置。"决定安住"是安住于彼而生止。"正说"是生起观。"决定显示"是现证。"圆满获得"是获得果位诸法。"决定获得"是将彼引至究竟，皆与"无有"相连。
此等从何而来？因一切法无所缘故。诸天闻此教法后所作，即说"尔时天子"等。众人生喜而发出喧哗即是嘈杂。彼即是大声，是发出极高声音。
此非二次转法轮，因二者皆无所缘故。"于任何法皆无"是说除法轮外亦然。"于一切法无执著"是说离执著所缘故。"无上"等易可了知。
一切法无所缘，为显示能令证悟之法亦无。因为清净法于何处为谁所说皆无。"未成就"即是未生。"任何法"是指烦恼。
空性等三三昧是清净法之譬喻。"教说"是胜义教说。从"无人说"等至"无施处"，何以知之？是因为补特伽罗之事物本身无有故。

།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། སྦྱོར་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་པ་སྦྱོར་བ་བཅས་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་ དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་།།སློབ་མ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཐབས་མཁས་བཅས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དག་དང་། སྦྱོར་བ་དག་དང་། ཡོན་ཏན་ དག་དང་།སྐྱོན་དག་དང་། མཚན་ཉིད་དག་དང་། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐབས་ལ་ མཁས་པ་སྟེ།དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཤད་པ་ལ། དང་པོའི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཞི་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཡི། །རྣམ་པ་ཤེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་ པ་གསུམ་དུ་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞི་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མིང་ངོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་མང་པོའི་ཚིག་ཡིན་ཡང་།རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ།འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང་། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ ནས་བརྩམས་ནས།མི་གཡོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པའི་བར་རོ། །དེ་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དག་ལ་བཞི་བཞི་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ནི་ལྷག་མ་བཅོ་ལྔའོ། །མ་མཆིས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ པས་ན།མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ནི་མེད་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། མི་རྫི་བའོ།

在显示三种一切智性的性相之后，当显示加行。彼即是现前圆满证悟一切相，为显示此，论中说：
"诸相及诸加行，
功德过患具性相，
解脱及顺抉择分，
声闻不退转众等，
轮涅等性清净刹，
无上即是现证知，
此具方便善巧性。"
诸相、诸加行、诸功德、诸过患、诸性相、顺解脱分、顺抉择分、不退转僧众、轮回涅槃平等性、佛刹清净、方便善巧，此十一事即是现前圆满证悟一切相。
如何解说所说？首先解说相，论中说：
"事及智慧相，
诸相所知相，
一切智三故，
彼许为三种。"
事即无所缘，即四圣谛等。彼之智慧之相即以何相遍知彼。彼等之相即是名称。虽说"诸一切相智"是复数词，但就类而言是"一切智性"之义。
彼三种如何？即一切智性、道智性、一切相智性。其中初一切智性有二十七相，此处论中说：
"从无相直至，
不动相为止，
于各谛四相，
道中说十五。"
从说"此是无所有波罗蜜多"之无相开始，至"不动波罗蜜多"即不动相为止。其中苦、集、灭各有四相，道谛则有余十五相。因为既是无所有又是波罗蜜多，故称无所有波罗蜜多。下文亦当如是配释。其中苦谛之事是无、平等性、远离、不压迫。

 །ནམ་མཁའ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མ་མཆིས་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་ པར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གནོད་པར་བྱར་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྫི་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །མི་བརྫི་བའི་བདག་ཉིད་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་བརྫི་བའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་གཞི་ནི། འདི་ལྟར་གནས་ནི་རྒྱུ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །བརྗོད་པ་ནི་ངག་ གི་ལས་སོ།།མིང་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའོ། །འདི་དག་མེད་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གནས་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། བརྗོད་པ་མེད་པ་དང་། མིང་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མིང་མ་མཆིས་ཤིང་ལུས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོའོ། །ལུས་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེ་གཉིས་མེད་པ་ནི་མིང་མེད་ཅིང་ལུས་མེད་པའོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །དེ་མེད་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པའོ། །བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྟོགས་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པའོ། །འགོག་ པའི་གཞི་ནི་འདི་ལྟར་འགྲོ་བའམ།ཟད་པའམ། སྐྱེ་བ་འདི་དག་མེད་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་མེད་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ།ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཏེ་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་ལྡན་པ་ནི་མི་ཟད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ།

所谓"无虚空"，即如同无虚空一般无色等，如同虚空是无有色法实质的性相一样，色等无有自性相。"一切法无所缘平等"即一切苦乐诸法无所缘而平等。"极空"即是补特伽罗本性空的意思。能害即是苦。因为是可被损害的缘故，是压迫的自性。无压迫自性即是无我，因为是彼相的缘故，是无压迫波罗蜜多，即一切法能害所害皆无所缘性故为无所缘性。
集谛之事如是：住即是因，即前蕴。自性即自体事，即身业。言说即语业。名即意业及烦恼。这些依次无有即是无住、无自性、无言说、无名，因为彼等无自性故为波罗蜜多。
关于"无名无身"，名即是非色蕴，身即是色蕴，二者无有即是无名无身。来去即是身业，彼无有即是无来去。言说之因即是分别，彼无有即是无分别。
灭谛之事如是：去、尽、生这些无有，依次即是无去、无所取、无尽、无生，因为彼无自性故为波罗蜜多。一切法无去，因为是无去性故。一切法无所取，因为法不执法故。尽性即是法，因为无因故。彼无有即是具无尽故。现前成就即是生，彼无有即是无现前成就。

 །ལམ་གྱི་བཅོ་ལྔ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཤེས་པ་ པོ་དང་།མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་དང་། འཕོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། གོས་པ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ དང་།རློམ་པ་མེད་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལམ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་སྟེ་དེས་བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་ཤེས་པ་པོ་དང་མཐོང་བ་པོ་མེད་པ་སྟེ་དེས་ཤེས་པ་པོ་དང་མཐོང་བ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་འཕོ་བ་མེད་པ་སྟེ་དེས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པ་སྟེ་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་ནི་རྨི་ལམ་ སྟེ་མཐོང་བར་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་བྲག་ཅ་སྟེ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་སྒྲར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་མིག་ཡོར་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །དེ་ནི་དོན་མེད་ཀྱང་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་སྟེ་ཆུའི་ཕུང་པོ་མེད་ཀྱང་། སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་སྒྱུ་མ་སྟེ་མཚན་མ་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ཤིང་རྣམ་པར་གོ་བར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལམ་ནི་ལྔ་པོ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པ་སྟེ། སྣང་བའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ་དེས་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་སྟེ་དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ་དེས་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ལ་གོས་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ་སྤྲོས་པའི་ གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལམ་ནི་རློམ་སེམས་མེད་པ་སྟེ་རློམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །དེ་ནས་ལམ་ཤེས་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ནི་གང་བསྟན་བཅོས་ལས།རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བསྒྲགས་སོ།

道的十五种是：无作者、无知者、无见者、无迁移、无坏灭、如梦、如回声、如幻影、如阳焰、如幻术、无烦恼、无清净、无染污、无戏论、无傲慢、无动摇。无作者等，因为无作者故，是波罗蜜多。
道是无作者，因为彼不见作者故。道是无知者和无见者，因为彼不见知者和见者故。道是无迁移，因为彼见无死亡迁移和出生故。道是无坏灭，因为通达三时诸法自性无坏灭故。因为如梦等相似故为梦等。
道如梦，因为虽无所见而见义故。道如回声，因为虽无声而缘声故。道如幻影即影像，因为虽无实义而见义故。道如阳焰，因为虽无水聚，而于为渴所逼世间显现故。道如幻术，因为虽无相而显现故。
所谓"无生而不了知"，因为道也显示五者无生，因为虽无显现因而如是显现故。道是无烦恼，因为彼不见贪等故。道是无清净，因为彼不见烦恼众生故。道是无染污，因为彼见诸法如虚空无染故。道是无戏论，因为是戏论对治故。道是无傲慢，因为完全摧毁一切傲慢者故。道是无动摇，因为是法界自性故为常故。这是一切智性之相。
其次，道智性的三十六相，如论中说："因道及苦谛，灭谛依次第，彼等八七及，五与十六说。"

 །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་དག་ནི་དང་ པོར་བསྟན་ཏེ།འབྲས་བུའི་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་ནི་ཕྱིས་བསྟན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྒྱད་དང་། བདུན་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ནི་གསུངས་པ་སྟེ། མདོ་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་ བརྒྱད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་གསུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀུན་འབྱུང་ནི་སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཏེ། གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོག་པ་ཉིད་དུ བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ།།ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་འགོག་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བ་སྟེ་དོན་དམ་པར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཡོད་པར་རྟོགས་སོ། །གཞན་ཡང སེམས་ཅན་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པས་ན་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ལམ་གྱི་བདུན་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་སུ་མི་རྟོག་པ་དང་། ཐ་མི་དད་ པ་དང་།མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་། མི་རྟོག་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པའོ། །ལམ་ནི་ཚད་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是所说，因即集谛，故先说集谛和道谛，因为是果之方便故。后说苦谛和灭谛，因为是果故。彼等之相依次说为八、七、五、十六，如经中所说。
其中集谛之八是：离贪、无生起、寂静、无过失、无烦恼、无众生。云何？所谓无过失即是无贪、无嗔、无痴三者故。集谛是前五蕴。对遍计所执性诸法之贪著即是贪，从彼离贪即是离贪，是为集谛。
"为一切法不颠倒真如"者，即是以颠倒所执自性为空。生起即是烦恼因分别。此中无彼故无生起，是为集谛。"一切法无分别"者，因为无执著故。寂静即是集谛灭之义。
云何？一切法相即是一切法不显现，因为胜义中不见显现故。因此即是无贪波罗蜜多、无嗔波罗蜜多、无痴波罗蜜多。所谓功德波罗蜜多，即是贪嗔痴尽波罗蜜多。一切烦恼无即是无烦恼，是为集谛。"无遍计"者，声闻了知为有。
又众生性即是烦恼和苦，无彼故无众生。所谓真实边际，即是法和受用空性。道之七者是：无量、不思二边、无差别、不执为胜、无分别、无量、无著。道是无量，因为一切法之生起无生起是虚妄性故。

 །ལམ་ནི་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་རྟོག་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་ པར་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྣང་ཞིང་རྟོགས་པའོ།།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་མོ། །དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དེས་དམན་པའི་ཐེག་པ་ལ་མི་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་ལམ་མོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ལམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་ལམ་མོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྔ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། བདེ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ནི་སྐྱེ་བ དང་།རྒ་བ་དང་། མི་རྟག་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་ནི་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ པ་ཉིད་དང་ཐ་མི་དད་ཅིང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའོ། །དུས་གསུམ་དང་རྒྱ་ཆེར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ལ། དེས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་འདིར་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ།དེ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལམ་ ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ།

道是不思二边，即"于一切法无执著"，是如其所显现之空性显现及了知。无差别即是道。所谓"无分别"，因为不见分别故。道是不执为胜，因为不触及下乘故。无分别即是道。所谓"分别平等性"，因为不见分别故。无量即是道。所谓"为法性无量故"，因为缘于无量法性故。无著即是道。所谓"于一切法无著"即是无所缘。
苦谛之五是：无常、苦、空、无我、无相。苦即是有漏五蕴。其中无常即是非常。苦即是苦，因为是乐之相违品故，如虚空。苦即是空性，因为一切法不可得故。苦即是无我性，因为于如其所显现之一切法无执著故。有为法三相是生、老、无常。无彼即是无相，是为苦。所谓"无成就"，因为如其所显现及胜义皆是无为故。
灭谛有十六，因此灭谛是空性之清净，因为与空性无别且不见能差别故。因此如虚空般无边无际。因为三时及广大皆无间断故有十六空性，故依次配合，此中是一味。因此说是一切空性波罗蜜多，因为无边无际故。此即是从内空性、外空性乃至无性自性空性波罗蜜多之义。因此灭谛有十六相，此即是道智之相。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་བྱེ་བྲག་གིས། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་མཐུན་པར། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར། །སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དང་།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་ཏེ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། ། འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་ཚན་རྣམ་པ་བདུན་རེ་རེ་ནས་ཕྱེ་བས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པའོ།།ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །དེ་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ནི་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།མཚན་མ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ནི་དང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། གཉིས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་དང་།སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་གྱིས་གནས་ པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ནི་དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་།ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་གནས་ པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

一切相智的行相有一百一十种。如论中说："由三种遍智差别，随顺道谛，从念住开始，乃至最后佛相，声闻、菩萨及诸佛，依次为三十七、三十四及三十九。"依此而言，从"世尊菩提分"等直至品终皆有宣说。
此即是念住等菩提分的波罗蜜多。念住等七类分别开展，成为三十七菩提分，其中每一分皆以无所缘相为波罗蜜多。从"身念住波罗蜜多"乃至"正定波罗蜜多"，是依声闻道而说。一切相智有三十七相。
其次，三解脱门是空性波罗蜜多、无相波罗蜜多及无愿波罗蜜多，因为解脱门不可得故。
八解脱是：第一解脱波罗蜜多、第二解脱波罗蜜多、净解脱波罗蜜多、空无边处解脱波罗蜜多、识无边处解脱波罗蜜多、无所有处解脱波罗蜜多、非想非非想处解脱波罗蜜多、灭受想解脱波罗蜜多，因为八解脱不可得故。
九次第定是：从"住于初禅波罗蜜多"乃至"住于第四禅波罗蜜多"，以及从"住于空无边处波罗蜜多"乃至"住于灭受想波罗蜜多"，因为初禅等不可得故。

 །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། འགོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བདེན་པ་བཞི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །སྟོབས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུའོ།།མི་བརྫི་བའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡང་སྟོབས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ བཞི་སྟེ།མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་ཤིན་ཏུ་མ་ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པའི་དོན་ཏོ།།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དོན་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་རྣམས་ཤེས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཐོགས་པ་མེད་པར་ནུས་པའོ། །དེ ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་དོན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ལ་མ་འདྲེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའོ། །གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ འདྲེས་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
苦谛波罗蜜多、集谛波罗蜜多、灭谛波罗蜜多、道谛波罗蜜多，因为四谛不可得故。
十波罗蜜多是：从布施波罗蜜多乃至方便、愿、力、智波罗蜜多，因为彼等违品不可得故。这是住于菩萨道的三十四相。
力波罗蜜多即十力：从处非处智力波罗蜜多乃至漏尽智力波罗蜜多。"为不被摧伏"即是力之义。
无畏波罗蜜多有四种：正等觉无畏波罗蜜多、漏尽无畏波罗蜜多、说出离法无畏波罗蜜多、说障碍法无畏波罗蜜多。"极不怯弱"即是无畏之义。
无碍解是：法无碍解波罗蜜多、义无碍解波罗蜜多、词无碍解波罗蜜多、辩无碍解波罗蜜多。了知并通达一切法、义、词及辩才。"无著无碍"即是于彼无著无碍之能力，此即无碍解之义。
所谓"一切佛不共法波罗蜜多"，既是佛法又是不共，故为佛不共法。因为不与他共，故为佛不共法。"一切"即是十八佛不共法之义。因为是彼等之行相，故为波罗蜜多。

 །འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་། ཅ་ཅོ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་།ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང་། འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ དང་།ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གསུམ་དང་། དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་གསུམ་སྟེ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།བགྲང་བའི་ཚུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདྲ་བར་སེམས་པ་ནི་བགྲང་བའོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ་འདྲེས་པའོ། །དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ནི་འདས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ བའི་ཆོས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གསུངས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།།དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀའོ། །དེ་དག་གིས་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།རང་བྱུང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ། དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དེ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རང་འབྱུང་ངོ་།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་དོན་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་གཏན་ཚིགས་འདི་གསུངས་སོ། །ཆོས་ ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དབང་བསྒྱུར་རོ་ ཞེས་བསམས་སོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དོན་གཅིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་ཐ་མར་གསུངས་སོ།

我来为您翻译这段藏文：
即：无错乱、无喧哗、念不失三种波罗蜜多；心无不等住、无异想、无不观察舍三种波罗蜜多；欲、精进、念、定、慧、解脱不失六种波罗蜜多；身业、语业、意业一切智为先导随智而行三种波罗蜜多；于三世一切无著无碍智趣入三种波罗蜜多，此即是十八佛不共法波罗蜜多。
所谓"超越计数之理"，相似思维即是计数，其理即是相应、和合。超越彼即是超越，此即是不共之义。
如实宣说诸法真如，故称如来。其真如性即是如来性，其体性即是波罗蜜多。一切法即是诸佛之教法。彼等不颠倒真如即是真实性故。
所谓"自生波罗蜜多"，"生"字义为趣入，属于趣入他义之类。"自"即是自身，意为心。因为趣入一切心法，故称自生。其体性即是其波罗蜜多。因此，《般若波罗蜜多经》中说"因为能主宰一切法"，为显此义，为遮余义，世尊母经中说此因由。
所谓"一切法无自性故"，一切法无自性即是无自性性。若此有自性，则心不应颠倒，因为心有颠倒，所以诸如来主宰。
一切智智即是佛性，是一义。因此，诸《般若波罗蜜多经》最后说"佛性之相"。

 །འདིར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་མཁྱེན་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་དེའི་སླད་དུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྣམ་པ་ལ། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་བརྒྱ་དང་བཅུ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་རྣམ་གསུམ་ལ། །བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་དེ་དེས་ན་བསྟོད་པའི་དོན་གྱི་ལེའུ་ནི་བསྟོད་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་དགུ་པའོ།། །།རྣམ་པ་བསྟན་ནས་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ན། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས ལས།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མགོན་བཅས་པ། །འདི་མཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པས། །ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི། །སྣོད་དུ་དམ་ པ་རྣམས་བཞེད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ འདི་ཉན་པ་ལ་ཐོས་པ་སྣང་བའི་སྣོད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་། ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འཛིན་པ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་བར་གྱི་སྣོད་ དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་འཛིན་པ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པར་དེ་དག་གིས་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

这里我为您翻译这段藏文：
此处说明一切相智波罗蜜多：一切法之体性及一切相即是一切法体性之一切相。了知彼等即是其体性，即是为此。依止佛道三十九即是一切相智之相。
一切相智之相，总摄为一百一十；三种遍智，共一百七十三。以此等相赞叹世尊母，故赞叹义品即是赞叹品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解》堪布宝源寂所造《最胜心要》第九品。
说明诸相后，当说彼等之修行。于此，世尊母闻法尚难得，何况修行？为显示此义，论中说：
"供养诸佛已，由此生善根，善知识摄受，是闻法之器。亲近佛问法，布施持戒等，受持诵等行，诸圣许为器。"
即是说，于往昔诸佛作殊胜供养、积累福德，以持戒闻法等生善根，为善知识所摄受者，即是闻此世尊母法之闻法显现之器，余者则非。
又于往昔诸生中，于众多佛作亲近供养、具足熟习，以行六波罗蜜多，如是成为受持世尊母乃至如实修行之器，余者则非。
因此，从受持世尊母乃至如实闻知，必定具足彼等作殊胜供养等三种功德。

 །དེ་དག་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ནི་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ གང་གསུངས་པ་ལ།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སློབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །བསྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །དད་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པའོ། །འཛིན་པར་འདོད་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །སྤོང་བར་མི་འདོད་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །ཚིག་དང་དོན་ཉན་པར་འདོད་པ་ནི་འདུན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྤྲོ་བའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གིས་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་མོས་པའོ། །མི་འཕྲོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། དེ་གཙོ བོར་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བགྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་དང་། གང་གིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ལན་དེ་བྱས་པས་ནི་ཡོངས་སུ་དྲིས་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་མཚར་ཅི་ཆེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདིར་ཅི་ཞིག་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པའོ།།འདི་ལ་མོས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལ་ཕྱག་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤོབས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་འབྱེད་དོ།

我为您翻译这段藏文：
彼等受持等显现，及如实修行者，必定具足作殊胜供养等三种功德，并确定于亲近供养佛等。从"尔时，帝释天主心念"乃至"如是当于此般若波罗蜜多作瑜伽"所说：
"如实学习"即是奢摩他。"修行"即是毗婆舍那。"作瑜伽"即是奢摩他与毗婆舍那。"无信"等，是因为如来所说故。
于非真实而正确信解即是信。欲受持即是忍。不欲舍弃即是忍。欲听闻文义即是欲。精进即是勇悦。断善根之贪、嗔、痴、懈怠之对治即是正知。
以现量、比量、可信教量所确定之事，执持"此即是，非他"即是胜解。具有不被夺取之所依作用，以此为主即是为了不被他论师等夺取故。
"已问询"与"被问询"即是已问询一切疑惑处，由彼作疑惑答复即是被问询。"如是有何稀有"即是此中有何稀有，与"于此不生胜解"相连。
"如是般若波罗蜜多"中，"如是"即是般若波罗蜜多与一切智互为因性之决定显示，应礼敬之义，此即难得。从"尔时世尊"至"生起辩才"，开启修行之处。

 །སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །དེ་ལ་གནས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། ། དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཉིད་དང་། །ངེས་འབྱུང་བར་ཆད་མེད་བཅས་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་དང་མྱུར་བ་དང་། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི མཐོང་།།གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་།འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །དེ་ནི་དག་པའི་མཚམས་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ལ་བཀག་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ལ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱོར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་ པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྟེ།ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། རྟོག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཚད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །གང་སྦྱོར་བ་ཟབ་པ་ལ་སོགས་པས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་དུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ནས་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ ནི་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ངེས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་བར་དུ་གཅོད་པའི་ས་ལས་ངེས་པར་འདས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །བར་ཆད་དང་ལྡན་པ་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བར་ཆད་མེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ ཉེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བའོ།

我为您翻译这段藏文：
依修行而论，论中说：
因不住于色等故，
为遮止住于彼故，
因彼如是性甚深，
因彼等难测其底，
因彼等无有限量，
因长时大难证悟，
授记及不退转性，
并具决定出离障，
菩提性及速疾性，
因利他无增无减，
不见法非法等相，
不见色等不思议，
色等彼之能相及，
不分别彼之体性，
能施珍贵果报及，
彼具清净之边际。
此中"彼"即是修行，因已说诸相而是彼之处故。不住于色等是修行，因遮止住于彼故。不修色等是修行，因遮止于彼修行故。如是性亦因甚深故是甚深修行。如是于色等难测其底之修行。如是因无量故是无量修行。"及"字与"因遮止于彼修行故"相连。
"于彼"即是因甚深故、因难证故、因无量故，遮止于彼等之三种修行：即不修甚深性之修行、不修难证性之修行、不修无量性之修行。由于舍离甚深等修行，长时住于恶趣后以大艰难长时证悟，此即是以大艰难长时证悟之修行。
"授记"即因修行不久得授记，此即是得授记之修行。"不退转性及"即因得不退转性，此即是不退转之修行。"决定出离"即是决定超越长时间断之地之修行，即是决定出离之修行。具障即是有障之修行。无障授记即是无障之修行。"菩提近及"即因近证，此即是近圆满菩提之修行。

།མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འདིས་བྱང་ཆུབ་འདི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མྱུར་བར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་གྱི་ དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བའོ།།གང་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་མི་མཐོང་ བ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བར་དེ་དག་མི་མཐོང་བ་ནི་གཟུགས་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བའོ།།གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་འོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོའོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་ མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བའོ།།འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པའི་སྦྱོར་ བའོ།།དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ཉིད་དག་པའི་ཕུང་པོའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །མཚམས་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་དུས་ཇི་ཙམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་བྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་གང་གིས་ སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་ནི་མཚམས་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ལྟར་འདི་དག་ནི་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་མོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་དག་རིམ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་བསྟན་པའོ།།གཟུགས་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པ་སྟེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་མིང་དང་མཚན་མ་དག་ལའོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我为您翻译这段藏文：
"速疾"与"菩提"相连，因为不久即由此证悟此菩提，此即是速疾圆满菩提之修行。利他之修行即是利他之修行。于何处见诸蕴等无增无减，此即是无增无减之修行。
"不见法非法等"即当以法性等不见诸法时，即是不缘法等之修行。"不见色等不思议"即从不思议色乃至不思议一切种智，不见彼等，即是不见不思议色等之修行。
"色等彼之能相及，不分别彼之体性"中，色等未来自性之体性即是彼之体性。于此三者不分别空性、无相、无愿，即是无分别修行。
"能施珍贵果报及"即是从预流果乃至正等正觉之珍贵果报，能施与此等者即是世尊此般若之修行，即是施予珍贵果报之修行。"清净"即是此世尊母清净蕴之修行，即是清净之修行。"具边际"之修行即是于书写等世尊母所需时间内成就，以坚固精进而修行者，即是具边际之修行。
如是，此等即是二十三种修行。"憍尸迦，诸菩萨摩诃萨"等即是次第宣说彼等。"行"即是作意。"不住色"等是开示。"色不住"等是解释，即是执著之义。因不住故而修瑜伽即是得修行。此即是不住色等之修行。"憍尸迦，色"等中不修行名相。如是，"不住"即是不如实知之义。

 །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། འདི་ནི་ཟབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞེ་ན། གཟུང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་ལས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །དེ་ལས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །འདི་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་བས་ན་ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཟུགས་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཟབ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ། །འདིར་མི་ གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ།།རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཟབ་པ་ལས་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མེད་ པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །ལན་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས་ པ་དྲན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ནི་དེ་ཐོས་ནས་མ་དད་ཅིང་སྤོང་སྟེ་དེས་ན་ངན་སོང་དུ་ཡུན་རིང་བས་ཚེགས་ཆེན་པོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པོ།།དེ་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ནས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་གམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ།

我为您翻译这段藏文：
如是不住于般若波罗蜜多，是因为无分别。此即是不修行色等之修行。
从"尔时世尊"等至"甚深"之间，宣说甚深之修行。此中"世尊般若波罗蜜多甚深"者，色等甚深是因真如甚深，此为所密意。此即是甚深之修行。
"世尊般若波罗蜜多难证悟"者，是因色等难证悟故，此为所密意。般若波罗蜜多岂非能确实证悟？为何说难证悟？故说"难执取"等。因为确定即是执相，由此即是分别，而般若波罗蜜多是无分别，故难证悟。此即是难证悟之修行。
"世尊般若波罗蜜多无量"者，因色等无量故，故此即是无量之修行。从"色甚深"等至"如是宣说"之间，是不修行甚深之修行。此中"不住"即是无执著。"不修瑜伽"即是不如实知。"修瑜伽"即是修行，此即是不修行甚深之修行，如是亦是不修行难证悟之修行，如是亦是不修行无量之修行。
从"如是宣说"等至"有何过失"之间，宣说历经长时大艰难而证悟之修行。此中"有何过失"是发问。答复是忆念大般若中所说，摄其义而解释：闻已不信而舍弃，因此长时堕恶趣，以大艰难而现前圆满菩提。此即是历经长时大艰难而证悟之修行。
从"如是说已"等至"当知得授记"之间，宣说授记之修行。因此"一或二"即是如实宣说。

 །གཅིག་གམ་གཉིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་བརྗོད་པའོ། །མཉེས་པར་ བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།ཐུགས་དབྱུང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྲིད་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་ མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསགས་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུའོ། །མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ། །གཡོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །རབ་ཏུ་ འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ།།རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་གནོན་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། རབ་ཏུ་གནོན་པ་སྟེ་འདི་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐོབ་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་ཚད་ཡོད་པས་ན་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཉན་པ་ཐོབ་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་བཅས་པའི་ སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།ལྡུམ་བུ་ནི་ཡལ་གའོ། །ལྡུམ་བུ་དང་དྲི་དག་གིས་མཚན་པ་ནི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྙེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ཕྱིན་པ་འམ་ཐོབ་པའོ། །མི་རིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ངོ་། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། ། འདི་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མགུ་བ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ། ལོ་མ་དང་འདབ་མ་ལྷགས་པ་ནི་རྙིངས་པ་སྟེ། གང་དག་ལ་ལོ་མ་ལྷགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལྷག་མ ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ། སྦྲུམ་མ་ནི་སྦྲུམ་མའི་བུད་མེད་དོ། །བསྐྱོད་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྐྱོ་བའོ།།སྙོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ན་བའོ། །སྨྲ་བ་ཉིད་ནི་སྨྲ་བའོ། །ཡང་ན་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །སྟོབས་ནི་མཐུའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཚོར་བའོ། །འགྲོགས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉལ་བའོ།

我为您翻译这段藏文：
"非一或二"即是邪说。"令欢喜"即是将获得。"不令心厌"即是将令满意。"乃至获得"中的"后"是剩余，易于理解。此即是具授记之修行。
从"甚深般若波罗蜜多"至"善哉赞叹"之间，宣说不退转之修行。"将获得"即是将得到。"大多"即是众多。"不相顺"即是背离。"将动摇"即是将退转。"趣入"即是以趣入方式修行。"无分别"即是降伏。如是心趣入与降伏，此即是不退转之修行。
从"世尊，譬如"至"为获得"之间，宣说决定出离之修行。此中因有百由旬量故称"百由旬"。余者易于理解。此即是决定出离之修行。
从"如是请问"至"为获得闻法"之间，宣说无间断之修行。"枝"即是树枝。"以枝与香为相"即是树梢等。"若"即是"假使"之义。"亲近"即是确实到达或获得。"不远"亦然。余者易于理解。此即是无间断之修行。
从"世尊，譬如"至"生欢喜"之间，宣说接近菩提之修行。"枯萎的叶"即是陈旧的，凡有枯叶者即如是称呼。余者易于理解。此即是接近菩提之修行。
从"世尊，譬如"等至"汝已勇猛"之间，宣说速疾现前圆满菩提之修行。"孕妇"即是怀孕的女人。"动"即是疲惫。"晕"即是病。"说"即是言说，或者是使说。"力"即是能力。"苦"即是感受。"交合"即是与男子同卧。

 །ཇི་ལྟར་འགྲོགས་པ་ལ་དད་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རྒྱུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ དག་པར་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མང་དུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་སྟོན་ པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཅི་ཞིག་ལ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་དག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཡང་ དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་།ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་ནས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་བདག་གིར་བྱ་བའོ། །ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ལས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་གཏོད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ པའོ།།ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་དེ་ལ་དེ་དག་བསླབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱོར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསྒོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ ཏེ།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ནི་སྟོང་པ་དང་། གསོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་འདི་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའོ། ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ།

我为您翻译这段藏文：
若问"为何不对交合生起大信"，则说"如往昔之如理"等。"非如理作意"即是有贪欲因之分别。"普遍显示"即是为生起彼故。"决定显示"即是行贪欲。"修习"即是为正相遇故。"多作"即是因反复如是作故。"欢喜"即是极喜。余者易于理解。此即是速疾现前圆满菩提之修行。
从"尔时，世尊"等至"欲说法"之间，宣说利他之修行。因为利益他人而成稀有，若问"于何稀有"，即如是不仅是这些，而是正说、令正受持、正赞叹、正作乃至"善摄受"即是为摄受故及正自作。"善修习"即是为从大菩萨处听闻故而修习正授予。"善付嘱"即是为于彼修学故而修习，此与下文"因悲愍故"相连。余者易于理解，此即是利他之修行。
从"须菩提白言"至"行般若波罗蜜多"之间，是无增减之修行。从"不见正随法"至"修习圆满"之间，宣说不见法非法等之修行。法与非法是譬喻，善与不善及无记等诸法亦不正随见，此义即是因其空与积聚故。此即是法非法等之修行。
从"须菩提白言"至"行到彼岸"之间，是因不可思议故无所见之修行。

 །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ལ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་པའོ། །ཆོས་གཞན་རྣམས་ལ་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་མཚན་མ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་བརྟགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ཉིད་ཟབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནས།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དག་པའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་ དག་པའི་སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་དག་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བར་ཆད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ས་མཚམས་དང་བཅས་པའི་ སྦྱོར་བ་གསུངས་ཏེ།བྲིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲི་བར་ནུས་པའོ། །བྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱིས་བྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་པར་བྱས་ན་བགེགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་འདི་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ།།འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་། །མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་པ་མེད་པའོ། །ཡི་དམ་མ་ཉམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དམ་མ་ཞིག་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལས་མ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མཚམས་དང་ བཅས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།སྦྱོར་བ་བསྟན་ནས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ།

我为您翻译这段藏文：
从"尔时，具寿舍利子白世尊言"等至"般若波罗蜜多是宝聚"之间，宣说无分别修行。"佛法亦是一切智者一切智法"中，"亦"字表示"何况其他法"之意。"于其他法无分别"即是无分别，因不分别色等所取境，因其相不显现，因不见色等所求，即是依次通达空性、无相、无愿三解脱门之遍计、圆成、依他自性。从"尔时，世尊"等即显示此甚深性，此即是无分别修行。
"世尊，般若波罗蜜多是宝聚"者，因是从正等觉乃至转法轮等珍宝果之因故，此即是能予珍宝果之修行。
从"世尊"至"清净蕴"之间，宣说清净修行。彼等即是果，因如虚空般见清净故。此即是清净修行。
从"世尊，若善男子"至"不能为障"之间，宣说有边际修行。"书写"即能书写。"应书写"即是仅于彼时应书写。意为若依誓愿则无障碍。"何以故"即是此理从何而来之义。"如是"等是答复。意为此即是法性。"然而"即是假使。"不能"即是无不能。"誓愿未失"即是誓愿未破，因未离菩提故。此即是有边际修行。
宣说修行后当说功德，为此论中说："摧伏魔力等，功德有十四种。"

 །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་ པ་ཕན་ཡོན་བཅུ་བཞིའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དང་པོ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བདུད་ཀྱི་མཐུ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཉེ་བར་མཐོང་བ་མེད་པས་འདྲི་བ་ནི་དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དགོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྙེལ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་མཐུ་འཇོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ནི་སྟོབས་སོ། ། བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་ནུས་པ་ལྷག་པར་བསྐྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེ་དག་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་དགོངས་པའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་བདག་གིར་མཛད་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་སོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་དོན་དུའོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཉེ་བར་ གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆེན་ པོ་ནི་སྲིད་པ་ཐ་མ་ལ་རིགས་དང་དུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།འབད་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།

我为您翻译这段藏文：
如是说道：功德即是修行功德，即摧伏魔力等十四种利益。从"尔时，世尊"至"当得摄受"之间，宣说第一种。"以佛力"意为因彼能摧毁魔力。因未亲见而问"何以故"。"当忆念"即是不忘失。"当摄受"即是随顺而住，此即是摧伏魔力之功德。
从"舍利子"至"不能"之间，宣说佛智意趣功德。从"说此语已"至"以佛眼观察"之间，宣说佛眼观察功德。佛力即是力量，加持即是增上力，摄受即是摄为己有。为何有佛加持与佛功德摄受？为此说"彼等知"等。知即是正观，加持即是摄为己有，见即是以肉眼，观察即是以佛眼。此即是佛观察功德。
从"诸菩萨摩诃萨"至"当得近"之间，宣说接近菩提功德。"如是"即是为正等觉道之义。此即是接近正等觉功德。从"舍利子，诸"至"近住"之间，宣说大义等功德。"大义"即是后得菩萨地。"大利益"即是菩萨圆满。"大果"即是后得无上菩提。"大异熟"即是最后有中种姓、时节等圆满。"精进"即是修行，"运转"即是作为。此即是大义等功德。

 །ཤཱ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆེས་ཉུང་ བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཡུལ་དཔྱད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བ་ར་ཏ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སོ། །ཡུལ་དབུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ན།དེ་ལས་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། དེའི་སྙིང་པོ་གསར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྙིང་པོ་གསར་པ་ནི་མངོན་པར་གསར་པའོ། །གདུལ་བྱ་འདིས་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བསྟན་པའི་ཆོས་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་ཡིན།ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཆོས་འདུལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་དུས་ནི་ལོ་ལྔ་སྟོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ནུབ་པའི་དུས་ནི་དེའི་དུས་དང་ཉེ་བའོ། །དེ་ལས་ ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།བྱང་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡང་དབུས་ཀྱི་ཆར་རོ། །རྒྱས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ལྷོ་ཕྱོགས་པ་ལ་ སོགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་ངུའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདིར་རྒྱུ་ཞེས་བསྟན་པ་འགྲིབ་པར་བཤད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།སྙིང་པོ་གསར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། ནུབ་པའི་དུས་དང་ཉེ་བ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉུང་བའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་བསྟན་པའི་སྟོབས་ནི་འབྲི་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཐེག་པ་ལ་ཡུན་རིང་མོ་ནས་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་བྱེད་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།དྲིས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདྲི་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་ཉིད་དོ།།དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པར་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། མང་པོའི་ཚིག་ནི་ཚོགས་པའི་དོན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།

我为您翻译这段藏文：
从"舍利子，此等具般若波罗蜜多之经"至"极少"之间，宣说境界观察功德。"经"即是般若波罗蜜多等。"过"即是圆寂。"婆罗多"即是东方。世尊于中土十六大城宣说法，于其他处如何出现？为此说"新得心要"等。新心要即是显新。所化众生得此调伏法，故称如是。因是所说法性故为法，因调伏烦恼等故为调伏，故称法调伏。
世尊圆寂后正法住世时间为五千年。故灭没之时即是彼时将近。若问将成何等，说"当知"。"北方"即是观察其他方位。"北方处"即是其中部分。"广行"即是广大。以"北方"之语即是为观察南方等。"多耶"即是对少分而言。"极多"即是特别多。"如何"即是假使。余者易解。
此中说示因缘衰减：世尊圆寂、新得心要、灭没时近及说者少。虽然如此，此非教法力减少。此即是教法力功德。从"久入乘"至"当作众生利益"之间，宣说圆满白法功德。"问"即是请问。"遍问"即是其因。"作遍问"即是令遍知。"遍知问"即是遍问，因如是作故即是遍问。"作问答"即是作遍问。关于"净戒"等，复数词表示集合义，即是戒等之义。此即是圆满白法功德。

 །དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། ཚེ་རབས་འཕོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་འདས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་རོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་ སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དབྱེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། འདུན་པ་འམ་སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་འམ་ཚིག་གིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་ ཡོན་ཏན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུག་པ་ཙམ་མོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ ནི་དམ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ནའོ། །མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ནི་དེ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས།རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་གྱིས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།

我为您翻译这段藏文：
从"何以故"至"欢喜"之间，宣说说法者功德。"虽转生"即是今生及后世生命过去后仍修习正行。"极喜"即是极欲。余者易解。此即是说法者功德。
从"般若波罗蜜多"至"何况分别"之间，宣说不可分功德。"愿或咒"即是意乐或言语。余者易解。此即是不可分功德。
从"何以故"至"生善根"之间，宣说为众生利益生善根功德。
从"何以故"至"随喜"之间，宣说如誓愿成办他利功德。"如是"即是"应当正持"即是仅仅摄受。"当正分别"即是为成就修习究竟。"当安置"即是应当显示。余者易解。此即是如誓愿成办他利功德。
从"如是"至"具足"之间，宣说摄受广大果功德。"如是"即是若有如前所说成办他利。"当具大胜解"即是如《大般若经》所说，略说即是"彼当具大胜解"。布施具足广大色、声、香、味、触法者，由集广大善根，摄受广大异熟，即是为众生利益而摄受异熟。此即是摄受广大果功德。
从"彼等佛土"至"当不退转"之间，宣说成就广大功德。"何"即是因具大胜解故。"增上缘"即是遍行。余者易解。此即是成就广大功德。

 །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆེད་དུའོ། །དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའི་ཆེད་དུའོ། །ཚོལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ག་ལས་རྙེད་སྙམ་པའོ།།ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཀུན་ཏུ་སོང་ནས་སོ། །ཚོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནས་རྙེད་པར་འགྱུར་བའོ། །མདོ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཉེ་བར་འོང་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་ ཡོད་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་བསྟན་ནས་དེ་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སེམས་གཞག་པ་ནི་འཛིན་པའོ། །དེའི་ ཡོན་ཏན་ནི་ཕན་ཡོན་ཏེ་བཅུ་བཞི་པའོ།།འདི་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ལེའུ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ ལེའུ་བཅུ་པའོ།། །།སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྐྱོན་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཅི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཞེས་ཟུར་གྱིས་འདྲི་བ་སྟེ། དོན་གྱི་ཚིག་གི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཤེས་པར་འདོད་ནས་ཞུས་པ་ནི། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །སྤོབས་པ་རིང་མོ་ཞིག་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་ མོ་ཞིག་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ནི་སྤོབས་པ་ཡུན་རིང་པོའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཡེང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོད་པར་འགྱུར་བའོ།

我为您翻译这段藏文：
从"如是说已"至"品终"之间，宣说必定获得六波罗蜜功德。"为波罗蜜故"即是为其义，为令彼等清净故。"为义"即是为利益故。"寻求"即是思惟此般若波罗蜜多何处可得。"遍求"即是往诸方处。"当求"即是将于此处获得。"宣说经"即是正说。"近来"即是接近。"当得"即是若有精进则当获得。"当趣"即是无需精进而得。余者易解。此即是必定获得六波罗蜜功德。
如是显示功德后，于如是所说修行中安住心即是受持。其功德即是利益，为第十四。此既是彼等宣说亦是品，故为宣说品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解》，由阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》中第十品。
当说修行障碍过失，依此论中说："过失四十六，当知定为六"，即四十六种过失之义。因此说"世尊"等。"几许"即是以方便询问何种义相，义词声非所说。"当多起"即是说修行。欲知差别而问即是"世尊"等。"须菩提"等是答，意为将说四十六。"说"即是显示众生行。"久远当生"即是经长时后当证波罗蜜多。此即是久远勇猛过失。从"须菩提"至"散乱"即是掉举。

 །སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ང་ རྒྱལ་སྐྱེ་སྟེ།དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་བརྙས་པས་འདིའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་སྤོབས་པ་མྱུར་བའི་སྐྱོན་ནོ། །གླལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་གདངས་པ་ལུས་བརྐྱང་བའོ། །དགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གད་རྒྱངས་བྱེད་པའོ། །སྟེག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བས་ལངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ། །སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་ལ། རང་ལ་ནི་དྲན་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། ལམ་ མ་ཡིན་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་ཅིང་བསྟན་པ་བརྗོད་པ་དེ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ།།རབ་འབྱོར་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅོ་འདྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སློང་བར་བྱེད་པའོ། །མིག་གཡེང་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུའོ། །མི་མཐུན་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་གླེགས་བམ་ལེན་པ་ འོངས་པ་དེ་སྲིད་ན་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའོ།།འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའོ། །ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་ པའོ།།ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཇུག་པར་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ལུས་དང་ངག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྲོ་བ་ སྤངས་ནས་སེམས་དབེན་པའོ།།འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། །རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ་ཟན་ནི་ཟས་སོ། །བཏང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བའོ། །ཁམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམ་གཅིག་གོ། །ལོ་མ་དང་འདབ་ མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་མའི་ཚོགས་སོ།།འདབ་མ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའོ། །དུལ་བར་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་སེམས་དུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པས་སོ།།དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་བྱ་བའོ། །དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ།

我为您翻译这段藏文：
太快生起勇猛是由于不善巧方便的善根而生起傲慢，因此菩萨轻蔑他人，不仅善根不生，成佛也唯成为长远。此即是速生勇猛过失。"欠"即是张口伸身。"笑"即是大笑。"跳跃"即是因喜而起，此是身业过失。"心散乱"即是不得等持。"识相互执著"即是于他人能忆念，于自己则不得忆念，且趣入非道差别而说教法，此是心的过失。
"须菩提互相"等中，"询问"即是互相询问。"眼散乱"即是互相。"不和合时"即是说："乃至取经典者来时，具足众会"。此是非理所作。是诵经等过失。
从"须菩提，我"至"应知"所说：初发心"如是如是"即是前说。"决定不出"即是将得。此是退转因缘执著过失。
又从"复次须菩提"至"发心"所说：舍弃身语出离学处圆满而行，心独处。此是因缘损减过失。
从"须菩提，譬如"至"不应自高"所说中，"饭"即是食。"舍"即是弃。"团"即是一口。"叶"即是叶聚。于如叶之经典精进。"调伏"即是为调伏五根。"寂静"即是为心调伏。"般涅槃"即是为尽后有。"造作善根"即是随顺因。"为此修行"即是所作。"彼亦不应自高"即是于彼自性无所缘故。此是殊胜味著失坏过失。

 །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟ་བུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་ པར་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།སྣང་བ་ག་ལ་བ་ནི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའོ། །བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོག་དང་རྣམ་པའོ། །འདི་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ།བདག་གཅིག་པུ་དུལ་བ་དང་། ཞི་བ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པ་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་དང་། ཞི་བ་ དང་།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསྔགས་པ་འབྱུང་བའོ། །དེའི་འོག་མ་རྣམས་ནི་རྟོགས་སླའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚེ་འདི་ཉིད་ནི་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་བའོ། །ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའོ། །སྐྱེ་བོ་སོ་སོ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུའོ། ། ཉིན་རེ་ཞིང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྟེ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །འདི་ནི་བཅུ་ཚན་དང་པོའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཤིང་མཁན་ཞེས བྱ་བ་ནི་ཐིག་སྐུད་འཆད་པའོ།།རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ན་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་གསེར་ལས་གྲུབ་པ་དེའི་དབུས་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཁང་བཟངས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། ངོས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པ་མཐའ་སྐོར་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཡོད་དོ། །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་ཕྱེད་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་སྟེ།ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཞལ་མེད་ཁང་ཟླུམ་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། ལྔ་བཅུ་སྟེ། དབུས་ཐིག་གིས་བཅལ་ན་དེ་དག་གི་དབུས་པས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་སའི་ཚད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། དེའི་ ཚད་ཀྱང་བོར་ནས་དེ་དག་གི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཚད་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྤྲུལ་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱ་བའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཐབས་ལ་རྨོངས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འཇིག་ རྟེན་དུ་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའོ།།འཁོར་ལོ་དེ་ཡང་ལྕགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྩིབས་སྟོང་དང་ལྡན་པ། ལྟེ་བ་དང་། མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། ལྕགས་སམ། ཟངས་མ་འམ། དངུལ་ལམ། གསེར་ཅི་རིགས་པར་རོ། །ཁ་དོག་ནི་འཛམ་བུ་ན་དའི་འོད་ལྟ་ བུའོ།

我为您翻译这段藏文：
从"须菩提，如是"至"应知是为魔业"所说：有显现即是具显现。"观察"即是见。"色与形"即是颜色与形状。此是从胜乘退失过失。
从"须菩提，如是"至"应知是为魔业"所说：唯自调伏、寂静、般涅槃即是随顺赞叹。"此亦"等中，内正安住即是三昧。"彼"即是自身调伏、寂静、般涅槃赞叹生起。其余易解。
"于此生中"等，此生即是所得生。"无所取"即是全无执取。因于各个众生皆有故为恒常。因日日皆有故为相续不断，即是恒常相续不断故。余者易解，此是所为损减过失。此是第一个十过。
从"须菩提，譬如"至"应知"所说："木匠"即是拉线。须弥山顶有名善见城，以金所成，其中央有帝释胜殿，每边各二百五十由旬，周围千由旬。日月从须弥山外半处行于虚空，依次为水晶性圆形宫殿五十一由旬与五十由旬，以中线度量时，彼等中央胜殿地基量极大，舍其量而当说彼等宫殿量。"化现"即是令殊胜。"获得"即是现证。此是于方便愚痴过失。
从"须菩提，譬如"至"不也"所说：因于世间转轮故为转轮王。其轮亦是铁性具千辐，有轮毂及轮圈，行于虚空，或铁或铜或银或金随宜。颜色如阎浮檀金光。

།དབྱིབས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་མི་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་འོད་དང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང་། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའོ། །བུལ་བ་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བློ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བུལ་བའི་རྒྱུ་གང་ལས་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འབྱུང བའོ།།ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །བསྒྲུབས་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བོར་བ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།རོ་ནི་རྫས་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་སྟེ་ཕན་ཚུན་འདུས་པ་ལས་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པའོ། །དྲུག་ཅུ་པ་ཞག་དྲུག་ཅུས་སྨིན་པའོ། །དེའི་ཆ་ནི་ཞག་དྲུག་ཅུའི་འབྲས་ཆན་ནོ། །བཏང་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །བོར་བ་ནི་ ལུས་ཀྱིས་ཏེ་དེ་ནི་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། དོན་དམ་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །མཆོག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་བའོ།།འདི་ནི་རིན་ཐང་མེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ལས་ཉམས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས། ཚིག་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལྔ་བཀག་སྟེ། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།སྤོབས་པ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤོབས་པ་རྣམས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་པོའི་ཕྱིར་སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་དེའི་དངོས་པོ་ལ་སྤོབས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ།གང་སུ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིག་འབྲུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མེད་པ་དག་ཡི་གེ་དང་ཡི་གེ་མེད་པ་དག་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་བྲི་བར་ནི་མི་བྱ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།

我为您翻译这段藏文：
形相即具足三十二大丈夫相。威光即是胜过一切人的光明和光轮。神通即是圆满。七宝差别即是：轮宝、象宝、马宝、女宝、大臣宝、居士宝、如意宝。迟钝即是愚痴，因不明了故，因智慧小故。彼迟钝因所生菩提，即是正等菩提。获得即是仅得。成就即是获得等。舍弃即是断除，即是背转。此是与转轮王相应故，是从化身退失过失。
从"世尊宣说"至"应知是为魔业"所说：味即是六种物质差别，相互和合成百味。此即是百味饮食。六十即是六十日成熟。其分即是六十日之饭。舍即是以心。弃即是以身，此是与百味饮食相应故，是从受用身退失过失。
从"须菩提，譬如"至"应知是为魔业"所说：因是胜义中最胜故为甚深。因最极无垢显现故为光明。此是与无价如意宝相应故，是从法身退失过失。其后于般若经中以二偈遮止五颠倒。
从"复次须菩提"至"应知是为魔业"所说：多辩才即是从色至一切种智的诸多辩才。因世尊众多故令心散乱，此是于彼彼事物辩才过失。
从"如是说已"至"应知是为魔业"所说：若有于般若波罗蜜多文字及无文字执著，彼一切皆是魔业。如是不应书写，因离色等故。

།མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ནི་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་འདི་དག་གིས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དུ་ གཉེར་བ་དང་།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཡི་གེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་བཞིའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡུལ་ནི་མང་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡུལ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་གྲངས་དང་ལྡན་པའོ།།གྲོང་ནི་ཁྱིམ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གནས་པའོ། །སྟོང་ངམ་གྲངས་བཟུང་བ་ན་དམ་པ་རྣམས་གནས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་ཀྱི་ཚོང་པའི་ལམ་ནི་གྲོང་རྡལ་ལོ། །ཡུལ་ཀ་ཤི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྗོངས་སོ། །དེའི་ཚོགས་ནི་ཡུལ་ འཁོར་རོ།།རྒྱལ་པོ་བཞུགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ངོ་། །ཀུན་བསྟན་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བའི་སྙན་དངགས་སོ། །ལ་གཅན་ནི་ཤོ་གམ་གྱི་གནས་སོ། །སྲང་ནི་ལམ་པོ་ཆེའོ། །ཁྱོགས་ནི་བཞོན་པའི་གཞིའོ། །འཚོ་བའི་དོན་གྱི་ཡོ་བྱད་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་ བྱད་དོ།།དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ནི་སྔོན་བྱུང་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ནོ། །འདི་ནི་བཅུ་ཚན་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། མེ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ནོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ ལ།བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་བགེགས་སོ། །རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་སྙན་པའོ། །དེ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དགའ་བའོ། །སེམས་ལ་གདུང་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་བྱ་བ་འདི་ནི་གདུང་བ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ སྐྱོན་ནོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་ངོ་། །ཐབས་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷུང་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་ན་མདོ་སྡེ་ཟབ་ མོ་དག་དང་ལྡན་ཡང་ལམ་དེ་སྤངས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།

我为您翻译这段藏文：
非无，因为胜义中实有故。无文字，因为一切法无文字故。也非无文字，因为以此等文字生彼故，以此等显示彼故，以此等为所求及所证故。执著于书写文字、执著于无、执著于文字、执著于无文字，此即是四种过失。
关于"复次"等：地域即是具足千百等数量的众多地方。村即是有家宅和园林处。城或数量所摄之圣者所住处即是城市。城市之商道即是市镇。迦尸等地即是地区。其聚集即是地方。王所住城即是王宫。总说即是偈颂相应诗歌。关卡即是税关处。街即是大道。轿即是乘具。生活资具即是生活用品。如是所生即是往昔所生。余者易解。"如是应作"即是种种作意散乱过失。此是第二个十过。
从"复次须菩提王"至"应知是为魔业"，显示散乱过失。关于"复次须菩提"等，作意获得火等即是散乱过失。
从"复次须菩提"至"复次须菩提"所说：障碍即是魔障。利养即是获得衣服等。恭敬即是尊重。偈颂即是赞美。领受彼即是欢喜。心中忧恼即是衣服等障碍，此是忧恼和领受过失。
从"复次须菩提"至"应知是为魔业"所说：复次即是任何。方便善巧即是不堕小乘菩提。彼等若离方便善巧，虽具甚深经典，舍离彼道即是过失。

།དེའི་འོག་ཏུ་ཕལ་ཆེར་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་དེ་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བླ་མའོ། །འདི་དག་ལ་ཆོས་ཉན་པའི་དགོངས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉན་པ་ སྟེ་སློབ་མའོ།།ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་གཉིས་ཀའི་ཡང་སྙོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོའོ། །བྱ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་སྟེ། དེ་ཡང་ལེ་ལོ་ཉིད་དོ། །འདུན་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ ལ་ཐ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་བར་འདོད་པའོ།།སྒྲ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །གཉིས་ཀ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་སྨོས་པ་བྱས་ན་ཁྱད་པར་ཤེས་ པའི་ཕྱིར་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བའོ།།ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་བཤད་པས་མ་ལུས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་ཀྱི་ལྷག་མ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཚོགས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདུན་པས་ ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་།མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འདི་ནི་བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།ཟང་ཟིང་ནི་རྫས་སོ། །དེ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་འདི་དག་ལ་འདུ་བ་ནི་ལྷུར་ལེན་པའོ། །ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅི་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་འཚོ་བ་དེ་ཙམ་འདོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ནོར་མི་འདོད་པའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་ འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབེན་པའོ།།དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སྦྱིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེར་སྣས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ནོར་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ནི་ཟང་ཟིང་དོན་དུ་གཉེར་ལ་སྦྱིན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།།དད་པ་ནི་དད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལས་ཉན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ནོ། །ནོར་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ནི་ནོར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འདོད་པ་སྟེ། ལྟོས་པ་ནི་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

我为您翻译这段藏文：
其后当说大多不具足会众，即彼等说法者与听法者无共聚会。说法者即是教授上师。于此等有听法意乐者即是听法者，为弟子。会众之事即是会众。于彼二语懈怠即是懒惰。具多事务即是在家，彼亦是懒惰。以欲乐与懈怠故不具足会众。
其后所说"复次"二语中："乃至"即是虽无他者亦欲智慧游戏。因知声故具领悟。因知义故具慧。因持二者故具念。"放"即是将去之义。说总则知别故，由说首而了知。略作分别则遍知故，由广说而了知。不知即是执著文字，彼亦唯知所说彼义，余则不知。
不具足会众有四：以欲往他处故不具足会众，非由说首而了知故不具足会众，非由广说而了知故不具足会众，非不明了故不具足会众。此是第三个十过。
关于"复次须菩提"等：资具即是物品。执著彼即是执著此等资具。执著衣服等亦复如是。欲求仅能自活之量即是少欲。知足即是不求财。因无关联在家故极为远离。以上显示出家人无布施能力。或"不欲布施"即是虽有财物为悭吝所执。彼即是追求资具而不追求布施之不具足会众。
从"复次须菩提"至"应知是为魔业"所说：信即是生信。从彼听闻即是声。通达即是义。欲施财即是欲舍财物，无所顾虑故施。

།ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་འཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་ནོར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། །ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། དད་པ་མེད་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ལེན་པ་ དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་།ཉན་པར་འདོད་པ་ལ་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མདོ་སྡེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་མཉན་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་སྟེ།སྐྱེ་བ་སྔ་མར་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་པའོ། །མི་འཇུག་པ་ནི་གཞན་འོང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྨྲ་ བ་ལ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པའོ།།བཟློག་པ་ནི་གཏང་བའོ། །མདོ་སྡེ་མེད་ན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གང་ཉན་མི་འདོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གཞན་ལ་ཆགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་འདུན་པ་དང་ལེ་ ལོས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ།གཞན་ལ་འདུན་པ་དང་མི་འདུན་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིད་དང་ལུས་ལྕི་བའི་འདུན་པས་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ངན་ སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིག་པས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱོན་ནོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གསུངས་པ་ལ། བདེ་འགྲོའི་བདེ་བ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་མ་བལྟས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཚིག་གིས་ནི་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལྷུར་ལེན་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་།བསྙེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། མུ་གེ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་འགྲོ་བའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་ལྷུར་ལེན་ པའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་བཅུ་ཚན་བཞི་པའོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། མི་འགྲོ་བའི་ཚོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱིམ་ ལ་ལྟ་བ་དང་།བྱ་བ་མང་བས་ཆོས་ཉན་པ་སྤོང་བའི་སྐྱོན་གསུངས་སོ།

我为您翻译这段藏文：
说法者将不作解说，因为无信心，或因不欲财物，或因对法吝啬。此三者是不具足会众：以无信心故不具足会众，于求布施而不求受取故不具足会众，于欲听闻者吝啬大法故不具足会众。
关于所说"复次须菩提"等：所谓"诸经"即是欲听闻者。所谓"法障"即是缺乏正法，因为前世舍弃正法，此世有此故。彼法障之事即是彼自体。"无"即是真实无。不入即是他不来。"未得说法者"即是未得于说法者。违背即是舍弃。若无经典则以求彼故不具足会众。
关于所说"复次须菩提"等："将不欲听"即是贪著他法故。因此此处是以欲乐与懈怠故不具足会众，即是于他欲乐与不欲乐故不具足会众。其后"复次须菩提"二语即是以睡眠与身重之欲乐故不具足会众。
关于所说"复次须菩提"等语即是以恶趣苦逼迫故有轮回苦之过患。关于所说"复次须菩提"等语，善趣乐亦是苦故，未背离轮回之过患。
其后所说"复次须菩提"等语即是独处与眷属执著故不具足会众，于不亲近彼等者不开许故不具足会众，往或不往饥馑等处故不具足会众。其中独处与眷属执著故不具足会众是第四个十过。
以一句"复次须菩提"说明往或不往有怖畏处故不具足会众。关于"复次须菩提比丘说法者"等，说明观察家庭及多事务故舍弃听法之过患。

 །དེ་ལྟར་དེ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་མང་པོ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་རྣམ་པར་སྤང་བར་བྱས་ཏེ། བདུད་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་གཞུང་ལུགས་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གསུངས་སོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདུད་རང་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་བྱད་དུ་སྤྲུལ་ནས་ཟབ་མོའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་དམན་པར་ལུང་ སྟོན་པའི་སྐྱོན་གསུངས་སོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་ནི་དོན་བཞི་གསུངས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ལས་མང་པོ་དང་། དེའི་རྒྱུ་རྣམས་དང་བདུད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཉན་པ་དང་། བློ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། བདུད་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལས་ཉིད་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུ་འོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་ དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།སྐྱོན་བསྟན་ནས། མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། གང་གིས་མཚོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཤེས་པ དང་།།ཁྱད་པར་བྱེད་དང་རྣམ་གསུམ་དང་། །མཚོན་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་། བྱེད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལས་དང་པོ་ཤེས་ པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང་། །མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། །ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་ དང་།།ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །སེམས་ལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་དེ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཤེས་བྱ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོག་དང་། །གཞན་བསྟན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི།།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱིས། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ།

我为您翻译这段藏文：
如是了知诸如是等众多魔业后当断除，为显示彼等魔亦于彼等精进故，以"复次须菩提如是"等说明以沙门形相破坏教规之过患。
以"复次须菩提"等说明魔自身化现为具比丘僧伽之佛陀形相，对修行甚深法者授记小菩提之过患。
从"须菩提如是"至品终说明四义：众多魔业及其因缘、从魔等处听闻、信任小智等、魔如何于彼等精进，诸佛菩萨亦不摄受。
此即四十六种魔业，魔业即是障碍。显明此义之品即是此品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解》堪布宝源寂所造《最胜心要》第十一品。
说明过患后，当解说相，依此而于论中说：
"能表示为相，
所知亦知及，
差别作三种，
所相自性等。"
能表示者即是相。彼亦有三种：知、差别、作用。自性相为四种。其中首先当说知，其中先依一切智而言：
"如来出现及，
世间坏无我，
有情心行及，
彼摄及返观，
无尽诸行相，
有贪等广大，
成大及无量，
识不可显示，
如心无所知，
动等诸所知，
彼外诸法亦，
如是性了知，
牟尼真如观，
说示他等此，
以一切智分，
摄为知之相。"
所说"知"与"如来出现"等相连。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་དཔེ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །མན་བར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་བར་གྱུར་པ་ཡོད་ནའོ། །རེག་པ་ལ་གནས་པ་ནི་རེག་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །མི་བདེ་ བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཟུང་བས་འཛིན་པ་ནི་གསོ་བ་ལེགས་པར་གོམས་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉམས་བརྟ་བར་འགྱུར་བའོ། །སྦ་བ་ནི་སྲུང་བའོ། །བཅོས་པ་ནི་དག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ནད་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རེག་པ་འམ་ཞེས་པ་ལ་ དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རེག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཡེ་འདྲོག་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ནས་འབྱུང་བའི་གློག་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གིར་བྱེད་པ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པས་སོ། ། དགོངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་ཡང་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའོ། །བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའོ། །འཚོ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །གཞེས་པ་ནི སྐུ་ཚེ་ཇི་སྲིད་ཡོད་པའི་བར་དུའོ།།དགྱེས་པ་ཐོབ་ཅིང་དགོས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཇི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡུམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདིའི་སྟོན་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པ་ཉིད་དོ། ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སྟེ་དང་པོའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས་དེའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་ནི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལན་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་གསུངས པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ནི་རྒྱུན་འགག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ན། དེ་འདི་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ཡང་སྟོན་ པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལས་གཞན་པ་གང་གི་ཕྱིར་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལམ་ནི་རབ་འབྱོར་མི་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

我为您翻译这段藏文：
从薄伽梵母生如来智慧，因此"尔时世尊"等乃至"显示世间世俗"之间作如是说。
其中首先譬喻说至"执为我所"。"若有下贱"即是若有下贱者。住于触即是行于触。不悦即是不可意，因为是苦因。善执持即是善修习疗治以至于得安稳。藏即是守护。治疗即是清净，为除病故。
关于"苦触"，根境识和合所生即是触，彼亦是苦因故为苦。"于眼"是第五。雷电即是人后所生之闪电等。执为我所即是以我所执。
若问"思惟"从何处得知？说"彼等"等。如来即是释迦牟尼。"何者"即不仅是释迦牟尼。"住"即是有。存活即是正住。在世即是寿命所及。
若问获得欢喜有何必要？说"乃至"等。若问何等是佛母？为此说"生"，即是获得一切智之教授。"如是"即是生itself。此即是了知如来出现，为第一。
从"显示此世间"所说而问，故说"尔时世尊"等。答即"作是言"等。所说"世间"，世间即是坏灭。因为是刹那性故，坏灭与遍坏即是相续灭，即是世间。
云何显示世间？若坏灭即是世间，则此与彼有何差别？如是思惟。若说"亦复显示"，即是除世间义外更有殊胜之义。道即说"须菩提不坏"等。

 །འོ་ན་འདི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མི་འཇིག་རབ་ཏུ་མི་འཇིག་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ དང་འགལ་བ་མེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མི་འཇིག་རབ་ཏུ་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་འཇིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དེ་ནི་གཉིས་པའོ། །སེམས་ཅན་སེམས་ ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ།སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་དེ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ནས། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་དེའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མེད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་གསུངས་པའོ། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིར་བལྟས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །དེའི་ སེམས་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བལྟས་པ་ནི་དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། བསྡུས་པ་ནི་ཟད་པའོ། །གཡེངས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ་དེ་ ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པའོ།།བསྡུས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་ཟད་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཟད་པ་ཉིད་དུ། གཡེངས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ། ཡང་དག་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཏོ།།ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་པའོ།

我为您翻译这段藏文：
若问此岂非相互矛盾？说"不坏极不坏"。因此与世间无矛盾，因为此亦当配合：世间即是彼五蕴。诸如来之波罗蜜多是不坏极不坏，如是显示。
"何以故"等是问。"须菩提五蕴"等是答。如同空性，说"须菩提无相"等。对于如何不坏所说，故以"如是"等作结。此是第二之了知世间。
"众生心行"此说显示无量无边众生之行为智，无有了知无量众生则无此智。因此以"须菩提复次"等显示了知无量无边众生已，以"复次须菩提"等说明了知彼智之行为。
若问如何是了知无量无边众生？因为真如是无实故为无量无数。若问如何了知心行？因为是无众生彼等之行故。因为是众生之世间故显示世间。此说了知无量无边众生之行为。
关于"彼摄及回顾"，回顾即是散乱。彼摄及回顾即是具摄心及回顾。因此是了知心摄及散乱。
于所说"复次须菩提"等二句中，摄即是尽。散乱即是无尽，如实了知彼。摄即是住于智慧自性，彼即是尽性。心之自性彼亦无尽，因为是无尽性故。因此如来如实通达摄为尽性，散乱为无尽性。
关于"法性"等，依法性而散乱，因为向外观故。遍知即是依自相。

 །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ཟད་པ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའོ། ། རྣམ་པར་མི་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་བསྡུས་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་སྟེ་དེ་མེད་དོ། །གཡེངས་པ་མེད་པ་ཡང་ག་ལས་ཤེས་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་བསྡུས་པ་དང་གཡེངས་པ་ཤེས པ་དེ་ནི་བཞི་པའོ།།མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་དང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་འདོན་པ་ནི། ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་བཤད་དོ། །འདི་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བརྗོད་དེ། སེམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གཞན་ལས་རབ་ འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའོ།།གནས་མེད་པ་དང་། རྟེན་མེད་པ་ནི་དེ་ལ་དབང་པོ་དྲུག་གི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་ཟད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་ངོ་།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལྔ་པའོ། །གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མ་གསུངས་པ་སྡུད་པའི་དོན་ཏེ། དེས་ན་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་དང་པོ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི དེས་ན་གནས་མེད་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་མེད་དེ།དེ་དག་ནི་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་འོད་གསལ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའོ།

我为您翻译这段藏文：
若问其如何，说"无尽"等。无尽即是无有穷尽。亦非遍无尽，因此无心摄即是散乱，彼亦无。若问何以知无散乱？说"无相"，意为以自相空故。了知心摄及散乱，此是第四。
论中所诵"无尽相"，于诸《大般若经》中说明。此说无量、无边、无尽，心无量及无尽此之解释，于他处说"须菩提"等。"云何"是问。"须菩提彼"等是答。
"加持"即是从不住，意为法性无始无终。因此即无有为相故无生灭。无住无依即是于彼无六根作用故。因无量故不可量。因无尽故不竭。"由何"即是加持等。
关于"虚空"等，如虚空无量且无尽，如是心亦然。"须菩提如是"等是结语。了知不可量及无尽，此是第五。
以"不可量及无尽"之声，是摄未说之义，故摄受了知染污及非染污、了知怯弱及摄持、了知有漏及无尽。
其中首先以"复次须菩提"等二者说染污及非染污。染污即是烦恼。以烦恼法成染即是染污。无染污即是无烦恼。因为诸烦恼故无住处，于心法性中实无住处，因为彼等是客尘性故。
关于"自性光明"等，心之法性唯以自性光明即是无垢。

 །འདི་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞི་མེད་པ་ཞུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞི་མེད་པ་ནི་གནས་མེད་པའོ། །གཞི་མེད་པ་ཉིད་ཞུམ་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་དེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུང་དུ་མེད་པ་ནི་སེམས་དེ་དག་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཟུང་བ་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །རབ་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དགག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་འམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་དང་གཟུང་བ་མེད་པར་ཤེས་པེ་སྟེ་བདུན་པའོ། ། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །འདི་དག་གི་སེམས་འཛག་པར་བྱེད་པས་ན་ཟག་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །དེ་དང་ལྡན པས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་ ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ།།འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་ཟག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། ། ཆགས་བཅས་ལ་སོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་ནི་སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།སེམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་སེམས་ཀྱི་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་བྲལ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་འདི་ནི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ་དགུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་གཉིས་གསུངས་ པ་ལ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།འདི་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་པའོ།

我为您翻译这段藏文：
此是了知心非染污，为第六。
以"复次须菩提"等二者说第二，关于"无基怯弱"，无基即是无住处。无基即是怯弱。心怯弱无自性，因心之自性无生无灭故。不可执即是彼等诸心非所执故。不执即是不可执。"极"字即是否定义故。意为趣入或生起。此是了知心怯弱及无执，为第七。
以"复次须菩提"二语说第三，无自性即是无事物性，彼无即是无自性。由此等心漏泄故为漏，即是于非有中遍计。与彼相应故为有漏。何以故？因为非有之遍计是于欲界、色界、无色界中计度故。
关于"无事物性相"等，无事物即是空性。于此有如是性相，故称彼名，因此是任运成就。因离欲界、色界、无色界诸有漏故，故说"离漏"。此是了知有漏及无漏心，为第八。
关于"有贪等"，即是了知有聚及离贪、有嗔及离嗔、有痴及离痴。其中"须菩提复次"等前二语说"心有贪"等，心有贪非心之自性，故无贪即是有贪义。
关于"心之离"等，离即是空性。彼非有贪，即是离贪之义。此是了知心有贪及离贪，为第九。
所说"复次须菩提"等二语，彼易解。此是了知有嗔及离嗔心，为第十。

 །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།རྒྱ་ཆེན་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་སོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཡངས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་གནས་ལ་སོགས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ་འདོད་པའི་ ཁམས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་ དང་།སེམས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདིར་ནི་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་གིས་མ་གསུངས་པ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དེ་ནི་འདིར་ཤེས་པ་གསུམ་སྟེ། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས གསུངས་པ་ལ།ཡོངས་སུ་མི་ལྡོང་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་དགག་པ་ནི་མི་ལྡན་པའི་ཚུལ་ལོ། །སོ་སོར་འབྲང་བ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པས་ཡོངས་སུ་མི་ལྡང་བའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་དེ་དག་མི་འབྲི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ལ།མི་འབྲི་བ་ནི་འགྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་མི་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་འཕེལ་བ་ནི་འཕེལ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱ་མི་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། འོང་བ་ནི་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཉེ་བར་འོང་བའོ། །ཉེ་བ་ ནས་ཐག་རིང་པོར་འགྲོ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ།།འདི་དག་རྣམ་པར་དགག་པ་ནི་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའོ།

我为您翻译这段藏文：
以"复次须菩提"等二语说第三，此是了知心有痴及离痴，为第十一。
论中说"广大、成大、无量"。广大即是宽广，即缘欲界一切所缘处等。成大即是缘色，因色界较欲界殊胜故。缘无色及三种缘与不缘为无量。因此，三种了知即如《大般若经》所说："了知心广大、了知心成大、了知心无量"。
此《世尊母》中以无量之力摄未说者，应配合"依此"。广大与非广大、成大与非成大、无量，此处为三种了知：了知广大与非广大、了知成大与非成大、了知无量。
关于所说"复次须菩提如来"等前二语，遍不退即是广大。否定与彼相应即是不相应之理。以否定各别随行，法尔摄入遍不退中，故为非广大。
关于所说"彼等诸心不减"等，不减即是无减，故为非不广大。不增即是无增，故为非广大。无解脱即是不殊胜，故为非广大与非不广大。"以无解脱"即是唯无变故。心以心之法性故。此是了知心广大与非广大，为第十二。
关于所说"复次须菩提"等二语，来即是从远处近来。从近处往远去即是去。否定此等即是非入大。

 །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དེ་བས་ན་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ།།འདི་ནི་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་བཅུ་བཞི་པ་གསུངས་ཏེ། རྟེན་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བུམ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བུམ་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་བུམ་པ་དེ་དག་ནི་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་བརྟེན་པ་མེད་དེ་དེ་བས་ན་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་སོ།།ཡི་གེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་པ་ལྔ་བཟུང་སྟེ། སེམས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་ པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པ་དང་།སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་པོ་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། མཉམ་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་དང་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་བས་ན་མཉམ་པར་ སྟོན་པའོ།།དེ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དོན་ནི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྣང་བའོ། །སེམས་ལ་མི་སྣང་བའི་དོན་ཡང་འདིར་སྤྱན་གསུམ་ལ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གསུམ་ནི་ཤའི་དང་། ལྷའི་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་དང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཡང་བསྡུའོ།།འདི་ནི་སེམས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ལ། མེད་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། མེད་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་འདི་དག་གིས་དེ་ གསུངས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ།།དམིགས་པ་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་གསོ་བ་དག་གོ། །ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

我为您翻译这段藏文：
关于"以平等性平等"等，心的平等性是以法性，彼等平等性也以自性而有，因此自性平等性，故为成大。此是了知心成大与非成大，为第十三。
以"复次须菩提"等语说第十四，关于"无所依故无量"，如依于瓶及属瓶范畴之瓶等是可度量的，而心之法性因与虚空等故无所依，因此是无量。此是了知智慧无量，为第十四。
关于"识无所示"等，识即是心。文字摄五种了知：了知心有所示与无所示、了知心有碍与无碍、了知心有上与无上、了知心不等住与等住、了知心未解脱与已解脱。
其中关于所说"复次须菩提"等前二语，平等示现即是示现与决定示现是一义。因此是平等示现。云何得知？因为心之自性即是心之法性。此即有彼自性者称为彼，是略去中间语词。
关于"无相"等，心之相即是能取性，因为无彼故。义即是实体之自性。因离彼故是心之显现。关于心不显现之义，此处说"于三眼不显现"，三即是肉眼、天眼及慧眼。"一切"则摄法眼与佛眼。此是了知心有所示与无所示，为第十五。
关于所说"复次须菩提"等二语，关于所说"于无遍计"，以此等于无遍计而说彼故称为彼，正因此故是空。缘即是自在，即是救护等。因量所害故意为无嗔。

 །གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཉིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་མེད་པར་གྱུར་པ་ དང་མ་སྐྱེས་པའོ།།གྱུར་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདིས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཚད་མས་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་སེམས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ།རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བླ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་དོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མི་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། བར་གྱི་ཚིག་ མི་མངོན་པར་བྱས་པས་སོ།།འདི་ནི་སེམས་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བཞི་པ་གསུངས་ཏེ། རབ་འབྱོར་སེམས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཉམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། ། དེ་དང་མཉམ་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་། མཉམ་པའོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་བས་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའོ། །མཉམ་པ་དང་མཉམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་འདི་ནི སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལྔ་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཚིག་འོག་མའི་དོན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།སེམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ལྟར་མེད་དང་ ཤེས་པ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མེད་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ ལས།གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་དེ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱེ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །བཙུམས་ པ་ནི་དགག་པའོ།།དེ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ཕྱེ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ།

我为您翻译这段藏文：
关于"无二"等，二即是所取能取二种分别，成为无彼与未生。成即是空于二性。此中生起即是"从彼"之义。因此因量能害故，是无嗔，此是了知心有嗔与无嗔，为第十六。
以"复次须菩提"等二语说第三，关于"须菩提"等，无有上者即是于彼无有慢心。关于"乃至微尘"等，因殊胜无所缘故无上即是无戏论，是略去中间语词。此是了知心有上与无上，为第十七。
以"须菩提复次"等二语说第四，关于"须菩提彼等心"等，平等即是法界。与彼平等即是入于彼性。非如是即是不平等与平等。不等住即是凡夫无等住故，因此是不等住。关于"与平等平等"等易于了解，此是了知心不等住与等住，为第十八。
以"复次须菩提"等二语说第五，关于"自性"等，以自性解脱即是后语之义，无自性即是无之义。关于"心亦"等，因如来无所缘故是无，因此即是解脱性。此是了知心解脱与未解脱，为第十九。
论中说"如心无等了知"等，彼亦说"复次须菩提"等，关于"从无"等易于了解。世间即是有情世间。此是了知心显现，为第二十。
论中说"动等"等，彼心动等想即称为动等，与"了知"相连。动等四者于薄伽梵大般若中所说，其中开即是作用，闭即是遮止，彼二正开即是摄。

 །དེ་གཉིས་བརྐྱང་བ་ནི་དགག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྱུང་བ་དང་། མི་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་ཡང་འབྱུང་བ་དང་། མི་འབྱུང་ཡང་མི་འབྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་ནི་འདིར་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ དང་།འབྱུང་ཡང་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་ལས་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་ལ་བྱ་བ་ཡོད་པས་ན་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་ལ་བྱ་བ་མེད་པས་ན་བཙུམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ གིས་ཕྱེ་བ་དང་།བཙུམས་པ་ཤེས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ཕན་ཆད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ནི་ལན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། འདི་ནི་ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། ཡང་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་ཕྱེ་བ་དང་བཙུམས་པ་དག་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པའི་གསུམ་པའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱེ་བ་དང་། བཙུམས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ། གཞན་བསྟན་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ སྦྱར་རོ།།དེ་བཞིན་ཤེས་པ་ནི་མཆོག་གོ། །ཐུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཡང་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡིན་པ་ནི་གང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་འདི་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ ལ་བྱའམ་བྱེ་བྲག་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རི་འབིགས་བྱེད་བཞིན་དུ་གཅིག་གི་གྲངས་ཀྱིས་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དུ་མའི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུ་མའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དུ་མ་ཉིད་དང་། གཅིག་ཉིད་དང་། དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ ནི་དེ་དག་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཙམ་དེའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

我为您翻译这段藏文：
彼二伸展即是遮止，例如生起、不生起、生亦生、不生亦不生。于薄伽梵母中遮止此处第一与第三，即"生起"与"生亦生"。于此薄伽梵母中因第一与第三有作用故是开，因第二与第四无作用故是闭。因此以"复次须菩提如来"等语说了知开与闭，彼一切依于五蕴，因此如实遍知之义。"须菩提云何"等是请问。"如是去世后"等是回答。余易了解，此是了知开与闭，为第二十一。
论中说"复彼等即是如是性了知"，彼等即是开与闭二者，即是彼之体性之义。以"复次须菩提"等语说至遍知第三，此是如实了知开与闭，为第二十二。
从彼余"牟尼如是性证悟，了知教示他"相连。如是了知即是殊胜。牟尼即是如来。现证已亦了知教示他人之义。彼由"须菩提如是"等至"示为无尽性"所说。如是性即是般若波罗蜜多，是唯一安立如是性。"何者"即是"唯彼"之义。"如是性一"即是如是广说之如是性唯是一。
此中一性是无差别耶？抑或仅是差别？抑或如须弥山般是数之一？因此说"离多事与无事"，多事与无事即是多性与一性，离彼等即是彼等是实法性故，无差别即是彼一性之义。

 །དེ་དག་གི་ལས་ཤེ་ན། དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཉིས་ཀ་མེད་པའོ།།དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་ནི་དེ་མེད་དོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དངོས་པོ་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིངས་གཅིག་ཡིན་ཡང་གཅད་ན་དུ་མར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་སོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅོད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་དེ་གཞན་ བསྟན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།།ལྷག་མ་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གཞན་བསྟན་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱིས། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།འདི་ཙམ་ནི་རྒྱས་པར་བསྡུས་ཏེ། གང་གིས་ཤེ་ན། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ ཉིད་དང་ནི་འཁྲུག་མེད་དང་།།འདུ་མི་བྱེད་དང་རྣམ་མི་རྟོག་།རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་བདུན་པའི་ མཐའ་ཅན་ནོ།།འདི་ཉིད་ནི་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །འདིར་ཤེས་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་དེའི་དམིགས་པ་དག་བརྗོད་དེ་དེ་བརྗོད་ པས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པའོ།

我为您翻译这段藏文：
若问彼等之业，因是多性故，因是种种性故，彼二者皆是实法性故。"因无尽"即是二者皆无。若具彼则有人、象、马等差别，然如虚空般之如是性中无彼。
若谓由阶段差别有差别与无差别，说"因无变异故，因无二故"，离事之相中无事法差别故。虽是一界，若分则成多，如是蕴等世尊亦是如是性耶？说"因无二故"。意为因无自性故不应分割。
以"须菩提如是"等说现证菩提智。以"须菩提如是"等说了知教示他。余易了解。此是如是性现证菩提教示他，为第二十三。
论中说："由一切智性分，摄知之相"即是结语。此即广略，由何？由一切智性摄持知相之义。
"空性及无相，远离诸愿求，
无生无灭等，法性及无乱，
无为无分别，广分无相性，
由道智分故，摄持知相性。"
道智之知有九种，此等依知而言至第七。此即由"尔时帝释天主"等所说。"法"即诸智。"此中"即道智性诸知相。此中虽应说诸智，然说彼所缘，因说彼亦能了解故。其中"空性及无相，远离诸愿求"即是了知三解脱门。

 །དེ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཅིག་གི་ཚིག་སྟེ་དམིགས་ པ་ནི་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོའི་ཚིག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དག་གོ།།སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལྷའི་བུ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །འགག་པ་མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་འདི་ལ་མཚན་ཉིད་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་འམ་འགག་པ་འམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་འམ། དངོས་ པོ་མེད་དོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཇི་སྟེ་མཚན་ཉིད་དག་ལ་ཕྱོགས་བཟུང་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བློ་དམན་པས་དྲིས་པ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དང་། སུས་ཀྱང་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་སུ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་རྣམས་སུའོ།།མི་གནས་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་འགོག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།

我为您翻译这段藏文：
说"诸天子"等。"空"等是单数词，因所缘是一性故。"相"是复数词，因智慧以相差别而有差别故。"安立"即是建立，是以世间言说而非胜义。此是了知空性、无相及无愿。
"无生无灭等"，即诸天子无生、无灭、无烦恼、无清净、无实体、涅槃、法界、真如，于此安立相。将无生等八者合为一，是仅为空性故。空性即无自性。于无自性中无生、灭、烦恼、清净或实体。无实体性即是涅槃。空性即法界，因是诸法之因故。因不变异故常住如是即是真如。
若执著诸相而问："舍弃无常、苦、空等有何用？"以劣慧问："为何？"即是问为何要此空性等相之义。"诸天子"等是答，"即"是"因"之义。因无住、如虚空、无人安立故。
为成立如虚空性故说"此等相"等。"色数"即色等诸相。为成立无住性故说"此等相"等。亦不依色等，因色等自性本无故，彼等亦无色等相故。如虚空之灭即如虚空。

 །མ་བཞག་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་ སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱིས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འཁྲུག་མེད་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྐྱོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་དང་། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་འདི་དག་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཁྱེན་པའོ། །གང་དང་གང་མཚན་ཉིད་དེ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་དེ་ནི་གནོད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།མཚན་ཉིད་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །འདུ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཚན་ཉིད་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སུས་ཀྱང་མ་བཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །འདུས་ མ་བྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་བཞག་ན། དེ་ལྟར་ན་དེས་ཇི་ལྟར་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྟོགས་པར་སླའོ།།འདི་ནི་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གསུངས་པ་ལ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དག་ནི་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ་བདུན་པའོ། །རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས།འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་ བརྒྱད་པའོ།།མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ།

为成立无安立性故说"此等相"等。因色等无自性故无住处，无常、苦等亦如是非有，因是凡夫遍计故不应恭敬彼等。此是了知无生、无灭等之第四。
"法性及无乱"，此说"诸相"等。"动摇"即扰乱及了悟之义。"唯此等相"即如是了知。若某相违背彼相即是能害，而此相非如是。此是了知法性及无乱之第五。
关于"不造作"，说"此等相"等。"无人安立"是宗。"因无为故"是因。"如虚空"是喻。若彼等非如来所立，如是则如何成办自利他利，如来又如何成立？故说"尔时世尊"等，易解。此是了知不造作之第六。
关于"无分别"，从"尔时世尊"至"成佛"所说中，诸正等觉者是无分别者，故甚深。此是了知无分别之第七。
"分别无相性"，即了知相之分别及了知无相性之义。其中关于相之分别，说"譬如"等。于一切无碍智即无著智。因彼等自身分别一切法相故。此是了知分别之第八。
关于无相性，从"无著智"至"是说者"所说中，无著智即无所缘。

 །དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སམ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཚོར་བའམ། མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་ རྟོགས་སླའོ།།འདི་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ་དགུ་པའོ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་བརྟེན་ནས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང་། ། དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱད་མེད་དང་། །ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་གང་ཡིན་དང་། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །བསམ་པའི་ཁྱད་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན ཚུལ་ལ་ནི།།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པས་བདུན་པར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ།།ཆོས་གནས་པའི་གཞི་ནི་རྫས་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའོ། །བླ་མར་མཛད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མར་མཛད་པའི་ཤེས་པའོ།།རི་མོར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་མཆོད་པ་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། །དེ་ལ་མཆོད་པ་ཤེས་པ་ནི་མཆོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱས་པ་ཚོར་བར་ རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ།ཅི་སྟེ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འདི་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྟག་ཏུ་འདི་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནས།གསོལ་བ་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསམས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།

其境界是般若波罗蜜多，住于彼等者，于色之可见相为色，或受之领纳相为受，乃至一切相智之现前相等一切相皆无所缘故。余者易解。此是了知无相性之第九。
"由道智分位，摄诸智相"者，是总结。"由彼依于法，住处及恭敬，尊上性欢喜，供养彼无为，遍入智所有，未见为开示，世间空性相，言说智现前，意乐差别寂，世间想灭中，一切智方便，说为智相"。此从"如何须菩提"至品终所说，此亦依智配为第七。
"于此法"是所诠。"般若波罗蜜多"是能诠。法住处之基是实体，虚空则非。故唯依法而住。此即依法而住之智。"恭敬法"是恭敬智。"尊重"是尊重智。"承事"是欢喜智。"于彼供养无为"者，即于彼供养及无为性。供养智从"供养"至"应知感受"所说。若问于此诸如来恭敬之因为何？故说"须菩提般若波罗蜜多"等。"何以故"者，虽彼即是诸法法性，然常恭敬此，从"恭敬"至"祈请"是思维。"须菩提"等是答，遍分别即圆满。

 །གལ་ཏེ་ཡང་འདི་ལས་རབ་ཏུ་འབྱེད་ པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཅི་སྟེ་འདི་ལ་བཀུར་སྟི་མཛད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་གཟོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རབ་འབྱོར་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་དག་ཉིད་བྱས་པ་གཟོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །དེའི་བྱས་པ་གཟོ་བ་ ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་དེ་ལ་མཆོད་པ་ཤེས་པའོ། །བྱེད་མེད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་མ་བྱས་པ་ཤེས་པ་དེས་ན་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་། བྱས་པ་ཚོར་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་ན་དགག་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།འདི་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་པོ་དང་།མཐོང་བ་པོ་མེད་པའོ། །གང་ཡང་ཤེས་པའི་གནས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་པོ་དང་། མཐོང་བ་པོར་ཡང་འགྱུར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་མེད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་མི་གནས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། མཐོང་བ་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་པོ་མེད་པ་དང་། མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་མ་མཐོང་བ་སྟོན་པའི་ཤེས་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཡེ་ཤེས་ གང་གིས་འདུལ་བར་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཁ་ཅིག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ།ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ཤེས་མཛད་དེ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེའོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེའོ། །འདིའི་ཤེས་ པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས།འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲིས་པའོ། །འདིར་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྨོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་དང་། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྨོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ།

虽然从此中有如是分别，然为何于此恭敬？为此说"报恩"等。"须菩提，若"等即以报恩而成就彼等。"于如来"是限定。其报恩如何？为此说"须菩提"等，易解。此是供养智。"无为"者，说"须菩提复次"等，由知诸法无为，故报恩及感恩之定语是后否定，此是意趣。此是无为智。
从"须菩提"至"示现世间"是显示遍行智。从"如是说已"至"安住"所说中，一切法空，故无知者、见者。若有所知处，则应有知者、见者，然一切法无住处，以不住有无故。是故一切法无知者、见者。"如是"者，即无知者、无见者，余易解。此是开示未见智。
说法者以何智于某些所化世间以空性相而示现是言说，生闻所生智。于某些是智作，生思所生智。于某些是现前，生修所生智。此智于论中以"世间空性相，言说智现前"而说。
是故须菩提问"世尊"等是问。此中"世间空"、"示现世间"、"如是说世间"、"正示"是答。"世间"是五蕴相。"空"是无自性。如是"如是示现世间"、"如是说世间"、"如是正示"。

།འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་། ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བར་མཐོང་ བའི་ཤེས་པའོ།།བསྟན་བཅོས་ལས། འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དབེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དབེན་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་འདིས་འཇིག་རྟེན་སྨོས་པ་དང་། ཤེས་པར་མཛད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འགོག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འདིའི་བྱེ་བྲག གཟུང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཤེས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ།སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བསམ་ མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས།།ཁྱད་ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་ལམ་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ ཅན་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་མདོར་བསྟན་པའོ།

这是世间空性相、言说、智作及现前智。"如是世间不可思议"是见不可思议智。"如是世间寂静"是见寂静智。
论中说"世间灭除妄想"，即说"如是世间远离"等。如是世间远离即是空。如是以此理趣说世间、智作及正示，如前。
以何因故世间清净？此中以世间声显示世间名，故其清净即是灭除。如是，由世间是空，此世间与彼世间之差别不可得，以见平等故。此是灭除世间妄想智。
论中说"于一切相智理中，智之相"是趣入，意为一切相智之智相有十二种。如来于般若波罗蜜多中示现世间是示现世间，于显示彼品中如是说。
《圣八千般若波罗蜜多难解》中阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》第十二品。
说完智体相后当说殊胜相，故论中说："以不可思等殊胜，入殊胜四谛境，十六刹那，说殊胜相。"此是总说将要解释的不可思议等殊胜，以彼殊胜异于其他道，具四谛境十六刹那殊胜相。

།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང་། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རེག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། ། ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང་། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང་། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གང་གི་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་ལས། །ཞེས བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །འདི་ རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་།།མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉིད་དོ། །ཚད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གྲངས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་ བགྲང་བ་ལས་འདས་པའོ།།འདི་དག་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། བྱ་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །ཀྱེ་མའི་སྒྲ་ནི་དགའ་ བའོ།།གང་གིས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །དོན་ འཆད་པར་བཞེད་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲིས་པའོ།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་འདིའི་བྱ་བ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །རང་བྱུང་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དག་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་ལྟ་བུས་སོ།།ཇི་ལྟར་འདི་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གང་ལ་སེམས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།

不可思议等是什么呢？
不可思、不等同，
超越度量与计数，
圣者摄集诸智者，
了知无共触对性。
智慧迅速与减少，
修行及以正成就，
所缘依处皆具足，
周遍摄持无味著，
殊胜自性有十六，
以此道胜余道故，
从殊胜中而宣说。
其中，首先缘苦谛的见道刹那有四：苦法智忍、苦法智、苦类智忍、苦类智。这四者的殊胜依次是不可思议性、不等同性、不可度量性、超越计数性。超越限量即是不可度量性，超越数量即是超越计数。
这些即是从"尔时"等所说。"甚深"等从何而知？说"以大事而安住"等。因为以大事安住，所以甚深。"呜呼"声表示欢喜。
由何故？故说"不可思议"等。因为不可思议等具有作用，不等同与平等的作用是第五殊胜。"如是"等是允许。为解释义理，自问"须菩提云何"等。
以"不可思议"等解释，以"如来性"等词显示此作用。其中，如来性是如实宣说法。佛性是自己现证菩提。自性是于一切法得自在性。一切智性是于一切法的一切相中清净无碍智。"如是"即是如此。
此作用如何是不可思议？说"此心"等。"此心"等所缘境是决定思维等境。

 །འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་སྨོས་ཀྱི།ཡང་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སེམས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤོས་སོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་མི་འཇུག་གི་ཅིག་ཤོས་ནི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་ཏེ། གང་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་པ་འམ། གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་བསམ་པ ཞེས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གང་བསམ་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་དྲིས་པ་ལ་ཡང་ལན་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བསྟན་ནས།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐབས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དུ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡང་གཞན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གོ། །འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆོས་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་ཤེས་མོད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་ ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་གྱི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

这是说"此不能以心思维"的词句，表明依赖于心，而不是要建立排除其他的论证。关于"于此心或"等，心即是识。识有两种：现量和比量。其中世间现量不能趣入如来性，而比量可以。但它也不能执取其自性，因为任何心的境界都不能以思维等相应的心去思维或度量。
为何又说"思维"？是为了表明连思维都不能，更不能度量。对于不可度量等的问题，答案也应如是了知。
因为这是不可思议的果，所以宣说不可思议性的见道刹那后，为了说明不可思议的所缘，长老须菩提等开示说：须菩提，一切法无量故，意即色受等每一法。否则，所证和能证将无差别。
"与虚空等故"是不等同和平等的理由。为显示这就是不可思议等的理由，说"须菩提，于意云何"等。以"此等"等说明另外成立一切法不可思议性。"此等"指色等这些。"以此亦"是指以如来法性。
若说如来法不可思议性未成立，则说"此等法"等。虽知此理，但如何成立？说"不可思议、不可度量"等。"成为识"即是以量成立。"如是"即是如不可思议、不可度量那样。
若说只显示不可思议和不可度量的理由，而未显示无量等的理由，则说"无量"等。

 །འདི་ཉིད་སྒྲས་བསྟན་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་མི་མཉམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཉམ་པ་མེད་པ་དང་། གྲངས་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་དང་། གྲངས་མེད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་གཞལ་ དུ་མེད་པ་དང་།མི་འཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་རིགས་པའོ། །འདིས་འདི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན་ནི། ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མེད་དེ་དེ་བས་ནི་མི་མཉམ་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ན་གང་དང་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་གྲོལ་བའོ། ། ལེན་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལའོ། །ཆོས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལམ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། མིག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མིག་འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་རྡུལ མེད་པའོ།།ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཟག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་སྟེ། འདིས་བྱ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ དེའི་ཕྱིར།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་ལ། འདི་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་རབ་ཏུ་འབྲེལ་ པའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ། །གཟུགས་ཡོངས་ སུ་མི་བཟུང་ཞིང་མངོན་པར་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་འོག་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

若说这仅仅是言说而非量，则说"虚空不等"等。如是思维：因为法界是极清净的自性，所以如来一切法如虚空。因此，如同虚空无等、无数、无量，这些法也是不等同和平等、无数、无量的。
同样，虚空不可度量、不相遇，这是答复的道理。若有"此与此平等"的两者相近，则会存在，但相近也不存在，所以是不平等。"须菩提，因此"等是为了总结而说"虚空不可思议"等。
在此说法时，为了说明任何能利益众生的法，所以说"尔时世尊"等。漏即是烦恼。从彼等解脱心即是解脱。无取即是由断除烦恼种子。"于诸法"是指于四谛。因为既是法又是道，既是眼又是见，所以法眼即是见道。在其忍刹那是无尘，在智刹那是离垢清净。
"无生法忍"是指于一切法无漏智的忍。获得此即是第八地，其所作大事前已说明。为说明殊胜，因此以"尔时具寿须菩提白世尊"等开示。世尊所说"此是一切智"等中，"此是正具"是指与彼相应。"譬如"是比喻。"须菩提如是"是以此表示。"以此法门"等是总结。
这是以不可思议等殊胜的苦谛四刹那。"不执著色无贪著"等应与下文"般若波罗蜜多现前"相连。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞུས་པའོ། །དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། ། གང་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འམ། མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པར་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཅེ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་།མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ དག་གིས་ནི་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་བསྟན་ཏོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པའོ། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བགྱི་བ་བགྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའི་བསོད་ནམས་བྱས་པའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་ པོའོ།།བསྐྲུན་པ་ནི་བསགས་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གིས་དེ་དག་བསྟན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་བ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།བལྟ་དཀའ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་མཁས་པ་འདི་ཉིད་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་གོ། །དེའི་ས་ནི་སའོ། །བསྐལ་པ་བས་ལྷག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསྐལ་པའི་ལྷག་མའོ། །བཟོད་པ་ནི་ཟག་ པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་པོ།།སྲེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ཚོལ་བ་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་པའོ། །སེམས་པ་ནི་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སོ། །འཇལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཉེ་བར་སེམས་པ་ནི་མང་དུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་དེ་དག་པས་མཆོག་ ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའོ།

"世尊，如何"等是提问。"于此汝意云何"等是回答。"执著或贪著"中，执著是了知为有，贪著是了知为实有。说明这两者的自性即是"阿罗汉"，如是阿罗汉性是因为以无执著、无贪著正持一切智等一切法。这是以圣者摄集殊胜的集谛第一刹那。
"须菩提白言"等是说明无缘者。"然而"等是说明有缘者。"因圆满"是指具种姓。"于昔诸佛已作"是指作利益福德。"长时"是指长久时间。"积集"是指积累。"善根"是指获得世尊般若等。对于宣说彼等者称为如是。
此即说"尔时世尊"等。为何甚深？因此说"难见"，因难见故非所修，此是正见。"难解"是因难知故不知。虽然如此，因为具有因等功德，智者于此生信解，这是以智者所知殊胜的集谛第二刹那。
"世尊，若"等中，信随行是顺决择分。其地是地。"过劫余"是劫的余分。忍是无漏智慧。爱是希求。寻是问"此如何有"。思是以四种道理。量是决定。观察是别观。思惟是多作。此即"彼等最胜"是不共智，智是了知。不共是因其殊胜性，智是因其见性，这是不共智。

 །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པ་དེས་སོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་མྱུར་བར་མྱ་ ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་རེ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་མྱུར་བར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསོལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་རིང་བ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་ཁོ་ནས་སོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་དེ་དག་རང་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་མི་སྣང་ཞིང་རང་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་བྲི་བའམ། གང་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་སྣང་བ་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་དང་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་བྲི་བ་འམ། གང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། ཐོས་མ་ཐག་ནི་ཐོས་པར་འགྱུར བའོ།།མོས་པ་ནི་མོས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་སྤྲོ་བའོ། །ཀུན་དུ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་སྤྲོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །རྨོངས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཡིད་གཉིས་སོ། །སོམ་ ཉི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ།།འདི་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། སོམ་ཉི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །མི་སྤོང་བ་ནི་མི་འདོར་བའོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པའོ།

其事是不共智的事性，这是以不共智殊胜的第三刹那。
从"如是白已"等到"非以彼等增上行"所说中，"彼"是指殊胜菩萨。"圆满菩提"即"愿速入涅槃"是指应获得。这是以速得神通殊胜的集谛第四刹那。
其后说"欲界天子"等中，"大波罗蜜多"是以等同虚空性。为显示此义而说"白已"等，"行不远处"是仅以两足。"不现"是指隐没，因唯现于虚空故。"欲界天子等"是说示彼等各自返回住处，于此，如彼等于虚空中不现而返回各自住处，虚空无有减少或增加，如是般若波罗蜜多不现，获得最上乘和下乘菩提，无有减少或增加性。这是以无减无增殊胜的灭谛第一刹那。
不可思议等品是不可思议品。《圣八千颂般若波罗蜜多难解》中阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》第十三品。
从"尔时世尊"等到"应知具足此等功德"所说中，"闻已"是将闻。信解是将信解。不怯弱是于非道不欢喜。不遍怯弱是非无欢喜。不住是不退转。愚痴是无定解。疑是二意。犹豫是颠倒。因无此等故不愚痴、不疑惑、不犹豫。欢喜是希求。不舍是不弃。背离是背向。

 །འདོད་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་སྐྱེད་ པར་འགྱུར་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མོས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཕྱི་བཞིན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བསྟན་པའོ། །བེའུ་གཞོན་ནུ་ནི་བཙས་མ་ཐག་པའོ། །ལུས་ལ་ཐོགས་པ་ནི་སྙིང་གའི་ཕྱོགས་སུ་ཐོགས་པའོ། །བཙམས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཅིག་ཏུ་ རེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུའི་སྒྲ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཏོ།།གཡེངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོ་བའོ། །རས་བལ་གྱི་འདབ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་མགོ་འདྲ་བའི་རྩཝ་ལྟ་བུའོ། །འཛིན་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །འཇུག་པ་ ནི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའོ།།འཁོར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་འཁོར་དང་བཅས་པའོ། །དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་སྔ་མ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ས་གསུམ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་མི་འཇུ་བ་ཤིན་ཏུ་མི་འཇུ་བའོ། །དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བའོ། ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ནི་བགེགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །མ་སྨས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུམ་བུར་མ་གྱུར་པའོ། །མ་སྨད་པ་ནི་འཚེ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་འཇུས པའོ།།ཉམ་ང་བའི་ལམ་གྱི་དབུས་ནི་བར་མ་དོའོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་ཡོད་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཁུར་མི་འདོར་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན།དེ་དག་དད་པ་ཡོད་པ་ནས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བའི་བར་འདིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ།

为欲生起信解是为随顺所信解故。"随从"是随顺教示。"跟随"是决定教示。"幼犊"是刚出生的。"依附身"是依附于心间方向。"系缚"是摄受。如是菩萨三种种姓的修行，是以随行殊胜而成就。这是以修行殊胜的灭谛第二刹那。
从"复次须菩提，若菩萨"到"一心希求"所说中，"遍"字是真实义。"散乱"是流散。"如棉絮"是如沙门头发般的草。"执持"是了知。"趣入"是随行。"眷属"是与五波罗蜜眷属。"随彼等"之"随"字是随入之义。所说此即前者唯于佛地证悟。因是三地圆满成就之果故，这是以正修殊胜的灭谛第三刹那。
从"须菩提，譬如"到"安住"所说中，"不执著"是极不执著。"时至"是将死。"安乐"字是词缀，义为安乐。"无障碍"是无碍事。"无损"是未破碎。"无害"是因无他害事故。因无作意故不执著般若波罗蜜多。"险道中"是中阴。"毁坏"是正具足。"于世尊母有信等"中，有不舍精进是不舍取正等菩提重担。若彼等如是趣入般若波罗蜜多，彼等从有信乃至不舍精进，以此获得圆满菩提而安住一切智性。这是以所缘殊胜的灭谛第四刹那。

 །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། གཞི་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྟེན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ལེགས་པར་སོ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་སོ། །ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱེར་བ་ ནི་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ གསུངས་པ་ལ།ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་བཤད་པ་སྟེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་པའོ། །མཐུན་པའི་རླུང་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རླུང་ངོ་། །གྲུ་ནི་གྲུ་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་མཁས་པ་མ་ལུས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མཐའ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ གཉིས་པའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདི་ལ་ཉི་ཤུ་དང་བཅས་པའི་ལོ་བརྒྱའི་ཚད་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལོན་པའོ། །མང་པོ་ཉིད་ལ་བརྒྱ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་ནས་ ལོ་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །ཁྲི་ནི་ཁྲིའོ། །འགྲོ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །བཅོམ་པ་ནི་ཟད་པའོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གང་དུའོ། །འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཙམ་རིང་བར་རོ། །གནས་དེར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དེར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པའོ། །དཔེ་ནི་དཔེ་ཉིད་དེ་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་དོན་གྱི་ལེའུ་ནི་དཔེའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ ཤེས་པར་བགྱི་བའོ།།བསྟན་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །བསྙེན་བཀུར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉེས་པར་བྱ་བའོ། །དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།

从"须菩提，譬如"到"辟支佛地"所说中，"与基俱"是所依。"善巧方便"是因遍摄五波罗蜜故。"如善密封瓶"是心。"如水"是信等。"运载"是如是不坏而安住一切智性。这是以具依殊胜的道谛第一刹那。
从"须菩提，譬如愚痴人"到"不修辟支佛地"所说中，"善"是无余宣说即做一切事。"顺风"是随顺风。"船"即是船。般若波罗蜜多与方便善巧是无余。这是以圆满殊胜的道谛第二刹那。
从"须菩提，譬如"到品终所说中，此有一百二十年寿量者是年满一百二十者。若问岂非百为多数？"生处"义为出生。"生已若干年"是摄义。"为他善侍"是为他摄受。"床"是床。"行"是行。"坏"是尽。"何处"是于何方。"所行"是多远。"彼处"是彼城。余易解。这是以摄受殊胜的道谛第三刹那。
"譬喻"即是譬喻，即大海与船等。其义品是譬喻品。《圣八千般若波罗蜜多难解》中阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》第十四品。
从"尔时具寿白世尊"等所说中，"住"是修行。"学"是遍知。"宣说"是不舍弃。"承事"是令欢喜。若问由此做什么？说"若有"等。此善知识又是谁？为此说"彼等"等。

།འདི་ལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དོན་ལུང་འབོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདིས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་འདོད་པར་མ་བྱེད་ ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།རྣལ་འབྱོར་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའམ། མངོན་པར་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་མ་བསྙེམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དངོས་པོ་ལ་མ་འཛིན་ཅིག་ཅེས་པའོ། །མི་བསྙེམས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ནི་གོམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་སྟེ་འདི་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ནས་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟན་ བཅོས་ལས།ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང་། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱི། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་དག་།ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་འགྲོ་བ་ལྔའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་འཇིགས་པ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་བཀྲོལ་ཏེ་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདེ་བའི་བྱེད་པའོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐྱོབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྣམས་ལས སོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནོ།

此处如何为他们开示义理？为此说"般若波罗蜜多义如是"等。"如是"是以此方式。
从"善男子来"到"莫愿辟支佛地"所说中，"瑜伽"是极加行或现加行。"莫执著彼"是莫执著彼事。"不执著"是于一切法无分别。"清净"是熟习。"如是"等是结尾。
于正等菩提正回向是无染著，这是以无染著殊胜的道谛第四刹那。
已说十六种殊胜后当说十种作用。论中说：
"利益与安乐护，
人之救护等，
住处友军岛，
及名普引导，
任运及三乘，
果不现前等，
最后依作用，
此是作用相。"
为显示此义，从"须菩提白"等到"行难行"是须菩提开示处。"如是"等是世尊所说。
"为利世间而趣入"是现证菩提后令五趣众生解脱，令彼等住无畏涅槃，此是彼作用。"为世间安乐及悲愍世间"是菩萨现证菩提后，令众生解脱苦恼忧扰，令彼等住涅槃安乐，此是安乐作用。
关于"当为世间救护"等，宣说救护等作用。应与"发起如是本性精进"相连。如何解说如所示八种词？"从彼等"是从彼等苦。"此"是世间。

 །འབད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་གྱོན་པར་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །སྐྱོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ཅན་ནོ།།སྐྱབས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །གང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ། །གང་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པར་སྨྲས་ནས། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པའོ། །དེ་བས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པས་སྦྱོར་བ་མེད་དོ། །དེ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་མཐོང་བས་སྦྱོར་བ་བྱེད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བས་ན་སྦྱོར་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞུམ་པར་བྱེད་པས་ན་གནས་ཏེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་གནས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཇི་ ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གཟུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་ འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔུང་གཉེན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་འདི་ནི་དཔུང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པའོ། །སྔོན་ གྱི་མཐའ་ནི་སྐྱེ་བའོ།།ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་འགག་པའོ། །འདི་དག་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་ཞི་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ གཙང་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ།

"精进"是披甲。"勤勇"是极加行。"救护"是为救护，此是救护作用。生等即是法，与彼相应故为生等法者。"作救护"是救护作用。
无系缚即是无加行。凡无加行者即是无系缚，说二者互不相离后，说无系缚相为无生无灭。无生是因为本来未生。由无生故无灭。因此由无生灭故无加行。彼等无系缚即是唯法性故，此是密意。
如是由智见而成加行，加行故为加行。因此由退怯故为住处，开示即成住处，此是住处作用。
"色之彼岸"是色空性。"彼非色"是因为相违。"如色之彼岸"是色空性。"色亦如是"是彼即色之胜义。如是受等及一切法亦复如是。
关于"须菩提白"等所说，若一切法之彼岸是一切法之真如，了知彼已，诸菩萨将证得正等菩提，因为法性无分别故。"此亦"等是世尊答。
若问如何了知？为此说"如是我亦"等。"须菩提如是"等是结尾。
友军是智慧，由彼开示法故成为友军，此是友军作用。前际是生。后际是灭。断除此等是舍离一切法，因为胜义中唯是法性故。由彼等断除彼等故此是寂静，因为苦寂灭故。因不净相系缚寂灭故此是殊胜。

།ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གླིང་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ ཕྱིར་གླིང་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་གླིང་ངོ་། །འདི་ནི་གླིང་གི་བྱེད་པའོ། །འདིར་སྒོ་ངའི་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནི་སྦུབས་ཏེ་འདིར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང་། སྤྱད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལིང་ཏོག་སྟེ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་ རིག་པ་ཉིད་སྒོ་ངའི་སྦུབས་དང་ལིང་ཏོག་སྟེ།དེས་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པ་ནི་གཡོགས་པའོ། །མུན་པ་ནི་གཏི་མུག་གོ། །དེས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་ལོག་པར་བྱས་པའོ། །སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་སྣང་བའི་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པས་ན། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ།།འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱིས། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་བྱེད་པའི་བདག་།ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་པ་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འགྲོ་བས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སམ། སེམས་ཀྱིས་སོང་ནས་དེ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་སོ། །འདི་ ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་རྟེན་ཅན་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འོང་བའམ། འགྲོ་བ་མེད་དེ། འདི་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་གནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་རྟེན་ཅན་ནོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའོ།།གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བྱས་པའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པས་མ་བྱས་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་འཇུག་པའོ། །ཡང་དག་པར་གནས་པ་ནི་ཀུན་ནས་གནས་པས་སོ། །རྣམ་པར་གནས་ པ་ནི་ཁ་ཅིག་ཉིད་དུ་གནས་པས་སོ།

由于有漏尽故为涅槃。因为是胜义故此如实。无颠倒即是不颠倒，因为无所缘故。由彼与洲相顺故为洲，由开示法界故为洲。此是洲的作用。
此中蛋壳内部分为壳，因为此中成为安置处和受用处故。彼即为膜，因为与见相违故。无明即是蛋壳与膜，为彼所覆即是遮蔽。黑暗是愚痴。为彼所胜即是颠倒。照明即是明显。破坏即是毁灭。如是由照明故成为光明，此是光明作用。
无生与无灭是一合相对分别。自性是一切法之法性。由彼了知彼等无生无灭义故说法，故为引导，即是令通达无上胜义之义。此是引导。
"任运成就与三乘，现前果报之自性，最后所依之事业"，意思是以三乘任运成就现前果报是所依作用之义。因为如同到达村庄一样，以任运成就之行进而得三乘果报。彼亦是任运成就，非由身色或心前往而得，而是唯由任运成就。
如是一切法是虚空所依，虚空中无来去，此唯由自性而住。故为虚空所依。云何等同虚空？由"如虚空"等所说，因无生故为无作。因无他时生故为无造作。因非因缘和合所作故为无生起。住是生之趣入。正住是普遍而住。别住是于一分而住。

།འདི་དག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མི་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་གནས་པ་དང་། མཁའ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་ མཁའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རྟེན་ཅན་དང་དེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་རྟེན་ཅན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཅིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེད་པའོ། །བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་ནས། ངོ་བོ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ ལས།ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། །མི་མཐུན་ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་ དང་།།དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚན་གཞི་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་བཞི་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། དེ་ཡང་ལས་སུ་བསྒྲུབས་ནས་མཚན་ཉིད་ དེ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་གཞི་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བཤད་པ་གཞན་ཡང་གསུངས་པ་ལ། མཚན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་མཚན་གཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ རྟགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་སྐབས་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སྤྱད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ། །སྤྱད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ལ།ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེན་ནོ། །འདུལ་བ་ནི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་འདུལ་བར་འོས་པའོ། །དེ་དག་ལ་འདིས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞི་བརྗོད་དོ།།ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པ་དང་། རྟགས་ཀྱིས་དབེན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མས་དབེན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོས་དབེན་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྟགས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་ ལུས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ།།ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ།

为了遮遣这些，故有不住、正不住、别不住，由观察虚空故无分别，任运成就，即是诸法之法性而已。如同是虚空所依一样，也是空性等所依及彼即是众生所依。如是开示及了知一切法，此是所依作用。
说明十种作用后，当说明体性，依此论中说："烦恼相及标志，违品与对治品，远离及艰难定，所为及无所缘，遮止执著相，所缘及无碍，彼无基无行，无生如是性，无所缘十六，自性为体性，由标相所显，许为四种相。"即体性也许为四种相。彼有十六种，又由成就业而应显示彼相故说为标相。
其他解释中说，标相即具相故为标相，意思是具相者称为相。云何为十六自性？故说"烦恼相"等。因此此处从"须菩提请问"至"具自性"所说，行即是守护六波罗蜜。何为彼行？于"何为此"等所说中，以"何等体性"之语请问体性。"世尊告曰"等是领受。调伏即应当调伏非理。由彼等有此远离体性故如是说。仅此即说四种体性。
即烦恼远离、相远离、烦恼标志远离、违品对治远离。其中烦恼是贪等。烦恼相是烦恼所造身等习气。烦恼标志是非理作意等。

 །མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་གཏི་མུག་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟེན་ཏེ་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །རབ་འབྱོར་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ་རེ་བར་མི་བགྱིའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་གསུམ་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འདི་ནི་དཀའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དཀའ་བ་དང་བཅས་པའི་ངེས་པ་ནི་དཀའ་བ་དང་ངེས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ མ་ཡིན་གྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།མངོན་པར་འདོད་པ་ན་དོན་གྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཉིད་ལ་ངེས་པའོ། །འོན་ཀྱང་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་ པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །འོག་མ་བཞིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་བསྒོམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དུས་གསུམ་དུ་བསྒོམ་པ་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་དང་།བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་དམིགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དྲིས་སོ། །མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོར་ གྱུར་པའོ།།ནམ་མཁའ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

违品与对治品是贪欲与离贪、嗔恨与无嗔、愚痴与无痴。从"须菩提请问"至"成为所依"所说中，此自体即是所依，谓成就正等觉后成为开示众生之所依。
从"须菩提请问"至"佛"所说中，此中说"亦不与色等相关"者，即无色等自性。又"为菩提故亦非为色等"者，即非为色等自性一切义。如是，为菩提故亦非三世自性，三菩提自性亦非为众生义。"何以故"者是问。"须菩提啊"等是答，"不应希求"者应视为无所得。故不应观三。如是应观住，此是意趣。此是艰难体性。具艰难之决定是艰难与决定。
从"如是请问"至"非"所说中，若有所欲求即是义力。彼亦由世尊说"非处"等，即决定于佛地。然"为一切众生义故披大铠甲"者是所为体性。
从"须菩提请问"至"应观察"所说中，"甚深"是立宗。下四者是因，即因不见修故，因不见三时修故，因不见所修般若波罗蜜事故，因不见彼所缘故。为显因不成立之答故而问。"以无故"是答，即成圆成实性。
此修虚空即是不修一切法，因唯见法性故，因不见一切法故。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཐའ་ཡས་པ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་མཐའ་ ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གཟུང་བ་མི་དམིགས་པ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེ་བར་བརྟག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་ པའོ།།གཞོལ་བ་དང་། འབབ་པ་དང་། བབ་པའི་སྒྲ་ནི་གཞིའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲུ་མང་པོར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་རྒྱུན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འདི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟགས་པ་ ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ་ག་ལས་ཤེ་ནའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་ནོ། །ཡུལ་དང་དུས་ལས་དཔག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཚད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། ། དེ་ནི་གཟུགས་ནས་ཕྱོགས་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡུལ་དང་། དུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཅན་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱོར་རོ། །སུས ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཆོས་ཉིད་ལ་བརྗོད་ དོ།།དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་ དུ་གསུངས་པ་ལ་མོས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ།།གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །བལྟ་དཀའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ།

正因如此，修无执著和修无边际，是因为于一切法无碍且无边际。修无实体是因为即是修不见所取。修无所执取是因为修不见能取，应当如是了知观察。此是无所缘体性。
从"须菩提，菩萨摩诃萨"至"因不作故"，是遮止执著的体性。
从"须菩提请问"至"一切智性"所说中，"别观察"即是所缘。"趣入"、"流入"、"入"等词是基础之义。应与彼等一起作多释。心相续即是流。"趣入虚空"是因为与虚空相似。于一切智性中别观察此即是般若波罗蜜多余文。"何以故"即是问为何是如虚空。"须菩提"等是答。因不能以处所和时间度量故为无量。如是因离度量故为无数。
从"彼于色乃至于任何方所皆不住"，是因为这一切皆以处所和时间遍及而无量故，因不应是色法故为无量。"若异此"等中与"彼"字相连。"任谁"即是任何色等自性，意为因色等无量故。"何以故"是问。"须菩提，色性"等是答。此中色等词是说法性。故无相违。虽色等差别，法性无差别，若以色等虚妄性而作差别，则彼时将成不显。此是所缘体性。
从"尔时天帝释"至品终所说中，因难信解故为甚深。难测深度是由思所生慧。难见是由世间修所生。难通达是由出世间。

 །བརྩོན་པ་ཆུང་བ་ནི་བྱེད་པར་མི་འདོད་པའོ། ། གཞོལ་བ་ནི་འཇུག་པའོ། །གང་དུ་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དགག་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལས་དགག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོབ་པའི་འོང་བ་མེད་པ་དང་། དོར་བའི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པོ། །མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི ལོག་གོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་པའི་སླད་དུའོ། །འཇིག་རྟེན་དག་ནི་ཆོས་འདི་འཛིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ངེས་ཤིང་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་ལྷའི་ལེའུའོ། ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། འདི ནི་གང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པའོ། །མཚུངས་པ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གནས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་དཔེ་མེད་པའོ། །གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་དོ་ཟླའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་མེད་པའི ཕྱིར་དོ་ཟླ་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།རྒོལ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་ནི་བཞི་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་མེད་པ་ནི་རྗེས་མེད་པའོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་ མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་ སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་།མེད་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མི་རིགས་ཏེ་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་ནོ། །ངན་འགྲོའི་ལམ་དང་། བདེ་འགྲོའི་ལམ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ནི་ལམ་མོ། །དེ་མེད་པ་ནི་ལམ་མེད་པའོ།

少勤即是不愿作为。趣入即是进入。"于何处任谁"等是遮遣三时。"虚空"等是遮遣业。一切法因无得而来、无舍而去，故为甚深。"不相顺"即是颠倒。因无分别故不趣入。世间于此法执取而行。因世间于颠倒决定及极决定故。此是不相顺体性。
以帝释等诸天为表征的品即是天品。《圣八千般若波罗蜜多难解》，由阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》中第十五品。
从"尔时世尊"等所说中，"于一切无碍"是因于一切无妨害故。因此无碍相即是无碍体性。"等同虚空"是如同虚空般无所了知。问此等同从何而来？为此说"一切处"，因一切事物无所缘故。无等即是无譬喻。"为无二故"是因无相似故。此中有能害相即是对立相。因彼无故为无对立相。"为无诤故"是因无违逆故。此是无碍体性。
随即有四：善趣、恶趣及涅槃等。彼无即是无随。关于"为无成就故"，无成就即是于任何处皆无住。为何无成就？因为无生起即是离生起。为何无生起？因一切生皆无生故。已生亦不应是生相，且无亦因无性故不应理，如驴角。恶趣道、善趣道及涅槃道即是道。彼无即是无道。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་གསུངས་སོ།།འདི་ནི་གཞི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་སོ། །ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཀ་ཏ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྐྱེན་ དུ་བྱ་བའོ།།ལས་ཀྱི་དྲུག་པས་འབྲེལ་པ་སྨྲ་བར་འདོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དེའི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ག་ལས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ སྲས་དང་འདྲ་བར་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གསུངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཕ་དང་། བུ་གཉིས་སུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ དགོངས་སོ།།གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་ན་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཕ་དང་བུ་འདྲ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་སོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །དེ་བས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ་ ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྐྱེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འོངས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །སོང་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ ཅི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ནས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་སམ།ཅི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ།།འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་གནས་པ་སྟེ་འདའ་བར་བྱ་ བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གནས་པ་ཉིད་དོ།

正因如此，说"因一切道不可得故"。此是无基体性。
从"尔时天帝释"等所说中，"随顺生"是随前而生，是具作用之业。是生起业。随顺，因此"ka ta"是作者助词。欲说业的第六格关系，随顺世尊而生者是须菩提。"何以故"是问彼何故随生？以"世尊"等作答，因为世尊自身如子说空性故。
从"尔时白世尊"等所说中，"因无生故"是随顺生。正因如此说因，虽是无生，但因父子二者相似故。若问：若无生，如何似父子？意为：在世俗谛中。"随行"等说其他因。随行是随如来真如而行。因此，随生即是随如来而行并生，是随顺生。
若问因不成立，故说"云何"等。"无来"即是无生。"无去"即是无灭。又问：是得阿罗汉果后随顺生，还是从最初即是？为此说"长老须菩提从最初"等。"非真如"是因真如非言语所诠故。"如是"等是总结。
去与不去是去。因遮遣彼故是无去体性。为显示随顺生的其他因，从"如来真如"等所说中，真如诸法是住，因为正是不可超越性故即是住性。

།གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སྔ་མའི་རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ མེད་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་ པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ག་ལས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ལས་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ན་ཡོད་དེ་དེ་ལས་གཞན་ན་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ལན་ཏེ། འདི་ནི་གཅིག་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ།།དེ་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་ནི་ཐ་དད་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། གཅིག་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་།གཞན་གྱི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།།གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་རང་བཞིན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །གང་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཏེ། གང་དང་ གང་གི་གཞི་དང་རྒྱུ་ནི་དེ་དང་དེའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་ཁྲོན་པའི་ཆུ་དང་།ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་གང་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གང་དུ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་སུ་ བྱར་མེད་ན་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།

为显示其他因故说"云何"等。随前自性是无变异。自性随他是无变化。无分别是无思维。因为非分别与无分别的行境，故为无分别。
又说"云何"等显其他因。因为无所往故，一切无碍。"何以故"是问何故一切无碍，如是，若问：从何处来的真如在彼处有，在其他处则无？以"如来"至"无二"作答。"此是一"是立宗。
若问：是否因同类故为一？说"无二"。二是差别。无彼即是无二，是一字之义。若问：虽是一，因所系不同而有别，如东方虚空与他方虚空。如是色真如、受、想、行真如等义成差别？说"不可为二"。因此无二真如即是常住真实之真如。
无二亦是自性无差别之真如，因亦不异于他故为无二真如。"于何处"等说因。若问：彼彼所依与因即成彼彼之因，如井水与麦芽。真如非于何处亦非在何处，因此因无所系故，非属于任何。因其非任何，故彼无二，若无二真如，则无碍。

།དེ་བས་ན་རབ་འབྱོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་གསུངས་ ཏེ།མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་མ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་གཉིས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་པའོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེས་སོ། །གཞིག་ཏུ་མེད་པ་ནི་གཅད་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་ བའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་ཏེ། གུད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ དེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ།།དོན་དམ་པ་ནི་འདི་ལ་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རབ་འབྱོར་རམ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གང་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཉེ་བར་སོང་བའོ། ། དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད དོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བའི་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་ དམིགས་པའོ།།འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།

因此，成立"须菩提随顺如来而生"之说。如是，以"长老"等说其他因。"如是"是说彼二。"无为真如"是无为且常住之真如，故称无为真如。彼永不异真如而常住于真实。因此，彼因无二，以时间差别亦无差别故。"如来"是第二业。
以"云何"等说其他因。"一切"是一切世界。"一切法"是一切事物。无分别是于彼等无分别故。无分别是由彼舍离一切分别故。"如是"是以一切无分别及无分别。不可坏是不可断。"如是"等是结语。
以"云何"等说其他因。"无别处"是于他处不见差别。因无二故，此非他亦是真如，故为非他真如。随顺是世俗中随顺如来。
胜义以"于此何"等说。"于此"是于此随顺无须菩提或任何。"于何处"是如来。由此随顺而趣近。如是意为见人法无我。"如是"等是结语。以"云何"等说其他因。"如是"等是结语。此是无生性。
从"如来真如"至"成佛真如"所说，此中一切真如是遮遣见为差别与无差别。色等一切真如是不可得。此是不可得性，为第十六。

 །དེ་བཞིན་ཉིད་འདིའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་དེ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཤེགས་པ་ནི་ཤེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་དགོངས་ སོ།།འདི་བསྟན་པ་ན་གང་གཡོ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། ལྟས་ཆེན་པོ་དྲུག་གམ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གཡོས་པ་ནས་ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་ཤིག་ཤིག་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདིར་གསུམ་ནི་གཡོ་བའི་དོན་ཏོ། ། གསུམ་ནི་སྒྲའི་དོན་ཏེ་དྲུག་གིས་ཁྱབ་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་བྱས་པའི་དབྱེ་བས་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གཡོས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་སོ། །འགུལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །ཀུན་ནས་འགུལ་བ་ནི་ལྡེག་པའོ། །ཆེམ་ཆེམ་ནི་དབྱུག་པས་བསྣུན་པའི་ཁར བ་བཞིན་ནོ།།འུར་འུར་ནི་སྒྲའོ། །ཤིག་ཤིག་ནི་འབྲུག་སྒྲ་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་དྲུག་ནི་དཔེར་ན་སའི་ཤར་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ནུབ་ཕྱོགས་དམའ། ནུབ་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ཤར་ཕྱོགས་དམའ་བ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་མཐོ་ན་བྱང་ཕྱོགས་དམའ་བ་དང་། བྱང་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་དམའ་བ་དང་། དབུས་མཐོ་ན་ མཐའ་དམའ་བ་དང་།མཐའ་མཐོ་ན་དབུས་དམའ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་བསྟན་པ་ན་ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་ངོ་། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཉམ་ པར་བསྟན་པ་ནི་གཞན་ཡང་གནས་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ།།ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་དོན་ཏོ། ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སོ། །རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་དེ་ཙམ་གྱིས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་སླའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་། ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་དོན་གྱི་ལྔ་པའོ། །བྱ་དེ་ལུས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པར་སེམས་པའོ། །བར་དེར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་སའི་བར་དུ་སེམས་པའོ། །འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།

此真如之大我以"此彼"等宣说。"去"是了知义，如来以此故称如来。
当说此时，凡动摇者，即由如来等宣说。关于六大瑞相或十八瑞相如何生起，从震动到普遍震撼等所说：此中三者是动摇义。三者是声义，以六种遍满小、中、大的差别分类成十八大瑞相。其中震动是从一方。摇动是从一切方。普遍摇动是反复。"砰砰"如杖击。"轰轰"是声响。"隆隆"如大雷声。六种情形譬如：地之东方高则西方低，西方高则东方低，南方高则北方低，北方高则南方低，中央高则边缘低，边缘高则中央低。
何时？以"尔时"等宣说。"如是"是如来现证菩提时，须菩提说真如时出现十八大瑞相。以其他方式平等显示，即以"复次长老"至"不可得"所说。"非有"是立宗。"不可得"是因。"由何"是由自法。随生是能作义。"何"是如来法。随生是业。"如是"是结语。
如何修习真如？仅以此阶段。此后"真如"等易解。"然"是假使。"三十三"是离义第五。鸟以身大故自认有力。"于其间思"是于空地之间思维。"作是念"是生起如是分别。余易解。

 ། འདིར་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་དང་བྱེད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དང་བྲལ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཅིང་མཚོན་པར་བྱ་བ་དེ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི བུས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ།དེ་ལ་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྟག་ཏུ་མི་གཏོང་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་བསྔོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ལེའུ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་ཡིན་པས། །མཚན་མེད་རབ་ ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས།།ཡང་དག་བསྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དབྱེ་བ་ལྔ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་ དད་པ་དང་།།སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་བུ་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀའ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིའི་སྐབས་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ཚེགས་ཆེན་པོས་འབྱུང་བས་ན་འབྱུང་བར་ དཀའ་བའོ།།འདི་དག་ནི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྟུལ་པོའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ།།ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣོན་པོས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པར་འདོད་ནས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་ནོ།

此处显示了智、差别、作用和自性之相后，当说菩萨们的顺解脱分。若菩萨们离此，则显示并标明得阿罗汉果之因，为明显显示此义，故说"舍利子白佛"等。
"修习般若波罗蜜多"是为了胜义中了知一切法，以及于布施等波罗蜜多无相加行之义。关于"善巧方便"，其中方便是恒时不舍一切种智心，以及将一切福德真实回向菩提，此即显示回向及随喜品。因此论中说："应说诸相故，无相布施等，善巧真实修，于此一切智，许为顺解脱。"
其五种差别于世尊《大般若经》中宣说。如论中说："缘佛等信心，布施等精进，圆满意乐念，无分别等持，于诸法一切，智慧共五种。"
此即世尊所说"如是告已"等。论中亦说："利根易证悟，钝根难证知。"以"帝释天主"等开显此处，因其难生故称难生。此等是显示差别。
"尔时世尊"等说明补特伽罗差别。关于"恶慧"等所说，以"恶慧"等词显示钝根顺解脱分之差别。利根顺解脱分则易证正等菩提，为显示此义故说"尔时世尊"等。"作是语已"等是世尊之答。

།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སླའོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བར་སླ་བར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཉིད་ནས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་པས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐར་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པ་རྟུལ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐོབ་པས་འབྱུང་བར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཐོབ་ཅེ་ན།རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་བྱིས་པས་གཟུང་བའི་དོན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ན་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྫུན་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་སེམས་པའམ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱོགས་གཉི་ག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ སོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གནས་བརྟན་ལ་ཤཱ་རིའི་བུའི་ལན་ནོ། །དེ་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་དག་གང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་འགལ་བར་བསྟན་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་སྨྲ་བར་འདོད་ནས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་ པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།མི་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཟློག་སྟེ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུན་དབྱུང་བ་དང་རང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རབ་ འབྱོར་གྱིས་ཐལ་བ་རྒྱ་ཆེར་སེལ་བར་བྱེད་དེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ། །ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ལ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་ནི་རིགས་པའོ།

对于"一切法皆无"，须菩提说"菩提易得"是不合理的。因为如果仅凭此便易得，则一切众生从最初就应如此。因此是通过修行而获得，而钝根顺解脱分者则无此。所以说因无生起故不能获得，是难生起的。
那么，这些具有神通者为何不能以闻、思、修等力获得正等菩提呢？因为"须菩提，非真实"等所说，是指凡夫所执著的对境本身若认为是菩提，因为非真实且虚妄，故不能获得。
如此，分别执著为菩提，或执著分别相为菩萨，这两者都不合理。因为菩提无分别，且菩提非由分别所成就。为显示此义，故说"须菩提，因无分别"。
"尔时"等是长老对舍利子的回答。认为"因空故现起"这是相违因，故说"具寿须菩提"等。关于"如虚空故"，以虚空为喻是因，意为凡是如此真实性者，彼等不能现前圆满菩提。
如是显示相违后，欲说比量所破，故说"具寿须菩提，若"等之过失，而非如此。"何以故"等是反说。或者这是破除他因及成立自宗。
"作是语已"等是须菩提广破过失。从正等菩提退转是因为有证得正等菩提的分别。问及"何为退转法"后，为成立不退转，故说"何者"等。关于"于一切法无住之理"，即一切法无住之理是正理。

 །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་བྱང་ཆུབ་དག་པའོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བསམས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུའི་ ཚིག་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་གསུངས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་པོས་རབ་འབྱོར་ལ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མ་རབ་འབྱོར་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ནི།བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་[(]གླུབ་[,]གྲུབ་[)]པའི་མཐའ་འཇོག་པའི་ཚིག་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ཐར་པའི་ཆ་ དང་མཐུན་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་སླའོ།།ཞེས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐར་པའི་ཆ་ནི་བསྟེན་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་དག་བསྟན་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ མཐོང་བའི་ལམ་མོ།།དེའི་ཆ་ནི་འཐོབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ དམིགས་པ་འདིར།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། བདག་མགོན་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། གནས་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པར་བྱ་བས་སོ། །བསླབ་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པར་བྱ་བས་སོ། །མཉམ་པར་གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་རྣམ་པ་བཅུ་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པའི་སེམས་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་དང་། ཕན་པའི་སེམས་དང་། གཡོ་བ་མེད་པའི སེམས་དང་།ང་རྒྱལ་བཅག་པའི་སེམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། མཐོ་བཙམས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་། མ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་། བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མགོན་ནི་མགོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པའོ། ། བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་གནས་པས་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་དགོད་པ་དང་། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །བརྩེར་གྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།

因此，法性无住的法性即是清净的菩提。这也是自性清净的。
"作是语已"是舍利子的话。"以法理而"是指诸法真实性的行相。"复次"等说明差别，"复"字是词义。
"尔时具寿富楼那"等是富楼那对须菩提的提醒。其余从"须菩提"到"应知此菩萨摩诃萨必定趣向无上正等菩提"的结论语容易理解。
因此，以上广说具足的内容是说明利根者的顺解脱分易得正等菩提。这是显示顺解脱分。解脱分是应当依止和获得的。有助于此的是顺解脱分。
显示这些之后，应当说明顺决择分。决择是指各别证悟的见道。其分是应当获得的。有助于此的是顺决择分。这有四种：暖、顶、忍、世第一法。
关于第一种，论中说："暖位所缘境，称赞是一切众生，于彼等平等心等，说有十种行相。"
因此从"尔时世尊"到"我当作依怙"所说：
"当住"是指应触证。"当学"是指应修习。"平等而住"等说明十种心：平等心、慈心、利益心、无动心、摧伏我慢心、无嗔心、悲心、无傲慢心、无不信等心、子女等想。依怙是有依怙，这是暖位。
"自离诸恶业，住于布施等，安立他于彼，赞叹随顺悲"。这是由"自身亦"等所说。

 །སྡིག་པ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའོ། །དེ་དག་སྤོང་བ་ནི ལྡོག་པའོ།།ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བར་བྱ་བ་ནི་གོམས་པར་བྱ་བའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པའོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་ པའོ།།གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་དག་ལའོ། །ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། །བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། རང་གཞན་རྟེན་ཅན་ བདེན་ཤེས་པ།།ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །རང་ཡང་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང་། །གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་། །དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་བཟོད་པར་གྱུར་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་། དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ ཏེ།བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤང་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ལྔ་ལ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་ པའི་བར་གྱིས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་། དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ལ་མཐུན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་གསུངས་ཏེ།སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ནས་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལེའུ་ནི་དེ་བཞིན་ ཉིད་ཀྱི་ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའོ།

罪过是指十不善业。断除它们是远离。完全战胜是指修习。
"无明缘行，行缘识"等是顺序。"无明灭则行灭"是缘起的逆序。
"他人"是指他方。正确劝导是令正确受持。赞叹是说其功德。随顺是正确随顺。这是顶位。
同样，忍位是："依自他所依真实了知，法胜位亦然众生，应知由成熟等。"自己了知真实，也正确劝导他人，赞叹此事，随顺此事，这是忍位。
自己也成熟众生、清净佛土等，并正确劝导他人，赞叹此事，随顺此事，这是法胜位。
这两者都是由"如是真实"等所说。"真实"是指苦等谛的境，依次是遍知、断除、证得、修习。从预流果等五果的现证智直至菩萨无过失入。
同样，住于成熟众生等后，也正确劝导他人，赞叹此事，随顺欢喜此事，这是说明忍位和法胜位。
"如是欲求"等说明顺决择分的果：无障碍色、受、想、行乃至正法住世，成为无障碍自性。
以真如为主的品是真如品。
《八千颂般若波罗蜜多难解》中由阿阇黎宝源寂造《最胜心要》第十六品。

། །།ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་གོང་དུ་ བསྟན་པ་དེ་ལས་གཉིས་བསྟན་ནས་གསུམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་ནས། །མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་འདིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དེ་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པ་འདིའི་རྟགས་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བསྐྱེད་པ་ཡིས། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་གནས་པ་ཡི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞེ་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། །གཞན་དག་དེ་ལ་དགོད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཟབ་མོའི་དོན་ལའང་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་ པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་།།བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱངས་པ་ནི། །ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་ལ་སོགས། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་ དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང་།།གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་དང་། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་འདི་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང་། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་གིས་སྣང་ཞིང་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པའོ། །འདི་དག་གིས་མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་རྟོགས་སོ། །འདི་དག་གིས་ངེས་པར་དཔོག ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་མའོ།།དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་གསུམ་དུ་གཟུང་བ་ནི་དོན་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པའི་དོན་འདི་ལའམ། གཞན་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་སྟེ་ རྣམ་པ་གང་གིས་འཚལ་བར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།

从解脱、顺决择分、不退转学众等上述所说中，已说明两种，现在要说明第三种。
因此论中说："从顺决择分开始，于见道修道中，安住的诸菩萨，此即不退转众。"此处是指在大乘中。
此不退转众的特征是为不退转而生起，即是不退转。不退转即是不回转。
若问：住于顺决择分者有何标志？为此说："从色等退转等相，由生起二十种，住顺决择分者，此为不退转相。"不退转即是遍知的意思。
若问：从色等退转等是什么？即："从色等退转，疑惑懈怠尽，自住于善法，令他人安住，依他缘施等，于甚深义无疑，慈身等及与，五种障不俱，摧毁诸随眠，具正念正知，衣等保清净，身不生虫类，无谄心清净，无取无悭等，随顺法性行，为众寻地狱，不为他所引，魔现示他道，了知彼为魔，行佛所喜行。以此二十相，安住暖顶忍，及法胜位者，不退转菩提。"
因此说"尔时世尊"等。由于显明故为行相，由于表示了知故为标志，由于推度了知故为相。虽是一义，说为三种是为遮遣误解为他义。
对于"若于此所说义或其他任何"等，其中"或"字是与"如何"相连，即"以何方式了知"。

།རྟགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས་དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི་རབ་འབྱོར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཏེ།རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་འང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། གཉིས་སམ་མང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཐ་མི་དད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་ཅིང་མ་ཆད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འཇུག་པའོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་ པ་ནི་དེ་ལ་མཐོང་བའོ།།མི་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ལོག་པར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པས་འཇུག་པའོ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པའི་རིམ་པ་ཞུགས་ནས་སོ། །ཇི་ལྟ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ཙམ་ཐོས་པའོ།།ཐོས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལས་ཀྱང་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་དུས་ཕྱི་མར་ཡང་ངོ་། །ནེམ་ནུར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡིད་གཉིས་ནི་ཡིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ དེ་ནི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ།།དེ་མེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །རྨོངས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དགག་པའོ། །ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཞེས་ མོས་པ་ནི་དད་པས་སོ།།ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །རྟགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ། །ཡན་ལག་ནི་གྱིན་ད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་ནི་ལྟོས་ནས་རྟགས་འདི་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་སྨོས་པ་ ཡིན་ནོ།

从众多标志中，首先须陀洹说："须菩提，凡夫地等"等。凡夫、声闻、缘觉、正等正觉佛四种，也是由真如而说。
为什么呢？以"此一切"等来说明。"尼"字表示理由，因为此一切于真如中无二。一切色等诸法因不如其相而成立，故彼等即是真如。真如唯一，非二非多。因此，此真如无二无别，不可分割不间断。
因远离分别的自性故无分别，因非分别的境界故无妄念。如是相的真如即是入于法性真如。
若问如何趣入？说"于真如"等。安住即是见彼。无分别即是正确的。不妄念即是错误的。如是趣入即是如其所有而趣入。
若问趣入到何程度？说"如是趣入"，即依所说次第趣入。"如是"即是如所闻。"闻已"即是闻后。"超越彼"即是其后时。"不犹豫"即是不损害。
意二即是种种意，不作彼即是真如，"非"即是怀疑。无彼即是不怀疑。"不迷惑"即是无分别及遮遣。
若问做什么？说"然此"等。唯于真如，一切色等皆是，胜解即是由信心。通达即是由智慧。主要标志即是一切智。
支分即由"今"等来说明。支分即是观待而说此等标志等众多词句。

།ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་ ཕྱི་རོལ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ།།དགེ་སྦྱོང་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལའོ། །ངོར་ལྟ་བ་ནི་འདུད་པས་ལྟ་བའོ། །ཅི་ཞིག་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་སོ། །མཐོང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པས་སོ། །སྦྱིན་ པར་སེམས་པ་ནི་གུས་པའི་སྦྱིན་པའོ།།རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་པ་འམ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ། །བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་གཉིས་དང་། ཐེ་ཚོམ་དེ་ཟད་པ་ཡོད་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་དེ། འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རྟགས་གཉིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གསུངས་པ་ལ།ངན་སོང་ནི་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དགས་དང་། དུད་འགྲོའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་བུད་མེད་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་མི་ཁོམ་པ་ལྷག་མ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །འདི་ནི་མི་ཁོམ་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་དག་དེ་ལ་རྟགས་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་པ་ལ།བདག་ཉིད་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུ་ལ་གནས་ཤིང་། གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འཛུད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཞི་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་ཆོས་གང་དང་གང་ཤེས་པ་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་གཞན་དག་ལའོ། ། འདི་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་སླད་དུ་སྟེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་དུ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཞན་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི དེ་དག་ལ་རྟགས་ལྔ་པའོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་དྲུག་པའོ། །བྱམས་ལུས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཕན་པའི་ ཚིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ།ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བྱམས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བདུན་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་འདོད་པ་ལྔ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་།འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་དག་དང་མི་འགྲོགས་པ་ནི་མི་ལྡན་པའོ།

知一切唯是真如，即是从色等转回，这是在顺决择分位中的第一个不退转相。
又说"复次须菩提"等。"他人"即是此外道法。沙门即是出家众。恭敬观即是以敬意而观。
若问观何？说"此等"等。了知即是世间智。见即是出世间智。欲施即是恭敬布施。依止即是依靠或皈依。
若于谛和三宝的疑惑、犹豫已尽，则不作这一切。这是疑惑已尽，是他们的第二相。
"须菩提，此亦"等中所说，恶趣即是地狱、饿鬼、畜生。女人之事即是女性身。这也是表示其余非暇。这是非暇已尽，是他们的第三相。
又说"复次须菩提"等。自住十善，也令他人入住教导，这是他们的第四相。
"须菩提复次"等所说，了知诸法即是契经等。布施即是对他人。"愿此等得利益安乐"即是为彼等利益安乐，这是共同智慧因。如法布施，其他布施、持戒等亦复如是。这是依他施等，是他们的第五相。
又"复次须菩提"等乃至"不迷惑"，即是于甚深义无疑等，是他们的第六相。
"慈身等"即是身等业，以"成就利益语"等来说明，为表示故。这是慈身等，是他们的第七相。
"不与五盖相应"中，盖即是贪五欲、害心、昏沉、睡眠、掉举、悔恨、疑惑。不与彼等相应即是不具足。

 །དེ་ནི་རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པ་སྟེ། དེ ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བརྒྱད་པའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་བག་ལ་ཉལ་འཇོམས་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བག་ལ་ཉལ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་དགུ་པའོ། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་ བཞིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཤེས་བཞིན་ནོ།།དེ་ནི་དེ་འགྲོ་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ་འགྲོ་བ་ནི་ཕར་འགྲོ་བའོ། །ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་འོང་བའོ། །བསླད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །ཐོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཐོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྱ་ ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བརྟགས་པར་ས་ལ་འགྲོ་བའོ།།དེ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་འཆག་པ་དང་། ལངས་པ་དང་འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་ནི་མི་གཡེང་བའོ། །འདི་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་པའོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱོན་ཉུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་པ་ལ།ཤིག་དང་ལྡན་པས་ན་ཤིག་ཅན་ནོ། །གཙང་གདང་བ་ནི་གཙང་གདང་བའོ། །གནོད་པ་ནི་ནད་དོ། །སྐྱོན་ནི་འཚེ་བའོ། །འདི་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་གཅིག་པའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ།འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་བཟའ་བའི་དོན་དུའོ། །མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འདི་ནི་ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་གཉིས་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།སེམས་ལ་བྱ་བ་ཉུང་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་གྱ་གྱུ་ནི་གྱ་གྱུ་ཉིད་དོ། །གང་སྐྱོན་སྦེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཡོའོ། །གང་གཞན་སླུ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོན་པོའོ། །གཞན་སླུ་བའི་ཕྱིར་དོན་དུ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་རྒྱུའོ། །དེ་དག་སྤངས་ པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ཉིད་དང་།སེམས་གཡོ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཡོན་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སེམས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།འདིར་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཉིད་བཀག་པས་སྦྱངས་པ་ལེན་པ་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་ཏེ། འདི་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་བཞི་པའོ།

说"彼将减少昏沉、睡眠"等，这仅是为了表示而已。这是不与五盖相应，是他们的第八相。
如同一切所有那样，断除与嗔恚相关的随眠即是断除一切随眠，故说"将无随眠"等。这是他们的第九相。
"正念与正知"即是与正念相应的正知。以"行走"等来说明：行走即是往前走，返回即是回来，放逸即是散乱，不阻碍或阻碍即是因为散乱。轻率即是不观察而行走。这仅是表示而已，行、立、坐、卧皆不散乱。这是正念与正知，是他们的第十相。
从"复次须菩提"至"少有过患"所说：有虱故称有虱。不净即是不净。损害即是病。过患即是伤害。这是衣等清净，是他们的第十一相。
从"其他众生"至"殊胜"所说：生起即是生，为食故。殊胜即是特别殊胜。这是身上不生虫，是他们的第十二相。
从"随着"至"应当受持"所说：心少事务即是因为少欲及不散乱。心诡诈即是诡诈性。隐藏过失即是谄。欺骗他人即是曲。为欺骗他人而显示无实德即是诈。断除彼等即是依次为心无诡诈性、心无谄性、心无曲性、心无诈性。其余易解。这是心无诡诈，是他们的第十三相。
又说"复次须菩提"等：此中遮止贪著利养等，也表示受持头陀行。这是真实受持头陀功德，是他们的第十四相。

 །ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་མང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེར་སྣ་བཟུང་བས་ནི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་སེར་སྣ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅོ་ལྔ་པའོ། །ཆོས་ཟབ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གསུངས་པ་ལ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ།འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་དྲུག་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་གསུངས་པ་ལ། ཕྱིར་བཤགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་དང་སྡིག་པ་བཤགས་ པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།སོ་སོར་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པས་བསྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ཤིག་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཏང་བ་ཡོད་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་བདུད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་ དམྱལ་ཚོལ་བའང་རྟོགས་པར་སླའོ།།འདི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བ་ཚོལ་བ་སྟེ་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅུ་བདུན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་སོ་སོར་ བཤགས་པར་གྱིས་ཤིག་པ་ནི་སོ་སོ་སོ་སོར་ཅིག་པའོ།།གང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ཤིག་།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྨྲས་པ་ནི་སྙན་དངགས་མཁན་ནོ། །དེའི་ལས་ནི་སྙན་དངགས་སོ། །ཕྱིར་མི་ ལྡོག་པའི་ཁམས་ནི་རང་བཞིན་ནོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་པ་སྟེ་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཁྱོད་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཟད་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཏེ། འདི་ཉིད་དུ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའམ།ཡང་ན་ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་མི་འཁྲུགས་མི་གཡོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

"不多嫉妒与悭吝"，以悭吝为例表示六波罗蜜多的违品。这是无悭吝等，是他们的第十五相。
从"深法"等至"应当受持"所说：修习即是正确修习。随顺法性而行一切，这是随顺法性而行，是他们的第十六相。
从"复次须菩提"至"应当了知为不退转"所说："应当忏悔"即是应当忏悔罪业。"应当各别舍弃"即是以各别决定而应当完全舍弃。"如是作已"即是若有舍弃菩提心。"如是"即是魔如是说时。其余易解。为众生故求地狱也易解。这是为众生故求地狱，是他们的第十七相。
从"复次须菩提"至"应当了知为不退转"所说：以般若波罗蜜多等各别忏悔即是各各别别。所执持的心、菩提心及波罗蜜多，应当舍弃这些。说种种不真实即是诗人。其业即是诗。不退转界即是自性。不退转是有法，应与下文相连。其余易解。这是不为他所引，是他们的第十八相。
从"复次须菩提"至"应当受持"所说：以"行于轮回"等显示菩萨道。以"汝于此"等执取声闻等道。"将不成就"即是寿命尽。"即"字表示分别，将解释"于此"等，或者是"呜呼"等。"心不动摇"即是因为知是魔所说。

 །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་ བཅུ་དགུ་པའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། འབྲལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཏོང་བའོ། །དེའི་དོན་གྱི་ཚིག་དག་ནི་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །ཐོས་ནས་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་ ཉམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ།མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ། ཐེག་ པ་དམན་པ་ལས་གུད་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྣམས་སོ། །ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཤེས་ན་གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱིས་བསྔགས་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་རྟགས་ཉི་ཤུ་པའོ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང་། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་།ཅེས་བྱ་ བ་ནི་མཇུག་ཡིན་ཏེ།དྲོད་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པ་གང་རྟགས་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་གིས་མཚོན་པ་དེ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་དང་། ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གོ།

因此这是了知显示其他道路的魔为魔，是他们的第十九相。
从"若"至"应当受持"所说：分离即是舍弃大乘。其义之语即是分离之语。"从他"即是从魔等。与"闻已心不退失"相连，即是"不动"之义。从何处不动？从法性，法性即是法性。大乘即是行持。从彼不退转即是不会背离。不变异即是颠倒，意思是不会偏离小乘。"彼等"即是分离之语。"若"字表示因由，因为知道魔业故"非处"，应与下文相连。"如是"即是佛所赞叹。其余易解。这是佛所欢喜之行，是他们的第二十相。
以此二十相，
安住于暖位，
及顶忍法顶，
不退转菩提。
这是结语，即安住于暖等顺决择分，由此二十相所表征者，是不退转于圆满菩提，这就是不退转之义。
关于安住见道，论中说：
"见道中忍智，
十六刹那中，
应知菩萨之，
不退转相状。"
这是什么呢？即是忍刹那和智刹那十六。

 །བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། གཟུགས སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་།།སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །རྣམ་ལོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་ལ་སྤྱོད་པ་ཐབས་མཁས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་དང་། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ ཉིད་དང་།།ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་དང་། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ས་གསུམ་ལ་ནི་ གནས་པ་དང་།།ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་མི་སྐྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་མི་སྐྱེད་པ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡོད་པ་ཞེས འབྲུ་མང་པོ་པར་བྱའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་ཏེ་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། མོས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ།།ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་པའོ། །བྲལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལའོ། ། སེམས་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་བརྟན་པའོ། །འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྟགས་ཏེ་གཉིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་རྣམ་པར ལྡོག་སྟེ།དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་ཏེ་གསུམ་པའོ། །དེ་དག་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདི་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་འདོད་པར་སྐྱེད་པའི་བགེགས་ཉམ་ཆུང་ བར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་བཞི་པའོ།

十六是什么呢？
色等想的转变，
心坚固小乘中，
远离禅定等之，
支分悉皆尽，
身心轻安性，
善巧行欲乐，
恒时梵行性，
活命清净性，
蕴等诸障碍，
资粮及根等，
战斗与悭等，
加行随加行，
各别遮止住，
法尘许不见，
自地决定性，
安住于三地，
为法舍生命。
如是十六刹那，
是具慧见道住，
不退转之相。
又说："善现"乃至"应知为不退转"中说：现前造作即是生起之义。"彼法亦"即是色等，"不见"等。此中即是缘现前造作。即是不生，应当广说为"此中有不生智忍"。从色等想转变，这是见道苦法智忍之第一相。
又从"复次善现"至"应当受持"中说：退转胜解即是离开胜解。"将知"即是以出世间智。烦恼即是衰损。分离即是离开菩提心。"于彼"即是于正等菩提。心坚固即是于正等菩提心坚固。这是见道苦法智之第二相。
从"善现复次"至"当知"中说：这是从小乘中转变，是见道苦随智忍之第三相。
从"若彼等欲"至"应知"中说：这是禅定等支分悉皆穷尽，即是减弱欲界生起之障碍，是见道苦随智之第四相。

 །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དྲན་བཞིན་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདིར་མིང་ལ་ཆེད་ཆེར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་འགྲོ་འམ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལུས་ཡང་བ་ཉིད་དོ།།དེ་གཉི་ག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་ཏེ་ལྔ་པའོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཁྱིམ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། །ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཐབས་ཏེ། ། ཐབས་དེ་དང་ལྡན་པས་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྟགས་ཏེ་དྲུག་པའོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཡིད་བདེ་བ་ལྷག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ།།བདེ་བ་ལྷག་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་མེད་པ་ལྟར་རྟག་ཏུ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའོ། །མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པས་འཚོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་། རིགས་ པ་མ་ཡིན་པས་མི་བྱེད་པའོ།།ཇི་ལྟར་འཚོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཆོས་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །གནོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བདུན་གྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་ ཚིག་བཅུ་དྲུག་གོ།།འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་ཏེ་བདུན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་སྔགས་ཀྱི་རིགས་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་ལྷ་ ཕོ་རྣམས་ཀྱིའོ།།རྩི་ནི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་མཐའ་འོ། །ལྷ་མོའི་སྔགས་ནི་རིག་སྔགས་སོ། །སྨན་ནི་སྨན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་། རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །རྩོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྩོད་པའོ། །རྒོལ་བ་ནི་ངག་གི་ལས་སོ། །འདི་ནི་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ པ་སྟེ།དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་ཏེ་བརྒྱད་པའོ། །དགུ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལས། །ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་དང་། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། ། སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་གནས་པའོ།

从"复次善现"至"正念而行"中说：此处"不执著名号"表示心轻安性。"彼行走"等表示身轻安性。这两者是见道集法智忍之第五相。
从"若彼在家"至"受用"中说：如是如说之想即是方便，具足彼方便而受用欲乐，这是见道集法智之第六相。
从"五欲功德"至"应当受持"中说：因增上生喜故为喜之自性，因增上生乐故为乐之自性。"不追求"即如无色界无贪著般恒时不追求。"不以平等不平等活命"即不以正当非正当方式活命。若问如何活命？说"唯法"。损害即是苦。五顺解脱分、四顺抉择分、见道七刹那，以及"胜士"等十六句。这是恒时梵行性，是见道集随智忍之第七相。
从"复次善现"至"应当受持"中说：咒类即是咒之差别，即男性诸天之咒。药即是果实成熟之究竟。女天咒即是明咒。药即是药物。等字包含机关及续部等。争论即是身之争论。诤论即是语之业。这是活命清净性，是见道集随智之第八相。
关于第九等五刹那，论中说：
"蕴等诸障碍，
资粮及根等，
战斗与悭等，
加行随加行，
各别遮止住。"
加行即是有执著之现前成办。随加行即是入于无执著。住于彼即是安住于彼等。

 །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ འཛིན་དེ་བཀག་པའོ།།མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་དང་། འབྲེལ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ཡང་གནས་པའོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོའོ། །བར་ཆད་བྱེད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །ཚོགས་ནི་གསུམ་པའོ། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་འགྱེད་པ་ནི་བཞི་པའོ། །སེར་སྣ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ལྔ་པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་བཞི་ནི། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མ་བྲལ་བར་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། དེ་དག་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་དང་ལྷན་ ཅིག་སྦྱོར་བ་སྟེ།རྗེས་སུའི་སྒྲ་ནི་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཐར་པ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་དམན་པ་ཉིད་དམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། འདི་ལས་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འོས་ན་འདུ་འཛིའི་གཏམ་ལ་དགའ་བ་སྟེ། གཏམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་མེད་དེ་གཏམ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏམ་མོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པའི་རྒྱལ་པོའོ།།དེ་ཉིད་གཏམ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་གཏམ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏམ་མོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་གྱི་དོན་ཅི་རིགས་པར་འདིར་ཡང་སྦྱར་རོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ དང་།བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་ཏེ་དགུ་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་ནི་རྐུན་པོ་སྟེ། དགེ་བའི་ནོར་འཕྲོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྟགས་ཏེ་བཅུ་པའོ། །དགེ་བའི་ ཆོས་ནི་ཚོགས་ཏེ་ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་ཏེ་བཅུ་གཅིག་པའོ། །དམག་དེས་མི་མཐུན་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འཐབ་མོའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཐབ་པ་ཡོད་ན་འགོག་པ་འཐོབ་སྟེ། འགོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ གྲོལ་བའོ།།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་གནས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ལོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
遮止具有彼等之禅定。"非"字是否定相关之义，这也是住。蕴等是事物。障碍是第二。资粮是第三。根等战斗是第四。悭等是第五。
其中首先四者，从"复次善现"至"未离而住"中说：于"彼等蕴"等，加行与随加行即是加行与随加行。与彼随加行即是与彼一起加行，"随"字表示一起之义。与"彼不住"相连。此处解脱，如《般若波罗蜜多》中说："住于空性，于任何法皆不见有下劣或殊胜。"
此中以二句所说：于烦恼分中应无烦恼而喜好聚谈，因为是言谈之境故喜好聚集。彼即无有，因仅是言谈故为言说。余如前。因为殊胜故为断烦恼之王。彼即是言说，因非现前所作故仅是言说。此中言说之义亦当如理配合。
远离住于蕴等加行与随加行，这是见道灭法智忍之第九相。五盖是盗贼，因夺取善法财故。余如前。这是见道灭法智之第十相。
善法是资粮，余如前。这是见道灭随智忍之第十一相。军队即是违品损害之战斗。余如前。有战斗则得灭，灭即是涅槃解脱。彼复何者？即是身、处、受用显现之诸识转依。

 །དེ་བས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི། །གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་འཁོར་དང་། རྒྱལ་ པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བའམ།དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་ལུས་ནི་གྲོང་སྟེ། དབང་པོའི་གྲོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །དབང་པོ་དྲུག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲོང་རྡལ་ནི་ལོངས་ སྤྱོད་དེ་ཡུལ་ལྔའོ།།ལྗོངས་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་ཡོད་ན་ཐར་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བདག་གི་གཏམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས།བློན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་མན་ཆད་གཏམ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཅི་རིགས་པར་བདག་གི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གནས་པར་མི་བྱ་ན། འོ་ ན་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ་ཞེ་ན།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གནས་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པས་སོ། །འདི་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་ སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།བསྟན་བཅོས་ལས། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་སྤྱོད་ན། སེར་སྣའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན་འཆལ་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་།རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་འདིར་ནི་དེ་དག་འཐབ་མོ་དང་། མཚང་འདྲུ་བ་དང་། རྩོད་པ་དང་རྒོལ་བའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེར་སྣ་ལ་ སོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་འཐབ་མོའོ།།མཚང་འདྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་གཉི་ག་ལ་ཡང་སེམས་ལ་སྟོབས་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་རྩོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
因此，于身等无分别的村、城、镇、地区、地方及王宫眷属之言谈加行中不应精进而住。其中，眼等五根之身是村，因为是诸根之村故。因为是身之所依故，住处是城。因为是六根所了知故，镇是受用，即五境。地区等是住处之差别。
若有我与我所分别穷尽则为解脱，因此依我分别而说"我之言谈"等。依我所分别而说"大臣"等。此下三种言谈，应当如理了知我所分别、受用分别及住处分别。
若不如是而住，那应当如何而住呢？说"若异"等，即应当观察般若波罗蜜多之言谈。余如前。意为应当住于一切法性平等之加行与随加行中。
"具一切智相应作意"即是与菩提心相应。这是远离具足根境言谈加行与随加行之住，是见道灭随智之第十二相。
论中说："悭等"，如《般若波罗蜜多》中说："行布施波罗蜜多时，不住于悭吝言谈加行与随加行"，即说"行般若波罗蜜多时，不住于邪慧言谈加行与随加行"。
此处说"不住于斗争、诽谤、争论、辩驳言谈加行与随加行"。悭等是违品故为斗争。诽谤等是对治品故为布施等。当此二者于心中势力相等时即为争论。

 །གང་གི་ཚེ་གཉེན་པོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམ་ ཆུང་བར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་རྒོལ་བའོ།།རྩོད་པ་དང་། རྒོལ་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་གཏམ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས་པའོ། །མི་འབྱེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་སོ། །འབྱེད་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ པས་སོ།།ཆོས་སྨྲ་ཞིང་མཛའ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟགས་ཏེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལུང་མ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ པ་ལ།འདིས་ནི་ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། རང་གིས་ལ་ངེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གསུངས་ཏེ། དེས་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དེ་ནི་རང་གི་ས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གམ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། ཐེ་ཚོམ་ནི་སོམ་ཉིའོ། །ཡང་དག་པར་ཞུམ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་མེད་པའོ།།མཚམས་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚམས་མེད་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔའོ། །གསལ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་བའོ། །གནོད་པ་ནི་ཉམ་ཆུང་བར་བྱས་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ནི་བདག་ཉིད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །མི་ འཕྲོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲི་བའོ།།འདི་ནི་རང་གི་ས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཞིང་ངེས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་རྟགས་ཏེ་བཅུ་བཞི་པའོ། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གནས་གསུམ་ནི་ས་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ལྷག་པར་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལའོ། །འདི ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འོག་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ ནའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའོ། །ཡོད་པ་ལས་ན་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ས་གསུམ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་བཅོ་ལྔ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། བདག་གི་ལུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
当对治力使违品衰弱时即为辩驳。争论与辩驳本身也是言谈，因为是分别故，于其加行与随加行中不应精进而住。不分别是因为了知平等性。分别是因为种种分别。
从"说法欲结交"到"应当摄受"易于理解。这是见道法智忍之第十三相。
关于从"复次须菩提"到"应知是无记"所说：此说"法无微尘可得，于自地决定"之义。彼不见法有微尘许真实，因为于自地是否退转无有怀疑，怀疑即疑惑。"真实怯弱"即无勇悦。
关于"无间心"，无间即五无间。明了是完全舍弃。损害是使衰弱。不退转心即自身决定不退转。不夺即不为他所引。这表明并确定于自地不退转，是见道法智之第十四相。
三地住处、魔业、非如来语异、自当成正等正觉，三处即三地。对此殊胜决定，从"若"至"应知"所说：此中"于此"即今生。"此非如来"如前。"彼"字应与下文"如是"相连。"非余"即以义理必定证得无上正等正觉。佛加持即佛之化现。"有"即是真实义。这是住于三地，是见道随智之第十五相。
从"复次须菩提"至品终所说：舍自身即舍命等。

 །སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཆི་བའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་འདོར་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་བདག་དང་གཞན་ཡོངས་སུ་གཟུང བའི་ཕྱིར།སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ཡང་མཚོན་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ་སྟེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་རྟགས་བཅུ་དྲུག་པའོ། །འདི་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ ལམ་གནས་ཀྱི།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་དང་། རྟགས་དང་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་ དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གང་གི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནས། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཉི ག་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །ཇི་ ཞིག་ངོ་མཚར་བ་ཡིན་ཞེ་ན་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།།ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ནི་ཚོགས་ཏེ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་སུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབད་པས་ཐོབ་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་མཆིས་པའོ། །གྲངས་ ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའོ། །གྲངས་ལས་འདས་པས་མཐའ་ཡས་པའོ། །མཆོག་ ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་མུ་མེད་པའོ།།མི་འཕྲོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
舍命即死亡。佛世尊所说之法即正法，即空性。有些愚痴之人舍弃它。为摄受自他而舍命者，如同对佛欢喜恭敬一样对法亦然，因为了知如来是法身，因为见自身即是佛性。"于声闻说法亦"是举例，菩萨与天等亦然。其余易于理解。这是为法而舍命，是见道道随智之第十六相。
"如是十六刹那，是具慧住见道，不退转之相"是总结。显示不退转之行相、标志与征相的品即为此品。《八千颂般若波罗蜜多难解》中阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》第十七品。
已说明顺决择分与见道之不退转相及数量差别后，修道甚深故二者皆不能说，因此论中说"修道甚深"。关于从"世尊"至"声闻缘觉不能夺"所说：世尊希有是一句。何为希有？说"大功德"等。大功德即资粮，因为极为甚深，经二无数劫不间断精进而得。因其殊胜不可知故"无量"。因数量不可知故"无边"。"菩萨摩诃萨"即住修道不退转者。"不退转"即住修道。超越数量故"无际"。最为广大故"无限"。"不夺"即正智声闻缘觉亦不能取。这是修道甚深。

 །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། སྤྱོད་པ་ནི་ནུས་པའོ། །སྟོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།དེ་ལས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ནའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁོ་ན་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གནས་ཤེས་པའི་འོག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཟབ་མོ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟློས་པའི་དོན་ཏེ། གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེའི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། བརྩམས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་སྟོན་པའོ། །ཤེས་པར་བྱ་བར འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་པའོ།།འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའོ། །དེས་བསྟན་བཅོས་ལས། །ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་ བ་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཟབ་པ་ནི་ཟབ་པའི་དངོས་པོའི་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཟབ་མོར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ཟབ་པ་ནི་ཟབ་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེའི་དམིགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ ཟབ་པ་ཉིད་དེ།གང་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་ཡོད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་རིག་པས་མཚན་མ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་དེ་རིག་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སྲིད་པའི་དོན་དུ་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཉིད་མ་བྱུང་བ་སྟེ།དེ་དག་དེ་ལས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། །རྫས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་རིག་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཉིད་ནི་འགོག་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཡང་སྲིད་པ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། །དེའི་བག་ཆགས་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
关于"须菩提白言"等所说：行为即能力。虽说也不会成为众生之利，如是思维。对此说什么呢？说"为彼故"等。"彼"依次配合，因此应在了知处之后观察。"甚深甚"是重复之义。"处"即修道所缘，即具般若波罗蜜多，意为其所依。"说"即应说。这是须菩提的请问。
"如是说已"等，"开始"即初说。"欲知"即欲修习修道。这是世尊的允许。因此论中说："甚深空性等，彼深离增益，诽谤二边际。"其甚深是甚深之事，因为彼成为甚深，即是空性、无相等道之所缘甚深，意为"甚"。其所缘即空性等，空性等亦是甚深性，即离增益边际与诽谤边际。
为显示世尊允许，说"须菩提甚"等。如所显现的一切法皆无，如实存在的真如即是空性。彼即无相，因为通达彼故遮止相。彼即无愿，因为通达彼故于三界无愿。彼即无为，因为彼等不为轮回而造业故。彼即无生，因为彼等不从彼生故。彼即不生，因为了知无自性生故。彼即无实，因为无实体故。彼即离贪，因为通达彼故不生烦恼随眠故。彼即灭，因为灭彼等后有故。彼即涅槃，因为灭其习气故。彼即成无，因为彼等有漏蕴已坏故。

 །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟུར་གྱིས་ཞུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱིས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟབ་ཅེ་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲིས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་སྟེ།བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་ དགའ་སྟེ།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞིབ་མོར་བྱ་བ་ནི་མཁས་ཤིང་རིག་པས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་དོ།།འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་། །མཇལ་དང་ངེས་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ སོ།།ཡང་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དང་། མཇལ་བ་དང་། ངེས་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དམིགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། མཐོང་བའི་ ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པར་འདོད་དེ་དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ། །འདིར་མདོ་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
这是关于空性等。"须菩提白言"是含蓄请问之义。"法"即空性等诸法。"一切法"即蕴、界等。若问凡夫所取的色等如何甚深，自问即"须菩提，云何色甚深"等。"须菩提，如其真如"是回答。若问是何者之真如，则说"于彼"等。为明了故说"须菩提，于何"等。"于何"即于有色等真如，非异于所观察的色等。这是色等的甚深性。"法"即空性等诸法。
以正说欢喜，须菩提白言："世尊稀有"等。"细致"即善巧通达。说涅槃是因为住于修道故，不退转者一切分别不现故。彼等违背色等是因为胜义中显现故。其中涅槃即是解脱于色等增益边际。违背色等即是解脱于色等诽谤边际。这是空性等的甚深性。
此后论中说："决择分与见，道及修道中，数数思维及，会遇决定观，修道。""数数"即相续。因此，具相续的思维、会遇、决定观察之自性即是修道。所缘即空性等，空性等是决择分、见道及修道之所依。
若问修道如何是境，因其相续故，承许修道是相续，其中前者是境，后者是有境，故无相违。此处经文为"世尊告曰"等，"如是"即如所说空性等。

 །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། འདིའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་འདི་དག་སེམས་པར་འགྱུར་ངེས་པར་རྟོག་ པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱས་པས་སོ། །བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇལ་བས་ཞི་གནས་བསྐྱེད་པས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ངེས་པར་རྟོག་པས་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པས་སོ།།བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཐོས་པས་སོ། །བསྟན་པ་ནི་དོན་ཐོས་པ་ལས་སོ། །བསྟན་པ་ནི་གསལ་བ་བསྒྲགས་པས་སོ། །རིགས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་ པ་ནི་དེ་དག་ལས་སོ་སོར་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པའོ།།འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་ཚད་མས་གང་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། མེ་ཉིད་ནི་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆུ་ཉིད་ནི་གཤེར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། འདི་དག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། མི་གཡེང་བར་གུས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཞི་གནས་རྣམ་པ་དགུས་སེམས་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇམ་པའོ། །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རབ ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་།ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་ཤེས་པ་ནི། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི ལམ་དེ་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུའོ།

以下是完整的中文直译：
"具有如是般若波罗蜜多"是指获得分别的彼岸，即般若波罗蜜多，意为见道、修道和顺决择分三者。其中，具有如是般若波罗蜜多是关联，即"此之基础"之义。与"彼等当思维、当决定观察"相连。
若问如何，故说"如是我"等。"应住"即是专注一心。"应学"即以会遇生起止观。"应成就"即以决定观察生起胜观。"开示"即由闻教法。"开示"是由闻义理。"开示"是由明白宣说。
理有四种：观待理是依一切因生果。作用理是从彼等各别生起果之差别。证成理是以量成立诸义。法尔理是自性决定诸法，如火性是能烧，水性是能湿等。
以此等于三昧所缘结跏趺坐，不散乱恭敬及常行即是思维。于彼以九种止令心平等即是柔和。法之分别、常时分别、极分别、遍思维、遍观察所入之四种胜观即是决定观察。
其中，了知五蕴等一切所有即是分别。知晓一切如实是空性等即是极分别。以具慧无分别心作为标帜即是遍思维。决定观察即是遍观察，此即是修道之自性。
"以相分为九种"是说彼修道以相之分类成为九种。"复"字表示顺品亦有九种。

 །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། དེས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ལམ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མི མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་ནི་མི་མཐུན་པར་འགག་པར་འགྱུར་རོ།།ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ནས། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་དུའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཅི་རིགས་པར་དྲི་མ་རགས་པར་སྔར་ བསལ་ནས།ཕྱི་ནས་ཕྲ་བ་སེལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ལྔ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་ནས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྔའི་བར་ གྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ནས་གཉིས་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ནས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིམ་པས་སོ། །བསྒྲུབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །ཉེ་བར་སེམས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ གིས་སོ།།ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་དག་གིས་སོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པས་སོ། །འབད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་བརྩོན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲིས་པ་ནི་ལས་ཅི་ཙམ་ ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དང་པོའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མཛེས་པའོ། །གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །དབང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པའོ། །འཁོར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་འབྱུང་ བ་ལའོ།།འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་ལའོ། །རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ནི་མ་འོངས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང་། ཇི་ ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་དང་བསྟན་པའོ།།སློབ་པ་ནི་ཞི་གནས་ལའོ། །རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །ཉེ་བར་སེམས་པ་ནི་གཉི་གས་སོ།

以下是完整的中文直译：
若问如何，故说："小中及大等，以小小等分。"即小小、小中、小大、中小、中中、中大、大小、大中、大大，因此不顺品亦有九种。
其中，道之种类随顺而生。彼等违品则不相顺而灭，从大大、大中乃至小小。彼违品亦是修道所断，即烦恼分别。如其所应，先除粗垢，后除细垢。
心亦如是。其中第一以"如是"等宣说。第二以"如是"等显示。其后五者以五个"复次"乃至"极多增长"等五者宣说。其后二者从一个"复次"直至"须菩提白言"宣说。
"如是"即如前所说次第。"修习时"即以止。"思维时"即以观。"遍思维"即以二者。"善加行"即以止等。"精进"即勤于胜观。"勤修"即勤于二者。
世尊自问即"作几许事"。自答即"譬如"等。成为初义即庄严。"为他所摄"即他所控制。"无自在"即无能力。"于轮回"即生起相续。"舍离"即断除。"背向"即因未来不生。"出离"即出离前际与后际。"如所说"即如前。"如所说及如所开示"即说与示。"学习"即于止。"观察"即以观。"思维"即以二者。

 །དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ལས་གཅིག་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉེས་པ་གང་ དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རྣམ་པར་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་བཞིན་ནོ། །ལས་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྐལ་པ་ཤིན་ ཏུ་མང་པོའི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །འདི་ཉིད་ ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོས་ཁྱད་དུ་འཕགས་སོ།།གང་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ངོ་། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་གཏོང་བའོ། །རབ་ཏུ་འགོད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའོ།།འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གནས་པའོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ནི་ རྟོགས་སླའོ།།གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུའོ། །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་ སྦྱིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་།བསྔོས་ནས་ཡང་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ངོ་། །གང་ཡང་དེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ དང་མ་བྲལ་བའོ།།འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ།

以下是完整的中文直译：
如是修习瑜伽即入于修习。仅此表示一事。第二从"何等过失"至"永断"所说，此为修道小小品。
关于所说"须菩提如是"等，"如是"即如刚说。"几许事"等即至极多劫终竟，及断除退失正等菩提之过失。从"何等菩萨"至"殊胜"说明差别。"是故"即由布施。此殊胜即以多福德殊胜。
若问何故，故说"此"等。此为修道小中品。
又说"复次须菩提"等，布施即舍施。"善安置"即心无执著。此为修道小大品。
又"复次须菩提"等，作意即安住。此为修道中小品。
又"复次须菩提"等二者易解。
又"复次须菩提"等，彼法施亦以般若波罗蜜多所说回向而回向。此为修道大小品。
"须菩提复次"等，彼法施以般若波罗蜜多所说回向而回向已，复于内修习正定瑜伽。此为修道大中品。
又彼内正定即不离般若波罗蜜多。此为修道大大品。

 །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། འདིར་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་མང་དུ་གསུངས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱི་དྲི་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་བ་ཡང་རྟོག་པ་ཆེས་མང་ངོ་ཞེས་གསུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། འདིར་བསྒོམ་ པའི་ལམ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་སྟེ།བྱིས་པས་མི་ཤེས་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །ཁོ་ན་ནི་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་ཏུ་སྣང་བ་ནི་སྣང་བའོ། །མི་སྣང་བ་ལས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྣང་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་དག་ ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།།བདག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསོག་གོ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསོབ་བོ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་བསྐྱེད་པ་དྲིས་པའི་ ལན་ནོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་བྱེ་བྲག་གོ། །རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་གཉི་ག་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རགས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པའོ། །གྲངས་ནི་བགྲང་བའོ། །ཟད་ པར་མི་ནུས་པ་ནི་མི་ཟད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཟུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །ལྷག་མའི་ཚིག་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཚིག་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ།།ཆོས་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྗོད་པ་ནི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཆ་ཡིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཐ་དད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་ནི་བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བསྟན་པ་ནི་འདིས་བསྟན་པས་ན་བསྟན་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེའོ། །དེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིན་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གྲངས་མེད ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས།།དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་དེ་དག་ཐུགས་བརྩེ་བའི། །རྒྱུ་མཐུན་གྱུར་པར་ཐུབ་པ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་བཟོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
关于所说"须菩提白言"，此处多次说"生多福德"，因此须菩提之问：造作即是分别，如是福德造作亦是分别，故多福德亦是多分别，将如是说耶？世尊答曰：从"须菩提"至"生无量"。
此中修道无如实相故空，凡夫不知即空，唯是实性。如是"显现"者，极显现即显现。从不显现而成显现即显现，此为"极显现"之义。如是下文亦当观察。
因无主故虚。因非所取故空。因无执故无实质。"如是"即实质等。余易解。此为对"生无量福德"之问答。
关于"须菩提白言"等，差别即区分。分别即差异即区分。为分别彼等义故摄受二者。"无量"即遮遣粗相。数即计数。不能尽即无尽。
"世尊若色"等易解。余语即语支分，即主要语词之义。"无尽"即如虚空。"无量"亦即如虚空。"彼等法"即无尽、无量、空性、无相等。说即如声亦种种。如是虽一义而以分位差别分别，此为密意。
故此说"显示成就"，显示即由此显示故为显示，即悲心。彼成就即随顺因。亦是显示亦是成就故为显示成就。此中论说："无量等诸显示，胜义中不应理，世俗彼等大悲，随顺因佛许可。"不应理即不合理。

 །དེ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་རྒོལ་བའི་ལན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས། ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་རུང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ཉམས་པ་དང་། འཕེལ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནས ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ་དེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ།།དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་འདོད་པའི་དོན་ དུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ།།གཞན་དུ་ན་དེའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་བྱང་ཆུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲིས་སོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་རབ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུན་མི་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུའོ། །མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །འདིར བསྟན་བཅོས་ལས།བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ། །འདི་ཉིད་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་དང་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་ལེའུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅཝ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ།སེམས་སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མ་དེ་དག་དང་། བྱང་ཆུབ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཚང་ཡང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་མར་མེའི་དཔེས་ལན་བཏབ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
这是对无量等显示的诤论之答。关于从"须菩提白言"至"然而"所说：不可说者，因非其境界故。般若波罗蜜义即空性相。此中论说："于不可说事，损减与增长不应，以所谓修道，何损复何得？"此即不可说中无损减增长之事。
若问："如何证得菩提？"故从"然而"至品终所说：彼布施行施且作意彼等与发心彼等，即由何行施。"彼等善根"即具彼等发心者。如何是菩提，如是彼回向所愿。否则，以彼回向不能证菩提。如是下文亦当配合。
关于所说"无上正等正觉"，故以"尔时世尊"等问。世尊答曰："须菩提，此无上正等正觉即如是"等。相续不断即反复。多即恒常。"如是"等为结语。
此中论说："如何是菩提，如是此成就所愿，菩提即如是相，彼亦许为彼相。"彼与彼即修道。主要显示空性品即空性品。
《圣八千般若波罗蜜多难解》中，由阿阇黎宝源寂造《最胜心要》第十八品。
从"尔时于世尊"至"当成"所说：因前心与后心彼等与菩提无关联故，此为诤论。从"作是语已"至"亦当成佛"，以灯喻作答。

 །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར།།རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་རྒོལ་བའོ། །མར་མེའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ནི་ལན་བཏབ་པའོ། །དེ་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འབའ་ཞིག་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པར་བསྟན་ནས།གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཟབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་མེད་དང་། ། ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཟབ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཟབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། སེམས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ ཏུ་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་དོ།།འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཟད་པའི་ཕྱིར་འགག་པའོ། །མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ཟད་པའོ། །སེམས་གང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ མེད་པ་སྟེ།འཁྲུལ་པ་ཆད་པས་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་འགག་པ་ཞེས་དགོངས་སོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པས་འགག་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །སེམས་གང་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་གང་གསུངས་པའོ། །གང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པར་གང་བསྟན་པའོ། །གང་འགག་པའི་ཆོས་ཞེས འདིར་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་དེ་བཟླས་པར་འགྱུར་བའོ།།གང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ། །མ་བྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནས་སོ། །ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པའི་འགོག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པའོ།།ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་འགག་པ་ཟབ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
此中论说："以前心证菩提，不应理，以后心亦非。"此为诤论。以灯喻方式，配合"证菩提"。此为答复。
其后论说："甚深法性八种相，配合称为菩提。"第十八品中唯显如是相之菩提后，任何菩提相及眷属即八种甚深。
若问："如何为八种？"说道："生灭与如是，所知及能知，境界无二相，方便善巧深。"无二与方便善巧是以合一对举而分。
故从"作是语已"至"此缘起甚深"，是须菩提显示甚深之处。"其他"即非彼等。从"作是语已"至"方便善巧"，说八种甚深：
"何心"即非真实遍计执迷乱自性。"灭"即因相续尽故灭。"非"即非义，因迷乱因二取执尽故。此为生尽。"何心生"即无迷乱，意为因断迷乱故依心故心生。"有灭法"意为于刹那刹那。"灭"意为相续灭。"非"即自然生，因以愿等差别令无灭故。"何心未生"即所说生甚深。"有灭法"即刚说者。此中复说"有灭法"即重复。"何心"即心相续。"未生未灭法"即无始无终。"何法"即说涅槃之灭。"自性灭"即自然灭。"法性"即空性。此为灭甚深。

 །དེ་བཞིན་དུ་གནས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐེར་ཟུག་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་བརྟགས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་ རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གུད་ན་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཤེས་བྱ་ཟབ་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་ནི་རིག་པར་ བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པའོ། །ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལའོ། །ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་ལའོ། །མི་འཇུག་པ་ནི་མི་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུ་བར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་མི་སྣང་བའོ། །འདི་ནི་སྤྱོད་པ་ཟབ་པའོ། །མཚན་མ་ལ་ སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་འམ།གཉིས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་ལའོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། གཉིས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་མེད་པའོ། །མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མའོ། །མ་བསྒོམས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ སྤངས་པའོ།།མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཟབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ངོ་། །མཚན་མ་རྣམ་པར་བཤིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རབ་འབྱོར་ གྱིས་ལན་གསོལ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།མཚན་ཉིད་གང་ལགས་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་། གང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"如是住否"是说：虚空住多久，如是性是否将成为恒常？答"非"，因为是相续所观察。"如是性甚深"是说：因真实智慧极其微细。此为如是性甚深。
"如是性有心否"是说：因为是能知故是其所依。"非"是说：因为能知与所知不应有别。"彼心是如是性否"是说：因为是同一性相。"离如是性外有否"是说：因为性相各异。"非"是说：虽性相各异但是其自性。故虽是所取但非如是性，此为所知甚深。
"真实见否"是说：心之本性。"非"是说：因为非能取。正因如此，虽非能取但心是能了知，此为能知甚深。
"行甚深否"是说：于般若波罗蜜义。"遍行"是于所缘相。"不入"是不生。"无所行"是不显。此为行为甚深。
"行相否"是说：于二相或非二相。"非"是说：无二相及无非二相。"相"是说：二与非二之相。"未修否"是说：未断。"非"是说：已断。此为无二甚深。
"如何"是说：无论如何。"将破相"是说：意为未圆满一切佛法。须菩提答言："世尊"等，"于此"是说：于生中。若问为何，说"若"等，"成声闻"是说：不成正等菩提。"世尊"等是结语。"何相之相"是说：了知一切法相与法性相。

 །ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ནི་གོམས་པ་ཙམ་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་ པའི་ཟབ་པའོ།།དེ་ལ་ཟབ་པ་བརྒྱད་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་རྒྱང་རིང་བ་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ནི་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟབ་པ་བརྒྱད་བསྟན་ཏོ། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་བསྟན་ནས། སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ། སྲིད་པ་ཞི་བ་མི་རྟོག་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ་འདི་ནི་འཁོར་བ་དང་། འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ་། །ཡང དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་པར་དེར་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཙམ་སྟེ།འཁྲུལ་པ་ཟད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། གལ་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་མེད་ན་དེ་ལས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཁྱབ་པས་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་གཟུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་ལྡང་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་མོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཉིན་པར་དང་འདྲ་བ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉིན་པར་རོ།།དེ་གང་གི་ཚེ་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉིན་པར་ཁྱད་པར་དུ་གོམས་པར་གྱུར་ན། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཏེ། དེ་ནི་མདོ་ལས་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ འཕེལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དྲིས་སོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པའོ།།འདིར་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིར་རྨི་ལམ་གྱི་སྒྲས་ནི་རྨི་ལམ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །ཟད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཟད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་སྟེ།དེའི་འདུ་ཤེས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །ལོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བའོ། །སེམས་དང་སེམས་པ་དང་། བློ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
遍熟是仅作熟习。此为善巧方便甚深。其中八种甚深是离菩提远，余者是近，如是显示八种甚深。
显示不退转学众后，当说有为与寂灭平等性。故论中说："诸法如梦故，不分别有寂。"分别此是轮回、此是涅槃之差别，了知轮回与涅槃平等性是修道。因为彼等不可得故，见一切法如梦。
非真实遍计是轮回，彼中亦仅是迷乱。迷乱尽时岂非涅槃？当知彼等平等性时，若谓现前修道时正知一切法无我等，此于见道亦无，则较彼修道有何差别？
若谓由遍及故，应执彼为平等性智，彼亦不可得。出定智是迷乱，因如梦故是梦。修道之真实智慧如白昼故是白昼。何时具足？若于白昼特别熟习，则于梦中亦增长般若波罗蜜多。
此于经中从"尔时具寿舍利子"至"增长否"问。"须菩提说"至"增广"答。"无分别"是无分别差别，即无分别无差别。"熟习般若波罗蜜多"是熟习修道。此中是了知轮回与涅槃平等性。
"舍利子说"等中，此处以梦声说梦itself。"尽想"中，尽是涅槃，说为其想。真实义分别是分别。颠倒是妄分别。"如是"是如虚空，如如来。心、意、觉、分别是一义。"远离"是无自性。

།བློ་འཁྲུལ་པས་མེད་པ་ཉིད་ལ་མཚན་མར་བྱས་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའོ། །ལུས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་དོན་འདི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།།ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་བའོ། །མ་ཕམ་པ་ནི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཆོས་གང་ལན་ལྡོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །ལན་གླན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །ཆོས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གོ། ། ཆོས་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུའིའོ། །སྐྲག་པ་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྲག་པ་སྐྱེས་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྐྲག་པ་སྐྱེས་པ་ནི་དངང་བའོ། །སྐྲག་པ་དེ་རྒྱུན་སྐྱེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དངང་བའོ། །སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བག་ཆགས་སོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ ཡི།།ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྒོལ་བའི་ལན་ནོ། །ཞིང་དག་པ་བླ་ན་མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་ དག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིས།།སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གང་དུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ། དེ་དག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་གང་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། དག་པའི་འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་རོ། །གང་མ་དག་པ་དེ་ནི་གཅན་གཟན་དང་། ཆོམ་ རྐུན་ལ་སོགས་པའོ།།གང་དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ་ནི་གཅན་གཟན་གྱི་དགོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སངས་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདི་དག་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ།།འདིར་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་བསྟན་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཞན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།བགྲོད་དཀའ་བའི་ས་ནི་དགོན་པའོ། །གཅན་གཟན་གྱིས་མཚོན་པའི་དགོན་པ་ནི་གཅན་གཟན་གྱི་དགོན་པའོ། །ཆུས་སྦངས་པའི་དགོན་པ་ནི་ཆུའི་དགོན་པའོ། །གལ་ཏེ་འམ་འོན་ཏེའི་སྒྲ་ནི་གལ་ཏེའི་དོན་ཏོ། །ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ།ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་བཟའ་བ་བཙལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
迷乱心将无性执为相而缘取。"思维"易于理解。"身现前"是身依。故颠倒是身现前。由身亦现前此义是诘难。"当答"是将作答。无胜是慈氏之异名。作何法答是慈氏。所答是所问。以何法是语。何法之是舍利子之。
生怖畏是生怖畏。正生怖畏是惊惧。彼怖畏相续生是极惊惧。生力是以修力熏习。此中论说："无业等诘难，答如前所说。"此是轮回与涅槃平等性之答。
当说无上净土。故论说："如是众生世间，器世间不净，于彼修清净，佛土即清净。"何时何处一佛出世，彼即佛土，其清净是遍清净。彼于何处出现？于清净世间显现。不清净是野兽、盗贼等。如是器世间不净是野兽荒野等。
为成就清净自佛土故，于诸大般若经中广说"愿我佛土一切种不如是"等。此中略说从"复次舍利子"至"当圆满"中，显示遮遣怖畏等后，依彼说"复次"声。难行处是荒野。以野兽为标志之荒野是野兽荒野。水荒野是水荒野。"若"或"设"声是"若"义。"天受用"等与"我佛土一切"相连，显示寻求血等食。

 །བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །གང་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཡོད་ པའོ།།བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་འདི་དག་ལ་ནི་བདེ་བ་གཏོང་བ་ཡོད་པ་ནི་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ནད་ཀྱི་དགོན་པ་ནི་འགོ་བའི་ནད་དོ། །དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་པའི་ཚད་དོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་མེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་མཐའ་མེད་པའོ། །ཆ་ཤས་མེད་ པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ནི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།དེ་འདི་ཞེས་པ་ནི་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་སྔོན་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་ བར་གྱིས་ནི་དེ་ལ་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་གསུངས་པ་ལ།ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རེག་པར་བར་སྣང་ལའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཁོ་ན་ལའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །ཚད་ཡོད་པ་ནི་ཚད་ངེས་པའོ། །མ་ལེགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ གྱིས་གནོད་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །སྲིང་མོ་གང་གཱའི་ལྷ་མོས་མཚོན་པ་ནི་དེའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། འདི་ཡི་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་སྟེ། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང་། །མི་གནས་ཇི་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དང་། །མ་ཆགས་པ་དང་མི་དམིགས་དང་། མཚན་མ སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང་།དེ་ཡི་རྟགས་དང་མཚན་མེད་པ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདིའི་ཡུལ་ནི་ཐོག་མར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཐོག་མར་གོམས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ནས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དགྲ་རྣམས་ལས་ འདས་པ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་ལ་མཚན་མ་དང་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཡུལ་གསུངས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་ པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྒྱུན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
一切所有遍舍之善根。"此中"是器世间。"具乐"是有乐。此等乐相遇中有乐施是将得乐相遇。一切是遍一切。病荒野是众生病。"尔许"是心刹那量。无前际是如是无边际。于无分刹那是无边际。"彼此"是"任何"义。未生是先前无，如《十万颂般若波罗蜜多》中所说。此是佛土清净。
从"尔时于彼众中"至品终，说彼所说教法。"无著"是不触于虚空。"虚空"唯是虚空。圆满自在。有量是定量。"不善"是苦所害。余易解。以姊妹恒河天女为标志是彼品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解》，由阿阇黎宝源寂造《最胜心要》，第十九品。
说清净佛土已，当说方便善巧。故论说："此之境及加行，超越诸怨敌，如实不住势，及不共相性，无著无所缘，尽相愿标帜，及彼相无相，方便善巧十。"
首当说此方便善巧之境，次说初修加行。次有十种差别：超越怨敌等。有尽相愿者说为彼。从"尔时世尊"至"不现前"说境。由"空性三摩地"表示无相、无愿、菩提分等，故"空性"是空性三摩地。三摩地是相续。若问如何观察？说"色"，"彼"是空性。

 །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པས་སོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་འོ། །འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །སྐབས་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའི་རིམ་པས་སོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། དཔའ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །རྩལ་ཆེ་བ་ནི་སྤྲོ་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །སྤོབས་ པ་ནི་སྨྲ་བར་ནུས་པའོ།།ནན་ཏན་ནི་བསྒྲུབ་པའོ། །གང་དུ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ལས་སུ་རུང་བའོ། །དེར་གྱུར་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །མཚོན་ཆ་དང་གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲབ་ལ་སོགས་པའོ། ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་བརྗེད་པ་མེད་པའོ། །བློ་གྲོས་ནི་རྟོགས་པའོ། །རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་པའོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་ནི་མཁས་པའོ། །འདི་ནི་དགྲ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དགྲ་སྟེ་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་དག་ལས་འདས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སོ། །འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ དང་པོའོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའོ། །ས་ལ་མི་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པ་དང་གནས་པའོ། །ཅི་ལ་མི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་དང་བརྟེན་པ་ལ་འགོག་པའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་ པའོ།།དེ་ལ་ཡང་མི་བརྟེན་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་འགོག་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ལ་མི་རྟེན་པའོ། །མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་བརྟེན་པ་དང་། གནས་པ་བཀག་པས་ མི་གནས་པའི་ཐབས་སོ།།རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་འཇོག་པའོ། །ལྟུང་དུ་མི་སྟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་ཏུ་མི་སྟེར་བའོ། །མདའ་འཕངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡུན་རིང་ པོར་ལྷུང་དུ་མི་སྟེར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
"法性"是法之自性。"以法性"是成为法之心要。"真实边际"是唯成空性即是真实边际。此是方便善巧之境。
从"如是宣说"至"不现前"所说中，"不等持"即是不入现前。"彼时"是此佛法未圆满之间。"如是"是依所说次第。"生起"是积集。余易解。此是方便善巧加行。
从"须菩提，譬如"至"非现前"所说中，"勇敢"是无畏。"大力"是精进。"坚固"是安住。"辩才"是能说。"精进"是修行。了知所说境等是知境等。"究竟"是身语意堪能。"成就"是获得。"兵器铠甲"是甲胄等。"具念"是无忘失。"智慧"是通达。"大觉"是了知。"无畏"是善巧。此即是敌故为敌，即障碍。超越彼等是以四无量。此是第一方便善巧。
从"须菩提，譬如"至"不坠"所说中，"行走"是前进。"不坠地"是依止和安住。"于何不依"是遮止依止和安住。"住"是停留。"于彼亦不依不住"是遮止获得。"于彼亦"是不依于住。"不坠"是因无住故，"不坠"义为无住。此是以遮止依止和安住的无住方便。
从"须菩提，譬如"至"不现前"所说中，"返回"是安置于虚空性。"不令坠落"是不令返回。以箭射力久不令坠落。

།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པར་བར་མ་དོར་རྟོགས་པ་དེ་སེམས་དང་སེམས་གཞན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་འདའ་བའི་ཚུལ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ནས།ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་དག་གིས་སོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རང་གིས་སོ།།མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡང་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། གྲོལ་བའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །འདིས་ན་འདི་ དཀའ་བ་བྱེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་མཁས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ནི་བདག་དང་སྐྱེས་བུའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་ ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སྟོབས་རྣམས་ཀྱང་ལྔ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་བདུན་ཉིད་དོ། །ལམ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ནི་ཆགས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་ བྱའོ་ཞེས་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པའོ།།དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཆགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ།།དེ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་དག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། ། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མའོ། །དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ།།དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
如是，此未圆满佛法而中途证悟者，不以心与他心之力而现前。以超越彼之方式力而为方便善巧。
从"如是宣说"至"不现前真实边际"所说中，"行"是以止。"住"是以观。"入等持"是以二者。"我"是自己。"现证"是表述。既是等持又是解脱门故为解脱门等持，因是解脱之门故。发心是心现证。由此是作难。如是以声闻缘觉不共故，是不共方便善巧。
从"复次须菩提何时"至"将获得"所说中，"有情"是我与士夫。"诸根"是差别等。"诸力"即是五力。"菩提分"即是七支。"道"是八支。"见有情"是执著。为令有情断彼故，现证正等觉后当说正法，因入于无执著空性等故无执著。因具彼故是无执著方便善巧。
从"复次须菩提"至"将获得"所说中，"法想"是一切界等想。彼是所缘。"为断彼等故"等如前。彼亦是入于空性等之无所缘。具彼等是无所缘方便善巧。
从"复次须菩提"至"将获得"所说中，女人、男人、色声等是想之相。"为断彼等故"如前。如是入于无相是无相。具彼是无相方便善巧。

 །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ལྷ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྲིད་ པའི་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་ནི་སྨོན་པའོ།།དེའི་རྩ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ལྡང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་སྨོན་པ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་པ་ལ།མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་བསྟན་ནས། འདིའི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་རྫོགས་ཏེ། ད་ནི་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ ཏུའོ།།ཁམས་གསུམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་དྲི་བར་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དང་།ཇི་ལྟར་འདྲིས་པར་བྱ་བ་ཞེས་གལ་ཏེ་དེ་སྐད་ཅེས་འདྲི་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་གྱིས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དེའི་རྟགས་སྟོན་པ་ནི་དེའི་རྟགས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་འཕྲོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ མང་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་ལན་ལྡོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཉུང་ངོ་།།དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ལུང་བསྟན་པས། །ལྷ་དང་མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཉུང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་ཡོད་པའོ། །འདི་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ དགུ་པའི་ཕྱེད་ནས་བཟུང་ནས།།ཉི་ཤུ་པའི་ཕྱེད་སྔ་མའི་བར་གྱི་བཅུ་གཅིག་གིས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
从"复次须菩提"至"将获得"所说中，愿成为天人、帝释、转轮王等世间受用之欲是愿求。其根本是四种颠倒。"为断除彼颠倒故"等如前。彼是愿求，具彼是无愿方便善巧。
从"须菩提"至"无有机会"所说中，已说无所缘等方便善巧三解脱门境后，此中圆满无造作等差别境。今当说彼，"堕入无造作"是指小乘菩提。"三界"即是轮回。
从"须菩提如是"至"因无损害"所说中，欲现证圆满菩提之菩萨，当问具神通菩萨："如何修证此圆满菩提？如何修习？"若如是问，则应修习空性等，应当熟习而勿现前。彼亦以方便善巧，以不舍众生等心。如是开示是不退转相。故此中示彼相是相方便善巧。
从"须菩提白言"至"不能夺取"所说中，虽多有为菩提而行者，如是了知并能答者甚少。彼等以不退转授记故，天人阿修罗世间不能夺取。因少故有量，此是无量方便善巧。
是故如是从第九品半至第二十品前半之十一品，是现证一切相智。

 །དེའི་འོག་ཏུ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང་། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང་། ། མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་དང་། །ཡི་གེ་དྲུག་གིས་འདི་སྔར མདོར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་བརྒྱད་དོ། །རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་རྟགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས། །རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། ། སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བའོ། །མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དང་པོའོ། །གཞན ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ།རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འམ། ཁམས་གསུམ་ལ་འདོད་པར་མི་བྱེད་པ་འདི་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ།རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་ཡང་གཉི་གའི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་། བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་ཅིང་། དགེ་སློང་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་བཞི་པའོ།

以下是完整的中文直译：
其后当说顶现观。为此：
"彼之标相与增长，
坚固与心遍住性，
所谓见道与修道，
各别道中有四种，
分别对治有四种，
无间三昧并邪行，
是为顶现观。"
以二颂及六字，此前已略说。
其中有八事：标相、增长、坚固、心遍住、见道违品对治、修道违品对治、无间三昧及邪见。其中关于标相，论中说：
"于梦中亦见，
诸法如梦等，
至顶之瑜伽，
许有十二种。"
"至顶"即至极顶点，"瑜伽"即一切智瑜伽。
从"复次须菩提若"至"应知"所说，"于梦中亦"是见一切法如梦。"不现前"是第一相。
从"复次须菩提"至"应知为相"所说中，于梦中亦不欲声闻地或独觉地或三界，此为第二。
从"复次须菩提"至"应知为相"所说中，于梦中亦见自身为如来，为二众大众所围绕，此为第三。
从"复次须菩提"至"应知为相"所说中，于梦中亦升于虚空，为众生说法，于他世界作佛事，化现比丘，知自身为如来，此为第四。

 ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་ལ་གསོད་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། མགོ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སད་ནས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ སྟེ།བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལྔ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་ནས། །འདི་སྙམ་དུ་འདི་ ནས་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར།ངན་སོང་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། རྨི་ལམ་ན་གལ་ཏེ་གྲོང་ཚིག་པར་མཐོང་ན། སད་ནས་འདི་ སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ངས་རྨི་ལམ་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐོང་ནས། བདེན་པ་འདིས་གྲོང་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་གལ་ཏེ་ཞི་བར་གྱུར་ན་དེ་ནི་རྟགས་བདུན་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ ལ།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་ལ་མི་མ་ཡིན་པས་ཟིན་ཅིང་ནོན་པ་ནི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་བདག་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཅིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ལ། བདག་གི་ལྷག་ པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ན།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་མི་མཁྱེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། བདེན་པ་འདིས་མི་མ་ཡིན་པ་འདི་གུད་དུ་སོང་ཤིག་ཅེས་བྱས་ནས། གལ་ཏེ་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེས་གཞན་དུ་སོང་བ་དེ་ནི་རྟགས་བརྒྱད་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་ པ་ལ་དཔྱད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ།།དེའི་དོན་གྱི་ལེའུ་ནི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའོ།། །།ཡང་རབ་འབྱོར་ དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ།དེ་དག་གི་སྐབས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པའི་བདུད་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདིའི་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སོ།

以下是完整的中文直译：
从"复次"至"应知"所说中，于梦中见自身或他人被杀、被缚、被斩首等，亦不惊惧。醒后亦如是思维：三界如梦，我当证得圆满菩提后如是说法，此为第五。
从"复次须菩提"至"应知"所说中，于梦中见地狱等众生，作是念：从今我成正等正觉时，于彼佛土中令一切恶趣不复出现，此为第六。
从"复次须菩提"至"应知"所说中，若于梦中见村落燃烧，醒后作是念：如我梦中见不退转之相，以此谛言，愿村落燃烧等得以平息。若得平息，此为第七相。
从"复次须菩提"至"品终"所说中，若有众生为非人所执持压制，为其入内。菩萨加持彼时说：若我曾为诸佛授记无上菩提而当证得圆满菩提，我之增上意乐若清净，诸佛世尊无有丝毫不知，以此谛言，愿此非人离去。若以此谛言加持令其离去，此为第八相。于方便善巧之观察即为遍知。其义品即为品。
《八千颂般若波罗蜜多难解》中阿阇黎宝源寂造《最胜心要》第二十品。
"复次须菩提，于此"等，是魔业品第二十一。其处为何？新入大乘菩萨以谛言加持成就果时，生起邪慢之诸多魔将出现，此为其处。"于此"即指前说之加持。

 །བརྩོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐབས་བྱ་བ་དེའི་ཆེད་དུ་སྤྲོ་བའོ། །སྟོབས་ནི་སྤྲོ་བ་དང་ནུས་པའོ། །གཟི་བརྗིད་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་པའོ། །བརྩོན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་མང་བའོ་།བརྙས པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྙས་པ་ནི་མ་གུས་པའོ།།འཕྱ་བ་ནི་ཁོང་ནས་བཞད་གད་བྱེད་པའོ། །འཐིང་སླད་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བརྙས་པར་བྱེད་པའོ། །སྨོད་པ་ནི་ཉེས་པར་མཐོང་བའོ། །བཤུང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱོན་བརྗོད་པའོ། །ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པ་ པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདིར་ཡང་དག་པའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བར་བྱེད་པའོ། །འབྱུང་བར་བྱེད་ པ་ནི་མཐོང་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་དག་ལས་སེམས་ལྷག་པར་མཐོ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱི་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ནི་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དེ་དམན་པ་ལས་མཐོ་བར་སེམས་པ་དེ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །གང་མཉམ་ པ་ལས་ལྷག་པར་སེམས་པ་དེ་ནི་ལྷག་པར་ང་རྒྱལ་ལོ།།གང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་ང་རྒྱལ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པར་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་ཞེས་སེམས་མཐོ་བ་དེ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །གང་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡོན་ཏན་ མ་ཡིན་པ་ལ།བདག་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་མཐོང་ན་ཞེས་འོག་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །གཞན་ཡང་རབ་ འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།མིང་སྟོན་པ་ནི་མིང་བརྗོད་པའོ། །ཞན་པ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོའོ། །དགོན་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དག་གོ། །གྲོང་ལས་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ནི་དགོན་པའོ། །དེར་གནས་པ་ན་དགོན་པ་པའོ། །དེ་བསོད་སྙོམས་ཁོ་ན་ ཟ་བས་ན་བསོད་སྙོམས་པའོ།།དེའི་ཕྱག་དར་ཁོ་ན་གྱོན་པས་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའོ། །ཉི་མ་ཕྱེད་དང་ཉེ་བ་ཁོ་ན་ཟ་བས་ན། ཕྱིས་མི་ལེན་པའོ། །སྟན་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཟ་བས་ན། སྟན་གཅིག་པའོ། །ལན་ཅིག་བཏིང་བའི་སྟན་ལ་རྟག་ཏུ་ཉལ་བས་ན། གཞི་ཇི་བཞིན་པའོ། །ཆོས་གོས་གསུམ་ལས་ ལྷག་པ་མེད་པས་ན།ཆོས་གོས་གསུམ་པའོ། །དུར་ཁྲོད་དང་ཉེ་བ་ཁོ་ན་ན་གནས་པས་ན་དུར་ཁྲོད་པའོ། །ཤིང་དྲུང་ཁོ་ན་ན་གནས་པས་ན་ཤིང་དྲུང་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"精进"是指对魔性之处的欢喜。力即是欢喜和能力。威严是力的作用。精进是自我慢心众多。
关于"轻蔑"等，轻蔑是不恭敬。讥讽是内心发笑。轻视是意念中轻蔑。诽谤是见过失。呵责是说过错。"授记"之词是理由。
关于"生起慢心"等，此处"一切"之词是表示全部之义。"生起"是使之生起。增长是使之先行。显示是使之显现。广大是使之广大。出现是使之可见。
关于"彼慢"等，较他人心高即是慢的总相，此前已说。此处当说彼等差别：于劣处起高心即是慢；于等处起胜心即是过慢；于胜处起慢即是慢过慢。未得不退转而思已得，其高心即是增上慢。于非不退转功德，思我有功德，即是邪慢。"见如是大众生"应与下文相连。余者即是彼等差别。"为魔所缚"即是慢。
关于"复次须菩提"等所说，说名即是称名。钝根即是根器迟钝。关于"阿兰若"等是头陀功德。离聚落一俱卢舍外即是阿兰若处，住于彼处即是阿兰若行者。唯食乞食即是乞食者。唯着粪扫衣即是粪扫衣者。唯于日中食即是不非时食者。唯于一座食即是一座食者。常卧最初所敷之座即是随处卧者。唯有三衣而无余即是三衣者。唯住近墓地即是冢间住者。唯住树下即是树下住者。

 །མཚན་མོ་ཅོག་པུར་གནས་པས་ན་ཅོག་པུ་པའོ། །མ་བཀག་ཅིང་གོ་སྐབས་ཡོད་པས་བླ་གབ་མེད་པའོ། །བལ་གོས་ཉིད་གྱོན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིང་པ་ པའོ།།ཟས་ཉུང་ངུ་ཟ་བས་ན་འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའོ། །གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རབ་ཏུ་དབེན་པའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་སྟོན་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ནི་སྔོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། གཞུ་འདྲེན་པ་བཞིན་ནོ། །རློམ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་སྦྱངས་པའི་ ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་སླའོ།།དེ་ནས་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མིང་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་མིང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྒྲ་དང་། དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲའོ། །ཁེངས་པའི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁེངས་པ་ནི་ བླ་མ་ལ་མ་གུས་པའོ།།གང་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སོ། །རྗེས་སུ་བརྟགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་སེམས་པའོ། །འདི་ཉིད་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་འོག་མ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། རྗེས་སུ་བརྟགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ། བདག་གི་མིང་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྗེས་སུ་དཔྱད་པ་ནི་བདག་གི་མིང་ནི་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུང་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་བདུད་དོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་འདོད་པར་བྱེད་པའོ། །མཚུངས་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བས་སོ། །ཅི་ཞིག་གང་གིས་སླུ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མིང་དང་མིང་དུ་ཞེས གསུངས་སོ།།དེ་ལས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཞིང་འཁོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ཕྲ་མོ་ནི་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པར་དཀའ་བའོ། །དགོན་པ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། ། ནགས་འདབ་དང་། རིའི་ཕུག་དང་། དུར་ཁྲོད་དང་། སོག་མའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤིང་དྲུང་ལ་སོགས་པའོ། །དགོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོན་པ་ན་ཡོད་པས་དགོན་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བས་མཐའ་དང་། ཡུལ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ ནི་ཡུལ་མི་བྱེད་པའི་གནས་སོ།།དབེན་པ་ནི་སྟོང་པའོ། །དབེན་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའོ། །གྲོང་གི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་འམ་ཕྱོགས་གཅིག་ནའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དབེན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
夜间跏趺而住即是跏趺者。未禁且有机会故为露地住者。着毛衣故为毛衣者。食量少故为少欲者。以粗劣为足即是知足者。独一故为极远离者。生于现见之法即是现法。彼之显示即是宣说。
云何？说"汝于昔时"等。"又"字是表因由之义。加持即是胜伏。以头陀功德引少资具，如引弓。"生起高心"即是慢心之义。余者"有如是头陀功德"易解。
关于"复次须菩提"等所说，关于"以名加持"，此处何名？即不退转之名及其功德之名。关于"胜伏憍慢"，憍慢即是不敬上师。"彼"即是菩萨。"随观察"即是随思维。此即随说，亦与下文随说、随观察相连，即"我当得何名"。随思即是"我名当如是"。"授记"即是将说，即魔。随行即是欲求。"相应"即是不欺。何者何所欺？故说"名与名"。由此将如何？说"流转"，即于种种恶趣受生。"若"字表摄义。"微细"即难知。阿兰若如前所说。
林边、山洞、墓地、草堆，是相互对应的分类。"等"字包括树下等。阿兰若即住阿兰若处故为阿兰若。因此"边际"与"无人行"即是无人行处。远离即是空寂。"成为远离"即是离开。"于聚落中"即是附近或一方。意念即是远离。

 །རྟེན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཆུང་བའོ། །ཞེན་པ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །ཆགས་པ་ནི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བདག་ཉིད་ནི་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལྷག་པར་ཆགས་པར་ཞུགས་པའོ། །འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །ཀུན་ཏུ་འདྲེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འགྲོགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་རང་གི་སྐྱོན་གྱིས་དེ་དག་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་བརྙན་ནི་གཟུགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདྲ་བར་འཆོས་པ་ནི་དད་པ་མང་པོའི་ནང་ན་ནག་པོ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །རྐུན་མ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས་ ཆོས་རྐུ་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནང་ན་རྐུན་པོ་ནི་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་རྐུན་པོ་ནི་ལོག་པའི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་ བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ།མཐུ་ནི་སྟོབས་སོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡིག་པའོ། །སྐྱོ་བ་ནི་འཇིགས་པའོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ལ་ཡང་བསྐྱབ་པར་བྱ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་ པ་བཞིའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །མངོན་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྟགས་པའོ། །བརྟུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཕྱི་མ་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།བདུད་ཀྱི་ལས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ལེའུ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོར་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་དེའི་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་དྲུག ཀྱང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།འདི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་སྟོན་པ་སྟེ་གང་འབྲས་བུ་དམ་པའོ། །དེའི་ཕྱི་མ་ཉིད་ནི་ལམ་མོ།

以下是完整的中文直译：
依止即是执著小。执著是中等。贪著是大。由此自身即是为求坚固，入于过度贪著。"交往"即是在家人与出家人。"遍交往"即是与出家人本身。"旃陀罗菩萨"即是不应与之为伴故。"诽谤菩萨"即是以自过失诽谤彼等故。"影像菩萨"即是形似故。"伪装菩萨"即如众多信众中的黑者。"盗贼"即以沙门形相偷盗法。"菩萨中的盗贼"即是不应欲求者。"天人世间中的盗贼"即是邪施处故。
关于"如是自性"等，广说"圣者不应亲近如是者"。威力即是力量。非圣即是罪恶。厌离即是怖畏。"且于彼等"即是于如是者尚且要救护，何况一切众生。以此慈等说明慈等四无量的所缘差别。"如是"等是发愿。"此亦"即是"复次"等一切。"现证"即是观察。"精进"即是勇猛。"此亦"等是总结后面的魔业。
此即宣说魔业品。《圣八千颂般若波罗蜜多难解》，堪布宝源寂造《最胜心要》第二十一品。
关于"尔时世尊"乃至"将成利益"所说，"般若波罗蜜多"即是主要确定。如一是彼之所属，如是六者亦复如是，故说"此一切"。云何得知？说"六波罗蜜多是教"等。即是趣入、了知与教示，是殊胜果。其后即是道。

 །སྣང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཤེས་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྒྲོན་མ་སྟེ། དེ་ཡང་འབད་པས་བགྲོད་པའི་ལམ། དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དྲུག་གོ། །དེ་ཉིད་ནི་འོད་དེ་ཉིན་པར་མི་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་འབད་པ་མེད་པས་བགྲོད་པའི་ལམ། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་དཀོན་མཆོག་ གསུམ་སྟེ།དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱབས་སོ། །གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་གི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལམ་འཛིན་པ་དང་གསོ་བའི་ཕྱིར་མའོ། །དེ་ཉིད་སྲོག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཕའོ། །ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་ པའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྐད་གསུངས་པ། གཞན་ལ་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་ལན་ནོ། །དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཀྱང་འདི་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རབ་འབྱོར་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་པ་ནི་གྲུབ་པའོ། །འདུས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་ནང་དུ་འདུས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ འདོགས་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། རྟགས་དགུ་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ བས་ན།གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཉིད་དེ་རྟགས་བཅུ་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་མེད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲི་བའོ། །ཡང་མི་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་གྱི་ཆོས་ནི་མ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་རྟགས་བཅུ་གཅིག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
显现即是出世间智慧，即极喜地。此即是灯，也是以勤勉所行道，即无垢等六地。此即是光，即白昼不显。此亦是无勤而行道，即不动等诸地。因此，此即是三宝，"由此"即是皈依。直至"洲"等词义如前。此即是持道和护持故为母。此即是持命故为父。"为知"即是为见道故。"为证"即是为修道故。
"何以故"即是问为何所说般若波罗蜜多功德他处无有之义。"须菩提于此"等义是答。为显示三世诸佛一切智亦从此生，故说"须菩提若"等。"生"即是成就。"摄"即是随应摄入。"佛智"等如前所说，与"利益一切众生"相连。
"何时"等，此是依止善知识，即第九相。从"须菩提"至"应于此学"等所说，由此即是引导故，"不依他"等。此即是不依他性，即第十相。
从"须菩提白言"至"清净亦现"所说，由无著相即无所缘相故，以一切法自相不可得故。"须菩提如是色"等亦因空性故，及远离故。"世尊若"等是问。"亦不"即是非义。执著即是执为实有。"世尊，般若法即是无著相"。虽然如此，染污与清净是有的。此是第十一相。

 །རབ་འབྱོར་ གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ།མི་བརྫི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཕྲོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་བརྫི་བ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་རྟགས་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ།འདི་ནི་རྟགས་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་སྙེད། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །དཔེར་མཛད་ནས་ནི་རྣམ་མང་དུ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ ཉིད་དོ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་དྲུག་ནི་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། དཔེར་མཛད་ནས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་མིར་གྱུར་ཅིང་། སེམས་ བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས།གང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པའི་དགེ་བའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེའོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རྙེད་ནས། སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་མང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་མང་པོ་གསུངས་པ་ནི་དཔེ་མེད་ པར་ཡང་ངོ་།།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་རབ་འབྱོར་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ནམ་འཚོའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་རོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་དང་། གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འཕེལ་བ་ཡང་དག་པར་གཟུང་ངོ་།།མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །དེ་དག་ཏུ་དེ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེའོ། །གསད་པར་གཏོགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་གསད་པའི་གནས་ལ་གཏོགས་པ་བཞིན་དུའོ། །ཆུད་གཟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་བྱེད་པས།དེ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་པོའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་མི་འཕེལ་མི་འགྲིབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྲིད་དུ་བཙལ་བར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒྲའི་སྔོན་རོལ་དུ་འདོན་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་འམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། གླེགས་བམ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་།སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་གཉིས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
从"须菩提白言"至"将成正觉"所说，"不被压伏"即是不被夺取。"如是"即是"一切法远离"等。由获得不被压伏性故为第十二相，此是显示诸相。
应说增长，故论中说：
"如阎浮提众生数，
供佛功德等为喻，
如是广作诸譬喻，
十六增长之自性。"
十六增长于经中所说。做什么呢？作为譬喻。如何呢？阎浮提中所有众生数量，经中所说大士成为人身，以发心相，凡是供养佛的功德等即是譬喻。"等"字包含获得大宝珠，摄受导师等。"种种"即是说明多种，也可无喻。
其中第一，从"须菩提若"至"应如是行"所说，"乃至命终"即是尽形寿。"彼布施"即是于佛及众生。"住于作意"即是正持增长。"除"即是譬喻。于彼等中除此，何以故？如属于杀害，即如属于杀害处。"损失"即是不得。如是以般若波罗蜜多相应作意度日夜，此是第一增长。
从"须菩提譬如"至"彼不增不减"所说，"般若波罗蜜多"与"应当寻求"相连。以何等？以不离一切智性心。有些处"不离"之前有"作意"声，此不应理，无论是此处还是他处，因为经卷不同。由与般若波罗蜜多相应作意乃至刹那亦不相离故，此是第二增长。

 །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་གནས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས། ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་གསུམ་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལེའུ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་ནི། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ལུང་བསྟན་པ་ལ་རློམ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདི་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཞི་པའོ། །དགེ་བའི བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།། །།ཡང་དེའི་ ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་དང་། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གིས་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལྔ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། དེ་ལས་གཞན་ པའི་ལྷ་དེ་དག་དེར་ཉེ་བར་འོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།འབྲེལ་པ་ནི་དྲུག་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྟན་པའི་ལེའུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་ སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །མི་རྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་རིགས་པ་འདིས་ནི་དེ་ལྟར་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཏིང་ནི་རབ་ཏུ་གནས་ པའོ།།རོ་ནི་མྱང་བའོ། །མིང་དང་རུས་སྨོས་པ་དང་། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་འཕེལ་བའོ། །ཚོགས་ནི་ཕུང་པོའོ། །འདི་ནི་འཕེལ་བ་བདུན་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོགས་པར་སླ་ སྟེ།རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བརྒྱད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
从"须菩提白言"至"此无住处"所说，由获得无生法忍，得到授记，此是第三增长。
从"须菩提白言"至品未圆满之间，由于对现前圆满菩提授记无有傲慢心故，此是第四增长。
善知识等品即是善知识品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解释·最胜心要》中第二十二品，由阿阇黎宝源寂造。
从"复次尔时诸天"至"当能引出"所说，将降伏天、人、阿修罗世间一切声闻、缘觉乘者及不善巧方便的菩萨。彼等不能降伏，此是第五增长。
从"菩萨摩诃萨"至品圆满所说，四大天王、帝释及其他诸天来至彼处等相关，是第六增长。
帝释所说品即是帝释品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解释·最胜心要》中第二十三品，由阿阇黎宝源寂造。
从"尔时世尊"至"应当安住"所说，"当修习"即是随修习。云何？从"此等"至"圆满成就"所说。"不得"等，如来于其他经中所说之理，即是"如是彼无"之义。"深"即是极住。"味"即是领受。说名姓及宣说功德，如前。"无尽"即是增长。"蕴"即是聚。此是第七增长。
从"阿难"至品圆满皆易了知，是第八增长。

 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་མང་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། གང་ལ་བསླབས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས པའོ།།ཟད་པ་དང་། མི་འབྱུང་བ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། དབེན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འདིར་འཐད་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ།མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟད་པའོ། །དེའི་འབྱུང་བ་དང་། འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དངོས་པོ་དང་། དབེན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལྟར་སློབ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདིས་ནི་ལམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྲས་བུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདུད་རྩི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒོ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མགོན་པོར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོན་པོ་ཉིད་དུ་ འདོད་པའོ།།མངོན་པར་འཕགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །བྱ་གསོད་པས་ན་བྱ་པའོ། །རྔོན་པ་ནི་གསོད་པའོ། །ཉ་གསོད་པ་ནི་ཉ་པའོ། །ལུག་ནི་ལུག་སྟེ། དེ་གསོད་པ་ནི་ཤན་པའོ། །མིག་མེད་པ་ནི་ལོང་བའོ། །མི་ཐོས་པ་ནི་འོན་པའོ། །ཞར་བ་ནི་མིག་གཅིག་པའོ། །རྡུམ་པོ་ནི་ ལག་པ་མ་ཚང་བའོ།།སྒུར་པོ་ནི་རྒྱབ་ཉམས་པའོ། །ཞ་བོ་ནི་ལག་ངར་ཉམས་པའོ། །འཐེང་པོ་ནི་པུས་མོ་གཤིབས་ནས་འགྲོ་བའོ། །གྲུམ་པོ་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །ལྐུགས་པ་ནི་སྨྲ་མི་ནུས་པའོ། །དིག་པ་ནི་ཚིག་མི་བརྟན་པའོ། །ལྡིབ་པ་ནི་ལྕེ་མི་བདེ་བའོ། །རྣ་བ་མི་གསལ་བ་ནི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ ཐོས་པའོ།།ཡན་ལག་ཉམས་པ་ནི་སྨད་པའི་ཡན་ལག་གོ། །ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་ནི་ཡན་ལག་ཆུང་བའོ། །ཡན་ལག་མི་སྡུག་པ་ནི་མིའི་ཡན་ལག་དང་མི་འདྲ་བའོ། །འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྐྱེད་ པའོ།།ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །གང་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དགུ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
菩萨不退转的增上慢是诸多烦恼的因，显示此义的品即是增上慢品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解释·最胜心要》中第二十四品，由阿阇黎宝源寂造。
从"尔时世尊"至"到彼岸"所说，"学何者即是学一切智"是问。"学尽、不生、无灭、无生、无实、远离、离贪、虚空、法界、涅槃"是答。此中道理是：如来真如即是不尽，由不尽故而尽。彼之生、灭、生、实、远离、贪欲、虚空性、法性、涅槃亦皆非有，如是学习即是学习般若波罗蜜多。此中说示道路。"学佛地"等说示果。"甘露界门即是解脱怙主"是说为怙主。"殊胜"即是超胜。杀鸟者为猎鸟者。猎人即是杀者。杀鱼者为渔夫。羊即是羊，杀羊者为屠夫。无眼为盲。不闻为聋。一目为独眼。残肢为手不全。驼背为背损。瘫痪为臂损。跛足为并膝而行。瘸子为不能行。哑者为不能言。结巴为语不稳。口吃为舌不适。耳不清为闻大声。肢体损为下肢。肢体不全为肢体小。肢体丑陋为与人肢体不同。"成"即是圆满。"彼当得"即是生起清净诸力等。余易了知。到彼岸者，此是第九增长。

 །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། གསེར་དང་ས་ལེ་སྦྲམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་དང་གླང་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །བ་ཚ་ཅན་ནི་བ་ཚ་དང་བཅས་པའི་སའོ། ། གྲམ་ས་ནི་དགོན་དུང་ངོ་། །རྩཝ་ནི་བི་ར་ཎ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡོང་དུམ་ནི་ཤིང་སྐམ་གྱི་ཚལ་པའོ། །ཚེར་མ་ཅན་ནི་པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས བྱ་བ་ནས།ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། འདི་ལས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པས་ན་དེ་ཐོབ་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཅུ་གཅིག་པའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། འདི་ལས་བརྒྱ་བྱིན་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པའོ། །འདི་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། འདི་ལས་ཚངས་པ་ཐོབ་པ་ཡོད་པས་ན་ཐོབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། །གཞན ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འདུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ནི་ཐ་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའོ། །ཕྲག་དོག་ནི་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ ཁོང་ནས་འཁྲུག་པའོ།།ལྷག་མ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །འདི་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དབང་བསྒྱུར་བ་ནི་ཁྱུ་མཆོག་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རོལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ། །སེང་གེའི་ སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གཉི་གའི་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བར་ནི་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་ སླ་སྟེ།།འདི་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། །ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། དེ་སྟེ་དེ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྡུད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
从"须菩提如是"至"极多"所说：金与蜜是以牛牦牛之方式。含盐土是带盐之地。荒地是旷野。草是吉祥草等。树桩是干木块。有刺是刺草等。凡有种种相者即称为彼。余易了知。此是第十增长。
又从"复次须菩提"至"极多"所说：由此得转轮王王位故为得彼。此是第十一增长。
又从"复次须菩提"至"极多"所说：由此得帝释者即是得。此是第十二。
从"复次"至"当作瑜伽"所说：由此有得梵天故为得，此是第十三。
从"复次须菩提"至"当集"所说：与善苗生相违，贪欲、嗔恚、愚痴是过。疑是于谛与三宝生二心。嫉是于他圆满内心扰乱。余是六波罗蜜违品。余易了知。此是第十四。
从"须菩提如是"至"近于菩提"所说：无知即是波罗蜜违品。由是福德最胜故为福德最胜。佛境是一切佛法。自在是牛王，其事即是彼。游戏即是神通神变。狮子吼是随说神变。佛圆满是二圣众自在。观察是为遍知。不违即是不住彼等故。余易了知。此是第十五。
从"又若"至品终所说：若问"彼亦不如实知"云何？由"此是"等至"摄"所说。

 །དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ནའོ།།འདི་ནི་འཕེལ་བ་བཅུ་དྲུག་པའོ། །བསླབ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ཡིན་པས་ན་བསླབ་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་ བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།། །།རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཤད་ནས། བརྟན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས པ་བླ་མེད་པ།།ངེས་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས། ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་སོ། །བསྒྲལ་བ་དང་། དགྲོལ་བ་དང་། དབུགས་དབྱུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བགྱིད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་གང་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལའོ། །ཅི་ཞིག་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ཚོགས་པ་ལའོ། །སེམས་ འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་སྟེ་དང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་མའོ་བདག་གིས་འདི་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བའོ། །མཉམ་པ་ནི་རིགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །འགྲམ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ དག་འབྱོར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་སྦྱར་རོ།།འཚལ་བ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བསམས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དེའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །འདིའི་བཤད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱུང་ཉིད་དང་། མི འཕྲོགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །འདིའི་ཆོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བས་ན་རང་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་ནི་རང་འབྱུང་ཉིད་ ཀྱིས་གང་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"如是"是以此三种方式。"若如是行"是如实不知、如实不见时。此是第十六增长。因是宣说学处品故为学处品。《圣八千颂般若波罗蜜多难解》由阿阇黎宝源寂造《最胜心要》第二十五品。
说完增长后，当说坚固。为此论中说："不舍有情利，三种一切智，诸法圆满中，无上称决定。"以三种一切智正摄诸法是三种一切智法。度脱、解脱、安慰即般涅槃等是有情利益。
为此经中从"尔时天帝释"至"善哉"所说：若问"行"于何处？于增长中。行何事？于布施聚中。"心趣入"是趣向，即是净信义。"发心"是"呜呼我当证此"。"被带"是将死。"平等"是合理。"彼岸"是无过。"岸"是涅槃。"愿彼等成就"是与发心相连。"欲求"是为欢喜故。"遍思"是为再再生起故。"摄受"是以不舍方式。
关于"佛法"，佛是一切智者。其法即是教法。此说有三：一切智性一切智事，为成一切智之一切智性、自生性、不夺性。其中正知一切种智法一切法是一切种智。此法唯从自心生故为自生，即于一切法得自在义。其法是以自生性所摄。

།འདི་ལ་མི་འཕྲོགས་པ་ཡོད་པས་ན་མི་འཕྲོགས་པ་སྟེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་ནི་གང་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་ཅེས་གསུངས་པ་གང་ཞེ་ན། ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ངེས་པའོ། །སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་དག་དང་། སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་མཛད་ནས། བསོད་ནམས་ མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།།ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མདོ་ལས་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་གྱི། མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གླིང་བཞི་པ་དང་། སྟོང་དང་། སྟོང་གཉིས་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་དཔེས་སོ། །གཞུང་གང་ གིས་ཤེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་ལའོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སམ་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །སྲང་གྲངས་ནི་སྲང་གི་ཚད་དོ། །ཚད་གཟུང་ བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲང་འདི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།།ཅི་སྟེ་འདི་དཔེ་གང་གིས་ཡིན་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལ་ཡང་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཙམ་ལ་འདི་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚད་ཡིན་གྱི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནི་ མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་ན་བསོད་ནམས་མང་བ་ཉིད་ན་ཞེས་བསམས་པས་ཉེས་པ་མེད་དེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པ་ལ་སྨད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཐབས་མང་པོས་སྤྲོ་བ་མེད་པར་བྱས་པའོ། །མི་མཉམ་པ་ནི་སྒྲ་ལས་སོ། །མི་འཚལ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་གུས་པས་སོ། །མི་སེམས་པ་ནི་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ དངོས་པོ་བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའོ།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་ཀྱི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུད་ཁོ་ན་དང་དེ་ཤིན་ཏུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
此中有不可夺故为不可夺，即解脱一切带习气障碍之义。其法是以不可夺性正摄者，愿彼等一切圆满。仅此即显示圆满。
不舍有情利益，说"世尊，我"等。若问所说"此等"为何？说"为使"等。"为使"是"如何"之义。此是决定。
当说心遍住，即三摩地义。为此论中说："四洲及千界，二三千为喻，以其多福德，宣说诸三昧。"经中以多福德说三摩地，非现前。云何？以四洲、千界、二千界、三千界为喻。
以何文？从"世尊，若"至"当得成就"所说中："于彼等"是于一切。"于彼等"是于相似。法性是法聚或自性。秤数是秤量。"称量"是说如是秤量。若问此以何为喻？福德量如瞻部洲等量，于论中亦当假立。
若问：仅随喜有如是福德量，于三摩地岂非不然？思惟"从随喜福德推度则福德更多"故无过，为圆满随喜故。为呵责不如是行者，说"作是语已"等。
"魔所加持"是魔以多方便令不欢喜。"不平等"是从声。"不欲求"是从义。"不见"是从恭敬。"不思"是不现前。魔分事是成为魔分。如是者是为损坏有情大利故。"从魔处死没"是唯与魔极相顺故。

 །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན་སེམས་བསྐྱེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གང་ལ་གང་གིས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སྟོན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཕན་ཡོན་ནོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དང་པོ་སེམས་པ་ཡང་ངོ་། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡང་ངེས་པར་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་པ་དེ་ལྟར་བསྔོ་བ་ཡོངས་སུ་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྔོ་བར་བྱ་བ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་སྤྱོད་པ་ཡང་ མ་ཡིན།སེམས་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་དམིགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། ཀུན་དུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ནི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པའོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པའོ། །མཐོང བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་དང་། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེ། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །མིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཉིས་སུ་གཟུང་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་རྟོག་པས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དག་གི་ ཡུལ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན།འཇུག་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལའོ།

以下是完整的中文直译：
"现前成就"是指生起。若问由何？即"发心"等。"回向"是随喜。"或随喜"是说不仅如此之余。若问是何？说"随喜"。
若问于何由何？说"世尊"等及"世尊，若"等。从"作是语已"至"应当随喜"是对帝释说法。从"憍尸迦"至"为随喜故"是入大乘随喜功德。
"若"等是初思维也。不仅随喜，亦于自相续生起及成就，随喜亦当决定回向，应知如何随喜即如是回向遍入。
如《大般若经》中说："应以随喜善根回向无上正等正觉，如是回向亦非心行于心，亦非异于心"等。即此随喜相应善根是此三摩地所缘。回向无上正等菩提是行相。心遍住是自性。
若问遍住自性为何？心非能取相，亦非异者，是于一切法皆非。然于如是一切法真如无二中心遍住。
当说见所断分别及对治，为此论中说："趣入及退转，所取分别各，如是九自性，非如境自性。"
其中且分别为二，所取分别为二故。云何是分别？由于彼等境非如实自性起分别故为分别。若问彼等境复是何？于趣入分及退转分。

 །སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ངོ་། །དགུའི་བདག་ཉིད་ནི་དབྱེ་བ་དགུའོ། །སེམས་ཅན་བཏགས་དང་རྫས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་བྱེད་པས། །སོ་སོར་ དེ་དག་དགུའི་བདག་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། བཏགས་པར་ཡོད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོ་རྣམས་ཀྱིའོ།།གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་དགུའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལ་འཛིན་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར། ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། འདི་ཉིད། གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གི་ ནི་འཛིན་པར་འདོད།།དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ངོ་བོས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དག་གོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྣམ་པ་ དགུ་སྟེ།དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །ལམ་ནི་ཡན་ལག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །རང་གིས་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང་། །དེ་ཡི་ལས་བྱ་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི།།རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་དང་། དེའི་ལས་དང་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བྱེད་པ་དང་། དེའི་ལས་དང་། བྱ་བའི་འབྲས་བུའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དགུ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེས་ནི་དང་པོའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མདོ་ལས་ཚིག་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མདོའི་ཚིག་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནས།སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་གང་སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མི་རིགས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"各别"是指两方面都是。"九自性"是九种分类。"众生假立及实有，分别执著为二种，凡夫与圣者所作，各别彼等九自性。"
其他两种是能取分别故。云何为二？依次为实有和假立，因是众生分别故。其中第一是凡夫的，第二是圣者的。彼等亦各别为九自性。
云何彼等是能取分别？由于执著唯是非有故，非如实即是分别。如说："若所取境非如是，彼等许为能取性，如是彼等能取性，以空自性为相故。"
"以能取性"是指以有能取之自性。"彼等"是指能取诸相。此四种分别亦由境之差别各分为九种。
关于第一，论中说："自性以及种性和，道支圆满及了知，所缘无乱违品对治，自证作用及彼之，所作事业与果报，趣入分之所依止，分别彼为九种相。"
作用、彼之事业与所作果报即是作用、彼之事业及所作果报。彼自性等九种是趣入分，因是菩萨应取故。依此即是分别，此说明第一。
因此就分别而言，经中有九种文句。其中关于第一的经文，从"须菩提白言：世尊，心如幻"至"行"所说：如幻师所化现象等幻。如是其他任何显现亦非有，彼即如幻。如是心亦因是能取相故，而能取相亦非有故，无所取则能取不应理。

 །གལ་ཏེ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་དོན་སྣང་བར་འགྱུར་ན་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་སྣང་བ་ཡང་མེད་དེ། སྣང་བ་དང་སྣང་བར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་དོན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི། ཤེས་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་སྒྱུ་མ ལྟ་བུའོ།།དེ་མེད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གུད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཆོས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་གཏན་དུ་ མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགག་པ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟོད་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་ རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིན་ཏུ་སྨོས་པས་ནི་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འཛིན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་པ་ནི་གཟུང་བའི་མཚན་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། འཛིན་པ་མེད་ཅེ་ན། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། འཛིན་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སོར་མོ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ ལ་སྣང་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་།མ་སྐྱེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་བློ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ན་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐོབ་པར་བགྱིད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །སྤོང་བར་བགྱིད་པ་ནི་འདོར་བར་བྱེད་པའོ། །མེད་པ་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
若问若无所取事物如何？若于识中显现境时即应是所取，然而显现亦无，因为显现与显现相违故。若是境自性显现，则彼识有何作用？因此心如幻。
若无彼，云何称为现证菩提，此为问。世尊，此非是，此为答。意为因无故。"离此"是答。"彼法"是指自性。"非是"意为因彼完全无故。
为明此义，说"世尊，我"等。不能说有无，因为识之自性非有，且否定无所关联故。"于任何法"易解。
然而"是故"等中，"然而"表示不忍。"是故"是因为是能取相，而能取相亦不应理故。极言即如是显示。如同能取以自相空性，如是一切相应亦然。彼等亦是能取相故。
所缘一切法亦是所缘，因为是所取相故。一切法亦随应为所取及能取相故。
又问：云何无所取能取？答：因无差别故，所取能取不应理，如指。已生差别不应于他显现故，未生则自身无显现故，彼非所修，因为心不再三趣入故，如驴角。
"彼法"等中，"任何法"指现证菩提等。"获得"即生起。"舍弃"即抛弃。因于无中毫无所作故。

 །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མེད་པ་ལ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསམས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དབེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསམས་སོ།།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དང་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བ་ནི་རྣམ་ པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བསམས་སོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་ཡང་རྒྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོར་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་མེད་དེ། དེས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོར་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའོ།།དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དོན་ལ་གཞན་གྱིས་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་པས་དཀའ་བའི་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་སྤྱོད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་སོ། །བཀའ་སྩལ་ པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་དགོངས་པའི་དོན་ཏོ།།དཀའ་བ་ནི་གཞན་དག་ལའོ། །སླ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བསམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སླ་ཞེ་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཐབས་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མི་ཞུམ་པ་ནི་མི་བརྫི་བ་སྟེ། འདི་ནི་བསྟན་པའོ། །མི་འགོང་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་འདི་ནི་བཤད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
若问菩萨依此缘起而现证圆满菩提，世尊如何等所说，思维"于无中无所得"，对于无上等，如何如般若波罗蜜多般极为远离，意为不会如是，因为极无不应有所成就及能成就。
"如是言已"等中，"由何故及是故"意为果必随顺因故。"须菩提，若"等是完成因由，若正知即成分别，则非般若波罗蜜多。"须菩提，如是"等是总结，"不现证菩提"意为不现证菩提即是无分别。
"亦现证菩提"等中，遍计所执性中此三者皆无，但于彼空性的识性中则有，此为意趣。虽然如此，因世俗如所显现即是无性故，空性是胜义。
"行甚深义"是因为他人不能行于义理故为难行，虽然世尊现证而行，但现证是为众生利益。"所说义"是所密意义。难是对他人而言，易是对菩萨而言。
为何容易？因为善巧方便故，此方便即是般若波罗蜜多。因此，世尊说"如是"等。"彼"指菩萨，"彼"指甚深义，"以彼"指以般若波罗蜜多。
若问行般若波罗蜜多仅此即为行耶？为此世尊说"若"等。不怯即不退怯，此为教示。不惊等六者是解释。

 །མི་འགོང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་མི་འགོང་བ་ནི་འདི་ལ་དགའ་བ་མེད་པའོ། །རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དགའ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།མི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་གཏོང་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །མི་དངང་བ་ནི་མི་གཏོང་བའོ། །དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཉམས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་འགོག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། གང་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ནི་འདི་ ལ་སྤྱོད་དོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་བདག་གི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དགུ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྷག་པར་འགྲོའོ་སྙམ་པའོ། །དེའི ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གང་མི་ཤེས་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཤེས་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཤེས་པ་གསུམ་ལ་རློམ་སེམས་པའོ། །བདག་སྤྱོད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་ཉེའོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་བྱང་ཆུབ་དམན་པ་ལས་རིང་ངོ་སྙམ་པའོ། །འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཏེ། འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ཉེ་ལ།བྱང་ཆུབ་དམན་པ་དང་ནི་རིང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་རིགས་ཏེ་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་ལ་ལམ་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་ནི་ཉེའོ། །དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རིང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་ ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།།ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཉེན་པོ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
不惊与真实不惊是对此无喜。不背离是不无喜。不怖是不欲舍弃此。不畏是不舍弃。不生畏是永不舍弃。此即了知遮止六种退失，若于此现前极生欢喜者即是行此。
又"若"等，及"又若我"等，及"又我声闻"等，此中自性等九义是趣入分，因为是菩萨应取故。其中分别是迷惑的不正确认知。
其中第一是自性分别，即认为"我将超胜至无上正等菩提"。其道即是菩提心之义。其中分别是对自身的菩提、般若波罗蜜多、空性中的不知，以及非等持之知、等持之知三者的我慢。
"我行"及"我近大菩提"想，及"我远离小菩提"想。此对治即是从世尊说"如幻心"起至"譬如"为止，此是自性分别。
"世尊，譬如"等中，我近正等菩提而远离小菩提，因为我是佛种姓，此是迷惑。其对治是种姓，即无分别般若波罗蜜多，因为如虚空故。此是种姓分别。
"世尊，譬如"等中，我有清净道得成就，因此我近大菩提而远离小菩提之想是迷惑。此正成就的对治即是如是无分别般若波罗蜜多，因为如幻人故。此是对治正成就分别。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ།གཟུགས་བརྙན་ནི་སྣང་བའོ། །ཤེས་པའི་སྣང་བ་ནི་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེ་བདག་ལས་སྐྱེས་སོ། །དེས་ན་བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་ཉེ་ལ། དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རིང་ངོ་ སྙམ་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ།།འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇོམས་ པར་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ།།སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ་སྙམ་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྡུད་པ་དང་མི་སྡུད་པ་མི་མངའ་ བ་བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྟོག་པས་ན་རྟོག་པའོ། །དེ་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་དེ་དག་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རང་གི་རྟོག་པ་ལ་རྨོངས་པའོ། །འདིའི་གཉེན་པོ་ནི་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའོ།།འདི་ནི་རང་གི་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེས་ན་བདག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་ནི་ཉེ་ལ། །དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རིང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་བྱེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཛད་པའི་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ནི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་གང་གི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པ་དེའི་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱང་།རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོའོ།

以下是完整的中文直译：
"世尊，譬如"等中，影像是显现。知的显现是显现性，而非知的所缘。知的所缘是无错乱的，彼从我生。因此我近大菩提而远离小菩提之想是迷惑。此对治是无分别般若波罗蜜多，因为如影像故。此是无错乱所缘分别。
"世尊，譬如"等中，能破是对治分，所断是违品分之想是迷惑。此对治即是如是行无分别般若波罗蜜多，如同如来无有摄取与不摄取。此是对治与违品分别。
"世尊，如何"等中，由于分别非真实故为分别。因为是离彼之分别故为遍分别。如同如来已断彼等，如是行无分别般若波罗蜜多亦复如是。其中离分别是遍分别，即迷惑于自分别。此对治是断除分别与遍分别的般若波罗蜜多。此是自分别遍分别。
"世尊，譬如"等中，彼菩萨修习般若波罗蜜多等中，即"我当修习般若波罗蜜多"。因此我近大菩提而远离小菩提之想是对作用的迷惑。其对治即是如是无分别般若波罗蜜多，因为如同如来所作化现故。此是作用遍分别。
"世尊，譬如"等中，如来化现亦为其所化现之事而作事业，于彼事业亦不遍分别。如是菩萨虽修习般若波罗蜜多，而不遍分别，此是对治。

 །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདིའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལེའུ་རྫོགས་ཀྱི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། གང་གི་དོན་དུ་ཤིང་ལས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་ འཁོར་ལ་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བྱས་ན་དེ་བྱ་བ་དེ་བྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དེ་དེ་ནི་གཉེན་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་ནི། བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའོ།།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།། །། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལེའུ་རྫོགས་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གསུངས་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གསུམ་ནི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོག་པ་དམན པ་ཉིད་དང་ནི།།ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་དང་རྨོངས་པ་དང་། །རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། ། ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དེ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟོག་པ་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་དགུ་ནི་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་དེས ན་སྤང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་ནི་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་སོ། །གཅིག་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་གསུམ་ནི་ལྷའི་བུས་སོ། །ཡང་བཞི་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ སོ།།འདིའི་ཡང་གཉེན་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་མ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱེ་མའི་སྒྲ་ནི་དགའ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་འདིར་སྙིང་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པའོ། ། དེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ད་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཤེས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
遍分别是此业的遍分别。"世尊，譬如"等乃至品终所说中，为某事制作木制机关所生之形，彼虽作彼事而无遍分别。如是菩萨为菩提而修习，虽得菩提亦无修习等遍分别，此是对治。菩提分别是作用果的遍分别。
如幻心近说品即如幻品。《圣八千般若波罗蜜多难解》，由阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》中第二十六品。
如幻品终讫，说第一所取遍分别后，其余三种遍分别当说心要品。其中依第二所取遍分别，论中说："由堕入有寂故，分别劣性及，无摄持及，道相不圆满及，依他缘行及，所为颠倒及，片面及种种性，住及入及迷惑及，随行等，此九种遍分别自性，彼依违品分，声闻等意所生。"
分别劣等过失是菩萨应断故，九种是违品所依，由声闻等意所生故即是应断。此即从"尔时具寿舍利子"乃至"行般若波罗蜜多"所说中，其中一是舍利子说，一是须菩提说，其次三是天子说，复四是须菩提说。
此亦当说对治，由相违故当了知遍分别。"呜呼心要"中，呜呼声表欢喜，殊胜果正等正觉即此心要，是菩萨所为行。彼为何？说"何者"等。今此说般若波罗蜜多与二无我智。

 །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འཁོར་བས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་མེད་དོ། །དེ་གཉི་ག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་གཉེན་པོའོ། །གཞན་དུ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་ལྔས་འཁོར་བར་ལྟུང་བ་འམ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བུ་ལེགས་པར་དབང་བསྐུར་ཡང་། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་བྲལ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བྱ་བའི་མིང་མེད་དེ། འདི་ནི་རྟོག་པ་དང་དམན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། འགྲོ་བས་ན་སྙིང་པོ་སྟེ་ལས་ཀྱིས་ཆོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། ཐུབ་པར་སླ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པར་དཀའ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་དེ དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་ཏེ།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པས་གཞན་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལམ་དུ་བུད་མེད་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་གཉེན་པོའོ། །གཞན་དུ་ན་ཐུབ་པར་སླ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནས་འདོད་ པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། ཕྱག་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་མ་ལུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ།མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེ་བདུད་ལ་སོགས་ པས་ཚུགས་པར་སླ་བ་སྟེ།གོ་ཆ་མ་བགོས་པ་བཞིན་དུ་འཐབ་པའི་ཟླ་བོས་ཚུགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ གཙོར་བྱས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
其中行者，不因轮回而极厌离，不因涅槃而极欢喜。因二者皆不可得故。因此，此为趣向无上菩提之对治。否则，以五波罗蜜堕入轮回，或以了知人无我而成涅槃。正因如此，离般若波罗蜜多者不得菩萨之名。譬如，转轮王子虽善受灌顶，若离七宝则无转轮王之名。此是分别与劣性之遍分别。
趣行故为心要，以业证法，即易成就之义。其相违者非心要，即难成就性。是故，行难行波罗蜜多即是行般若波罗蜜多。彼具摄持能力，譬如持武器男子于无人城中路抓获女人。此是对治。否则将成易行，此是无摄持遍分别。
从"欲界"至"应知"所说中，何故应礼敬？因圆满修行故，因不随他缘行故，因所为不颠倒故。此即由"何者"等一切所说。现前修行即以五波罗蜜精进。"此中行"即了知二无我。正因如此，"甚深"即是对治。不行彼者则道相不圆满，因此易为魔等所制，如未披铠甲者为敌对者所制。此是道相不圆满遍分别。
于"如是行"等中，"何者"于此亦当配。"如是"即是以般若波罗蜜多为主的诸波罗蜜多中行，"如是行"即是义。

 །དེ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་བཞིན་ དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོ་དེས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་མི་ལྟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཙོ་ བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ།།རྣམ་གྲངས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་མ་ལོག་པ་དེའི་བར་དུ་དེ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་དག་ཀྱང་མི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུ་བྲན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འདྲེས་ནས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འགྲོ་སྟེ་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཡུམ་ཆེན་མོ ལས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྦྱར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རེ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནི་ལག་པ་གཡོན་པ་དང་འདྲ་ལ་དྲུག་པ་ནི་ལག་པ་གཡས་པ་དང་འདྲའོ། ། གཉི་ག་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དགོངས་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ལག་པ་གཡས་པ་དང་འདྲ་བའི་དྲུག་པ་དེ་མེད་པའི་ཚེ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་རོ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆུ་བྲན་ནི་ཆུ་བོ་དང་། རྒྱ་མཚོ་ཆེན པོར་ཞུགས་ན་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་།དྲུག་པར་ཞུགས་ན་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ངོ་། །འདི་ནི་སྣ་ ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
若问此将成何？说到"真实边际"等。如转轮王为大主故，城王随从之。如是般若波罗蜜多为主，因不执著轮回与涅槃故。如彼等以诸波罗蜜不堕轮回，如是以补特伽罗无我智亦不现证涅槃。若无般若波罗蜜多为主时，则不现证小乘菩提。
关于"以此法数"等，"以此"即将要解说。即说"何法"等。"不现证"者何故？因所为不退转，所为即是欲得圆满菩提。何故不从彼退转？因为只要未离般若波罗蜜多，即行于真实义故。其他亦非不行，因摄于其中故。譬如一切小溪汇入大河，流向大海不返。此是所为颠倒遍分别。
此九种遍分别亦依《大般若经》就自利圆满而配。因此，且当如所说那样阐述一分性与种种性遍分别：五波罗蜜如左手，第六如右手。二者皆成就一切事业之意，此是对治。若无如右手之第六时，则成一分事业，此是一分遍分别。
如是种种味之小溪入于河流及大海则成一味，如是不同种类之五波罗蜜，若入第六则成一相，此是对治。此等波罗蜜多如是种种相，圆满菩提亦然。此是种种性遍分别。

།འདིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་གོ་ཆའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གོ་ཆ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་གོ་ཆ་ནི་བགོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་མེད་པར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གང་ཡང་མི་བྱེད་པས་བདག་ ཉིད་དུལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་མེད་པ་འདི་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའོ། །མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གདུལ་བར་ བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བར་འོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གང་ལ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷའི་བུ་དག་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ལྷའི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷའི་བུ་དག་གང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རྩོད་པ་ནི་འཐབ་མོ་སྟེ་འདི་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་མི་འདོད་པའམ། སེམས་ཅན་ དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཐབ་མོའོ།།དེ་ལྟར་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ན་དེ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་འདིར་ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞུམ་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་མི་སྐྱོ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཡང་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ན།གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན། གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་སོ།

这里是完整的中文直译：
此处世尊就胜义铠甲而言，说此二种分别："具寿须菩提"等。其中"披铠甲"表示其难，因不能利益无边众生故。虽然如此，仍应披此铠甲，因无如是大愿则不能成办自他利益，此是对治。为调伏自己而不作任何众生利益，无此铠甲，此是一分遍分别。
种种性遍分别的对治是平等性。彼即是相违。极难行即说"诸众生"等。"所调伏"即应调伏之众生。虽然如此，于何作难行？为此说"如是"等。为以喻显示故说"诸天子"等。"何以故"即是问法相应何处之义。因此"诸天子"等是答。"诸天子"等是结语。
为再显示故说"诸天子"等，意为众生如虚空。何故争论？从"菩萨"至"应知"而说。"又"字是因由。争论即斗争，是不欲调伏众生或舍弃彼等众生之斗争。
如是于所调伏等，如所调伏，能调伏亦然。故无彼则更为极难行。因能成办自他利益故，如是菩萨应视一切众生平等。此中若问如何知是行？说"若如是"等。"不退怯"即不厌倦，意为极其欢喜。"何以故"即于彼般若波罗蜜多行时，何为因由？皆非，因见法无我故而思。

 །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་ཞིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་གཉེན་པོ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ཆོས་སྣ་ཚོགས་པ་དབེན་པ་དེ་བས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ ནི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ལྷའི་བུ་དག་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་བཤད་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་མཐོང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞུམ་པར་མི་བྱེད་ ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ཞུམ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་དང་། འཇུག་པ་ལ་མ་རྨོངས་པ་སྟེ། གང་ནས་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། གང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་ལའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རིག་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་ལ་ མ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་དེར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། གནས་པ་དེ་ཉིད་རང་ཉིད་ལ་རག་ལས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེས་གང་གིས་དེར་འགྲོ་བ་དང་། གང་དུ་གནས་པ་ནི་དེར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་འགྲོ་ཞིང་ དེ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་གང་ནས་འགྲོ་བ་དང་། གང་དུ་གནས་པ་དེར་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དེ་ནས་འགྲོ་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ་གཉེན་པོའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་མ་རིག་པ་ནི་དྲུག་པའི་སྣང་བ་མེད་པ་དེས་ན། གནས་ པ་དང་འཇུག་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཞུམ་པར་མི་བྱེད་པ་དེས་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདིར་ཚིག་ལྷག་མ་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་ཕྱིར་ཞུམ་པར་མི་བྱེད། དཔེར་ ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱི་ནས་དཔུང་གི་ཚོགས་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།འདི་ནི་གཉེན་པོའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ནི་ཡུལ་རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །དྲུག་པ་ནི་ཡུལ་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །འདི་ནི་རྗེས་ལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
因此"众生空性"等是答复。从"诸天子如是"至"应观"是结语。"一切法空且平等"广说对治。众生种种及法种种皆空，因此认为般若波罗蜜多非一味，此是种种分别。
关于"诸天子若"等，"如是解说"即是近说。"一切法空性"若于行时见到，则与"菩萨不退怯"相连。"不退怯"即于住处及趣入无迷惑，即于何处去及何处住。由此正知一切法平等性，于彼等般若波罗蜜多无迷惑故。
如是，以何趣入菩提及安住，即是依自身因果之阶段。以何趣入彼处及住于何处，回向彼处之五波罗蜜多亦趣入彼处并住于彼处。譬如转轮王之宝轮去往何处及住于何处，一切军队亦从彼处去并住于彼处，如是即是对治。
五波罗蜜多无明即无第六之显现，故于住处及趣入无定，此是于住处及趣入迷惑之分别。关于"如是"等，不退怯所证即是般若波罗蜜多。如前此处余词，否则不退怯。譬如转轮王宝轮在前而军队随后而行，此是对治。五波罗蜜多因是粗显境故先行，第六因是微细境故随后而行。此是随后而行之分别。

།གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་ནས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། འཛིན་དང་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་དང་། །གནས་དང་ མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།།ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་དང་། །ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་འཛིན་པ་དང་པོ་སྟེ། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་དེ།དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ནི་འཛིན་ཏོ། །ཅུང་ཟད་ནི་འདོར་ཏེ། འདི་ནི་འཛིན་པ་དང་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཡང་མི་འཛིན་པ་དང་མི་གཏོང་བ་འདི་ནི་གཉེན་པོའོ། །འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་གང་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་གཉེན་པོའོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཁམས་གསུམ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །ཁམས་གསུམ་ན་གནས་པ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་ནི་གནས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་མི་གནས་སྙམ་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་སྟེ།འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལ་མེད་པ་འདི་ནི་གཉེན་པོའོ། །ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ།གཞན་དུ་ན་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་ན། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་མ་ཆགས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ།།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་མ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཉེན་པོའོ། །རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
在说明所取分别的第二种九种相后，依据能取分别的第一种，论中说：
"能取与别解脱，
作意与诸界，
三者相连结，
住处与执著，
法之假立事，
贪著与对治，
如欲行损失，
应知初能取。"
实有之我是第一能取，如同般若波罗蜜多而有。彼少许执取，少许舍弃，此是能取差别分别。不执不舍此是对治。执取之法即是作意分别。不作意彼等法即是对治。认为作意本身与三界相连，此是三界相连分别。不与三界相连是对治。认为住于三界中如何无所系缚，此是住处分别。彼于何处有即是对治。认为若有执著如何不住，此是执著分别。于彼全无执著即是对治。
菩萨布施波罗蜜多、持戒波罗蜜多乃至一切种智之法事假立而有，此是法事假立有之分别。此中无彼即是对治。认为以贪著证得圆满菩提，否则将背离，此是贪著分别。于一切法无贪著则无执取，无贪则全无证得圆满菩提。若如是行即是行般若波罗蜜多，此是对治。
说"布施波罗蜜多非空，持戒波罗蜜多非空"等是对治分别。说"彼一切皆空"是对治。缘取一切法一切相是如欲行损失分别。菩萨无有彼即是对治。此九种相于诸大般若经中宣说。

 །འདིར་ནི་སྤྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་འཛིན་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ནི།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཞུམ་པར་མི་བགྱིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་མཁྱེན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་གི་ངོ་བོ།།དེ་རྒྱུ་གང་གིས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབེན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ།མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ཉིད་རང་ཉིད་མེད་པར་ཞུམ་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ལམ་དང་ལམ་མིན་ ངེས་འཛིན་དང་།།འགོག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །གནས་དང་རིགས་དང་འཇིག་པ་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ ཀྱི་ནི་དང་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པོ་འདི་ནི་དེ་དག་གི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བས་རྟ་ རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ལྟར།དྲུག་ལས་ཀྱང་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དྲུག་པ་མེད་པར་ནི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་མེད་དོ། །འདི་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ལ།དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ནི་དེ་དག་གི་ལམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ་གཉེན་པོའོ། །དེ་མེད་པའི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།འདི་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བསྐྱེད་པ་འམ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འདི་ཚད་མར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་གཉེན་པོའོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འགོག་པ་ནི་དེའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། འགོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ ཅད་དང་ལྡན་པས་ཡང་མ་ཡིན།མི་ལྡན་པས་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྙམ་པ་འདི་ནི་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
此处总的实有能取分别及其对治，从"尔时世尊"至"不应怯懦"所说中，"明知"是说因为世尊无有丝毫不知。"菩萨摩诃萨"是指世间共许的实有补特伽罗体性。"彼以何因不怯懦"是实有能取分别。其对治是无所缘。即由"世尊空性"等所说，意为"因无所有"，即自身无有怎会怯懦。
依据能取分别第二种，论中说：
"如是定不出，
道与非道执，
有灭之生起，
有事及无事，
住处种性灭，
希求无因缘，
对治所缘中，
是为余能取。"
因为是凡夫的最初，此九种分别非彼等之法。然而是声闻缘觉圣者之法，因为是彼等应断除故。彼等对治，经中如说："如调御者为马示现正道，于六中五亦复如是"，此是对治。无第六则无调御。此是如所为定不出分别。
一切种智道是诸菩萨之道，小乘菩提道非彼等之道，执著彼等即是第六，是对治。无彼之道与非道执著分别。此于任何法非生非灭，以此法为量即是对治。生起是诸佛法，灭是其障碍，此是生灭分别。说"非由具足一切法，亦非由不具足"是对治。认为具足与不具足，此是具足不具足分别。

 །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་དུ་ བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ།།གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་འདོད་པས་ས་བོན་བཏབ་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་དཔྱོད་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འདོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་བསླབས་ནས། དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། སེམས་ཅན་བཏང་སྙོམས་བྱེད་པ་ འདི་ནི་རིགས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དགོས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པར་དྲུག་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་པ་ནི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དྲུག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ན་དཀར་པོའི་ཆོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །དྲུག་པ་མེད་པ་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དགོངས་པར་མཛད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། འོན་ཀྱང་འདིར་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དགོངས་པ་མཛད་དོ།།འདི་ནི་གཉེན་པོའོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་དགོངས་པ་མཛད་དེ་སྙམ་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས་སོ།།འདིར་ནི་སྤྱིར་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་དེ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བདག་ཏུ་བཏགས་པའོ། །ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ནི་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའམ་སེམས་སོ། །ཆོས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སེམས་ཀྱིས་སོ།།ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
从色等乃至一切种智皆不应住而修瑜伽，因为于一切法皆无所住，此是对治。认为应住于从色至一切种智，此是住处分别。如欲得果实播种后观察其成熟，如是欲求大菩提而学习诸波罗蜜多后，应以彼等摄受众生并度脱轮回，此是对治。发菩提心后对众生漠不关心，此是种性毁坏分别。
希求是为了目的而希求，为欲获得于一切法自在随得而应学习第六，此是对治。认为不应学习彼，此是不希求分别。第六是一切佛法之因，如同一切珍宝之海。若修习彼则能生起白法佛法等，此是对治。认为无第六则无因，此是无因分别。
若行持般若波罗蜜多，三世诸佛作意，从色等乃至一切种智亦非，然此处从色至一切种智非如是作意。此是对治。认为从色至一切种智作意，此是缘对治法分别。此九种差别亦于世尊大般若中宣说。
此处总的遍计所执能取分别及其对治，由"世尊任何法"至"彼法亦不可得"所说。"任何法"是于蕴等境上假立为我。"无有怯懦"是因为自身无有。因此说"何以故"等，"任何法"是蕴等或心。"以何法"是以心。"何法"是菩萨。"如是"是允许。

 །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པ་ནི་གཉེན་པོར་གསུངས་ སོ།།འདི་ནི་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོའི་གཉེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི། ཡང་རབ་འབྱོར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་གོ། །བཤད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བསྟན་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། །གསང་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཡི་མི་ གསོད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་སྐྱོ་བས་སོ།།ཡི་མི་གསོད་པས་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་སྐྱོ་བས་སོ། །ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རློམ་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་རློམ་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་ རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ།།ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་སྐྲག་པ་ནི་སྐྲག་པ་ལ་མངོན་དུ་བལྟས་པས་སོ། །མི་དངང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མི་དངང་བས་སོ། །དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་འདི་སྤྱོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་མི་སྤྱོད་ན་ནི་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཁས་བླངས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཕན་ཡོན་གསུངས་ སོ།།ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བདག་གིར་མཛད་པའོ། །དགོངས་པར་མཛད་པ་ནི་དྲན་པར་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པའོ། །རུས་ནི་ཤཱཀྱ་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོབས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་སོ། །ཁ་དོག་ནི་པགས་པའི་ཡོན་ཏན། གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ ཏེ།འདི་དག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་སོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
仅此说明众生实有、我执之境蕴等、心及菩萨皆无，此是对治。此是遍计所执能取分别，为第四。如是世尊于大般若中广说四种分别之对治。
其中菩萨行持应如何了知，即由"复次须菩提，所谓菩萨"等所说。言说是词句，解说是意义，显示是无差别而说故为显示，密意而说故为开示。"不怯弱"是不下劣。"不厌倦"是由厌烦。"不生厌倦"是持续厌烦。"不全然怯弱"是由心傲慢。"不真实怯弱"是不持续傲慢。
背离是背对。"意不背离"是不再面向。"不惊"是由观察恐惧。"不惶恐"是真实不惶恐。"不生惶恐"是由恒常性。因此应知行持此般若波罗蜜多。若不行持则必定生怯弱等。
从"须菩提白言"至"行"是须菩提承许。由"如是行"等说殊胜利益。摄受是特别摄持。作意是忆念，此与"佛世尊说法"相连。
若问如何，由"比丘僧众"等说明。若问如何，关于"行般若波罗蜜多"等，"名"是假立名称。"姓"是释迦等。"力"是身力与神通力。"颜色"是肤色功德，"色"是颜色与形状，此等是详细宣说。殊胜中最殊胜是色。"自说"是由喜爱功德所生偈颂。

 །ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཡོན་ཏན་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ སོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་བསྟན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞུས་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡང་ དག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡང་དྲིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ།།རབ་འབྱོར་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནོན་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ ཀྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཡང་དག་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ པའོ།།གང་དག་ཅེ་ན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་དང་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཁྱད་ པར་དུ་གྱུར་པ་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་གསུངས་ནས། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྐབས་དེ་སྟོན་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །རབ་འབྱོར་ དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་དམིགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྩམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། ། ཆོས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་སྨྲ་བའོ། །ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"自说"是宣说，若问何等功德，由"彼等"等而说。"譬如"是显示譬喻。由"如是"等显示义理。由"须菩提白言"等是请问。由"须菩提，此非"等是回答。"一切"是缘于一切真实无所得故。
由"须菩提白言"等是再次询问。由"世尊告曰"等是回答。由"此等"等是总结。又由"复次须菩提"等宣说。由"须菩提此等"等是总结。
关于"复次须菩提"等所说，不退转者获得彼等根即是获得。彼等掌握即是深入。佛名等之功德，由"真实何"至"安住"宣说。
若问如何信解，由"如是"等宣说。"彼等中"是不仅不动佛。若问何者，由"何"等宣说。"彼等"是不动佛及其菩萨众。由"如是"等是总结闻法功德，并说如是修行等殊胜功德。
如是说已殊胜功德后，以契机般若波罗蜜多殊胜品终了而显示。须菩提显示彼处，由"须菩提白言"等宣说。"除真如外"是除真如自性外，因无种种遍计所现故无任何所缘法。"尔时何法"等易解。
关于"须菩提，真如亦且无所得"，此因非所取故。安住真如者是菩萨。"障碍"义为阻塞。"加行"是摄持。"说法"是说正理。法是佛涅槃。

 །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་མོ། །ལུང་བསྟན་པ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་པའོ། །ལུང་སྟོན་པ་ནི་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པའི སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་གནས་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་གནས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི་འཐད་པ་གསུངས་ཏེ།སྤྱོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། །གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་གོང་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལེའུ་ནི་སྙིང་པོའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ།སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ།། །།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་སྙིང་པོའི་ལེའུ་དག་ཏུ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྟན་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ན་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་སྟོན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ་ནི་ལེའུ་འདིས་དང་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། བྱང་ཆུབ་གཞན་ལས་ སྟོན་པ་དང་།།དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོང་དང་། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ན་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །དེའི་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། ། རྒྱུ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །མདོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པ་ནི་གང་གཞན་དག་ལ་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་པོའོ། །མ་འོངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པའོ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུ གསུམ་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ལུང་སྟོན་པ་ལ། དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་དག་བླངས་ནས། ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཏོར་བ་དང་། དེ་ནས་འོད་ཟེར་བྱུང་སྟེ་སླར་ཞུགས་ པ་ན་ཀུན་དགའ་བོས་ཞུས་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལུང་བསྟན་ཏེ། དེས་དེ་དག་ལུང་བསྟན་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་ཡང་མཚོན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚེ་དང་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་དུས་ཀྱང་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
随顺法即是随顺道。授记是给予标示。预言是作预言。一切法空性即是远离。住于彼即是三昧，即住于一切法无所得。
由"憍尸迦，若"等，显示须菩提之住处较菩萨住处殊胜。由"憍尸迦"等说明合理性。行为是为成就三昧。安住是成就三昧。其余易解。难解者已如上说明。心要等品即是心要品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解》，由阿阇黎宝源寂所造《最胜心要》中第二十七品。
在幻喻品与心要品中说明见所断分别后，显示若住于见道等般若波罗蜜多必定证得菩提。因此，其三因即此品首先所说，其后为菩提相。故依三因，论中说：
"从他示菩提，
彼因遍舍及，
得彼无障因，
多福德相也。"
如所说住般若波罗蜜多而得彼菩提即是获得。彼无障碍即是不可或缺。因即是了知，说有三种。经中示菩提即对他授记，此为第一因。将未来菩提之因付嘱圣阿难即第二因。多福德相即第三因。
因此经中说"尔时"等，于散花授记中，诸天取花后，受记者散花，之后放光还入时，阿难请问，世尊为彼等授记。以彼等授记，亦表示其他世界，为显示世界，以及寿命与正法住世时间长久之故。

།དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །འདི་ནི་སྐབས་ཀྱི་གནས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་པོའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། མངོན་ དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གང་འདི་དག་མཉན་ནས་མི་སྤོང་བ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གསུངས་ཏེ། སྨོད་པར་ བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སྨོད་པའོ།།འགལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བཏང་བའོ། །འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལས་འཁྲུག་པའོ། །འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྦས་ནས་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའོ། །འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ སྙིང་པོ་མེད་པར་བརྗོད་པའོ།།འདུད་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཞེན་པའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྱད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རྒྱུ་གཉིས་གཉིས་གསུངས་ཏེ། །སླུ་བ་མེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་བྱས་པ་གཟོ་བའོ། །དེ་ཉིད་གང་སུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་རྒྱ་ཆེར་དྲི་བར་བྱས་ནས།ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏད་པ་གསུངས་ཏེ། གཏད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཏད་པའོ། །དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་གཏད་པའོ། །ཡི་གེ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡི་གེ་འདུས་པ་ནི་ཡི་གེའི་ ཚོགས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཏད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ཅི་ནས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གྱིས་ཤིག་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ དགའ་བོ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཉིས་པའི་གླེང་གཞི་བརྗོད་ནས། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ནི་གཏད་པ་གཉིས་པ་སྟེ། འདིར་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱི་ནས་སོ། །ཆུད་གསན་པ་ནི་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། །གཏད་པ་ནི་ མྱུར་བར་རྗེས་སུ་མི་གཏང་བའོ།།དྲན་པར་མི་ནུས་པ་ནི་བརྗོད་པའོ། །མགུ་བར་བྱས་པ་དང་། མཉེས་པར་བྱས་པ་ནི་དགྱེས་པར་རོ། །ཡུམ་ནི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའོ། །སྐྱེད་པ་ནི་ས་བོན་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །འབྱིན་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
其后"阿难，因此"至"应当安住"为结语。此处依情境而住是获得菩提的第一因。
"阿难，若诸菩萨摩诃萨"至"应知已现前"，显示般若波罗蜜多功德。
从"阿难，若"等至"应知"，说明闻此而不舍者之功德。诽谤是意之诽谤。违背是意之舍弃。扰乱是由此而乱。破坏是隐藏而毁坏。舍弃是说非正确之过失。遮止是说无实义。敬信是执著彼等。
从"阿难，如是"至"应知修行"，说明两种因：无欺誑愿及知恩报恩。即由"若诸"等广为询问后，由"阿难，因此"等说明付嘱。付嘱即是真实付嘱。彼随系属即是随付。
关于"文字集聚"等，文字集聚即文字之聚。为何如此？说"受持"等。为何付嘱？说"为使此不灭没"，意为你当如是行持令不灭没。
从"阿难，若"至"佛说"叙述第二缘起，从"阿难，因此"是第二付嘱。此中"后"即是之后。失坏即是损坏。付嘱即是迅速不舍。不能忆即是宣说。令欢喜、令悦意即是令欢悦。佛母是生起种子。生长是令种子增长。出生是为令生起。

 །ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གླེང་གཞི་བརྗོད་ནས། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཏད་པ་གསུམ་པ་སྟེ། འདིར་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་ནི་ལེགས་པར་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་དེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་རྣམས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་ནི་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའོ། །དབུལ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ ནམས་འདོད་པས་སོ།།རེག་པར་གནས་པ་ནི་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདིར་ཐུབ་པར་བཤད་པ་ནི་གསུངས་པའོ། །བསྐལ་པའི་མཐའ་འམ། དེ་བས་ལྷག་པར་ཡང་བཤད་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཀུན་དགའ་ བོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་དོ།།དེ་ནས་ཡང་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གླེང་གཞི་བརྗོད་ནས། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྗེས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གཏད་པ་བཞི་པ་ གསུངས་ཏེ།བཞི་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་གཉིས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་དང་། རྗོད་པའི་སྤྱིས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏད་པ་དང་རྗེས་སུ་གཏད་པ་ནི་གཏད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་ལྟར་གཏད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པའོ། །དེ་ནས་ ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གླེང་གཞི་བརྗོད་ནས།ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ནི་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། འདིར་དུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་སྐད་ཅིག་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་ནི་དེའི་སྐད་ཅིག་གོ། ། དེའི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་ཅིག་གོ། །ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ནི་ཡུད་ཙམ་མོ། །དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ནི་ཆུ་ཚོད་དོ། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་གསུམ་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་བསྐྱོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཁོར་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་དང་། མི་སྣང་བར་བྱས་པ་ནི་དཔེའོ། །འདིར་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ཉིད་ནི་བསམ་གཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །མི་བསྐྱོད་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ གསུངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིགས་པ་གསུངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
从"阿难，般若波罗蜜多"至"是为开示"叙述缘起，从"阿难，因此"至"随后开示"是第三付嘱。此中"善妙语句"即是善说。"法身"即是此般若波罗蜜多即是法身。其本性即是彼性，应与后文所说诸事相连。其中事即是供养等。供养即是花等。思维即是教示等。"善"即是为求福德。触近住即是为现证彼性。"具功德"即是由善等。此中所说"能仁"即是宣说。虽可说至劫末或更久，然由"阿难，如何"等略说。
其后从"阿难，若有"至"获得"叙述缘起，从"阿难，因此"至"随付嘱"说明第四付嘱。称为第四而说为第二，是因说与说的总数合为一的缘故。付嘱与随付嘱是同一意义。如是四种付嘱是第二因。
其后由"阿难，如是"等叙述缘起，从"阿难，若你"至"此非道理"所说中，此处时际边际是刹那。百二十刹那为一刹那，六十刹那为一须臾，三十须臾为一瞬间，三十瞬间为一时。此是多福德性。此为第三因。
其后由"世尊"等显示世尊不动佛及其眷属刹土，并令不现是为譬喻。此中"如海"是因其广大。寂灭性是禅定圆满。不动性是智慧圆满。为配合义理而说"阿难，如是"等，由"一切法"等说明道理。

།དགོས་པ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་གཞན་ནོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་ནི་སྨྲས་ཟིན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ།།ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དམ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོ། །ཚད་ནི་རྒྱ་ངེས་པའོ། །ཟད་པ་ནི་དུས་ངེས་པའོ། །མཐའ་མ་ནི་གྲངས་ངེས་པའོ། །ཚད་ཆད་པ་ནི་ཚད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་ པའོ།།ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ནི་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ ཞེས་གསུངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེས་ན་དེ་དག་དམིགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཐའ་གཉིས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའོ། ། དབུས་ནི་སྐྱེ་བ་གནས་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་དེ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་གང་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སོ། །རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། ། བརྟན་པ་ནི་གནས་པའོ། །ཐེར་ཟུག་པ་ནི་མཐའ་མ་མེད་པའོ། །བྱེད་པ་པོའམ། ཚོར་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཏིང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །འདི་མན་ཆད ཀྱིས་ནི་ཟད་པ་དང་།མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དྲི་མ་ནི་ཉོན་ མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེ་དག་ཟད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཟད་པ་གཏན་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། གཏན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"不能作用"是另一个论断。无作用等道理已经说过。从"阿难，菩萨"至"学习波罗蜜多"显示功德利益。无执著性即是所缘性或无碍智性。量是确定广度。尽是确定时间。边际是确定数量。限量是以量度所限定。
因无量故即是因无所缘。尽是中等。遍尽是无有。因虚空无尽故即是如虚空无尽故。"何以故"即说"一切法无生"。因一切法无生故，彼等即无所缘相，般若波罗蜜多亦如虚空无尽。"现证"即是现前成就。
"色等无尽性"即是彼等无生故。如是无明等亦然。其中"此是"即是由蕴及无明等无尽性故。二边是生灭。中是生住。不杂即是与彼不共。"未见任何法"即是遍取诸蕴。何以故？因见缘起故。"常"即是无始无终。"坚"是住。"恒"是无终。"作者或受者"即是无行者和取者。
从"须菩提，此"至"不可得其底"易于理解。此下说尽智与无生智菩提之相。论中说："尽垢及无生，智慧名菩提，无尽无生故，应知如其次。"垢即是烦恼分别。彼等尽与无生智即是菩提，彼智亦应如其次第了知无尽与无生。了知永无尽即是尽智，由了知永无生性即是无生智，此为密意。

།ཇི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་འདི་བཤད་ཅེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཟད་པ་ན། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད། འགོག་པ་ མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ།།མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ནམ་ཡང་དེ་ལ་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ ཉིད་ནི་རིགས་ཏེ་རྣམ་པའོ།།དེ་བས་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་ཟད་པའམ། སྐྱེ་བར་འདོར་བ་མེད་དོ། །གཞན་དག་ནི། ཟད་པ་ཤེས་པ་བདེན་རྣམས་ལ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །ཡང་ཤེས་པ་ནི་བྱར་མེད་སོགས། ། མི་སྐྱེ་བ་ཡི་ཆོས་འདོད་དོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཡོད་པར་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་མདོར་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དང་། ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཐོབ་སྟེ། དེ་དག་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས པའོ།།གཙོ་བོར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡང་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་བྱ་དང་། །ཤེས་ བྱ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་ཟད་པར།།སྟོན་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་གང་། །འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་རྩིས། །འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་བཟོད་པའོ།།དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་རྩིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དག་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བསལ་བྱ་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་ཉིད་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དག་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཉིད་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡང་ དག་པ་མཐོང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡང་དག་པ་མཐོང་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ རྣམས་སྤོང་བར་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
若问虽有其他菩提相为何说此，为见道断除诸分别时，是为观察尽与无生之义。即如所说："于无灭自性，以所谓见道，何种分别尽，得何无生相？"
诸分别自性即是真如，彼中永无尽与生。类即是类别即相。因此见道不灭任何分别相，亦无舍弃生。
其他论师说："尽智于诸谛，即是遍知等，复有智无作等，许为无生法。"彼等认为蕴及四谛皆有，其中略说烦恼与苦尽及不复生，证得彼等之智即是尽智与无生智。
主要说如来亦断所知障，因彼等非烦恼性无明亦尽故。为破除此说，论中说："说诸法有性，及尽所知障，他师所说者，我视为稀有。此中无所除，亦无少可加，于实性正见，正见得解脱。"
"说"字表不忍。"我视为稀有"意为不应是违品与对治故。因此"此中无所除"即因人法本空故。"亦无少可加"即因人法无我无始无终故。然于二者皆应如实见真实性。因见人无我真实则从烦恼障解脱，见法无我真实则从所知障解脱。此亦如幻品及心要品中说由见断除诸分别。

།དེ་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བ་ནི་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་དུས་ནའོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་དེ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དྲིས་པའོ། །འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་གི་དོན་གྱིས རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།དེས་ན་མ་སྨོས་པ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རེ་རེ་ ལ་ཡང་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་སྟེ།རེ་རེར་དྲུག་འདུས་སོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་བས་ན་དྲུག་ཚན་དྲུག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཙམ་འདིར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་རེར་ཡང་ཐམས་ཅད་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུས་སོ།།དེ་རྒྱས་པར་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས་སོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེ་ལ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང་། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་བསྡུ་བའི་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ ཏེ།རེ་རེ་ཉིད་ཡིན་པས་རེ་རེ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་རེ་རེ་ཉིད་དོ། །དེས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཕན་ཚུན་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་སྟེ། གང་འདི་ལ་བསྡུས་པ་ཡོད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའི་ མངོན་པར་རྟོགས་པའོ།།དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་གྱི། བཅུ་དྲུག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བཟོད་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་བརྒྱད་དང་ཤེས་པ་བརྒྱད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ནས་བསྒོམ་པའི་ ལམ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ།ཐབས་དག་དང་མཁས་པ་ཡིན་པས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་དང་། ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཐབས་ཏེ། དེ་ནི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
因此，由见道断除见所断分别，即如"须菩提，是故"等所说。"是故"为理由。"如是"为见时。般若波罗蜜即见道自性及行持。"何以故"即问见道相之理由。
此中般若波罗蜜及禅定波罗蜜，此处应以"亦"字理解，故摄略未说。若问如何知般若波罗蜜，即如"须菩提"等所说。修习圆满即配合六波罗蜜。"一切"即各各皆有聚集，意为每一中皆摄六。因此六组六波罗蜜即是见道。
世尊此母经为略说，故此中仅说相而已，然于每一中皆如实摄一切。广说则见于诸大般若经中。此中论说："布施等一一，彼等互摄者，一刹那忍中，所摄此摄道。"
一一即各各，其事即一一性。此说"于布施等一一"即于诸布施等。布施等彼等之互为一一，其所摄即见道顶现观。彼亦是一刹那，非十六。彼亦为忍所摄，非八忍八智。此即见道顶现观。
其后修道即如"一切方便善巧"等所说。方便与善巧故为方便善巧。狮子奋迅三昧及超越三昧即是方便，因彼即是所依故。

 །མཁས་པ་ནི་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་།ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ལས་རྣམ་པར་ལྟ་བ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའི་བར་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་དང་མཐུན་པའོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག། འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ སྔགས་འདོན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་བར་དུ་འགག་པ་འདི་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་པའོ། །དེ་ལ་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་ པ་དང་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་།རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་[(]སྐྱེད་[,]སྐྱེ་[)]མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འགོག་པའི་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ ལས་ལངས་ནས།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ དང་།གསུམ་པ་དང་། གཉིས་པ་དང་། དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་ མཆེད་དང་།རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དེ་ལས་ལངས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་ གཏན་གཉིས་པ་ལའོ།།དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། ། དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི སེམས་ལ་གནས་སོ།།དེ་ནས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་གནས་སོ། །དེ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ།

以下是完整的中文直译：
善巧即是观察顺逆缘起。即："以无明为缘生行，以行为缘生识"乃至"以生为缘生老死、忧、悲、苦、恼"，此为顺行。"无明灭则行灭，行灭则识灭"乃至"生灭则老死、忧、悲、苦、恼灭"，此为逆行。
其中狮子奋迅三昧即是：入初禅定，而后入第二、第三、第四禅定，入空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处，乃至入灭尽定。从灭尽定起，入非想非非想处，而后入无所有处，而后入识无边处，而后入空无边处，而后入第四禅、第三禅、第二禅、初禅。
超越三昧即是：入初禅定，而后入第二、第三、第四禅定，入空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处及灭尽定。从彼起已，入初禅，而后入灭尽定，而后入第二禅，而后入灭尽定，而后入第三禅，而后入灭尽定，而后入第四禅，而后入灭尽定，而后入空无边处，而后入灭尽定，而后入识无边处，而后入灭尽定，而后入无所有处，而后入灭尽定，而后入非想非非想处，而后入灭尽定，而后住于不等引心，而后入灭尽定，而后住于不等引心，而后入非想非非想处。

 །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ།།དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་ པར་མ་བཞག་པ་ལའོ།།དེ་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་ སེམས་གནས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོའི་འགྲོ་བ་ལ་ནི་གནས་པ་དགུའོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་བཅུ་བདུན་ནོ། །འོང་བ་ལ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་མཐུན་ དང་།།ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད། །འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་བཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་ དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ།།དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་རྒལ་ནས། །འགོག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐོད་རྒལ་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དེ་ཐོད་རྒལ་ལ་སྙོམས་པར་ འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་། ཕྱི་ནས་འོང་བའོ། །དང་པོ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཞེ་ན། འགོག་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཐར་བྱས་པའོ། །གཞན་ནི་བརྒྱད་དེ། སྔར་ རིམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་རྒལ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འགོག་པ་དང་བཅས་པར་བྱས་ནས་གཞན་བརྒྱད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །འདོད་པ་ན་ སྤྱོད་པའི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་མཚམས་སུ་བྱས་ནས་མཐར་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱི་ནས་ཇི་ལྟར་འོང་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་འདྲར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་འདྲར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལས་མཉམ་པར་བཞག་ པ་དང་།མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་བཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་ སོགས་པས་འོང་ཞིང་།མཐར་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཉིད་དུ་འགྲོ་ཞིང་འདུག་གོ།

以下是完整的中文直译：
而后入不等引，而后入无所有处，而后入不等引，而后入识无边处，而后入不等引，而后入空无边处，而后入不等引，而后入第四禅，而后入不等引，而后入第三禅，而后入不等引，而后入第二禅，而后入不等引，而后入初禅，而后心住于不等引。其中初行有九住，第二有十七，返行有十八。
此论中说：
"其后入狮子
奋迅三摩地，
顺逆而了知
缘起之道理。
入九等至已，
往返成二相，
欲界识为界，
不等引为间，
超越等至中，
一二三四五，
六七八超越，
至灭定不同。"
狮子奋迅如经所说。超越因甚深故，故说其相而入超越等至。云何？答：九等至有二相：往行与返行。初如何往行？"至灭定"者，即以灭尽定为终。其余八者，如前次第之义。又云何往行？故说："一二三四五，六七八超越"。以灭尽定为基础而入余八等至。以欲界不等引心为间而至终竟，是为其义。后如何返行？故说"不同行"。"不同行"者，即从不等引入等引，从等引入不等引之义。此中亦当配合："欲界识为界，不等引为间"。故此由不等引心等而来，终亦住于不等引心。

 །འདི་ནི་འགོག་པའི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་བཤད་ནས། ཡང་ཇི་སྐད་སྒོམ་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་ཚན་བཞི་ཟད་ནའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཉིད། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་གསུངས་པ། དེ་དག་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁོ་བོས་དེའི་ཡན་ལག་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་དགུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང་། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ གསུམ་ལ།།གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའོ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ལོ། །རྒྱས་དང་ མདོར་བསྡུས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན།སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་དངོས་བྱས་ནས་གཞན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པ་ལ་རྨོངས་པ་ལ་ནི་རྒྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་སྦྱིན་པ་ནས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱི་གནས་མང་པོ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔས་བསླབ་པར་བྱའོ།།མདོར་བསྡུས་པ་སྨོས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་ལ་ཡང་བསླབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མང་པོ་ལ་ཡང་དེ་དག་གིས་བསླབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟངས་ཤིང་གང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དེའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱས་ནས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟངས་ཤིང་བདག་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། རང་ཉིད་ཀྱི་ཡུམ་ལ་དེ་དག་བྱས་པ་གཟོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་མེད་པ་ནི་ཕན་ཡོན་མེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་དང་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་དུས གསུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་མོ།།དེ་དུས་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ནི་རྟོག་པ་གསུམ་མོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །རྒྱས་པས་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ པ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
这是灭道胜智。说明一切善巧方便圆满后，又问：如何修习令其圆满？若灭尽四组九种所断分别，即是其对治。此后于诸般若佛母中所说，当由势力而了知。我当略说其支分。
其中关于第一组九种分别，论中说：
"广略及佛陀，
未摄受三者，
三时无功德，
三种妙道中，
此为所取分别一，
行相瑜伽境。"
"一"即第一。"行相瑜伽境"即般若波罗蜜多瑜伽差别之境。若问何故说"广略"？为顺偈颂而作异说。于广泛处迷惑即广分别。其对治即是菩萨当从布施乃至力、无畏等诸多处学习。所说略即略分别，其对治即不应于任何处学习，亦不应以彼等学习众多，因一味空性故。
正等觉佛所教导而无所摄受之分别即是分别。其对治即于般若波罗蜜多学习后，从布施波罗蜜多乃至获得一切相智，故应知十方诸佛教导并摄受我后，于自母所报恩。无功德即无利益。因有加行、见道、修道三时故为三时。于三时配合即三种分别。其对治即利益。此广说差别即是行般若波罗蜜多、成就般若波罗蜜多、修习般若波罗蜜多之利益。

 །འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་མོ། །ལེགས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ ལམ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་མོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་དང་། རག་ལས་པ་དང་། གསོག་དང་། སྙིང་པོ་མེད་པས་དེ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ དང་།ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པས་འདི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གསུམ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དགུ་ཚན་དང་པོ་བསྟན་ཏོ།།དགུ་ཚན་གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །ཐེག་ པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་།།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ པ་ནི་སེམས་དང་།སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །འདི་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་སྤྱད་ན་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་དག ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འདོར་བས་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཅི་བསྒོམས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཅི་མ་བསྒོམས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བསྒོམ་པ་ཡང་མེད། བསྒོམ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
这些依次是加行道、见道、修道时的无功德三种分别。"妙道"即涅槃道，由加行等差别分为三种，对此迷惑的三种分别。其对治依次是：色、受等寂静、依赖、积聚、无实质而应行持；以虚空空性成就而应成办；以虚空空性修习而应修习。这是对加行等三种菩提道普遍迷惑的分别。这说明了第一组九种分别。
关于第二组分别，论中说：
"第二心心所，
行境为所许，
心不生菩提，
心要作意及，
下乘作意与，
圆觉不作意，
修与无修习，
彼等之相违，
如实非义分别，
当知修道此。"
第二所取分别即是心与心所趣入之境。若问此当行持多久？答：从初发心开始。这是心生起分别。乃至菩提心要作意即是如何行持、成就、修习，这是菩提心要作意分别。不开启小乘作意机会，这是小乘作意分别。由不舍一切种智作意，于法性行持，如心心所不行而行持。这是圆满菩提不作意分别。以修习得一切种智与以不修习得一切种智，以及有修习亦非无修习的分别。

 །མ་ བསྒོམས་པས་དེ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་།ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ། །དགུ་ཚན་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས།བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་དང་། །ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང་། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ། །འཛིན་ པར་བྱེད་པ་དང་པོ་དེ།།ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ ཆོས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱད་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།དངོས་པོའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་བྱས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་དེ།འདི་ནི་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་མ་བྱས་པ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། གང་ལ་ལ་ཞིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་།ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྟེ། འདི་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་ཡོན་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུལ་བའི་ཡོན་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཡང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་ དུ་སྤྲུལ་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་གཏོར་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨྲ་བའམ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། མཚན་མར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་སྤྲུལ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་ འདྲའོ།།འདི་ནི་ཡོན་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
不修而获得，就像真如、实际、法界一样，这是不如实义的分别。这是第二所取分别。
关于第三组分别，论中说：
"众生假名境，
法假及非空，
贪著及遍分，
自性作实事，
三乘与供养，
不清净行为，
扰乱诸所行，
当知彼初执。"
不应安立为众生，因为无所缘故。这是众生假名分别。一切法非假立，这是法假立分别。见一切法自相空，这是非空分别。于法与无法行持亦不可得，这是贪著分别。以无所得方式遍分别诸法，这是遍分别自性分别。
非为实事而行，因为一切法是无作、无造作、无生起的，这是为实事分别。虽然一切法是无作、无造作、无生起的，但如来示现、现证圆满正觉、转法轮、以三乘令众生解脱，这是世俗谛而非胜义谛。如是如来亦然，这是三乘分别。
即使如来与化身无差别，供养也将清净。如是供养如来乃至无余涅槃也不会穷尽，化身亦然。同样，向如来散空中之花，或说"礼敬佛陀"，或作意、作相，化身与如来、法相同。这是供养不清净分别。

 །སྤྱོད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ནི་ཕྱེ་བའོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཉིད་ལས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས། མིང་དང་མཚན་མས་ཆོས་རྣམས་མཚོན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་འཁྲུག་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དགུ་ཚན་བཞི་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་པ། །དེ་ལ་ གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིས།།མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི། །བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་ རང་བཞིན་དང་།།གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་། མཚན་མ་གང་གིས་མཚོན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་མཁྱེན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡང་གང་དག་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་། ཡང་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དེ་དག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ བྱས་ཤིང་ལམ་གྱི་བྱ་བ་དེ་དག་བྱས་ཏེ།སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱངས་པར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་ བརྗོད་དེ།འདི་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དག་གིས་ཤེས་ཏེ། ལམ་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་ ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ།འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སོང་བའམ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་འདིས་གཤེགས་པས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཡང་ན་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་དོན་དམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་གཟིགས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
行为即是波罗蜜多等。其扰乱即是分别。从何而来？从法性而来，从布施波罗蜜多乃至般若波罗蜜多，以及一切法之法性。
那么，世尊的诸法如何扰乱呢？为令他人趣入，以名相标示诸法而说法，但诸法的法性并不扰乱。这是法性扰乱分别。
关于第四组分别，论中说：
"众生假立及，
其因之所缘，
修道所相连，
于彼作损害，
相违品九种，
三种遍智性，
如实三障碍，
寂道真如等，
相应不相应，
不平等苦等，
烦恼诸自性，
无二愚痴中，
分别为最后。"
如来随知以相、标志、特征所表示的诸法，因此称如来为一切相智。这是对一切相智愚痴的分别。
又，声闻、缘觉之道，以及菩萨道，菩萨圆满成就这些道的事业后，若未圆满誓愿、未成熟众生、未清净佛土，则不现证实际。因此称菩萨为知道相，这是对道智愚痴的分别。
声闻缘觉了知一切内外诸法，但非一切道和一切相。因此称声闻缘觉为一切智，这是对一切智愚痴的分别。
超越一切法而入涅槃，或一切圣者由此而去，故为般若波罗蜜多。或者，如来见一切法彼岸胜义无差别之真如。

།གཞན་ཡང་འདིའི་ཁོངས་སུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གཏོགས་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་ཞི་བའི་ལམ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་གིས་ཀྱང་འདི་དཔྱད་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འདི་ནི་མི་མཉམ་པ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དོན་ཀྱང་མ་ཡིན་དོན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་རང་བཞིན་ལ་རྨོངས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འདི་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཉིས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་ བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱོན་རྣམས་ཟད་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཡམས་ནད་འདི་དག་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་སྒྲུབ་ ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན།།རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྤ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ ནོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྐྱོན་ཟད་ན། །བོས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེན་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་སྤ་བའོ། །རྣམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནས།སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
此外，由于这包含真如、实际、法界，故称为般若波罗蜜多。这是对寂静道愚痴的分别。
此既非与真如等相应，亦非不相应。同样，此无色、无相、无碍，即是无相而一相故。这是对真如等相应与不相应的分别。
因为任何人都无法衡量它，所以是不共的。这是对不平等愚痴的分别。
于此行持即是应当行持苦、集、灭、道之义。这是对苦等愚痴的分别。
贪等非是义亦非无义，这是对自性愚痴的分别。
如是，既无二亦非不二之法可得，如是亦无二法随得，这是对二事愚痴的分别。
如是已说修道所断三十六种分别。
如是过失虽尽，功德如何生起？为此论中说：
"此等疫病尽，
如久得喘息，
一切种遍行，
成办乐功德，
如江流入海，
最胜果庄严，
于彼大菩萨，
一切皆显示。"
功德是自性成就的，仅仅是不被过失所胜而已。长久以来过失尽除，如被召唤般，彼即亲近菩萨。断除一切过失即是庄严。种即是一切。余易可了知。从"菩萨摩诃萨"至"将断"之间是修道的利益。

 །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་། །བསེ་རུའི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོན་མེད་ལ།།བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་དེ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བར་དུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ནི་ བར་ཆད་དོ།།དེ་མེད་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། བར་ཆད་མེད་པ་དང་བར་ཆད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཏེ། དེ་ཉིད་དཔེར་མཛད་ ནས་དགེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཅི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་གང་ལ་བཀོད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ནི་སློབ་མ་རྣམས་སོ། །བསེ་རུ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་རྟོགས་པའོ། །སྔར་ སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པའོ།།བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱང་གང་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ལས་སོ། །འདི་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་དེ་དག་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་སྲིད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ།།འདི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་ ཤེ་ན།ཡང་མེད་ཀྱང་ཡང་གི་དོན་དུ་འགྲོ་སྟེ། ཡང་ནི་མ་གསུངས་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་ པར་བཞེད།།རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དྲན་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནུབ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདི་ ལ།རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ་ཏེ། རྒོལ་བ་ནི་སྨྲ་བ་དང་སྨྲ་བའི་མཚོན་ཆས་འདེབས་པའི་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྒྱུད་མར་རྒོལ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དབྱིག་པ་དང་དབྱིག་པས་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的中文直译：
应当宣说无间三摩地。关于此，论中说：
"三千众生及，
声闻独觉证，
圆满无过失，
菩萨作譬喻，
以诸多福德，
无间即佛果，
无间三摩地，
即是遍智性。"
能够间断者为间隔。无彼即是无间。无间三摩地在经中已说。无间及间隔之因如何说呢？是以诸多福德。其又如何说呢？善即是福德，以此为喻。何等善呢？即是安置三千世界众生于声闻、独觉及无过失菩萨果位。声闻即是诸弟子。独觉即是诸缘觉，是彼等之证悟。先前入于无过失之菩萨证悟圆满即是菩萨无过失。
诸多福德又在何处说呢？在诸大般若经中。此如何说呢？较之有所缘菩萨于恒河沙劫所行布施所生福德，于此三摩地中入定如弹指顷所生福德更多。
此于此品中如何说呢？虽无"复"字亦有"复"义，因为是摄集未说之义故。"即是遍智性"者，即是佛性，是一切智性之相。
"此所缘无实，增上缘是念，形相有四种"所说中，此无间三摩地之所缘是一切法无实。增上缘是念。形相是寂静，即一切法相息灭。
对此一切种智，诸论师相续诤论。诤论即是言说与言说武器相击之理，是相续诤论，如杖与杖相击。

 །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ འཚལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཐབས་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སེལ་བ་སྟེ། དེ་དག་འཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་བར་ཆད་ མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།སྤྱད་པར་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། སྒོམ་པའོ། །བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ན། ལོག་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། ། མངོན་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། བདག་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་བཅད་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པའི་ཕན་ཡོན་གཞན་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེ་ནི། ཡང་ངན་འགྲོ་འམ། བདེ་འགྲོར་ འགྲོ་བ་མེད་དོ།།ལྷག་མ་ལེའུ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །ལོག་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། །དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་ དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པ་དང་།།ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོག་པ་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང་། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་སྒོམ་པ་ལ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་རྟོག་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ ཅན།།རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དྲུག་དང་བཅུ་ནི་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན།དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཡུལ་ལའོ། །ཡུལ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་གདགས་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བུས་ཉེས་པ་བྱས་ན། རྒྱལ་པོས་ཉེས་པ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的中文直译：
因此经中说："须菩提，欲圆满通达一切方便善巧"等。方便是以不可得，即一切种智。于此善巧是遣除诸邪分别，即是欲证得彼等。般若波罗蜜多即是无间三摩地之相。所行即是加行、成就与修习。所谓修习，由获得无间三摩地之一切种智，故能尽除一切邪分别，此为密意。
所谓现前成就，即如所缘、如增上、如形相而现前。所谓现前成办，即自然成办。所谓超越，即是划定界限。"须菩提"等，是如来宣说其他意趣利益，非是入无间三摩地。获得无间三摩地者，不复往恶趣或善趣。余下至品终易解。
关于邪分别，论中说：
"所缘及彼性，
决定取一切，
种智智胜义，
世俗三宝性，
方便具佛智，
颠倒及道分，
对治违品相，
修习诸说者，
邪分别所依，
一切种智性，
十六种所许。"
六加十即十六之义。为何是十六？因为是所缘正理等十六义。如是，云何是一切种智所依？所缘等是彼等境。由与境相关故，一切种智假立为境，如王子造过即成王过。

 །ལོག་ པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་གཉེན་པོས་གནོད་པར་རྟོག་པར་བྱས་པའི།དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་གང་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ ན་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཇི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། འདིར་ལན་ནི་གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་དེ་འདི་ནི་དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན། ལས་དང་པོ་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་གིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་ཅེ་ན། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྦྱིན་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་ དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་ནི་ཆོས་རྣམས་འཕགས་པའི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་ མི་དམིགས་ཏེ།སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གཞན་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྦྱིན་ བདག་སོ་སོར་མེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ ཤེས་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །གང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དོན་དམ་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་བཞིན་ ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།།འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་ལན་གདབ་པའི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་ལ་དངོས་པོའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་སྤྱོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
诸邪分别大多由对治所损。其中第一邪分别是：如是，一切种智之所缘无实事，此为何？若是诸法遍计所执自性，则成错乱，如阿赖耶识。若问依他起性如何无？此答：无自性者即是无，诸法无自性故，从修行所生亦无。复次，一切法无自性，此是于所缘正理之邪分别。
若一切法无实事，初业者以何方便善巧而行布施等？决定执取布施物、受者、施主无自性，即是其方便善巧。此是于无自性决定执取之邪分别。
如是，见谛方便善巧为何？彼以圣眼见诸法，依他起自性之事亦不可得，因修行所生自性或遍计所执亦无故。何况其他遍计所执自性之事，因极无故。彼行布施等时，如实了知布施物、受者、施主各别皆无。
若问：如何了知无实无事不可得？世俗谛中有，胜义谛中无。此中布施等一切是道相，一切种智即是不得实无实。于此执为究竟智慧自性，是于一切种智智之邪分别。
世俗即是胜义，因彼等于真如中是一性。然为答复彼等执著诸蕴者，依世俗谛而说无实事，于实执说为实事。胜义中实无实皆不可得。此是于二谛之邪分别。修行即是行持。

 །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཅེ་ན། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ། ཐམས་ཅད་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས པའོ།།འདི་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་སྦྱར་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་སྦྱར་ནས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་ལན་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའམ། ཡང་དག་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་དག་པའི་དོན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའམ། འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་སྟེ།ཕྱོགས་བཞི་ཆར་ལ་ཡང་འབྲུ་མང་པོ་པར་བྱས་ནས། ངེས་པར་ཚིག་གི་བྱང་ཆུབ་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་ནི་ཤེས་བྱའོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟོག་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་ཡང་དག་པ་ ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ།།གཞན་དག་པ་ནི་ངེས་པར་ཁ་ཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དོན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེ་ན། བུདྡྷའི་གནས་སུ་ནི་བུད་བཞག་ལ། ཨརྠའི་གནས་སུ་ནི་དྷ་བཞག་ལ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་ ལ།ཡང་དག་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་བ་པའོ། །འདིར་ནི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་ རྒྱས་པ་སྨོས་ཏེ།འདིའི་བསྡུ་བའི་དོན་ནི་ཚིག་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བུད་དྷའི་སྒྲ་ལ་ནི་བུད་བྱ་ལ། དྷརྨཱའི་སྒྲ་ལ་ནི་ཡི་གེ་གཉིས་པའི་ཕྱིའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཏེ། ཚིག་གསུམ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དྷའི་ སྒྲ་ལ་ནི་སྔ་མ་ཀུན་ལ་ནི་བུ་བཞག་གོ།།འདི་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་བློ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། མཆོད་པའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་པ་ཡིན་པས་དྲུག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོའི་ཚིག་ ལ་ནི་བུ་བྱ།གཉིས་པ་ལ་ད་བྱ། གསུམ་པ་ལ་ནི་དྷའི་སྒྲའོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
若一切法皆空，如何修行？于布施等一切空性中，一切三轮不可得。此是于修行之邪分别。
若"佛"字与业缘相连，则一切所知皆成佛。若与作者缘相连，则具觉者为佛，那么一切有情皆应成佛。此答：是说真实义之佛，或说现证真实法，或说遍观真实义，或说如实现证一切法。于四方面皆作多字，当决定通达词义。
所谓真实义中，义即所知。与此相关之觉知是总义。若有通达真实义者即是佛。其他则定有某些错乱。
若问如何真实义即是佛？当于"佛陀"处置"布"字，于"义"处置"达"字，思维成佛。所谓现证真实法，即是了知真实与非真实义，此与补特伽罗相关。此中是究竟圆满证悟，为显示此故说现证圆满成佛。此总义唯在二字，于"佛陀"声中当置"布"字，于"法"声中是第二字后。
所谓遍观真实义是现量义。三字当作多字，于"达"声中，于前诸字皆置"布"字。此中如实现证一切法，当作智慧、证悟、供养义之如是生起缘。因是如是生起缘作者，当作第六格，于第一字作"布"，第二字作"达"，第三字作"达"声。此是于佛宝之邪分别。
其次，何为法宝？即超胜一切法者。

 །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཆོས་ལས་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པར་བཞག་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་འདི་གཉིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཞག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ངོ་བོའི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ཉིད་ཆོས་དཀོན་མཆོག་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་གཉི་ཀ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ འཇུག་སྟེ།ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་མཐའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་ ཏེ།མིང་གི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཡང་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་ བཞིན་ཉིད་དང་།མ་ནོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི།བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ནོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འཁྲུལ་བའོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ལས་གཞན་པ་ནི་བརྫུན་པ་སྟེ། དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མེད་པ་དེ་ནི་ ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ནི་བརྫུན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་དང་ བྲལ་བ་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ཡང་འཁྲུལ་པས་དབེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
若将法与法性分开而立，为真实摄持此二法与法性，如是言说时，则安立如来智为菩提，因菩提具有体性缘故。或者，法即是法性，因为是法之自性故。
此时即是法宝，因为是真实边际，因为是真如究竟之义。此时具有菩提业缘。二种菩提皆趣入如来智，因为是殊胜故。
就法性方面而言，说菩提即是空性、真如、真实边际、法性、法界。其中空性是因为相，不变故为真如，究竟真实故为真实边际，是诸法自性故为法性，是圣者之因故为法界。
又说菩提唯是名，乃至"菩提"之名义皆空。又说不二义是为菩提义，因为一切智智中唯现真如故。
就智慧方面而言，说菩提真如、无误真如、非他真如、不变菩提。其中所谓菩提真如是所证真如，是如实所证之事物体性，非虚妄体性。所谓无误即是不迷乱。所谓非他真如者，异于菩提即是虚妄，其真如即是菩提体性。彼无体性现于菩提自身故，离彼即是非他真如。
所谓不变体性，即是菩提自性以自体显明，异于此之事物现为虚妄自性。离此即是不变，即是离迷乱智慧之菩提义。

 །ཡང་མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མིང་དང་མཚན་མ་ཙམ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་གང་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྦྱོར་བ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི། འདི་བྱང་ཆུབ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོའོ། །དེ་དག་ནི་བརྫུན་པ་སྟེ། དོན་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ནི་མཚན་མའོ། །ཡང་ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།བྱང་ཆུབ་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཅེས་གསུངས་པ་ལ། ཚིག་འདི་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་བྱས་ནས། ཚིག་སྔ་མ་ལ་ནི་བོ་བྱ་ལ། ཚིག་འོག་མ་ལ་ནི་དྷི་གཞག་གོ། །འདི་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཏེ། མི་ ཕྱེད་པ་དང་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།གང་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང་། གང་གིས་མི་ཕྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང་། ལྷ་དང་བཅས་པ་བདུད་དང་བཅས་པ་དང་། དམན་པ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པའོ། ། འདི་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས པ་བསྟན་ཏེ།ཡང་དག་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་། མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་སོ། །ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐབས་མཁས་པ་ ལ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ།།འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མི་བྱེད་དེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ།དེ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་དེ། གང་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།འདི་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
又说"唯此名相即是菩提"之语，应以另一次序配释：所谓唯此名相，凡所证悟者即是菩提之义。修行本身是菩提之表征，而此非菩提，因为彼无分别故。其中名是无色蕴，彼等是虚妄，相似义之相是表征。
又因是诸佛所证，故说为菩提，意为是殊胜。又因诸佛现证圆满菩提，故说为菩提，此句义为主，非声，因是诸佛所证，故为菩提之义。作第六归摄，前句置"波"字，后句置"提"字。此是对法宝之邪执。
因是集合故为僧，意为不可分离、不可夺取，所谓不可分离者，即不可从正等菩提中分离，天魔及下乘求菩提法与不善法皆不能分离。此是对僧宝之邪执。
"具方便佛之证悟"是论述之语，善巧方便以方便显示，以境显示有境故。所谓证悟是显示现证，因现前证悟真实义故为现证，非颠倒知见与无知，如是思维。所谓能仁是以事物主要缘作，即是佛性之义。善巧方便现证菩提是总义。
以三轮无所得、不离一切智智之心行布施等，不求异熟果报，然为解脱一切众生故，回向于圆满菩提，如是等广说善巧方便。此是对方便善巧之邪执。
离戏论之现证是存在的，即无事物与非无事物。此是对现证之邪执。

 །མདོ་ལས་ནི་སྤྲོས་པའི་སྒྲ་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲ་བརྗོད་ན་གཉི་ག་ཡང་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་ བསྔལ་བ་དང་།བདག་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་རབ་ཏུ་མང་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲོས་པའོ། །མི་སྤྲོ་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོའོ། །མི་འཕྲོ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ངན་སོང་གི་ལམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནས། མི་དང་མིའམ་ཅི་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། དྲི་ཟ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་ནས། དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ གྱི་བར་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་ལ་གཞག་པར་འོས་པ་ནི་དེ་དག་དེ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུའོ། །བདག་ཉིད་ཐེག་པ་དམན་པའི་ས་ལས་འདས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མཐོང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །འདི་ནི་ལམ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །འདིར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ དང་།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་དང་། འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པར་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའི དབྱིངས་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
经中说"戏论"之声，论中说"颠倒"之声，二者实为同义。色之常与无常、乐与苦、我与无我等诸颠倒甚多，总之，一切分别皆是戏论。"不戏论、不散乱"是对治。不散乱即法界，因为无分别故。不令其散乱即是不作分别。此是对颠倒之邪执。
此中菩萨应知恶趣道及其因果，应令众生远离彼等，乃至人、紧那罗、迦楼罗、乾闼婆等道，如是四大天王天、三十三天乃至非想非非想处，如是从预流道乃至阿罗汉道，独觉道、菩萨道、佛道及其因果皆应了知。凡堪安立于彼果者，即安立彼等于其中，乃至成佛。自身超越小乘地，以见一切智而入无过失菩萨位。此是对道之邪执。
此中一切圣者，于烦恼、随烦恼、欲界、色界、无色界、菩提分、波罗蜜多等及其果报、一切圣法，既非相应亦非远离。无色无相，如是无相而同一相。对不知如是者，于世俗谛中示现菩提分成就菩提。此是对违品与对治之邪执。
世尊母经中，为摄受众生，依世俗谛广说诸法自相，胜义中不应学相与无相，因为此无相界恒常安住。

།འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་གོལ་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་དངོས་པོ་མེད་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་མེད་དེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་མེད་དེ།འདི་ལ་འདི་བདག་གིས་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ སྒོམ་པར་བྱེད་དེ།དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ནི་སྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ སྐབས་འདི་ལ་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ལུང་བསྟན་ཏེ།དེས་ན་དེས་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་ པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།། །།ད་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་པའི་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད ཀྱིས་ཏེ།།མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐར་གྱིས་བྱ་བ་དང་། མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་། མཐར་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ནས། ད་ལྟར་ནི་དེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བཞེད་པ་ནི་འདོད་པའོ། །གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་བར་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དག་གོ། བར་སྨོས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
此是对相之邪解：若波罗蜜多等诸法无相，则应如是修习无相耶？须菩提，有实物想者不能修习无实体性法之般若波罗蜜多，因为颠倒故。然而，有实物想者了知一切法坏灭，是修习般若波罗蜜多。如是，有实物想者不能修习布施波罗蜜多，若想"此是我所施"，即是有实物想者。如是亦当说及菩提分等。见真谛者唯修诸法无实体性，既非有实物想，亦非无实物想，因为想是戏论，般若波罗蜜多是无戏论故。此是对修习之邪执。
菩萨于此阶位被授记为散花如来，故以此为标志之品即是彼品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解》由堪布宝源寂所造《最胜心要》中第二十八品。
今当说渐次现观，为此论中说："布施至般若，佛等念及法，以无实体性，许为渐次业。"前已说渐次行、渐次学、渐次成就，今当解说，许即是欲。何者？说"布施"等，布施即布施波罗蜜多。"至般若"即至般若波罗蜜多。说"至"字即包含持戒波罗蜜多、忍辱波罗蜜多、精进波罗蜜多、禅定波罗蜜多。"佛等念"即缘佛等境之随念。

 །དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དངོས་པོ གཙོ་བོར་སྟོན་ཏེ།ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བར་ནི་དེ་ལྟར་དེ་འདོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་སོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་འདིར་ལམ་གྱི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཆགས་པ་སྟེ། བགེགས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དེ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ ལྟར་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད། བདག་ཉིད་ཀྱང་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང་གཞན་དག་ཀྱང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། གཞན་གང་དག་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་དེ།དེ་སྦྱིན་པ་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པོ། །སེར་སྣ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་། གནས་དང་། གཞན་ཡང་ བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་སྦྱིན་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
"及"字依次配合，以"法无实体性"为主要显示，即"诸法以无实体性"之义。"至"即如是所欲。
因此经中说："复次须菩提"等，"如是"即以下将说之三句。"般若波罗蜜多"即渐次业。"应随知"即应了知。云何？应随知般若波罗蜜多，因一切法无执著故。应随知般若波罗蜜多，因一切法无差别故。应随知般若波罗蜜多，因一切法无生故。
其中初句"一切法"即六波罗蜜多，因彼等即是菩提道故。此中"法"字亦是道之词故。一切法无执著即无著，即无障碍性。为渐次解脱众生故，菩萨应随知彼。如是从初发心开始，行布施波罗蜜多，自行布施亦令他住于布施波罗蜜多，宣说布施功德，赞叹随顺他人行布施波罗蜜多者。以彼布施获大受用蕴。以离悭吝心施与饮食、衣服、涂香、卧具、住处及其他安乐资具。以彼布施令诸众生安住于戒、定、慧、解脱及解脱知见。

 །དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་ པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལས་འདའ་བར་བྱེད།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད། ཆོས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་སྐོར་བར་བྱེད།སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འགོད་ཅིང་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་མཐར་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱང་དེ་དང་སེམས་ཅན་རྣམ་ལ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ ནི་དངོས་པོ་མེད་དོ།།འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་གོ།།དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་སུ་བརྗོད་ལ་དེ་ཡང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མི་ ཕྱེད་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པས།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་ཤིང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་རང་ཡང་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད། གཞན་གང་དག་དེ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཡང་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་ དོ།།དེ་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམས་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ནས། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བར་དུ་བྱེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
彼以具足戒等蕴，超越声闻等地，趣入无过失菩萨地，清净佛土，令诸众生成熟，证得一切种智，转正法轮，安立众生于三乘而令解脱轮回。如是以布施渐次作业，然于彼及众生皆无所缘。如是此中无自性，凡无自性者即无实体。此是布施波罗蜜多之渐次业。
如是持戒等六法亦是六波罗蜜多之渐次业。"应随知般若波罗蜜多，因一切法不可分故"中，一切法即六随念。彼等云何为法？因摄持心故。又福德于世间亦称为法，彼亦是修所生福德。一切法不可分即无差别平等性，因是无实体性故。彼应随知如前。
如是菩萨依初发心，以具一切种智作意，于无实体性诸法胜解而修六随念。自修彼等亦令他安住，赞叹随顺他人行彼等者。如是以无实体性方式修习彼等时，圆满三十七菩提分法乃至一切种智，以无实体性现证一切法圆满菩提已，从转法轮乃至成熟众生。

 །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་ པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན།སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་མ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ།དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བཞི་དང་། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པོ་ནི། ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱིས་མེད་དེ་གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཆོས་དེ་ནི་མེད་དེ།ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་མ་རལ་བ་མ་ཞིག་པ་མ་འདྲེས་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པས་བསྔགས་ པ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཟང་ཟིང་དང་། ཆོས་དང་། ཡན་ལག་དང་ ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་གཏོང་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ།།ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་གང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ནས། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ལྷ་ དེ་དག་ནི་མེད་དེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ནི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །འདི་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་གི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་།སྐྱེ་མཆེད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
其中，佛世尊非色等蕴，非相好，非戒等蕴，非十力、无畏、正遍知，非大悲，非大慈，非十八不共法，亦非缘起等而作意。何以故？彼等是无实体性故。此无念无作意即是随念佛。
彼行般若波罗蜜多时，乃至不作意诸善法、有为法、无为法，因彼等是无实体性故。此不作意即是随念法。
彼世尊声闻僧伽四双八辈补特伽罗，自性本无，凡自性本无之法即是无，不作意此即是随念僧。
彼行般若波罗蜜多时，住于不破不坏、不杂、无执著、具力、智者所赞、得三摩地现前之戒，作意戒为无实体。此作意即是随念戒。
彼行般若波罗蜜多时，舍财物、法、肢节一切时，应作意为无实体性。此不作意即是随念舍。
彼行般若波罗蜜多时，从四大王天至他化自在天所生预流天等皆无，是无实体性。此作意随念即是随念天。
此是第六随念，即六随念之渐次业。
"应随知般若波罗蜜多，因一切法无生故"中，法即蕴界处、菩提分、波罗蜜多乃至一切种智，因执持自相故为一切法。"因彼等无生故"即因了知无生故。

།མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པར་བྱས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་བྱེད་ཅིང་། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་གྱིས་པའི་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ འོག་ཏུ་རྒོལ་བ་རང་གིས་བརྟགས་ནས་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན། དེ་སྒོམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་དེ་རྟའི་རྭ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང་། མཉམ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་གསུངས་ཏེ། འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་སོ། །དེ་དང་མཉམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། མ་བསྒོམས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་ནས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བརྗོད་ན། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། སོ་སོ་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བས་བདག་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡོད་པས་གཟུང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་ཏེ། བདག་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་གི་མཚན་ཉིད་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པའོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ནི་རྟག་པ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
应知是渐次业。无生即是无生体性，如是彼等是无体性，凡无体性者即是无实体。
彼行般若波罗蜜多时，依初发心，于无实体性诸法生信解，从四念住、四正断乃至一切种智皆修习。
证悟无实体性诸法已，转法轮，以三乘度脱众生出轮回，此是诸法无实体性之第十三渐次业。
其后应自思维诤论而作答：若以无实体性修习般若波罗蜜多等，则此修习无果，如兔角。此是诤论。
"一切法无变异及无等"等答言：无变异即法界。与彼平等即一切法，非仅不修习，而缘法界为圣者之因，即说彼为法界，是故非无果。
"自证"说有我及识，是故有能取则有所取，故说一切法无实体不应理。此是诤论。
以"一切法无我及无识，以般若随觉"等答言：无我及无识者，离我相故为无我相，离所取能取故为无识。"以般若随觉"即因量度可信故。
我是常一体性之识，而色等非如是，是故成立无我性。由离所取能取故，识相亦不成立，因彼是能取相故。

 །འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ ཡང་མེད་དེ།དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བརྗོད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཡོད་ལ་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་སླུ་བའི་ཐ་སྙད་ཡོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་ པ་དེ་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་སོ། །དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མིང་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །དེས་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ན་བློའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ལ་དོན་མེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཕྱི་རོལ་ ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ། ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་ཉིད་སྒྲ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་དེ་ལ་དོན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་དེ་གཞན་དུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་ན་ནི་བློ་དང་ ལྡན་པས་ཀྱང་དོན་ཐོབ་པས་མི་སླུ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་མིང་ཙམ་དང་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཐ་སྙད་ཙམ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གང་དུ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་དང་།ཡིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །ཐ་སྙད་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་དེ་དག་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་མེད་པ་དང་ཚིག་མེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཚད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ ཡང་།མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལན་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚད་ མེད་དོ།།ནམ་མཁའ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་ཚད་མེད་དེ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཐ་མི་དད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་སྣང་བ་བདག་ཉིད་སྣང་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
因无能取故所取亦无，是故成立一切法无实体。色等言说即是色等，彼等言说世间亦有，于闻者亦有不欺诳之名言，则一切法何从无实体？此是诤论。
以"一切法唯名"等答言。离义之名即是唯名。以彼说诸法时，于彼等心相无义。以外境了知故，亦因趣入外境故。
外境义亦无，虽无外境，从声了知义故。若谓心从声了知外境实体，彼等于彼无义实体，因异处差别故。若无差别，则具心者得义亦应不欺诳。是故无义实体，唯以名及假立名言而说。
若谓暂有名言，说"假立名言"等：谓于何处亦无者，因无义故，非身语意，因不见所诠能诠故。"一切法"等是结语。无名言不可说者，因彼等无彼等故。即以彼声无及无言。
色等具量故，彼空性等亦应具量，是故缘彼般若波罗蜜多亦应具量，岂非不欲尔耶？此是诤论。
以"一切法无量故"答言：一切法无量者，因即无量故，如何因无实体相故诸法无量。如虚空无实体性相，如是于彼空性亦无量，因无能断故。是故般若波罗蜜多亦无差别。
若尔，此等色等青等云何显现？此等是法相而非法实体。因离一多体性故，因不显现自性显现不应理故。

 །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་ པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི་དེ་དག་མེད་པ་ཡིན་ཡང་སྣང་སྟེ། འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ་དེ་ནི་འཁྲུལ་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་བློ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པ་མེད་པའི་བློ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ མ་ནུབ་སྟེ།ཤེས་པ་སྣང་བ་དང་རྣམ་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་འདི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལན་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་འདིར་སོ་སོར་རྟོག་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ ངོ་བོ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ།དེ་ནི་དེ་དག་གི་ངེས་པར་འབྱེད་པའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་ པའི་རིམ་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།།དེ་ནི་དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཇི་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གང་ཡིན། དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་དག་པ་གང་ཡིན།བདག་ནི་མེད་པས་མི་འདོད་ལ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་དག་པའམ། དག་པ་ཅིག་ཡིན་གྲང་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་ནི་དག་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།སོལ་བ་བདར་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་དོན་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
诸法之相亦是诸法之迷乱相，彼亦是显现体性故，显现虽彼等无亦显现，因于迷乱显现无之相故。若尔，般若波罗蜜多亦不成立，彼非迷乱，具相之心是迷乱，无相之心即使梦中亦未曾经验。此是诤论。
以"一切法无相故"等答言：一切法之相灭尽，识无显现及无相。是故因离相故，当知为般若波罗蜜多，如无色定。
若尔，为断分别相故，若非如实作意法界，则非般若波罗蜜多。此是诤论。
以"决择一切法故"答言：此中说决择即是观察，以观察智现证一切法圆成实性，彼即是彼等之决择。是故此是以彼相般若波罗蜜多之义。如是以闻思修次第善加作意，任运无为作意，于一切法真如无戏论智亦得生，彼即是于彼观察。
若谓般若波罗蜜多之义是何？若谓是清净，彼不应理。如是尔时何为清净？我无故不许，心亦非，因刹那刹那坏灭故。若谓是心相续，彼亦或本性不净，或是清净？若如初说，彼非清净，如磨炭然。若如后说，无义。若谓是心性清净，彼亦不应理，因彼无变异故。此是诤论。

 །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱ། རྗེས་སུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་རིགས་ སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདི་ནི་སྨྲས་ཀྱང་འོན་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྲིན་དང་། མུན་པ་དང་། ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེ་དག་བསལ་བས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་ལ། བསྟན པས་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་ མེད་པའི་ཕྱིར།ཚིག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྟོན་ཏེ། མཚོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོན་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལས་ཟད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཀྱང་། ཡང་སྲིད་དུ་འགྱུར་བའམ། ཇི་སྟེ་ ཟད་པས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཟད་དེ།དེ་འདུ་བྱེད་ལྷག་མ་ཚེ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ནས་རང་ཉིད་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒོལ་བའོ།།ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ལན་གསུངས་ཏེ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འགོག་པ་མེད་ཅེ་ན། སྤང་བ་དང་མཉམ་ པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པས་སྤང་བ་དང་།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ དུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པའོ།།དེ་ལྟར་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ནས་སོ།

以下是完整的中文直译：
以"一切法本性清净故"等答言：因一切法本性圆满清净故，以彼密意，当随知、随住般若波罗蜜多。岂非说"因无变异故彼亦不应理"耶？虽作是说然不应理，因为因相决定故。彼虽本性清净，然因非其本性故，为暂时障垢所染，如虚空为云、暗、尘等所障。后由般若波罗蜜多遣除彼等而成清净，如遣除云等的虚空。
般若波罗蜜多亦为世尊所说，由说故生具相之智。是故般若波罗蜜多岂非具相耶？此是诤论。
以"一切法无言故"等答言：因一切法无言故，言不显自性，唯是表示而已。是故当知般若波罗蜜多为显示胜义。
若业尽烦恼尽，是否仍有后有？抑或由尽故生亦尽，彼有余行住世尽寿后自灭，是故唯成菩提，非成无上正等菩提，其差别岂非应说耶？此是诤论。
以三句答言：一切法无灭，谓无尽法不尽故，当随知般若波罗蜜多。云何无灭？因所断与平等无决定，与所断无差别故。一切法者，一切杂染法为得涅槃故，当随知般若波罗蜜多。如是如实了知彼等真如即是与真如平等。若问彼等如何与真如平等？说"一切法不来"等。不来者，谓从未来时。

 །མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་སུའོ། །གང་ནས་འོང་ བར་བྱ་བ་དང་།གང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མི་ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་དུས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ནི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་སྐྱེ་ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཙམ་ གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།འདི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་ན་རང་གི་དོན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དགའ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་དཀའ་བ་ཡང་འབད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་དཀའ་སྟེ། སེམས་ ཅན་རྣམས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །བདག་དང་གཞན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལན་གསུངས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེ་བའོ། །དེ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་དང་བདག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་མདོ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རི་རབ་དང་མཉམ་པ་བསྐྱེད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེའོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ གསུངས་སོ།།དེ་ལ་དང་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པའི་ཡུལ་ ཏེ།འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུར་མི་ཁྱེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁུར་མི་ཁྱེར་བའོ། །སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་བཅུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཞིང་དུ་འགྲོ་བ་ན།དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།དེ་ནི་ཡུལ་ན་མེད་དེ། གནས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱང་མེད་དེ། ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
不去者，谓过去时。因无所从来处及所去处故。任何不知者，因仅以自证无法知时故。因不知故，来去是以知为先故。是故称为不生极不生。
仅此已说菩萨自利圆满。虽是自利圆满，然世间本性喜自利故，为此即使困难亦当精进。利他则难，因众生无边故，因是他者故，因邪分别多故。此是诤论。
答言"因不见自他故"：自他是分别。因不见彼故，视一切众生与自平等，此是其义。如是《圣无垢称经》亦云："虽生如须弥山般的萨迦耶见，然发菩提心，由此生一切佛法。"
其后，对治难行想，应如何观察，以"一切法是圣阿罗汉"乃至"因无嗔故，当随知般若波罗蜜多"等宣说。
其中，首先为除众生对阿罗汉等难行想，说"一切法是圣阿罗汉"等。一切法是假立众生之境，是圣阿罗汉。因唯是本性清净法性故。不担重担者，因无实体性故不担重担。
为化导众生往诸方佛土时，为除难行想，说"一切法无处无方"等。因无处故，因无方故。所谓本性体性者，色等本性即是真如体性，彼无处所，因是无住法性故。亦无方，因无分故，如虚空。

 །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བར་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ གསུངས་པ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་ན་རབ་ཏུ་སིམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པ་ཉིད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ ཡིན།།སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་མྱུར་དུ་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་པའོ། །འོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འདུལ་བ་རྫོགས་པའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགའ་བ་མེད་ཅིང་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་གསུངས་ཏེ།དགའ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའོ། །དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །འདོད་ཆགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་ པར་མ་ཞེན་པའོ།།ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་དེ་དང་བྲལ་བ་དང་། གསུམ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་དེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་ནོ། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས ཐམས་ཅད་དེ།དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོའི་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་ བཞིན་ནོ།།འདི་ནི་ལམ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོའི་ལམ་ལའང་སྒོམ་པ་དེའི་ཚེའང་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ།།སྨན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་དགའ་བའི་ནད་ཆེན་པོ་སེལ་བའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་དག་གི་སྔོན་དུ་ འགྲོ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
为除轮回苦难行想而说：轮回一切法灭时以极安乐故生起乐想，因此当随知般若波罗蜜多。如云："呜呼诸行无常，是生灭法性，生已当灭尽，彼等速寂乐。"
"呜"字表声闻律藏圆满之义。就菩萨律而言，说"因无喜亦无离喜故"等。喜者，是对涅槃极为欢喜。离喜者，是对轮回极为厌离。无彼者，是诸菩萨无有离喜。彼等即无般若波罗蜜多，此是不住轮回涅槃之观察。
"无贪"等是对离贪之观察。"于一切法离贪著"是不执著。因不见贪、无贪及其对治离贪三者，此是观察断除分别。
一切法即一切道，即七种现观。彼即菩提，因为能得菩提故。因此说"通达佛智"，通达即获得，彼即菩提，是观察获得善觉。
一切法以自相执持，彼即空性、无相、无愿，因离唯识义故，因一切相灭故，因无愿求迷惑体性三界故，如是依次。此是观察于道。
若问：若于解脱门道亦修彼等时，岂不堕入小乘菩提？为此说"大慈"等。一切法即一切菩萨道。药者，除乐小乘大病。云何？说"以大慈为先"等。因为大慈是彼等之先导。

།གཞན་ཡང་དེ་དག་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཚངས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་དང་འདྲ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ཞེ་སྡང་ཐམས་ ཅད་མི་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ།།ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གནོད་སེམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཅུ་གསུམ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའོ། །སྐད་ཅིག་མའི་གཅིག་པའི་མངོན་ པར་རྟོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་མེད་པ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་ མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའོ།།དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡི། །རྟོགས་པར་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་ཟོ་ ཆུན་རྒྱུད།།རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ འཇུག་པ་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་།ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དང་ པོའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ན། ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་ཅིག་ཅར་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
复次，彼等与四无量同住故，安住于慈等。所谓"如梵天"即与梵天相似。如是"因不受嗔恚"是总说。"不受一切嗔恚"是别说。一切嗔恚是慈等之违品，依次为害心、损恼、不悦、忿怒、贪著。
"无愿"者，因离涅槃之喜故。"无忿怒"者，因无极厌轮回故。此是十三渐次现观及其功德。
当说一刹那现观："一刹那现证菩提，以相而分四种。"即以一刹那心现证一切无漏法，以一刹那异熟生心现证一切有漏无漏法，以一刹那心证悟一切法无相，以一刹那心证悟一切法无二。
就初者，论中说："布施等一一，摄一切无漏，应知此即是，佛一刹那觉。如人动纺车，一推动轮时，诸轮同时转，一刹那智然。"
菩萨行般若波罗蜜多时，以一刹那心趣入时，以布施等一一能摄一切无漏法故，即能引发。一刹那觉即以一刹那心证悟。"此"即第一。如是，如人以一推动时，纺车诸轮同时运转，如是具足布施等心，能同时引发一切无漏法聚，此是其义。

།དེའི་ཕྱིར་[(]མེད་[,]མདོ་[)]ལས། རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དང་།མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་མུ་མེད་པ་ནི་མུ་མེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་འདྲེན་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་ ཡོངས་སུ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ནི་མུ་མེད་དེ། མུ་མེད་པ་ནི་ཅིག་ཅར་ཆུ་བོའི་ཆུ་འདྲེན་པ་དེ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་འདྲེན་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པའི་དཔེ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་དང་པོའོ། །གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་ བཞིན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།།རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆོས་སོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེའི་གནས་སྐབས་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །གང་དག་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདིས་སྔོན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒོམས་པས། དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་ལས་སྐྱེས་པའོ།།དེས་ན་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུ་དེ་གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ་པར་ཤེས་སོ།།ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འབད་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་དང་པོའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
因此，经中说："如海无边际，应知般若波罗蜜多亦无边际。"此中为摄般若波罗蜜多故，以及彼不离一切相智作意故，故深且广。布施等一一刹那心称为般若波罗蜜多。其无边际即是无边，引发无漏诸法，彼等互相关联故，长时周遍融合故。
应随知即应了知。云何如是？说"如海无边际"，深广之海无边际，无边际即同时引水，彼等互相牵引故。以海无边际之喻，义即如是。此是以一刹那心现证无漏法，为第一。
就第二，论中说："若时一切白法，自性般若度，异熟法性位所生，彼一刹那智。"异熟所生法即异熟法，其事即是彼，有此位者即称彼，即般若波罗蜜多。"一切白法"即一切善法。凡是有漏无漏诸法，由此先修无自性，彼等后成异熟所生。故以自性正知彼等无自性，是故为一切白法之自性。如是生时圆满，尔时以一刹那心于彼一切自然了知。
此中对一切无漏法有功用为第一，于有漏无漏自然成就为第二。故经中说："因虚空无边际，应知般若波罗蜜多无边际。"所谓般若波罗蜜多，即异熟法性位及一切白法之自性。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མུ་མེད་པ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རོ་གཅིག་པའོ། །ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་མུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། དེའི་གཟུགས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་གཅིག་པའོ། །མུ་མེད་པ་ནི་ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ།གཡོ་བ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མུ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །གསུངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ནས། །ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཡུམ་ཆེན་མོ། ལས་གསུངས་པ། བསྟན་བཅོས་ལས། ཚིག་གཅིག་སྨོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་དག་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །དེས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་གནས་ནས།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་ཏེ། ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་གོ། །འདི་ ལྟར་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་གང་རོ་གཅིག་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་གང་ཆོས་ ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། རི་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྟན་ཏེ། རི་རབ་ཀྱི་ལོགས་བཞིའི་ཁ་དོག་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་དེ་དང་ འདྲ་བའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་སྟེ།དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གསུམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
正因如此，无边际即是彼等一切同为无自性一味。自然成就是因异熟所生故，应知其无边际。云何如是？以虚空无边际为喻而说。虚空即虚空，其为无色法实体一味。无边际即自然成就，无动摇。是故二者无边际，如是以一刹那心现证异熟所生一切白法，此为第二。
依所说，论中云："以布施等行，诸法住如梦，诸法无相性，一刹那了知。"从"如梦"乃至"干闼婆城"，《般若经》中所说，论中说一语者，因一切是一味故。彼复以种种义相故。此等各别显现，以无有何等相故为无相。故以如幻故，住于一切法无相已，圆满六波罗蜜多，以一刹那了知并通达一切法无相。界之义以种种故，了知之义趣入于智。
如是，因须弥山种种故，应知般若波罗蜜多亦为种种。知一切如幻法无相为一味，此即般若波罗蜜多。是故虽为一味，然一切法如幻显现种种，此应以须弥山种种为喻而知。如虚空以无色故虽非有，然示现须弥山种种形相，须弥山四面色相亦现似彼色，此即如是。以一刹那心现证一切法无相，此为第三。

 །བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ ལྟར།།ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གསུམ་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་དེ་དག་ནུབ་པའི་ཕྱིར། སྟོན་ཀའི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ བསླད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ།།དེ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་མི་དང་གླང་པོ་དང་། རྟ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་མོ། །དེ་མཐོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་ནུབ་པའི་ཕྱིར་གང་དེ་དག་མི་མཐོང་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ མེད་པའི་སྟོང་པ་སྟེ།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མཐོང་བའོ། །དེ་ཉིད་གཟུགས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞི་པའོ། །དེའི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ཁོ་ན་ལྟར་དེས་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ན།དེ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་མུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ སྲིད་དུ་འདི་མུ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་གཞན་གྱི་མཚན་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་དང་དེའི་འཛིན་པ་དག་ནུབ་ཀྱང་མུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་ པས་སོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འཛིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེར་ཡང་ཕུང་པོ་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྣང་བ་མེད་པར་འཛིན་པའི་བདག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་ རྟོགས་པ་ནི་བཞི་པའོ།།སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་བདུན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ཡང་བཞི་སྟེ། སྐུ་གསུམ་དང་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྔར། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་ ནི་སྤྲུལ་པ་དང་།།ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་གང་གསུངས་པའོ། །ཆོས་ནི་ལམ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། སྐབས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ན་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ།སྐུ་ནི་ལུས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལུས་གསུམ་ནི་སྐུ་གསུམ་མོ།

以下是完整的中文直译：
依第四，论中云："如梦及见梦，不见有二相，诸法无二性，一刹那见真。"第三中一切法如梦各别显现。第四中因彼等息灭故，如秋日正午虚空，离一切污染。
其中梦中所见即人、象、马等，为梦。见彼即自身。因彼等息灭故，不见彼等即无二相差别。彼即无所取能取二者之空性，以一刹那见诸法真如胜义。
所说"彼即色无边际"等，此中般若波罗蜜多即第四一刹那现证。其无边际性即一切法胜义无垢如虚空，由彼正知故，应知彼。云何如是？说"因色等无边际故"。云何彼等为无边际？因二相息灭故。若有此边际，则为他相故。
虽色及其能取息灭亦非无边际。何以故？岂非说"色性"耶？虽如是然说从色至识故。虽如是岂非说"能取"耶？非也，彼中亦摄蕴性故，无显现则能取之我不应理故。以一刹那心现证一切法无二，此为第四。
一刹那现证即第七。第八现证即法身。其事亦四：三身及事业。如前所说："自性及圆满，如是复化身，法身具事业，说为四种相。"
法即道，彼亦此中因殊胜故，为处之七现证相。尔时以法所得身即法身，身即体。诸佛三身即三身。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་ བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རྟོགས་པས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་ བརྒྱན་པའི་སྐུ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐེག་པའི་མཆོག་གི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །གཞན་ ཡང་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རྟོགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་ མུ་མེད་པ་དག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྐུ་གསུམ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྐུ་གསུང་དག་གིས་རང་གཞན་གྱི། །དོན་འདི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་ སོ།།དེ་བས་ན་སྐུ་གསུམ་དང་། མཛད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་ འགྱུར་བ་ཡིན་པས།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་བཅས་སོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །དེར་གྲུབ་པའི་སྐུ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། །ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་གྱུར་གང་དག་ ཡིན།།དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
世尊大母经中说：一切种清净、无漏诸法之自性，应知即是如来应供正等正觉。又因通达彼等诸法，现证无上正等正觉故，以三十二相及诸随好庄严之身，如来应供正等正觉为诸菩萨宣说最上乘无上法，令其享受欢喜、安乐及极喜乐。
又因通达彼等诸法，现证无上正等正觉，如来应供正等正觉以种种化身云于十方无边无际世界中，恒时利益众生。
经庄严论中说："应知三身摄，诸佛之身体，身语为自他，此义具所依。"
是故以三身及事业差别，宣说法身四相。其中自性即本性，唯自性即自性。或于彼成为自性之清净究竟即自性身。因成为受用圆满故，具足受用。化身即变化。成就彼身即化身。
关于自性身，论中说："能仁自性身，一切无漏法，清净所成就，彼等性相具。"彼等自性即法性，法界。法界非如来，因成太过故。

 །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བསྡུས་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ ཤེས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མུ་ མེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་ཤེལ་དག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དག་ལས་གཞན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་ གྲོལ་བའི་སྐུའི་དཔེའོ།།ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་པས་འདི་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུར་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བ་སྤྲོས་པ་དེས་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ལ་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་སྐྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུའི་ དཔེའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་མཐའ་ཡས་པ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ སྣང་བའི་དཔེས་དེ་ནི་ཤེས་བྱ་མུ་མེད་པ་ལ་སྣང་བར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཉི་མ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲའོ། །གང་དེས་མུ་མེད་ པར་སྣང་བ་དེ་ལ་འོད་ཟེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མུ་མེད་པར་སྣང་བ་དང་འདྲའོ།།དེ་ལ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ།

以下是完整的中文直译：
然而法界是清净的，如是在佛地中极超胜佛以五种摄持。何为五种？即法界清净、如镜智、平等性智、妙观察智及成所作智。
若问法界清净是指极清净法界，因为法界极清净与法性无有任何差别。因此经中说，如日光轮无边显现故，应知般若波罗蜜多无边。其中远离怖畏等一切过失，如同清净水晶。
其中，异于月日者，是声闻缘觉解脱身之比喻。月日如同清净水晶球，此更殊胜，因为放射十方光明网，由此于无边所知境生起无边智慧，是诸佛解脱身之比喻。
正因如此，此亦称为法身，因为依止无边诸法故。此中从清净法界所生无边智慧即是般若波罗蜜多。以日光轮显现为喻，应知彼于无边所知显现。
如是诸佛法之清净即是法界，如同日轮。彼即是般若波罗蜜多，如同日光轮。其无边显现，如同光轮无边显现。
此中以此说明诸佛极清净法界之自性即是自性身。

 །དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དབང་དུ་བྱེད་པ་ དང་།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་ལ་གང་དང་ནི། །གང་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་འགྱུར་བ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེ་སྣང་ངོ་། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། །ས་བོན་མི་ རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱོན་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། །དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ།།སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་བསོད་ནམས་ལས་སོ། །གང་དང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། ལྷའི་རྒྱལ་པོས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཛད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ནི་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་དེ་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྒྲ་ཐམས་ ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སྟོན་པས་བསྟན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མཉན་ཏེ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་སྟེ། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་ཀྱི་ལོངས སྤྱོད་རྫོགས་པའོ།།དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དེ་གཉིས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མུ་མེད་པར་སྟོན་པའི་སྒྲ་དང་། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་སྦྱར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐའ་མ་མེད་པར་སྐུ་དེས་སྟོན་པ་ལ་དུས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
此复于一切所知得自在智慧，及以此为众生利益所自在，遍及性及恒常性而言，论中说：
"因已圆满，于何处何时，于谁作何利益，即于彼处彼时显现。如天王降雨，不适种子不生，诸佛虽已降临，无缘者不得善果。如是事业广大故，定说佛遍及，彼无有尽故，亦说为恒常。"
此中"彼"即自性身。"显现"即化身，从福德而来。"于何处"应知即"于彼处"。"于彼处"以义理应知即"作利益"。若问为何说"于彼处"，即说"如天王"等。
广大事业即于一切具缘者所作。彼即其事业，此即自身。关于圆满受用身，有多所言说，就圆满受用而言，因一切声音无边故，应知般若波罗蜜多无边。
导师宣说后，诸菩萨听闻，于最上乘法正确通达，此即般若波罗蜜多。彼即圆满受用，因为是圆满受用之因故。又诸智者心乐之相有小中大，即体验喜乐及极喜乐，此即实际圆满受用。
其般若波罗蜜多应知无边。云何？因一切声音无边故，此为第三因。因为圆满受用二者，依次配无边教声、所生及能生。为何说"一切"？因于一切所化众生种种显现故。云何为无边？因彼身示现无有时限故。如来正等觉亦即无边。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཡང་དག་པར་ རྟོགས་པ་ནི་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གསུངས་སོ།།དེའི་མུ་མེད་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་མུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ ཅུ་རྩ་བདུན་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ རིག་པ་བཞི་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་དང་། དབང་བཅུ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི བདག་ཉིད་དང་།།ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་བརྒྱད་དང་། །ཉོན་མོངས་མེད་པར་སྨོན་མཁྱེན་དང་། །མངོན་ཤེས་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། །དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང་། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང་། །བསྲུང་བ་མེད་ པ་རྣམ་གསུམ་དང་།།དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་ཆོས་ཉིད་དང་། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང་། །རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བར་བྱའོ། །མཐར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། བསྲུང་བ་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་མང་དུ་བཤད་དེ་ལྷག་མ་ཡང་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
何以故？因一切佛法正确成就无边故，应知般若波罗蜜多无边。如导师自说，于此通达大乘最上即是般若波罗蜜多。其无边即其因，意为一切诸佛正法成就无边。
此等法于世尊大母中所说：三十七菩提分法、八解脱、九次第等至、十遍处、八胜处、无烦恼三昧、愿智、四无碍解、四遍净、十力、四无畏、三不护、三念住、无忘失法性、永断习气、大悲心、十八不共佛法及一切种智。
故论中说：
"菩提分及无量，
解脱与次第定，
九等持自性及，
十遍处自性与，
胜处之生处者，
分别为八种相，
无烦愿智与通，
无碍正解知见，
一切清净四种，
十力与十自在，
四无畏功德及，
三种不护法性，
三种念住法及，
无忘失法性与，
永断诸习气及，
于生大悲心与，
唯牟尼不共法，
所说十八种及，
一切种智性与，
即说为法身。"
菩提分与无量应分开。"次第"应与下文相连。"不护"意为不需防护而有三种。"法身"即诸佛无漏法蕴。如其处我已广说，余者我亦当说。

 །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་།ཁ་དོག་ངན་པ་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་འདི་ནི་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའི་ རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་འདི་ནི་གསུམ་པའོ།།ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བརྒྱད་དེ། འདི་དག་གིས་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ན་རྣམ་པར་ ཐར་པའོ།།དེ་ལ་གསུམ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཞི་བར་གནས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའོ། །ཡང་གསུམ་ནི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །ལྔ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །བརྒྱད་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་རབ་ ཏུ་ཞི་བའོ།།གཟུགས་ཅན་ནི་བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །ལྟ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་མོས་ཤིང་སྤྲུལ་ནས་ལྟ་བའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་དེ་དག་སྤྲུལ་ནས་མི་འབྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཐུན་པ་དང་མི་ མཐུན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་འབྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྔར་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ལས་དེ་འགོག་པའོ། །དམིགས་པའི་སྒོམ་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་སེམས་ལ་གནས་ པའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ།དེ་དག་ནི་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་ནི་གཉིས་སྒྲུབ་པོ། །གཉིས་པ་ལས་ཀྱང་གཉིས་སོ། །གསུམ་པ་ལས་ནི་བཞིའོ། །ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ལ་ཁ་དོག་ངན་པ་ དང་།ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། དམན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པར་ལྟ་བའོ། །གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཤིང་། དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ལ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་ པར་ལྟ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའོ།།ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བུ་ནི་བཞི་པའོ།

以下是完整的中文直译：
所谓八解脱，即有色见诸色，是指善色、恶色、青色、黄色、红色、白色，此为第一解脱。内无色想而见外诸色，如前所述，此为第二。以身证具足住于妙解脱，此为第三。空无边处等四处，以及灭受想定为第八，由此等解脱诸障碍故名为解脱。
其中三种是从涅槃障碍中解脱。其余是从禅定障碍中解脱。又三种是有色。五种是无色。第八是障碍寂灭。有色是于自身起色想。见是以意乐化现而见。妙解脱是于妙与不妙色化现后获得无分别想，为次第断除顺逆故。灭受想为第八，即止息先前所生的烦恼意所摄心心所。
缘所修胜处住于心故名胜处，共有八种。从第一解脱生二种，从第二亦生二种，从第三生四种。内有色想见外小色之丑色、妙色、劣色、胜色。胜伏彼等诸色而知，如是起想，此为第一。内有色想见外大色之妙色丑色，如是了知，此为第二。内无色想见外小色等为第三。内无色想见外大色等为第四。

 ། རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པ་ལས་ནི་བཞི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྔོན་པོ། །ཁ་དོག་སྔོན་པོ། །སྔོན་པོར་སྟོན་པ། སྔོན་པོར་སྣང་བ། དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་གམ། །ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་པོ།།ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོར་སྟོན་པ། སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་དེ་དག་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་ལྟ་བ་འདི་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་ན་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་དྲུག་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་ན་བན་དུ་ཛི་བ་ཀའི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདུན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དཔེར་ན་སྐར་མ་པ་བ་སངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལ་ཆུང་ ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།ཚད་ཆུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ངན་པ་ནི་སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་ནི་ལྷ་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་ལ་ཡོད་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་དེ་དག་ལ་མོས་ པར་བྱས་ནས།ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་མཐོང་ཞིང་མི་སྣང་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །ཤེས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་ རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཁྱིམ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་དང་། རི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚད་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་བཤད་པའོ། །ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ པའི་ཁ་དོག་གོ།།སྔོན་པོར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཁ་དོག་གོ། །སྔོན་པོར་སྣང་བ་ནི་གཉི་གའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བའོ། །ོ་མ་ཀ་ནི་ཟར་མའོ། །ཀར་མ་ཀ་ནི་དོང་ཀའོ། །བན་དུ་ཛི་བ་ཀ་ནི་བན་དུ་ཀའོ། །པ་བ་སངས་ནི་ཐོ་རངས་ཤར་བའི་སྐར་མའོ། །ཟད་པར་ བཅུའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། ས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྗོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
从第三解脱生起四种。内有色想见外诸色，即青色、青色调、显青、现青，譬如豌豆花，或如波罗奈城殊胜青色布，青色调、显青、现青。如是胜伏彼等诸色，如是起想而见，此为第五。如是黄色等，譬如东迦花等，此为第六。如是红色等，譬如般豆即婆迦花等，此为第七。如是白色等，譬如启明星等，此为第八。
其中所谓"小"是指众生数量，因为量小故。妙色与恶色是因为可爱与不可爱故。劣与胜是指天界所有与人间所有。于彼等解脱生起胜解后，以胜处而胜伏。因再再不见不现故为胜伏。知是由止，见是由观。如是起想是因无增上慢故。
大是指非情众生，即房舍、宫殿、山岳等，因为量大故。所谓青色是所显。余者是所说。所谓青色调是俱生色。所谓显青是由加工而成之色。现青是二者之色显现。嗎迦是豌豆。迦尔嘛迦是东迦。般豆即婆迦是般豆迦。启明星是晨曦升起之星。
所谓十遍处自性，即由胜处胜伏后，遍满一切地等故称为遍处。有些说胜处即是遍处。

 །ཁ་ ཅིག་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་ཏེ།ཟད་པར་ས་དང་། ཟད་པར་ཆུ་དང་། ཟད་པར་མེ་དང་། ཟད་པར་རླུང་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་། ཟད་པར་སེར་པོ་དང་། ཟད་པར་དམར་པོ་དང་། ཟད་པར་དཀར་པོ་དང་། ཟད་པར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྟེན་ལས་གཏན་དུ་བྲལ་ཞིང་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་།གང་དུ་གནས་པ་དང་འཆི་འཕོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྤྲུལ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ དང་།དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་བསྒྱུར་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས། སེམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་ ཡོངས་སུ་དག་པའོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དབང་བཅུ་ནི་བཅུ་ལ་དབང་བ་སྟེ། ཚེ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཚེ་ལ་ གནས་པ་དང་སྤང་བ་ལའོ།།སེམས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འཚོག་ཆས་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གྲུབ་པའོ། ། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ནི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའོ། །མོས་པ་ལ་དབང་བ་ནི་གང་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཡེ ཤེས་ལ་དབང་བ་ནི་གང་ཁོ་ན་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པའོ།།ཆོས་ལ་དབང་བ་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལ་མཁས་པའོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྐུའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ནི་སྐུའི་སྤྱོད་པ་མི་ མངའ་བས།གཞན་ལ་ལས་ཤེས་སུ་འོང་ངོ་ཞེས་བཅས་པའི་དགོངས་པ་གང་ཡང་མི་མངའ་བ་འདི་ནི་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ནི་གསུམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
有些以地等差别而显示：遍处地、遍处水、遍处火、遍处风、遍处青、遍处黄、遍处红、遍处白、遍处空无边处、遍处识无边处。
所谓四种一切种清净是：依处遍清净、所缘遍清净、心遍清净、智慧遍清净。其中，从依处永离带有习气的烦恼分的过患，并能随欲自在生起、安住、迁移的一切种清净，是为依处遍清净。于化现、转变及一切所缘皆得自在，是为所缘遍清净。如前所说，远离一切心的过患，于心一切善根增长，是为一切种心遍清净。如前所说，远离一切无明分的过患，于一切智与所知得自在，是为一切种智慧遍清净。
十种自在是于十法得自在：寿命自在是随欲住世与舍寿。心自在是随欲入禅定。资具自在是随欲受用资具。业自在是随欲成就身语诸业。生自在是随欲受生。神通自在是随欲现证神通。愿自在是一切愿望圆满成就。胜解自在是随所胜解如是而成。智慧自在是欲知何法即能了知。法自在是善巧宣说经等诸法。
三无护中，如来身业清净，于此无不清净身业，故无"为他知晓"之防护心，此为第一无护。如是语业事业是第二。如是意业事业是第三。

 །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་ནི་ཇི་ལྟར་ མདོ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་ན། གཅིག་ཏུ་གུས་པར་ཉན་ཅིང་བརྟུན་ཏེ། བཀའ་སེམས་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ན། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཐུགས་ཡེང་ ཡེང་པོར་མི་འགྱུར་བ་དང་།གཞན་དག་གུས་པར་མི་ཉན་ཅིང་། རྣ་བའི་འདུད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར། མི་བཟོད་པར་མི་འགྱུར། ཐུགས་མི་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་གུས་པར་ཉན་པ་དང་གཅིག་ཏུ་གུས་པར་མི་ཉན་པ་དེ་དག་ལ་དེས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དེ་དག་དགྱེས་པའམ།ཁོང་ཁྲོ་བ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བར་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་ལྡན་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞུགས་པའོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་དུས་ལས་མི་འདའ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་བྱ་བའི་མཛད་པ་གཞན་མི་མངའ་བར་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ནི་གང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་མ་སྤངས་པ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་མངའ་སྟེ། དེ་བས་ན་བཅོམ ལྡན་འདས་ནི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པའི་དགོངས་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་ལན་དྲུག་ཏུ་གཟིགས་པ་སྟེ་སུ་ནི་ཉམས། སུ་ནི་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཐབ་པ་དང་། རྩོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ནི་རྩོད་པའི་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་གིས་བདག་ ལ་དམིགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དག་གི་གྲོང་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་ན་བདག་ལ་དམིགས་ནས་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་ཡང་ཡོད། སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ ཡོད།དེ་ནི་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་མཛད་པའི་ཁྱད་པར་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དབང་དུ་བྱས་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྷ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཉིད་དང་། །རྒྱལ་བའི་གྲོང་སོགས་དེ་དག་གི། །ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གཅོད་ཉོན་མོངས་མེད། ། ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མཐོང་བ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
三种念住如经中所说：如来说法时，有人一心恭敬听闻，专注于佛语，依法修行，如来于此不生欢喜，心不散乱。其他人不恭敬听闻，耳不谛听等，如来于此不生嗔恨，不生不忍，不生不悦。对于一心恭敬听闻者与不恭敬听闻者，如来于彼等不生喜怒二相，而是具足正念、正知，安住舍心。
不忘失法性是诸佛利益众生时不失时机，因此应知无有其他所作事业。
永断习气是指虽已断除烦恼却仍如未断般行事，此即烦恼习气。如来无有此等，故称世尊为永断习气者。
大悲是指世尊为利益故于一切时中六次观察世间：谁在退失，谁在增长等。
所谓一切种智，是指通达一切法之体性及无边差别分类之义。
烦恼是指斗争、争执等。此处指对于争执因的烦恼，于此不会缘自身而生烦恼，而是入于等持。因为他人入村等处时，不会缘自身而生烦恼，这一点声闻也有，佛陀也有，这是共同的。关于他们事业的差别，依彼等持，论中说："声闻无烦恼天，唯除人之烦恼，胜者于城等处，断彼烦恼相续无烦恼。"声闻的无烦恼是断除烦恼之因的见解，而非直接断除烦恼。

 །བདེ་བར་གཤེགས་པས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་པས་རྒྱུན་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་པ་བྱས་ནས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྨོན་ནས་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང་།།ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང་། །འདྲི་བ་ཀུན་ལེན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་གནས་ནི་རྟག་ ཏུ་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའོ། །དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་རང་གི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྐྱེས་ཏེ། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།གཙོར་ནི་དེ་ཉིད་དེར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ཏེ། སྐྱེ་དགུ་དང་དེའི་སྣོད་དོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་ རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེས་ནས་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་སུ་དག་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམས་ཐོབ་པ་དག་གོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་སོ། །དེའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་ནི་མུ་མེད་པས སོ།།སའི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
如来是断除前述烦恼相续，而非见解的意思。世间行为等，说"应当了知此"后入定而生起的智慧，是声闻的发愿智。
关于如来，论中说："佛陀发愿智慧，任运成就离贪著，无碍恒常住，答复一切问。"任运成就是因为无分别。无碍是因为一切处无障碍。恒常住是因为心常住于等持。答复一切问是指解答一切提问。
这是报身于自己清净刹土中出生，住世直至虚空际。为何称为佛土？主要是因为佛陀于彼处出生。
因为毁坏和彻底毁坏故称为世间，即众生及其器世间。因此世间界有二：众生世间和器世间。
关于众生世间清净，经中说："应当了知一切众生界因福德智慧资粮无边故般若波罗蜜多无边。"世尊以般若波罗蜜多所成熟的众生，直至虚空际皆生于彼处，生已为菩提而成熟，此即般若波罗蜜多，应知其无边际。
如何无边？经说"一切众生界"，即凡是生于彼处的众生都是获得菩萨地位者。这一切即是众生界，也就是众生群体。因为他们的福德智慧资粮无边际。因为界无边际，故应了知般若波罗蜜多无边际。

 །དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་ པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ།དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ས་གཞི་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ། ཁང་བཟངས་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཡོ་བྱད་དང་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མཆོག་ཏུ་འབར་བའི་རང་ བཞིན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་མ་དག་ཏུ་ཡང་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བར་བྱེད་ལ།སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཡང་ཁམས་དྲུག་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་སྐྱེས་བུ་འདི་དག་ནི་ཁམས་དྲུག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ལུས་ཀྱང་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་དང་། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ས་གཞི་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཀུན་སྤྱོད་པ་ཡང་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ་གང་དག གི་ལོངས་སྤྱོད་གཅིག་ཏུ་བཟང་བ་དང་།གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་དབང་བསྒྱུར་བའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཁམས་དྲུག་ཡོངས་སུ་དག་པ་མུ་མེད་པ་ནི་མཚམས་ཆད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ དེ་མུ་མེད་པས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེར་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་སོང་ནས། དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་མི་དགེ་བ་བསགས་པ་དང་། དེའི་ གཉེན་པོ་དགེ་བ་བསགས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ།དེ་དག་ཚད་མེད་པས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཚད་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བསགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚད་མེད་པར་ རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་སྟེ། དེ་ཚད་མེད་པས་དེ་དག་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་དག་ཀྱང་ཚད་མེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚད་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མུ་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ པ་ལ།ཆོས་ནི་གཟུངས་རྣམས་སོ།

以下是完整的中文直译：
同样，因为水界、火界、风界、空界、识界无边际，故应了知般若波罗蜜多无边际。关于此，器世间如下：大地平坦如手掌，宫殿、园林、如意树等一切受用处所皆以七宝极其炽盛为性，向其他无量世界放射大光明，上方虚空中也现相应光明。
众生也是六界，如经中说："诸比丘，此等人具有六界。"因此，他们的身体也具有威光，光明轮与大地相应的色相与形状，以及彼处众生的受用与行为也超胜一切天众，其受用唯一殊胜、唯一安乐、唯一无过、唯一自在。
如是六界清净无边际，是因为无间断性和现前断除性。因此，由于彼无边际，作为其因，世尊说应了知般若波罗蜜多。生于彼处的诸菩萨前往无量世界，彻知彼处众生所积集的不善业及其对治善业。由于彼等无量，了知彼等的智慧也无量，即说因善不善法积集无量故，应了知般若波罗蜜多无量。
对彼等菩萨宣说善法数量，即一切法积集，因彼无量，安立彼等的智慧也应知无量。此即说因一切法积集无量故，应了知般若波罗蜜多无量。
说"因获得一切法三昧无边际故，应了知般若波罗蜜多无边际"，其中法即是诸陀罗尼。

 །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་གནས་པའོ། །ཆོས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་དག་མུ་མེད་པའོ། །དེ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་རྙེད་པའོ། །གང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། ། དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་དག་མུ་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བཅད་དུ་མེད་པའོ། །གང་གིས་ཡོངས་སུ་བཅད་དུ་མེད་ཅེ་ན་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ ལས་གཞན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱང་མུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གསུངས་སོ། ། དེ་ལ་དང་པོའི་ལྔ་ནི་དབང་པོའི་རྡོ་རྗེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཅན། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ཡངས་སྐུ་ཆེ དྲང་།།ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་ཕྱག་རིང་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་སེང་ གེའི་འདྲ།།འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚད་མཉམ་ ཐགས་བཟངས་དང་།།གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི། །འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཞབས་ནི་རྐང་པའོ། །འདི་ལ་འཁོར་ལོས་མཚན་པའི་ཕྱག་དང་། ཞབས་ཡོད་པས་ན་ཕྱག་ དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
三昧即心住。法与三昧即法三昧，彼等无边际。获得即证得。由诸菩萨获得此故，世尊说应了知般若波罗蜜多也无边际，此为其义。
说"因一切佛法无边际故，应了知般若波罗蜜多无边际"，其中佛即是圆满受用身。其一切法即是一切佛法，即三十二大士相及八十随好。彼等无边际即无法限量。若问由何无法限量？答：平等，因除如来外无有如是者。
因此，世尊说应知如是般若波罗蜜多也无边际，因为完全了知及圆满成就彼等一切因。故论中说："三十二种相，八十随好体，为大乘受用，许为佛受用圆满身。"其中"为大乘受用"之句即说明受用圆满身。
其中前五为根之金刚相。手足轮相及龟足，手足指间网鬘连，手足柔软具童体，此身七处皆高耸，手指长且跟广身正直，踝骨不显毛上向，小腿似鹿腿手长妙，阴藏密隐最胜相，金色皮肤皮细薄，一一毛孔右旋生，面门毫相庄严上身如狮，其肩圆满腋下丰，于此不美味现胜味，身如尼拘陀树纵横相称，顶髻高显舌长妙，梵音颊如狮子齿，极白齐密根深固，数目圆满四十齐，眼如青莲睫如牛王，此等三十二种相。
其中足即脚。因有轮相庄严手足，故称手足轮相。

།འདི་ཞབས་རུས་སྦལ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རུས་སྦལ་ཞབས་སོ། །དེ་དག་ནི་ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བའོ། །འདི་ལ་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་དྲ་བར་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས་ན། ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་དྲ་བས་འབྲེལ་བའོ། ། ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཅན། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པའི་གསུམ་པའོ། །སྐུ་ནི་རྟེན་ནོ། །བདུན་མཐོ་བས་མཚོན་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་དག་གིས་ནི་མཚན་ལྔ་བསྟན་ཏེ་ཕྱག་དང་ཞབས འཁོར་ལོས་མཚན་པ་དང་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་དང་།ཕྱག་དང་ཞབས་དྲ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང་། བདུན་མཐོ་བའོ། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་ ཕྱག་རིང་མཛེས།།མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོར་མོ་རིང་བ་དང་། རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཟླས་དབྱེའོ། །སྐུ་དྲང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་ཆེ་བ་དང་དྲང་བའོ། །ཞབས་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་ པ་ཡིན་པས།ཞབས་ལོང་མི་མངོན་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། ལོང་བུ་དང་པུས་མོའི་ལྷ་ང་མཛེས་པར་མི་མངོན་པ་ནི་མི་མངོན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཨུང་གི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་དང་མི་མངོན་པའི་དོན་ཏོ། །དུང་གི་སྒྲ་ནི་པུས་མོའི་ལྷ་ང་དང་། ལོང་བུའི་རུས་པའི་དོན་ཏེ། བརླའི་རྩ་བ་མན་ ཆད་ཀུན་ལ་ཞབས་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།འདི་ལ་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་མཆོག་ཏུ་ནུབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདིས་མཚན་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ། སོར་མོ་རིང་བ་དང་། རྟིང་པ་ཡངས་པ་དང་། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་དང་། ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་དང་། སྤུ་གྱེན་དུ་ ཕྱོགས་པ་དང་།།བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ན་ཡའི་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱག་དང་བརླ་རིང་ཞིང་གྲིམས་པ་དང་། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའོ། །པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་ སེང་གེའི་འདྲ།།འདི་ལ་དཔུང་པ་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བ་ནི་རོ་སྟོད་སེང་གེ་དང་འདྲ་བའོ། །མགོ་ཟླུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟླུམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མགུར་མ་བྱང་ཞིང་ཀུན་ནས་ཟླུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་གོང་དག་གི་བར་ནི་དབུས་ཏེ་བྲང་ངོ་། ། དེ་རྒྱས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
因其足如龟足而极为安住，故称龟足。此等为摄持业。因其手足指间有网鬘相连，故称手足指间网鬘相连。"手及足柔软具童体"，此句与下文相连。"此身七处皆高耸"，是表相之第三。身即所依。意为以七高表相之身。
此等显示五相：手足具轮相、足极安住、手足网鬘相连、手足柔软具童体、七处高耸。
"手指长且跟广身正直，踝骨不显毛上向，小腿似鹿腿手长妙，阴藏密隐最胜相"，其中手指长及跟广为一合之分说。身正即身大且正直。踝骨不显且毛向上，故称踝不显向上，踝骨与膝盖骨美妙不显即为不显。因此，"昂"字表示殊胜与不显之义。"东"字表示膝盖骨与踝骨之义，应知从大腿根部以下皆称为足。
因其具有阴藏最胜隐没，故如是称。此显示八相：手指长、跟广、身大且正直、足踝不显、毛向上、小腿如鹿、手臂与大腿长而紧实、阴藏隐没。
"金色皮肤皮细薄，一一毛孔右旋生，面门毫相庄严上身如狮，其肩圆满腋下丰"。其中上身如狮即上身似狮子。圆满不是指圆形，因为颈部舒展且周遍圆满之故。两肩之间即中间，即胸。此具有胸部丰满，故称腋下丰。

 །འདིར་ནི་མཚན་སུམ་ཅུ་བསྟན་ཏེ། པགས་པ་མདོག་གསེར་ལྟ་བུ་དང་། པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་སུ་ལེགས་པར་འཁྲུངས་པ་དང་། ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པ་དང་། རོ་སྟོད་སེང གེའི་འདྲ་བ་དང་།དཔུང་མགོ་ཟླུམ་པ་དང་། ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པ་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ ཚད་མཉམ་ཐགས་བཟངས་དང་།།གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི། །འདྲ་བ་འདི་མཆོག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་ཏེ། རོ་བྲོ་བའི་ མཆོག་ཉིད་དང་།ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ཉིད་དང་། གཙུག་ཏོར་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་ཉིད་དང་། ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང་། འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་མཉམ་པ་ ཉིད་དང་།ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཉིད་དང་། ཚེམས་བཞི་བཅུ་ཚང་བ་ཉིད་དང་། སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ཉིད་དང་། སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་བའི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། བ་མཆོག་ནི་བེའུ་གཞོན་ནུའོ། །ཡང་ན་བ་མཆོག་ནི་ཁྱུ་མཆོག་གོ། །འདི་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་ནི་མཚན་སུམ་ཅུ་ རྩ་གཉིས་བསྟན་ཏོ།།འདི་དག་གིས་བཤད་པ་དང་། རྒྱུ་དང་། སྔ་ལྟས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལ་མཚན་ཉིད་གང་གང་གི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པས། །མཚན་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་འགྲུབ། །འདིར་ གང་གི་མཚན་གང་གི་རྒྱུ་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་།དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྫོགས་པས་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །ཡང་གང་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླངས་ལ་བརྟན་པ་དང་། །བསྡུ་བརྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པའི། ། དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་བར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བླ་མ་ལ་བསྐྱལ་བ་དང་། བསུ་བ་དག་དང་། ཆོས་མཉན་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་མེ་ཏོག གིས་མཆོད་པ་དང་།བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཡོག་འཁོར་ཕུལ་བས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་ བྱིན་པས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་གཞོན་ཤ་ཅན་དང་བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་དོ།།གསད་པར་བྱ་བ་ཐར་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་སོགས་པའི་དོན་ཏོ།

这里是完整的中文直译：
此处显示三十相：金色皮肤、细薄皮肤、一一毛孔右旋生、面门毫相庄严、上身如狮、肩头圆满、腋下丰满。
此中不美味亦显最胜味，身如尼拘陀树高广相称，顶髻高耸舌长妙，梵音颊如狮子齿，极白齐整排列好，数目具足四十齿，眼如青莲睫如牛王，此等三十二殊胜相。
关于这两个偈颂所显示的三十二相：味中最胜、如尼拘陀树高广相称、顶髻向上高耸、舌长且妙、具梵音、颊如狮子、牙齿极白、牙齿整齐、牙齿排列好、具足四十齿、眼如青莲、眼睫如牛王。牛王即幼牛，或称群牛之王。这些合为一处即显示三十二相。
此等所说之因缘、前兆及法施，如经中所说："此中何等相，何因而成就，彼彼圆满故，此等相成就。"此中何相以何因成就，彼等圆满而获得之相，此即圆满受用身。
复次，何因何缘？"恭送上师等，坚持善受持，依止摄受及，布施殊胜物，解救将杀者，增长善受持，此为能成就，因相如经说。"此中恭送迎接上师、听闻佛法、以花供养佛塔、绕塔等及供养侍从，故具足手足轮相。遍修诸摄受事，故手足网鬘相连。布施殊胜饮食等，故手足具童体及七处高耸。"解救将杀者"等词表示等等之义。

 །གསད་པ་ཐར་བར་བྱས་པ་དང་། སྲོག་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་བྱས་པ་དང་། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་པས། སོར་མོ་རིང་བ་ ཉིད་དང་།རྟིང་པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཉིད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྤེལ་བས་ན་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་ལས་འདི་སྐད་འབྱུང་ བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེ་ དག་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ།དེ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་[(]སྟེ[,]ཏེ[)]། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སོར་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ཅེས་ བྱ་བ་འདིས་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་ཏེ།སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ཉིད་དང་། སེན་མོ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། སོར་མོ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། སོར་མོ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སོར་མོ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལོང་བུ་མི་ མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་།།སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རྐང་གཅིག་ལྷག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ།ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང་། ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གླང་པོའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། གཡས་ཕྱོགས་སུ་ལྡོག་ཅིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་དྲང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པར་ཉིད་དང་། གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །མཚན་ནི་ཡོངས སུ་རྫོགས་པ་དང་།།སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྐང་གསུམ་གྱིས་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ལྔ་ཉིད་དེ། སྐུ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། མཚན་རྫོགས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་མཛེས་པ་ ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
解救将被杀者、摄受生命、远离杀生而修持，故具长指相、足跟广相、身形高大端直相。受持并广大善法，故足踝不显相、毛向上生相。"等"字表示其他相。"如经所说"即将说明之法施。
如来与菩萨具大丈夫之行故为大丈夫，显示此等即大丈夫相三十二。为庄严此等故有八十种随好，关于此等之偈颂有十二：
"能仁铜色爪，润泽高指节，圆满纤细妙，脉不显无结。"
此偈显示八十种随好：爪如铜色、爪有光泽、爪高耸、手指圆满、手指丰满、手指纤细优美、脉络不显、无关节突起。
"踝不显足平，狮象鸟牛王，步态右旋行，妙行直优雅，如经涤次第。"
此一个半偈颂显示十二种：踝骨不显、足无不平、行如狮子、行如象王、行如鹅王、行如牛王、右旋而行、行姿优美、身形端直、身姿优雅、身如经涤、身相称。
"清净柔洁身，诸相悉圆满，身量广且妙。"此三句显示五种随好：身体清净、身体柔软、身体洁净、相好圆满、身量宽广庄严。

།གོམ་སྙོམས་སྤྱན་ནི་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་ཉིད་དང་། །སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དྲུག་སྟེ། གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་ དང་།སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སྐུ་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པ་ཉིད་དོ། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་རབ་རིབ་དག་པ་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་དང་། ། ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་དགུ་སྟེ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམ་པར་ཤིན་ཏུ་འབྱེས་པ་ཉིད་དང་། གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་དག་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། དཀུ མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང་།ཕྱལ་ཕྱང་ངེ་བ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང་། ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། །སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ ཟབ་རིང་དང་།།ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །ཞལ་གཟུགས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞལ་འདི་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཞལ་ནི་ཞལ་གདོང་སྟེ། ཞལ་གདོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་ བརྙན་འབྱུང་བའོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ་འདིས་ནི་བརྒྱད་དེ། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང་། སྐུ་ལ་སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་སོར་མོ་མདངས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་ ཉིད་དང་།ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང་། ཞལ་གདོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང་། །གསུང་མཉེན་འཇམ་དང་མཆེ་བ་ཟླུམ། །རྣོ་དང་དཀར་ དང་མཉམ་པ་དང་།།བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང་། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་དག་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་ནི་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ལྗགས་མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང་། ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང་། གླང་པོའི་ང་རོ་དང་། འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། གསུང་སྙན་ཅིང་མཉེན་ལ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་རྣོ་བ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་དཀར་བ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད དང་།ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང་། ཤངས་གཙང་བ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
"步态平稳眼清净，身色极其年轻美，身无怯弱且丰满，身形极其端严直。"
此偈显示六种：步态平稳、眼目清净、身如少年、身无怯弱、身形丰满、身形端严。
"支分极分明，目视离翳净，腰圆腹适度，不凹且平展，脐深右旋转，周身悉可爱。"
此一个半偈颂显示九种：肢体分明、目视无翳清净、腰身圆满、腹部适度、腹不凹陷、身形挺拔、脐深、脐右旋、周身端严。
"行为清净身，无有黑痣点，手如棉柔软，手纹光泽深且长，面容不太长，面现映照相。"
关于"面现映照相"，是指面容能映现出形象。"面"即面容，指面容能映现形象。此一个半偈颂显示八种：行为清净、身无黑痣、手如棉软、手指有光泽、手纹深、手纹长、面不太长、面能映物。
"舌柔软且薄，红色如雷音，语柔美牙圆，锐利白齐整，渐细鼻高耸，最极清净相。"
此处"最"即"殊胜"之意。此一个半偈颂显示十三种：舌柔软、舌薄、舌红、如象吼声、具雷音、语言悦耳柔美、牙齿圆满、牙齿锐利、牙齿洁白、牙齿整齐、牙齿渐细、鼻高耸、鼻清净。

 །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག་།པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། སྨིན་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང་། །ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། འཕྲལ་བ་ ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་།།དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་བཅུ་གསུམ་མོ། །སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང་། རྫི་མ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། སྤྱན་དཀར་ནག་འབྱེས་ཤིང་པདྨའི་འདབ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་ ཉིད་དང་།སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང་། སྨིན་མའི་སྤུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། འཕྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང་། འཕྲལ་བ་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དབུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་ དང་།།སྟུག་འཇམ་མ་འཛིངས་ངོ་བོ་དང་། །དབུ་སྐྲ་མི་གཤོར་ཉིད་དང་ནི། །དབུ་སྐྲ་སྐྱེས་བུ་ཡིད་འཕྲོག་དང་། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲི་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ ཕྱེད་དང་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་བདུན་ཏེ།དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་མི་གཤོར་བ་ཉིད་དང་། དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་དང་། ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་བཀྲ་ཤིས་ དང་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་ཉིད་དོ།།ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའོ། །འདི་ནི་ལོང་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་གི་སྲིད་པ་མི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་ པ་སྣ་ཚོགས་དག་།མཉམ་པ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །དེ་བཞིན་དེ་ལས་འཁོར་བའི་བར། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་མུ་མེད་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་སྲིད་ས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་།བར་སྣང་ལ་སྤྱོད་པའི་འགྲོ་བ་དང་། གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་། ངག་གི་བསྡུས་པ་ནི་ཆོས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ མཐའ་ཡས་པ་དག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ།དེ་དག་མུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་གོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་དག་མུ་ མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མུ་མེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
"眼目宽广睫毛密，如同莲花瓣般美，眉毛修长且柔美，润泽毛发皆齐整，手臂修长且丰满，双耳对称且端正，容颜无有衰败相，额头分明且开阔，额广大而头丰满。"
此二偈颂显示十三种：眼目宽广、睫毛浓密、眼白黑分明如莲花瓣、眉毛修长、眉毛润泽、眉毛整齐、手臂修长丰满、双耳对称、额头分明、额头开阔、头部丰满。
"发如蜂色黑，浓密柔顺不纷乱，发丝不散乱，头发令人心悦意，以吉祥标帜，卍字纹饰为庄严，此为佛陀妙相好。"
此一个半偈颂显示七种：发如蜜蜂般乌黑、头发浓密、头发柔顺、头发不纷乱、头发不散乱、头发芳香、手掌足底饰有吉祥卍字纹。
总括为一，即是诸佛八十种随好。这是圆满受用身。关于化身，论中说：
"于世间中无所住，为众生作种种益，平等示现此身相，佛陀化身恒不断。如是乃至轮回际，相续不断皆如是。"
因此，经中说："由于一切法无边际故，应知般若波罗蜜多亦无边际。"此中，凡是地上行、空中行诸众生以及所住众生的身语所摄，即是法。为调伏众生，世尊于无边世界所现化身，即是一切法，应知彼等无边际。何为彼等？即是彼等化身。"由于空性无边际故，应知般若波罗蜜多亦无边际"，此中，如彼等化身无边际，如是彼等空性亦无边际。

།གང་གིས་སྟོང་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མུ་མེད་པས་མུ་མེད་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་དག་ལུས་དང་ངག་གི་སྤྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ སེམས་དང་སེམས་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྤྲུལ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔོན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐུ་གསུང་ ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི།།སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་རྨི་ལམ་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་འམ། ཚིག་ལས་ཚིག་གི་དོན་གོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་མུ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་གཉེན་པོའི་དགེ་བའི་ཆོས་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ཀྱང་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞལ་དུ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་སྟེ་གང་ སྤྲུལ་པ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན།གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་ལུས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་སྐུར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེར་ སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པ་དང་།དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་དེ་ཡང་དེའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྐུ་གསུམ་མོ། །ད་ནི་མཛད་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་ བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རི་དགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སེང་གེའོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
以何为空？依于心与心所，如幻化人。因此，彼亦无边际故为无边际，如前所说。如彼等身语之化现，为何心与心所不能化现？因为无有取因，且无有前所未有之众生出现故。
诸佛之化现，岂不也承许有心与心所耶？如说："身语意之化现，皆是方便事业相。"然而，若有所依则可生起，如加持后于梦中显现，或如从言语中理解其义。因此说："由于心与心所无边际故，应知般若波罗蜜多亦无边际。"
世尊观见诸世界中无边众生界之无边行为，以种种化现而说法。因此说："由于心行无边际故，应知般若波罗蜜多亦无边际。"
彼等众生缘于所说之法，生起对治之善法，由此能断除彼等违品不善法。因此说："由于善不善法不可量故，应知般若波罗蜜多亦不可量。"
若问：如是化现是否即是世尊之身？若谓因是世尊所化现故，则如幻师所化现之象等亦应成为幻师之身。答：因加持自身而化现故，如自身般示现行走、苦行等诸事业，彼亦是其身。此中显示世尊之化身，彼等即是三身。
今当略说事业，如说："应知般若波罗蜜多如狮子吼。"兽中之尊为狮子，因与彼相顺故，称殊胜士夫为人中狮子。

 །འདི་ནི་ཁྱད་པར་ དུ་གྱུར་པ་སྟེ།ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེང་གེ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཆོས་ནི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ཕ་རོལ་རྒོལ་བའི་རི་དགས་ཐམས་ཅད་འཇིགས་ པར་མཛད་པས་སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།སེང་གེའི་རྒྱལ་མཚན་བཞིན་ནོ། །དེ་སྒྲོག་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི། བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྟེ། མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱས་པར་ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །བསྡུ་རྣམས་བཞི་ལ་དགོད་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་བཅས་པ་ཡི།།རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལམ་དང་རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་མི་ཟད་དང་། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་ སྨིན་དང་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །རྣམ་པར་དག་དང་ངེས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཚད་མེད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལས་ རྣམས་ནི།།ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤང་བ་དང་། །དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་དགོད་པ་ སྟེ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་འདི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གང་གིས་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བའི་མེ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོ་དག་ལ་ཡང་རང་གི་ཁྲག་ ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡི་དགས་རྣམས་ལ་ཡང་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་ནས་ཆོས་བསྟན་ཏེ། སེམས་དད་པར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་པར་དད་པ་དེས་རང་གི་འགྲོ་བ་ལས་ཤི་འཕོས་ཏེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མཛད་དེ། ལྷ་རྣམས་ ལ་ཡང་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་ཤིང་དང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏེ།མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་སོ།

这是特殊之处：如来是天人等一切士夫中最殊胜者，故称为狮子。其法能圆满一切意愿，令一切他方论敌兽类恐惧，故称为狮子吼，如狮子幢。宣说即是教示，其事即是彼性。因此，应知世尊之智慧即是以所应趣入之般若波罗蜜多而到彼岸，此为其义。
此即狮子吼，显示二十七种事业，当于《大般若经》中广观。依此，论中说：
"令诸众生寂静业，
安立四摄诸法门，
了知烦恼及清净，
如实利益诸有情。
六度佛道并二种，
自性空性不可尽，
无相无缘诸标帜，
成熟一切诸有情。
菩萨道及遮执著，
证菩提净佛刹土，
决定无量众生利，
佛所依等功德相。
菩提分及诸事业，
不失坏见诸谛理，
断除颠倒无所依，
清净资粮及了知。
有为无为无差别，
安立涅槃诸众生，
法身事业此等相，
许为二十七种业。"
世尊化身以如是说法令地狱众生之地狱火息灭，如是于旁生施予己血等，复于饿鬼施予饮食等而说法，令其心生信解。以此信解，令其从本趣死后转生天人之中。复于诸天说令其信解趣入小乘之法，令其转生为人后，安住于声闻菩提乃至独觉菩提，此即是令诸众生寂静之事业。

 །ཡང་གང་དག་མི་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་ཟང་ཟིང་གི་ སྦྱིན་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚིག་སྙན་པ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའོ། །དེ་གཉིས་ནུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཞན་མེད་དེ། འདི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ལ དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་བཟའ་བ་དང་། བཅའ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དགའ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མ་གཏོགས་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་དེ།སེམས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་བདག་ ཉིད་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱེད། གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད། གང་གཞན་དག་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་མཐུན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ སྲུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ནས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་།དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཏེ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྫོགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ན། དེ་དག་གི་འཁོར་ གསུམ་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པས་ལྷག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ལན་མང་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཁྱད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

又有人以内外财物布施，以世间和出世间法布施，以爱语、利行、同事教导，此即是安立四摄事业。
烦恼即烦恼障和所知障。二障消除即是清净。由了知人法无我故，此是世俗。胜义中唯有法界而无他，此即是安立了知烦恼及清净之事业。
如幻师以种种饮食等物令世间欢喜，然非了知此一切世间事物皆无。若行般若波罗蜜多者，除法界外无所见少许，非是众生，亦非假立为众生。以诸法无我故。此即是安立众生如实义性之事业。
彼自行布施，亦令他行布施，宣说布施功德，赞叹随喜他人布施。如是亦应说"自己持戒"等，此即是安立六波罗蜜多之事业。
自己受持十善业道而行持，从五戒学处乃至圆满三十二大丈夫相及八十随好，此即是安立佛道之事业。
此中菩萨为一切众生说圆满波罗蜜多法时，亦说彼等三轮清净果自性空，彼等如是修习则渐趣殊胜，故彼等多次修习空性自性，乃至无上菩提皆令趣向殊胜，此即是安立空性之事业。
一切法自性空，自性空亦非他。

 །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་སོ། །དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ནི་གང་ཡང་མེད་དེ། གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་བརྡར་བཏགས་པ་ཤེས་པས་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ལ་གལ་ཏེ་ ཡང་དེ་དག་ལ་ཡང་སྤྱོད་ཅིང་།འཁོར་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ནུས་ཏེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན།སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་དུ་བརྟགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ཀུན་རྫོབ་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོར་དམིགས་པས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་ན། དེས་དེ་དག་གི་དེ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ།འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ལམ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ སྟེ།འཁོར་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱའོ། །འདི་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ལམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན། ལམ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལམ་མོ། །ལམ་ཉིད་བྱང་ ཆུབ་བོ།

一切法亦非他，然自性空即是法。彼即自性空，此是安立无二法之事业。
世尊所证得之圆满菩提法实无所有，凡是现证圆满佛果后所说之蕴界等乃至一切种智之法，皆是世间言说，此是安立了知假名之事业。
若仅学习般若波罗蜜多等一切法，不能证得圆满菩提；若行持彼等且于三轮果亦无所缘执时，则能证得圆满菩提，此是安立无所缘之事业。
若菩萨行般若波罗蜜多时，不见众生及假立众生，然见世俗后因众生执著实有而生烦恼时，为断除彼等烦恼，令其于三乘成熟，此是安立成熟众生之事业。
彼行持每一波罗蜜多等时，教导众生一切善法及一切法空性，此是安立菩萨道之事业。
如是观察时，一切法皆空性，于空性亦不执著。是故应修一切法无执著，应行布施等，于彼三轮亦不生慢心。此是安立断除一切执著之事业。
非由道得菩提，亦非由非道得，以菩提即是道，道即是菩提。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཤིང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས། སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་ པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་བདག་དང་གཞན་དག་གི་ ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཐེག་པ་དམན་པའི་འབྲས་བུ་ལྔ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་རེག་པ་དག་གི་སྐབས་མི་འབྱེད་ཅིང་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ལ་སོགས་ པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་།ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་བསལ་ནས། རང་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པར་བྱེད་ལ། གཞན་ཡང་དེ་དག་ལ་འགོད་པར་བྱེད་ཅིང་། བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཡང་ མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་། ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ན་ ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སྤྱོད་ཅིང་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་དེ་དག་ལ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན། ངན་སོང་དུ་ སྐྱེ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་།ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེའོ། །དུད་འགྲོའི་སྡུག་ བསྔལ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོག་ཏུ་དབང་ཐོབ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཐའ་ཡས་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཅིག་ཅར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ལ་དགོད་པའི་ ཕྲིན་ལས་སོ།

若问如是则菩萨即成佛否？当菩萨圆满一切佛法，安住金刚喻定，以一刹那相应般若证得圆满菩提时，彼即如来，具一切见之一切智者，此是安立证得菩提之事业。
彼于自他破戒以十不善业道所摄，及六波罗蜜多违品、现证五种小乘果位者，不与机会，并断除蕴界等有漏无漏一切法之想之习气，自住于波罗蜜多等善法，亦令他安住彼等，并以自善根与一切众生共同回向圆满菩提、一切种智及清净自佛刹土，为清净佛刹土亦如经中所说发愿，此是安立清净佛刹之事业。
若问菩萨从初发心即决定成就圆满菩提，决定者何以生恶趣？凡发圆满菩提心，行持六波罗蜜多与四无量，为断十不善业道而住者，八无暇尚不生起，何况恶趣？虽然如此，彼等生于旁生趣者，因具足一切有漏无漏善根法，为利众生故而故意投生。不受旁生苦，如同如来获得最胜自在，于一切世界同时示现无量自性利他之化身。此是安立决定圆满菩提之事业。

།དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཀྱང་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་རེག་པ་དང་། གང་གིས་རེག་པ་དང་། གང་ལ་རེག་པའི་ཆོས་གསུམ་ པོ་དེ་དག་འདི་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་ན།དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མེད་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།དེ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། གང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། མིང་དང་བརྡ་ཙམ་ཁོ་ནས་བརྟགས་ པ་ཡིན་ལ།བཏགས་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཡོད་དེ། མི་སྟོང་པར་གྱུར་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་ མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བསྒྲུབས་ཏེ།གང་དག་ལ་གནས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཆོས་མཉན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ།།དེས་ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེར་སོང་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལྷའི་རྣ་བས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཆོས་སྟོན་པ་ཐོས་ནས་དེ་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་བདག་དང་གཞན་གྱི་སྔོན་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ བསྟན་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས།གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དག་ལ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ དངོས་པོ་གང་དང་གང་གཟུང་བར་འདོད་པ་དེ་དང་།དེ་ཉིད་སོ་སོར་ལེན་པར་བྱེད་པར་འདོད་དོ། །དེར་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བས་མི་གོས་སོ། །འདི་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།

彼住于般若波罗蜜多，于十方世界如恒河沙数世界中利益众生，亦不为过失所染。如是，能触、能触者及所触三法于此不可得而缘于空性，则安住一切白法，以彼摄持故。如是一切法为一切法所空，故归摄于空性。此是安立无量众生利益之事业。
彼如是观察：十方世界如恒河沙数世界中所住之一切如来，以自性空，唯由名言假立，此假立亦以自性空。若有不空者，以其非局部故，一切法即唯为一切法所空。彼住于般若波罗蜜多而成就六神通，依此前往十方一切如来前承事供养，于彼等处听闻正法，于彼等亦生无执著之善根，于空性亦无执著。
彼以天眼观察十方世界众生，以神通神变往诣彼处为其说法。以天耳闻十方诸佛说法已为彼等宣说。了知众生心之差别已，随其心而为说法。彼忆念自他种种前世，忆念往昔如来所说之法已，于所化众生之心为其宣说。彼以漏尽智随顺为众生说法。彼以神通为众生欲取何等自体，即随取彼等。于彼亦不为乐苦贪著、嗔恚所染。此是安立十方佛教等之事业。

 ། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། །བསམ་གཏན་བཞི་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་ཏེ། དེ་དག་ལ་སྤྱོད་ན་འཁོར་གསུམ་དག་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་། བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང ཆུབ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ།བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་འགྱུར་ཞིང་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་འདི་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཡོད། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་སོ།།མི་ཤེས་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་ནས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པས་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་གང་ ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས།བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། རིམ་གྱིས་ ས་བཅུ་ཐོབ་པར་བྱས་ཏེ།སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།

复次，何为菩萨菩提分？即六波罗蜜多、四禅定乃至佛不共法。若行持彼等，以三轮清净而于彼等亦不执著，为自己圆满菩提及一切众生最胜利益而回向圆满菩提。
若问：若此等为菩萨法，则何为佛法？若以此等证得一切种智，断除一切习气相续，以一刹那相应智慧现证一切法，此即是也。如是非是菩萨所能。此是安立菩提分之事业。
如是一切法虽以自相空性，然业亦有，彼等果报亦有。众生不知诸法以自相空，以不知故，假立法与补特伽罗，造作善不善业，以恶行往生三恶趣，以善行转生天人。
复有一类遍知补特伽罗与法无我，为断除善趣恶趣而证得涅槃。菩萨则圆满波罗蜜多等善法，次第证得十地，以一刹那相应智慧现证一切法，成为佛世尊。此是安立业果不失之事业。

 །བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པ་དང་།བདེན་པ་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བདེན་པ་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། གང་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེས་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་བདེན་པའི་རྣམ་གྲངས་ ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ལ།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས། སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྐྱེད་དེ། དེས་འདིར་ ཞི་གནས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་བྱས་ནས།སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད། ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བར་བྱེད། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད། ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱང་། བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཁོ་ནས་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་།།དེས་ལྷག་མཐོང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱམས་པས་ གསོལ་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལགས་ན། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་བསླབ་པར་བགྱི་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིང་ཙམ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ པ་དང་།གསོལ་པ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པའི་མིང་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །འདུ་བྱེད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེའི་མཚན་མ་ནི་ཡུལ་ཏེ། གང་ལ་འདི་ལྟར་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཚོར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དགོངས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གློ་བུར་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མིང་ཐ་དད་པས་མིང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ནི་བརྫུན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་སྙད་ཙམ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད དོ།།གསོལ་པ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་པ་ལགས་སམ་ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

菩萨见到真谛，但不因见真谛而入涅槃。虽然如此，然而四谛是平等的，彼等与真如平等且无自性，因此于任何法都无所缘，不因诸谛差别而生起傲慢心。因此，见一切法空性后，趣入无过失，安住种姓地，生起禅定、无量、无色定，由此安住止观地后，遍知苦谛，断除集谛，现证灭谛，修习道谛，然而不生缘真谛之心，唯以趣向菩提之心见到一切法自相空性。
以观慧见一切法空性后，以善巧方便而为他说法。此是安立见四谛之事业。
弥勒启问："世尊，若一切法无实体性，菩萨如何从色乃至佛法修学？"
世尊答："唯是名称而已。"
弥勒又问："有为相之事物无实体之名即是唯名。有为是分别，其相是境，即如是思维：此是色，此是受，乃至此等是佛法。"
世尊答："所谓唯名是暂时安立，从'此是色'等不同名称，并非了解名之义。因此，声义是虚妄的，仅是世俗言说，非实有。"
弥勒问："色之体性唯是世俗言说，即是获得色之体性。"
世尊答："彼无生灭，故无自性。"
弥勒又问："世尊，一切种中一切自相，从色乃至一切佛法是否存在？"
世尊答："世间名言中有，胜义中则无。"

།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། དོན་དམ་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ལགས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱང་ འདི་ཉིད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་ཁྱོད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དམིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མཚན་མའི་དངོས་པོའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཇི་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དམིགས། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འདི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་བྱིས་པ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་ན་མཚན་མ་དེ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བརྗོད་དུ་མེད་ པའི་དབྱིངས་དང་།ཉེ་བར་འབྲེལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་གང་ལ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ན། དེ་ཅི་ལགས་མཆིས་པ་ལས་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཟུང་ ཞིང་རྟོགས་པའམ།མ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་དུས་ཆོས་ཡོངས་སུ་གདགས་པར་བགྱི། བྱམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ དང་།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་གང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་ གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་གདགས་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ནས།གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་སོ། །ཀུན་ དུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དེ་ལ།དུས་རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅིང་བདག་མེད་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་སོ།

启问："如我所解世尊所说之义，胜义不可言说之法界，若有为相之事物即是不可言说之法界，世俗言说亦是此义。"
世尊答："当你于不可言说法界中行般若时，此所缘相即是有相之事物。"
启问："世尊，不是的。"
世尊答："如是，正因为此，既非是此亦非是彼。若是他法，为何不灭？若非他法，为何不可得？复次，若此异于有为之相，则一切凡夫皆当入涅槃，现证圆满菩提。若非他法，则彼相亦应不可得。"
启问："安住于不可言说法界相应般若行时，于有为相之事物无所缘，是否由于无有而不可得？"
世尊答："当分别所取及了知或未了知时，彼即是唯分别而已。于此既非有亦非无。"
启问："世尊，应以几种方式安立诸法？"
弥勒答："以三种方式，即：遍计所执色、分别所执色及法性色。乃至佛法亦有遍计所执佛法、分别所执佛法及法性佛法。其中，依于有为相事物之色这一名称、假立及言说，遍计执为色之体性，此即遍计所执色。安住于彼彼有为相事物，此即分别所执色。遍计所执色于分别所执色中，恒时无自性、无我，及其真如、实际，此即法性色。"

 །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ ནས།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ནི་རྫས་སུ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བལྟའི་རང་ དབང་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་རྫས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྫས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུའོ། །གསོལ་པ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་འདི་ ལྟར་གཟུགས་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པར་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གྲངས་སུ་བགྲངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་རོ། །གསོལ་པ། དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས།གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་སྤངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མངོན་དུ་བགྱི་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན།ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྦྱར་རོ། །གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལགས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཟབ་བོ། །གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཟབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་ འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།བདག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མ་གཏང་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།

如是从遍计所执色乃至分别所执色与法性色，皆可配合佛法。其中，遍计所执色无实体。分别所执色有实体，应视为分别有实体，但非自在运行。法性色非无实体亦非有实体，为法性所区分。如是乃至佛法。
启问："世尊所说'色乃至佛法皆不二数'，此义云何？"
世尊答："遍计所执色非色，因无实事故，于世俗中亦非色故。分别所执色非色，因不得自在故，非色即是分别所执色故。法性色非色，因远离色故，非色即是胜义色故。是故说此为不二数。"如是乃至佛法。
启问："如是远离二边而入中道，云何遍知色乃至佛法之相，断除其相，现证其相，修习其相？"
世尊答："于色非遍知亦非不遍知，即是遍知。如是非修习亦非不修习。"如是乃至佛法。
启问："菩萨如是具足遍知，其涅槃云何？"
世尊答："涅槃甚深。何以故？为何涅槃如是甚深？因为为利他故舍轮回，此即涅槃。为自利故不舍涅槃，故为涅槃。"

 །གཅིག་མ་བཏང་ན་ཅིག་ཤོས་བཏང་བ་ནི་རིགས་ཀྱི། གཉི་ག་མ་བཏང་ན་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གཉི་ག་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པས།གཉི་ག་ལ་ཡང་མི་སྐྱོ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ཡང་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་འཁོར་བར་ཡང་འགྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་འགྱུར་བར་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་ཅིང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ འཁོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་།།གང་སྟོང་པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་འདིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་གཏོང་ངོ་། །གསོལ་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བཀའ་སྩལ་པ།གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གང་ཡང་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། གང་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གསོལ་ པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇིག་རྟེན་དག་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དང་། རང་བཞིན་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཡོད་དེ། རིགས་དང་། རུས་དང་པོ་ནས། བཟང་པོའི་ཁྱད་པར་འདོད་ཅིང་དེ་དག་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཁྱད་པར་ངན་པ་འདོད་ཅིང་དེ་ཉིད་ཐོབ་པས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མགུ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཕྱིས་བཟང་པོའི་ཁྱད་པར་འདོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ནས། ཡུན རིང་པོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྐྱེ་བར་གདགས་ཏེ། གང་དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་རུས་སོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བསམ་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་འདི་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཉིད་ དང་།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མི་འདོད་ཅིང་གང་ཡང་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་འཛིན་པ་མེད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་པའོ།

若说舍一不舍一是合理的，而不舍二者则不合理。然因于二者皆无分别，于二者亦不厌倦，故不舍二者亦是合理的。若说如是则不应既成为轮回又成为涅槃。菩萨由于获得心自在并善巧方便，为显示轮回故不舍轮回；由于安住于空性无所缘故，亦不舍涅槃。
启问："应如何观察一切无分别相？"
世尊答："于色等一切法及其空性，以及彼等之有无二者不二，以及无戏论，此即是一切无分别相。"
启问："世尊，一切声闻是否为一分涅槃？"
世尊答："世间有种种界，众生种类与自性众多，有从本来就希求殊胜种姓血统并获得者，亦有希求劣等而得之后以此满足者。声闻阿罗汉后来希求殊胜并回向菩提，经长时获得圆满菩提。为获得彼而受生时，非由业与烦恼力所生。然而，阿罗汉获得涅槃是不可思议受生，其最初即是菩萨种姓血统。"
启问："世尊，菩萨广大意乐与大士意乐实为稀有。"
世尊答："不希求帝释、护世、转轮王等世间圆满，于彼等无贪著无执取，而将善根回向无上菩提，此即是广大意乐。"

 །གང་ཡང་དེ་ཆགས་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་འཛིན་ པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱ་བར་འདོད་པས། དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཅིང་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས། འདི་ནི་དེ་དག་གི་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལགས་ན།ཇི་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཤེས་སམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ལས་བྱས་ནས།ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བཞི་སྟེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །འདིར་བྱམས་པས་ཞུས་ པའི་ལན་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མང་པོ་ཡང་བསལ་ཅིང་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའི་ལན་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མང་པོ་ཡང་བསལ་ནས།རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའི་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསལ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ རྣམས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ།དེ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དུ་གནས་པའི་ལས་ཀྱི་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཚད་ཙམ་གཞག་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་གྱི་དོན་ དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།

凡是欲与一切众生共享无贪著之乐、无执取之乐及涅槃之乐，将善根回向无上正等正觉而不舍轮回，此即是彼等之大士意乐。
启问："世尊，这是菩萨们稀有殊胜之法。为获得此，当发无上菩提心。"
其后，须菩提启问："若一切法皆是无实体性，如何安立业果？"
世尊答："岂不知一切法无实体性？众生由颠倒所生分别造作，随业获得果报。其中颠倒有四：与人无我相违之分、与实执相违之分，以及法无我。此处以慈氏所问之答破除诸多颠倒，以须菩提所问之答破除诸多颠倒，并以须菩提所问之答稍加破除，此即是安立断除颠倒之事业。众生由诸颠倒造作，由此生烦恼，此亦仅是世间言说，非胜义谛。因为无有丝毫可安立业用事物之处，如梦幻等。此即是安立了知无四颠倒之事业。一切法平等性、真如、实际、涅槃，亦唯是世间言说，非胜义谛，因为不可言说。此即是安立清净之事业。"

 །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་ཅིང་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། དེ་མ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ལས་བྱས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་ འགྲོར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་དེ་དག་གི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཚོགས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་བར་འདི་ནི་ཚོགས་ལ་ དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད། གཉིས་མེད་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་འདི་ཉིད་ནི་གང་ལ་གཉིས་མེད་པ་དང་། གཉིས་མེད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་འདི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་སྟེ། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་དེ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཉིད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་། འཕགས་པའི་གང་ཟག་གོ། །དེ ཉིད་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་།ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ། ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་ཐ་དད་པ་ནི་མེད་དོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། ཅི་ཆོས་ཉིད་འདུས་བགྱིས་པ་ལགས་སམ། འདུས་མ་བགྱིས་པ་ལགས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གང་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་འདི་གཉི་ག་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་ པ་མེད་པ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ།།འདི་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ ཀྱིས་མ་བྱས།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བྱས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་བྱས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་བྱས་ཏེ། གང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །མཛད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁྲུག་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།།མཛད་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཏེ། རིག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། དཔེ་དང་། ངོ་བོ་དང་། ཆོས་ཤེས་པའི་ཚིག་གིས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ ཅད་མཛད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པོ་དག་གོ།

虽然一切法无有根基，如梦如幻，但因不知此理，众生执著造业，转生善趣恶趣。因此，为断除彼等颠倒，菩萨摩诃萨发菩提心，行诸资粮，证得圆满菩提，乃至令众生成熟，此即是安立资粮之事业。
世尊开示："以二亦不能证悟，以无二亦不能证悟，此即是于何处无二与无二之证悟。何以故？所谓证悟是戏论，法平等性中无有戏论，无戏论即是平等性。此即是一切法，此即是一切凡夫与圣者补特伽罗，此即是佛宝、法宝、僧宝。平等性即是法性，法性中亦无差别。"
须菩提启问："法性是有为还是无为？"
世尊答："非有为亦非无为。有为界与无为界二者，既非相应亦非不相应，无色、不可示、无碍、一相，即是无相。"此即是安立了知有为无为诸法无差别之事业。
世尊开示："须菩提，一切法自性空，非声闻所作，非独觉所作，非菩萨所作，非佛所作。凡是自性空者即是涅槃。"此即是安立涅槃之事业。
为显示行为差别，应当了知一切法无扰乱故，般若波罗蜜多无扰乱。行为即是行，行即是法，以智慧、无害、譬喻、体性及法智之语，即是一切法二十七种行为。

།དེ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ནམ་མཁའ་སྙེད་དུ་འཇུག་པའོ། ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་འཁྲུག་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་གང་དག་གསུངས་ནས།དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་རིམ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་འདོད་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དྲིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟོག་པའི་ཚིག་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་གང་སྟེ།རྒྱུ་གང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལེན་ཏེ། འདིར་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ ཡང་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། གང་ཡང་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གང་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་ མེད་པ་དང་།བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གཟུགས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མི་དམིགས་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པའོ།།རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ལེའུ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་གང་ གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉན་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོས་སོ། །འཇུག་པ་དང་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་སོ། །རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པ་ནི་སེམས་པའོ།།ཡང་བྱིས་པ་ནུས་པ་ཟད་པས་སྐྱོ་བ་དང་། སྨྱོས་པ་དང་། བརྒྱལ་བའམ། འཆི་བར་འགྱུར་བའི་གནས་དེ་དག་མི་བསམ་པར་གང་ཡང་གནས་ལ་སེམས་པ་དེ་དག་ནི་འཇལ་བར་བྱེད་པའོ།

其无扰乱即是无害，如同对十方世界中所住的一切众生，以一切方式无害，如是相续不断地遍及虚空界。应当了知能生此的世尊般若波罗蜜多也无扰乱，此即是法身事业。
从"无边大海"乃至"一切法无扰乱"所说的是般若波罗蜜多的诸种差别。为欲依次显示彼等胜义智，故问"何以故"。一切所说的刹那现证及与法身相关的分别语，其所有道理为何，即是何因之义。
"须菩提，色"等为所取。此中无边大海仅是空性自身故，因其无量故。如是五蕴色等亦与大海相同。般若波罗蜜多亦复如是。如是，凡是色等，凡是彼等空性，凡是此般若波罗蜜多，此一切既非相应亦非不相应，无色、不可示、一相，即是无相，如是密意。
从"色与虚空相等"乃至"不可得"亦应如是了知。不可得即是非烦恼性的无明。
"须菩提，如是"等，即是如何宣说八现证及品类，应如是了知。了知什么呢？说"须菩提，当"等。随后了知即是以文字聚听闻。观察即是以义体性。趣入及思维即是以通达。以具足四种道理思维"如是而非他"即是思维。又不思维愚童力尽疲惫、狂乱、昏厥或将死亡之处，而于一切处所思维，即是度量。

 ། ཇི་ལྟར་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པས་གཟིགས་པ་སྟེ། བདག་གིས་ནི་འདི་དག་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་བར་རྟོག་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཆད པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཆད་ན། སྒོམ་པ་ལ་དབང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒོམ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཏེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། དེ་གཉི་ག་དང་། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྱུ་དང་གཡོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། བདུད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་གང་བསྐྱོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྐུལ་བའོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན ཏན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །མདོའི་དོན་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་དེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་བསྟན་ནས། དེ་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང་། །དེ་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་།ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ན་མདོའི་དོན་ནི་དྲུག་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད གསུམ་པོ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བཞི་པ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །ལྔ་པ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་རབ་བོ། །དྲུག་པ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་ པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་ཏེ།མཐར་གྱིས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདུན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྦྱོར་བའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །བརྒྱད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ་འབྲས་བུའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如是此等为世尊瑜伽自在尊所见，我不应思维此等，因为是分别者的行境，此即是近分别。为断一切如是疑惑，故作"此即是"的决定。
如是一切疑惑极断时，即得修习自在，故说"将修习"。修习有四种：止、观、二者皆有、以及喜乐止观。
云何作意？说"一切幻诳"等。对"我"、"我所"、"色"、"受"等一切的一切执著即是一切慢心。一切他方论敌、魔等及烦恼所动即是一切激发。
"尔时于彼"等，一切功德即是菩萨功德。"佛土"即是功德。"圆满"即是转变，余易可知。
经义有八现证，论初宣说已复广说之。又论说："彼相及加行，彼胜彼次第，彼边彼异熟，摄义余六种。"
或经义有六：一切相智性、道智性、一切智性此三是般若波罗蜜多相，因其有三种相。第四一切相现证即是彼加行。第五顶现证即是加行殊胜。第六渐次现证即是加行次第，即是渐次加行之义。第七刹那现证即是加行究竟。第八法身即是彼异熟，即是主要果之义。

 །ཡང་ བསྟན་བཅོས་ལས།ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་གསུམ་དག་དང་། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་ན་མདོའི་དོན་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞི་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པའི་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་།སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ཕྲིན་ལས་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མེད་ཀྱང་གང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དོན་བསྡུས་ནི་མདོའི་དོན་རྣམས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བརྒྱད་དོ། ། གཉིས་པ་ནི་དྲུག་གོ། །གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རྗེས་སུ་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་རིག་པའི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།། །།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་བཙལ་བར་བྱ་བ་དེ་མ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་འཆད་པར་བཞེད་ནས། གཞན་ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོངས སུ་བཙལ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ལུས་ངལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དགག་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་ཡང་སེམས་སྨོན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དགག་པའོ། །སྨོན་པར་ མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞེན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ།།གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །བདག་གིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་ནི་ནང་སྟེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བདུན་པའི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་བསྡུ་བའོ། །ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཕྱིའོ།།མ་བྱེད་ཅིག་པ་ནི་སོང་ཞིག་པ་དང་སྦྱར་རོ། །གཡོན་དང་གཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོགས་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཤར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ། །ཕྱོགས་མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་དང་མཚམས་ཞེས་བྱ་བར་ ཟློས་པའི་དོན་ཏོ།།ཕྱོགས་མཚམས་ལ་ཡང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་བསྡུ་བ་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དགག་པའོ། །བདག་ལས་མ་ཡིན་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་པས་ནི་ འཇིག་པའོ།

又论说：
"境之因三种，
加行四自性，
法身事业果，
摄义余三种。"
或经义有三：因、加行、果。其中加行境是三种因：一切相智性、道智性、一切智性。因不共故，四是加行义：一切相现证、顶现证、渐次现证、刹那现证。法身是果。虽无"事业"之声，应知其义。
摄义即摄经诸义，其中第一有八，第二有六，第三有三种。随觉文句品即随觉品。
此为《圣八千般若波罗蜜多难解释·最胜心要》中第二十九品，是由阿阇黎宝源寂造。
世尊未说如何寻求彼八种现证，故世尊欲说此义，说"复次须菩提"等。"当遍寻求"即是欲求加行。遮止身疲等作意即是精进增上义。"于一切勿愿"即是遮止散乱。"勿愿"即是勿执著。"于一切"是能诠。"内外"是所诠。自我所摄义是内，是第七格不尽摄。"外"即是外。"勿"与"舍"相连。"左右"意为两边。"东"等是说方位。"方隅"是隅。"又"是重复"隅隅"之义。方隅亦应作不尽摄。"善男子云何"等是遮止非真实作意。"非从我非从萨迦耶"中，坏即是坏。

།ལུས་ཡིན་པས་ན་ཚོགས་ཏེ་མི་རྟག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་སོ། །དེས་ན་བདག་ལས་མ་ཡིན། འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་གཡོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ ཡིན་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཉི་ག་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཡོས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་གིས་གཡོས་པའོ།།འདི་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྡོག་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ ལམ་སྟོན་པའོ།།སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པར་འདོད་པའོ། །མོས་པ་བསྐྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ངེས་པར་གཟུང་བ་གང་ལས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་ པ་དག་ལ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དོན་མེད་པའི་སྟོང་པ་དག་ལའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་སྣང་བའི་མཚན་མ་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་དེ་དག་ལའོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་མཐོང་བའི་ཁམས་གསུམ་པ་དག་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པ་ དག་ལའོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འདོན་ཏེ། དེར་ནི་རང་གི་དོན་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་བྱའོ། །མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་ཅན་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་འདིར་མཚན་མ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ པས་སོ།།དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །དངོས་པོ་ནི་ཆོས་སུ་ལྟ་བའོ། །སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་བྱུང་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པའོ། །གང་མ་བྱུང་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་ པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་མ་བྱུང་བ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོར་དོན་གྱིས་རྟོག་པར་ བྱའོ།།བསྒྲུབས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ནའོ།

因为是身故为蕴，无常色等称为坏聚。于坏聚假立补特伽罗。故"非从我，亦非从坏聚"意为补特伽罗非实有亦非假有，因为二者皆不可得。"云何于色等亦非"中，意为色等蕴法亦不可得。因此"动"即是被这些所动。于此等增益即成损坏，是遮遣。余易可知。
"如是"声即是"如是决定执取"之义。"显现"即是显示解脱道。"欲成就"即是欲于自身真实生起。"生起胜解"即于何处如是决定执取？于一切法。云何？于空性、无相、无愿，即于如显现无义之空。彼亦因迷乱显现相自性灭故，于彼等无相。故见唯迷乱之三界故无愿，于彼等无愿。
有处诵"空性"声，彼中于自义当作实事缘。"遍断相"是能诠。迷乱相执著实事，此中为相，由遍断彼故。"遍断实事及遍断众生见"是所诠。实事即法见。众生见即我见，意为遍断彼等。
"何善知识"等中，"何"与"说法"相连。空性、无相、无愿如前。无实事即未生、未起、未灭。凡未生、未起、未灭者即无实事，故为未生、未起、未灭及无实事诸法。如是说此等法者即是善知识，应知义理上与此相违说法者即是恶友。"若修习"即是安住。

 །བྱས་པ་གཟོ་བ་ནི་ཐོས་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཚོར་བ་ནི་ཐོས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། གོས་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བའོ། །འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའོ། །ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡོད་པའོ། །བསྙེན་པ་ལ་སོགས་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་ཀུན་ནས་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཟིལ གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པར་བྱས་པས་སོ།།སེམས་ཅན་གདུལ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ནི་དོན་ དམ་པའི་བྱེ་བྲག་གོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པས་ན། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་གསུངས་སོ། ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གསུངས་སོ། །ཕྱིར་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་ཚིག་གོ། །ཡིད་མི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱོ་བའོ། །བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །ངུ་ཞིང་ནི་མཆི་མ་འབྱིན་པས་སོ། །ཆོས་དེ་ནི་དམན་པའི་སྒྲས སོ།།མྱ་ངན་ནི་འདོད་པའི་ཡིད་དོ། །སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་བའོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ལྡན་པས་སོ། །བསྐོར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །འོབས་ནི་འོབས་སོ། །འབྱོར་པ་ནི་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྒྱས་པ་ནི་ཤིང་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པས་སོ། །བདེ་ བ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོ་ལེགས་པ་ནི་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་རྙེད་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །མང་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སོ། །གང་དག་ལ་འཁོར་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་ན་མི་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བར་ནི་ ནང་ངོ་།།སྲང་ནི་ཉོ་ཚོང་གི་གནས་ཏེ། དེ་ནི་སྲང་ལྔ་བརྒྱ་དག་གིས་ངེས་པར་གཏམས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་གཏམས་པ་སྟེ། ལམ་སྲང་ར་བའི་མཐར་ཐུག་པར་རི་མོར་བྲིས་པ་ལྟ་བུར་གཏམས་པའོ། །རི་མོ་ཡང་ཡིན་ལ་བྲིས་པ་ཡང་ཡིན་པས་རི་མོར་བྲིས་པའོ། །བྲིས་པ་ནི་ ངོ་མཚར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རོ། །དེས་ཉམ་མི་ང་བ་ན་མཉམ་ཞིང་གསལ་བའོ། །སྐྱེ་བོ་དང་། ཁྲི་དང་བཞོན་པ་རྣམས་འདུས་ནས་འགྲོ་བའི་གནས་ནི་ཡང་དག་པར་འདུས་ནས་འགྲོ་བའི་གནས་ཏེ། ལམ་སྲང་རྒྱ་ཆེ་ བའོ།

报恩是因为已经听闻。感恩是因为了知听闻的果报。"遍知"是由思维。"世间资具"即是饮食、饮料、衣服等。"具足"即是希求彼等。"随行"即是跟随。"有"即是此有。以"亲近"等三词即是"遍近"之义。
"降伏"即是令无过失。"所化众生"即是为护持众生心故。"为摄受"即是摄受之义。贪即是爱著。障即是所缘。正理即是胜义差别。因无遍染故非遍染，因无清净故非清净。以"一切法无众生"等语说人无我。以"如幻"等语说法无我。
"回向"即是回报语。"不厌"即是无厌。"开示"即是宣说。"哭泣"即是流泪。"彼法"即是以下劣声。忧即是欲心。"说"即是种种言说。随行即是具足。"围绕"即是遍绕。沟即是壕沟。"富饶"即是财富圆满。"广大"即是以树木园林等。"安乐"即是因无损害。"丰收"即是因易得饮食。"充满"即是广大。"众多"即是种种人众。
凡有如是眷属者即称为彼。凡有如是人者即称为彼。"中"即是内。"街"即是买卖处，以五百街道遍满即是完全充满，如画般遍满至道路边际。既是绘画又是描绘故为画。描绘即是因稀有故。"如"即是与城相应。由此平等而明显。众人、座位、车乘聚集而行之处即是正聚集而行之处，即广大街道。

།དེ་དག་གཞག་པ་ནི་གནས་པའོ། །ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཁྲི་ནི་ཁྱོགས་སོ། །བཞོན་པ་ནི་ཤིང་རྟའོ། །གོང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་ཚུན་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མཉམ་ ཞིང་མཚུངས་པའོ།།མདའ་ཡབ་རྣམས་ནི་ཀ་ཞུ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོ་བ་ནི་ར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཅུང་ཟད་མཐོ་ཞིང་ཕྱིར་འདོར་བའོ། །ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡངས་ཤིང་མཐོ་བའོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དང་གཞན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །མདའ་ཡབ་ ལས་སྐྱེས་པའི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདའ་ཡབ་གཉིས་པའི་ཤིང་གཞན་དང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པའོ།།ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པས་ན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ར་བའི་ངོས་བཞིའི་མདའ་ ཡབ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤིང་ནོར་བུའི་སྐུད་པ་བཞིས་སྦྲེལ་བ་ལ་ནོར་བུའི་སྐུད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཕྱང་བའོ།།འཇམ་པ་ནི་རྣར་སྙན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་སེམས་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པ་ནི་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ལྔ་པ་ནི་པི་ཝང་དང་གླིང་བུ་ལ་ སོགས་པའོ།།མཁས་པ་ནི་གླུ་མཁན་སྣ་ཚོགས་སོ། །རྩེ་བ་ནི་རྣ་བས་སོ། །དགའ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་རྒྱུ་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་གཡོ་བའོ། །འོབས་ནི་འོབས་སོ། །ཆུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ ཆུའི་རྒྱུན་དང་ལྡན་པའོ།།པདྨ་ནི་པདྨ་དམར་པོའོ། །པུཎྜ་རཱི་ཀ་ནི་པདྨ་དཀར་པོའོ། །རིགས་ཆེ་ཞིང་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་བས་གྱ་ནོམ་པའོ། །དྲི་ཞིམ་པོའི་སྒྲ་ནི་དྲི་ཞིམ་པོའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །རྫིང་བུ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་རྫིང་བུའོ། །ཁོར་ ཡུག་གི་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུའོ།།རྒྱང་གྲགས་རྒྱང་གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པའོ། །མཐིང་ག་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་སྔ་མ་བཤད་པའོ། །སྒྲ་འབྱིན་པ་ནི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། དེ་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་དང་བ་སྟེ། དེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །གང་དག་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དག་ལས་ཐོས་པ་བསམས་པ་དག་ལ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུས་ན་བཞི་མདོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཁོར་ཡུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོས་སོ་སོར རོ།།ཁང་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་བསྐོར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ལུས་པ་སྟེ། འཆག་སར་འཆག་པ་ལ་ སོགས་པའོ།

彼等安置即是住处。"善成就"即是善庄严。其中"众人"等即是世间。座位即是轿。乘即是车。因无上故，因互相平等故，平等而相同。
檐牙即是栏杆等。高即是较围墙更为宽广稍高而外伸。"具量"即是宽广而高。"种种"即是各种各样。檐牙所生之一切树木亦如第二檐牙之其他树木般相连。
"具一切"即是此有一切故具一切。"铃网"即是围墙四面檐牙相连之树木以四宝线相系，垂挂种种宝线。柔和即是悦耳故。悦意即是因心安乐故。美妙即是因摄心故。五支即是琵琶笛等。
善巧即是种种歌手。游戏即是以耳。欢喜即是以心。遍行即是身语普遍运动。沟即是壕沟。"水随顺流"即是具有随顺风等之水流。
莲花即是红莲。白莲即是白莲。"种类高大"即是殊胜中之殊胜。香气即是香气之异名。"彼等池"即是园林之池。"周围量"即是一切处。"俱卢舍俱卢舍"即是重复。青等词即如前说。出声即是发声。佛法即是般若波罗蜜多。
于彼恭敬即是极为净信，由彼随行。于从善逝闻已思维者，即是如是彼等之。于城中四衢处配合。"周围"即是各方。房舍受用即是围绕。为何？近受用与遍受用。近受用即是果实、花等。遍受用即是无余，即经行处经行等。

།བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་སྐབས་སོ། །ལྡན་པ་ནི་འབྱོར་པའོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ན་དབང་ངོ་། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །རྩེ་བ་ནི་ངག་གིས་སོ། །དགའ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ སོ།།ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །དུས་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐུང་བའོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱི་འོག་ཏུའོ། །དུས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་དྲོ་དང་། ཉི་མ་ཕྱེད་དང་། ཕྱི་དྲོ་དག་ཏུའོ། །ཁྲིའི་ཁྱད་པར་ནི་གསེར་གྱི་རྐང་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ འཕང་དུ་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་ཡོད་པ་བཤམ་པར་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།ཤིང་བལ་བཏིང་བའམ། གོ་ཎི་ཀའི་སྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོ་ཎི་ཀ་ནི་རྒྱའི་གོས་ཀྱི་སྟན་ནོ། །འདི་ལ་སྟེང་ན་ཡོད་པས་ནི་སྟེང་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །ཀ་ཤི་ཀའི་གོས་བཏིང་བ་ནི་ཀ་ཤི་ཀའི་ གོས་སམ་ལྷའི་གོས་སོ།།འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མཉམ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ཀ་བ་ཚད་དང་ལྡན་པའོ། །ལྷན་ཅིག་པ་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཉམས་དགའ་བ་ནི་རྩེ་གཅིག་ཏུའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཇི་འདི་ལེགས་ པར་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་མ་དག་ཏུ་དྲ་བ་དང་། དྲ་ཕྱེད་འཕྱང་བ་དང་། དབུས་སུ་མུ་ཏིག་འབྲུམ་བུའི་རིགས་གང་ལ་ ཡོད་པའོ།།མངོན་པར་གཏོར་བ་ནི་མདུན་ནས་སོ། །རབ་ཏུ་གཏོར་བ་ནི་ལོགས་གསུམ་ནས་སོ། །ཡང་དག་པར་གཏོར་བ་ནི་ཡང་སྒོ་བཞིའི་ངོས་ནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་གང་དེ་དག་དད་པ་དང་འདུན་པ་དག་པའོ། །ཆོས་ལ་གུས་པ་ ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པ་ཉིད་དོ། །དད་པར་འོས་པ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ལོག་པར་ལྟུང་བ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའོ། །གནས་པ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པར་རོ། །དགའ་བ་ནི་མགུ་པས་སོ། །མགུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་ བ་དེས་རོ་སྟོད་མཐོ་བར་གྱུར་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་གཅིག་ཏུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་ཡི་རངས་པའོ། །དགའ་བ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་རབ་ཏུ་མགུ་བའོ། །དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་དང་བ་ནི་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའོ། །སྐྱེས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཐོས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་ཆོས་འཕགས་ཆོས་སྟོན་པར་སྣང་བ་དང་། ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ངེས་པར་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འདུ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་ པའོ།

"间"即是间隔，内外之际。具足即是圆满。由五欲功德彼等摄持一切根故为自在。与彼相应即是得自在。游戏即是以语。欢喜即是以意。
遍行即是以身。"暂时"即是短时。"尔时"即是游戏等时之后。"三时"即是晨午晚时。
座位之特征即从"金足"乃至"高半俱卢舍陈设"所说。铺棉或瞿尼迦垫中，瞿尼迦即是汉缎垫。此上有故成上精华。铺迦尸衣即迦尸衣或天衣。
此有如是故称彼。平等即如其所是，如是执持故柱具量。共同即是无余。悦意即是专一。云何？如说此善住。为何？说"善正说"等。
"以珍珠鬘庄严"即是于诸边缘悬挂网及半网，中央具有何种珍珠颗粒品类。散布即是前方。遍散即是三面。正散即是复从四门方面。
"法思清净"即是于法彼等信解清净。敬法即是因为是善知识故。亲近即是正亲近。于应信者具信。邪堕即是趣恶趣。住即是相续。欢喜即是悦。"悦"即是由悦使上身挺直。
由于专注于彼故随喜。殊胜欢喜即是极悦。具喜之信即是欢喜与意乐。此生有彼故如是称，与"闻"相配。
"一切法无住想"即是如我显现说正法圣法及不近得，如是于一切法因决定无住此想极为等持。

།འདུ་ཤེས་འདིའི་མཐུ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་སྒོ་སྟེ་ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་ལྟ་བའོ། ། དེ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པར་ངེས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཏན་དུ་མེད་པར་ངེས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མཉམ་པ ཉིད་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།།དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ དེ་དག་ལ་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རིམ་གྱིས་གནས་པའོ།།འདི་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཡོད་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་དག་མཐོང་བའོ། །གལ་ ཏེ་དུས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུ་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ནས་སྐུ་ཚེ་མཐའ་ཡས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡོད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། གལ་ཏེ་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་གཉིས་གླིང་བཞི་པ་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཐེ་ ཚོམ་མེད་པར་གཅིག་གི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་འབྱུང་བར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་གཞག་གོ། །རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པར་དེ་ ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།།བསླབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པར་བྱས་པའོ། །ཇི་སྐད་བསྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་སྔར་ཁྱོད་ལ་གང་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་བརྗེད་པ་མེད་པར་བྱ་བའོ། །མགོའི་གོས་ནི་གོས་སོ། །དེའི་ཐོད་ནི་མགོའི་གོས་ཀྱི་ཐོད་དོ། །རབ་ཏུ་གདུང་བ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མི་ དགའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའོ།།མཐར་ཕྱིན་པའི་དགའ་བ་ནི་རངས་པའོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སེམས་རྙོག་པ་མེད་པ་ནི་དང་བའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་ནི་རི་མོ་བྱེད་པའོ། །གུས་པ་ནི་མཆོད་པའོ།

若问此想有何威力，说"彼三昧"等。三昧即是门，因为是大方便故。一切法之体性即是一切相。于彼等观即是遍观。彼无所得即是决定无。于彼等智决定出离即是决定永无。
一切法无差别即是平等性，因以自相无故，于彼所缘三昧称为彼。彼平等性即是真如。由彼见一切法无生，因此见一切无变。如是乃至"见一切如来"三昧应知。
"住彼等三昧"即是次第住于三昧。此有十方故十方世间，即是一切世界之义，今见无量无数诸佛世尊。
若谓非一时有多如来，唯一能行一切有情利益，若常唯一佛加持无量寿命，何故不许？若谓由因力亦当生余，如是则由因力于无边世界同时出现无边如来有何相违？
譬如二转轮王不同时生于一四洲，无疑由一能作业故。如是于一三千世界出现一如来，诸大车师观察而立。
"通达领悟"即是无碍领悟彼。"学"即是已学。"如何教诫"即是如彼先前于汝所作而持，即是于心无忘失。
头巾即是衣。彼顶即是头巾顶。极苦恼即是忧。不喜即是住于苦。究竟喜即是欢。由具功德心无浊即是净信。于彼功德生稀有即是作礼。恭敬即是供养。

 །སྒྲ་ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། །མི་སུ་ འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།བར་ཆད་བྱའོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་བསྒྲིབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡེང་བར་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ ལས་སུ་རུང་བའོ།།དེ་ལས་ཉིས་འགྱུར་དུ་གྱུར་པའི་དགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྤྱིའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མིའི་ལས་འདས་པའོ། །བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་བྱེད་པར་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ནུས་པའོ།།བསམ་པ་རིག་པར་བྱས་ནས་བརྩོན་པ་ཆུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །བརྩོན་པ་ཆུང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་བའོ། །གང་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་དང་ཐང་ཅིག་དེ་ཉིད་དང་། ཡུལ་ཙམ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ གིས་གསུམ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།སྤོབས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །ལན་གླན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པའོ། །སྤོབས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྤོབས་པ་ མེད་པའོ།།མང་པོ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོའོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་ནོར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །སྤྱི་བོའི་སྟེང་ནི་དབུའི་སྟེང་ངོ་། །གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ པའི་དོན་ཏོ།།ནམ་མཁའ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྣང་ལའོ། །མདུན་དུ་བྱས་པའི་ཐལ་མོ་ནི་ཐལ་མོའོ། །ཁྱབ་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །མཐོང་མ་ཐག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་རྒྱུས་མཐོང་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་ཏུ་ངུས་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའོ།། །།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །དེ་ བཞིན་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཅི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱོན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་འོག་མའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཀྱང་འཐད་པ་དང་བཅས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་འདི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ གྲངས་མཚན་མའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ།།ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问以何声音？以"任何人欲"等。"欲作障碍"即是"因此"之义。"如是遍覆"即是令散乱。"如何"即是"务必"之义。
"心安"即是由彼喜悦心堪能。因较彼增二倍之喜故心极喜。功德之相即是人之功德总相。功德差别即是超越人业。"忍"即是因自亦欲作故。"境"即是能力。
了知意乐已说"少作精进"等。少精进即是小精进。"即彼刹那、即彼时、仅彼境"者，是由闻者信解差别而说三种。
"无有辩才"即是显示。"菩萨摩诃萨常啼"等即是解说。"答"即是第七因相。无生辩才即是无辩才。众多即是多种。广大即是种类无边故。受用即是财。超胜一切世间即是出世间。
顶上即是头顶。"成"即是住义。"于虚空"即是于空中。向前合掌即是合掌。遍满即是获得。"见已"即是由见因缘见与同时一之义。常啼品即是彼品。
《圣八千颂般若波罗蜜多难释·最胜心要》为阿阇黎宝源寂所造，此为第三十品。
"如是说已"等即是立宗。"不离真如"即是因相。若问诸如来是否来？如是下诸因相亦应知有正理，此一切因相皆是以相之差别分别空性之异名。虚空界即是真如，因与虚空相顺故。

 །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་དགོངས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་དག་ཐ་མི་དད་པ་བསྟན་ནས།ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏན ཚིགས་གསུངས་ཏེ།།རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱོན་པ་དང་། བཞུད་པ་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོར་རྟོགས་པ་ཡང་འདུ་ཤེས་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉི་མ་གུང་གི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་ཉི་མ་གུང་ཡང་ཡིན་ལ་དུས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཉི་མ་གུང་གི་དུས་སོ། །དེ་ལ་བབ་པ་འོང་བ་ན་འཇུག་ པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཟུགས་སུ་མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚོགས་ནི་འདུས་པའོ། །གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་བརྫུན་པ་དང་ ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དགེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་ཡོད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་པོའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་གནས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་དམིགས་པའོ། །སྐུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་སྲིད་ པ་ཐ་མ་འཛིན་པའོ།།གང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ན་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་གནས་ནི་གང་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་རྒྱུའོ། །རྐྱེན་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྒྲའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བོ་ ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།

以三十二大丈夫相及八十种妙好庄严之身是如来，故真如等岂非如是耶？
善男子，说"彼等诸法"等。思维唯真如即是极清净如来，彼即是彼等之法身自性，此为道理。如是显示真如与如来无别已。
为显示非极差别故说"善男子"等。"此等诸法"即是真如等。"真如"即是以遍计性空性。"一切法亦"即是从蕴界等乃至如来。"一真如"即是显示。"善男子"等即是解说。
"譬如无故"等即是说因相。因无实体故，非是如相无。又如来无来去者，因如所执即无故。为以颠倒想等喻成立实执故，说"譬如"等。
"日正当中时"者，此是日中亦是时故为日中时。其"至"即是趣入。
"于如来执著色相"等中，法身即是法性身。"象群"等中，群即是聚。"成"即是真实。彼与虚妄相顺故为欺诳义。故又说"非善"。有义者，因是施者大果之因故。故即是施处。差别即是所缘。身圆满即是最后有。
所往者，即般涅槃时，无有般涅槃所往处。因即是取，因也。缘即是俱作。有说声之近取即是声之极微。

།གཞན་དག་ནི་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ཤིང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་དཀྲི་བའི་ཤིང་བུའོ། །རྒྱུད་རྟེན་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་བོའོ། །དང་པོ་དང་ཐ་མ་ལས་སྒྲ་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་བར་མ་དག་ཏུ་འང་སྦྱར་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་ དཀྲོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པའོ།།སྤ་བཀོང་བ་ནི་གཟི་བྱིན་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། །འཐོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོར་བར་བྱེད་པའོ། །བར་སྣང་ནི་ནམ་མཁའོ། །བདག་གི་ལུས་ཀྱིས་ཆོས་འཕགས་མངོན་པར་བཀབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མདུན་དུ་ལུས་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་ས་ལ་ཕབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་དུས་ཇི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཞེ་ན། ལོ་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དུས་འདའ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་སོ། །གང་བདག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བདག་ཀྱང་ངོ་། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ།།ལྷའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བའོ། །སེམས་གཞན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་ཕྱོགས་ཆག་ཆག་གདབ་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བརྟགས་ནས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་མོ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དག་གོ།།དེ་དང་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གླགས་ནི་སྐབས་སོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པའོ། །འདིར་དྲིས་ཁྱབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ ནི་ཀུན་དུ་ཚོལ་བའོ།།འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྟོགས་སླའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ལྟ་སྟེའི་སྒྲས་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཁྱད་པར་ དུ་གསལ་བར་བྱེད།སུམ་ཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་སུམ་ཅུ་པའོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ངུ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་མེད་པས་དེ་ཡང་མཉམ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དབེན་པ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ ཅད་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

他人说是风之极微。其中"木"即是缠弦之木。弦依即是弦之主体。"初后无声"之语，意为中间亦当配合。
正拨即是正善摇动。"损坏"即是威光衰损。"散"即是使散。虚空即是空中。
"以己身覆法上"即是于其前以全身伏地之义。其时多久？说"七年中"。"度时"即是入定。"我亦何时"即是我何时也。"随入"即是随行。
"天"即是从空中所生。"心异"即是背向洒扫之处。"如是思已"即是如是决定观察已。"彼等一切"即是五百童女。"彼彼等"即是兵器差别。机会即是时机。"加持"即是所作。此中"遍问"即是与"加持"相连。"遍求"即是普求。
若问圣者法上说何等法？说"菩萨摩诃萨"等，易解。"譬如"等中，"譬如"声即是总说别明，意为"此三十种相"。故此中以所得力生三十。以此等相即显示常啼菩萨所生三摩地。
一切法般若波罗蜜多平等性者，何以故？以一切法平等性故。彼于一切法无所缘故亦平等。一切法般若波罗蜜多远离性者，何以故？以一切法远离性故。

།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབེན་པ་དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ནམ་ཞིག་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་འདི་ལས་གཡོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།ཆོས་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དབེན་པས་ན་གཡོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབེན་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རློམ་སེམས་ཀྱིས་གཡོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རློམ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རློམ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ལས་སོ། །རློམ་སེམས་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་དག་ལ་ནི་རློམ་སེམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་ མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཡང་འདི་ཅི་ཞིག་གིས་ཁེངས་པར་བྱས་པས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁེངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁེངས་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ལས་གཡོ་ བ་མེད་དེ།གང་གིས་ཀྱང་ཁེངས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་དབེན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དབེན་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོར་མཉམ་པ་ཉིད་ཙམ་བསྟན་གྱི། རོ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་པས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་ སྟེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཏེ། འདི་ལྟར་མུ་ནི་གཉིས་ཏེ། སྔོན་གྱི་མུ་དང་། ཕྱི་མའི་མུའོ། །དེ་དག་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འགག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་མུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དཔེ་གང་གིས་ཤེ་ན་ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པས་སོ།

以下是完整的中文直译：
由于一切法以自相远离的缘故，若问何时从此自相显现动摇？说般若波罗蜜多无动摇性。何以故？一切法无动摇，因为一切法远离故无动摇性。因此，彼亦从远离中无动摇性。
若问是否因慢心而动摇？说般若波罗蜜多无慢心性。何以故？因一切法无慢心性。一切法无慢心，于彼等毫无慢心，因为无自性的缘故。因此于彼亦无慢心。
若问是否因某种傲慢而无动摇？说般若波罗蜜多无傲慢性。何以故？因一切法无傲慢性。一切法从远离中无动摇，无任何傲慢。然而唯以自性而住于远离，因此般若波罗蜜多住于远离。
初仅显示平等性，非一味性，故此一切法般若波罗蜜多一味性。何以故？因一切法一味性。一切法于真如中一味，因为诸自相不存在故。如是般若波罗蜜多亦然，因为自相不显现故。
般若波罗蜜多无边际性。何以故？因一切法无边际性。如是边际有二：前际与后际。彼等不存在，因为一切法无过去未来性故。因此一切法无边际。如是般若波罗蜜多亦然。
般若波罗蜜多无生性。何以故？因一切法无生性。彼一切法无自性，故无生，如兔角然。因此无生。如是般若波罗蜜多亦然。般若波罗蜜多无灭性及无边际性，以何为喻？以虚空无边际故。

 །དེ་ ལྟར་ན་ཕྱོགས་བཅུའམ་དུས་གསུམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མུ་མེད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་ཀྱང་མུ་མེད་ན།ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་བས་ན་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པ་ཡང་གྲུབ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་རྒྱ་མཚོ་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ནི་གཅིག་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ པོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེ་སྔར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་དོན་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རི་རབ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རོ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རི་རབ་ཀྱི་ངོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མུ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་ མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ།སྣང་བ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་ལ་སེམས་ཅན་གཟུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྣང་བ་མེད་པའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་མྱོང་བ་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་དོན་ གྲུབ་སྟེ།རི་རབ་སྣ་ཚོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སྣང་བ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་རང་གིས་མྱོང་བ་ན་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
如是，于十方或三世中虚空无边际。如是般若波罗蜜多中，十方三世一切法唯真如显现故。如虚空无边际般，十方世界亦无边际，更何况说十方世界之大海无边际。因此大海无边际亦成立，如是般若波罗蜜多亦然。如是彼等大海之真如、一切法之真如、般若波罗蜜多之真如，此等为一。缘于真如亦是般若波罗蜜多。因此由大海无边际而成立般若波罗蜜多无边际。
识如梦幻，般若波罗蜜多如虚空，若问彼前显现种种相，如何成为一义？因此说须弥山种种性故般若波罗蜜多种种性。如虚空一味自性般，须弥山面虽无边种种相亦显现种种。真如是一味，如是非种种。缘于真如是般若波罗蜜多。
又于梦等显现之种种相识，是于非真实法之遍计。因此如梦幻等之识是世俗，为引导众生趣入无相胜义智而宣说。或为确定无相后所生分别之所经验故。因此所欲义成立，由须弥山种种故说般若波罗蜜多种种性。当自证无相般若波罗蜜多时，显示胜义中一切法无实体性。

 །དེ་ཇི་ ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་རྟོག་པ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པས་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དཔེར་ན་བླུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བླུན་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་མུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ངོ་། །གང་ཡང་གཟུགས་ ལས་གཞན་མེད་པ་དེ་ལ་ངེས་པར་སྣང་བ་དང་མུན་པ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྣང་བ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྒྱ་མཚོ་མུ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མུ་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོར་བ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་།འདུ་ཤེས་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཆུའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། མེའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། རླུང་ གི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་།ནམ་མཁའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ ཡོད་ཅེ་ན།ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་འཛིན་པས་ན་ཆོས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ནི་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
若问彼如何是无分别？因此说虚空无分别故般若波罗蜜多无分别性。般若波罗蜜多无分别故，于彼全无少许分别，因为是波罗蜜多故。
若问，譬如由愚痴性故，彼如何是无分别？因此若于虚空有实体分别，般若波罗蜜多非愚痴，如何不作分别？此中显示分别是迷乱，彼非迷乱。
色无边际故般若波罗蜜多无边际性者，如是虚空无边际般，色蕴亦然。于彼除色无他故，定无明暗。如是显现彼真如时，般若波罗蜜多无边际性。
如我说大海无边际故般若波罗蜜多无边际，如是亦当说其他一切众生之受无边际性、想无边际性、行无边际性、识无边际性、地界无边际性、水界无边际性、火界无边际性、风界无边际性、空界无边际性、识界无边际性。
若问识蕴无边际性与识界无边际有何差别？以蕴界之名作差别。
金刚喻法平等性故般若波罗蜜多平等性者，摄持心故为法即三昧。金刚喻法即金刚喻三昧。彼于一切法平等性，由此知一切法如幻故般若波罗蜜多平等性。
一切法无杂性故般若波罗蜜多无杂性者，一切法无杂性即无杂，因无能分别自相故。如是般若波罗蜜多亦无杂，因彼等杂性之体性于彼无故。

 །ཆོས་ཐམས་ ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་དེ།གཟུགས་ནི་བླུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མ་ཡང་རང་ངམ་གཞན་ལ་འཛིན་པ་མི་རིགས་ཏེ། མི་དམིགས་ ཤིང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་དེ་མི་དམིགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཚིག་གིས་སྟོན་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པས་དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་ནི་འདིར་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་ཇི་ ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་འདི་ཡོད་ན་ནི་འདི་འབྱུང་ལ་འདི་མེད་ན་ནི་འདི་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ངོ་། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ནི་གཞན་དག་ལ་བསྟན་དུ་མེད་དེ། ཚིག་གི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གིས་ཀྱང་བསམ་དུ་མེད་ཅིང་བརྟག་ཏུ མེད་པ་སྟེ།དེ་དག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གང་མཐར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དག་ལ་སྦྱར་ཏེ། མེད་ན་ མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདུག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་སྟན་ལས་མ་ལངས་པར་རོ། །དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་བསྟན་པའོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་གང་དང་རྣམ་པ་གང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སུམ་ཅུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
一切法无所缘性故般若波罗蜜多无所缘性者，于一切法皆无少许所缘，因色是愚痴性故。余亦不应执为自或他，因不缘而无执故。如是般若波罗蜜多亦非所缘及能缘，是故彼等与彼不可得。
一切法坏灭平等性故般若波罗蜜多坏灭平等性者，坏灭即以言语向他显示，一切法中无彼，是故无坏灭故彼等平等性。如是于一切所缘，般若波罗蜜多无坏灭即平等性。
一切法无作性故般若波罗蜜多无作性者，无作即此中作为作业，一切法无作业。若问如是何者如何生起？此有之缘仅由此有则此生，此无则此不生，仅此而已即是因果事物。是故此等无作，如是般若波罗蜜多亦然。
一切法不可思议性故，应知般若波罗蜜多不可思议性者，如法不可向他显示，因非言语境故。如是自亦不可思维观察，因彼等与分别义一故。如是般若波罗蜜多亦不可思议。
所说应知者，当配一切法平等性等词，因无则不生故。
从"尔时菩萨"等所说中，尔时者即教法圆满。如是安住者即未从闻法座起。从"尔时"等者即教法。"其时"等者即解说。其时者，即以何次第何种相显示般若波罗蜜多，即以彼次第彼相生起三十三昧，此为摄义。

 །དེ་ལ་ ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཡང་བསྟན་ན།ཇི་ལྟར་འདི་དག་རྣམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་ཏེ། བཞི་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཡི། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རང་རང་གི་ དམིགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་སྟེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གཞི་ལ་གནས་པ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རང་གི་ཇི་ལྟ་བའི་རྣམ་ པའོ།།དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབུམ་མོ། །ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལེའུ་ནི་དེའི་ ལེའུའོ།།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་འདིས་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དེའི་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་སྒྲས་ནི་དུས་མཉམ་དུ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ།ཐོབ་པ་ཡོད་ནའོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ ཀྱི་དངོས་པོས་སོ།།མིང་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སོ། །གར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །འདི་ནི་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་གཞུང་ལས་འབྲལ་བར་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཤད་པའོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་གླེང་བསླང་བའོ། །དེས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ངུའི་ཇི་ལྟར་བྱུང་བས་ཀྱང་ངོ་། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ ནི་ངའི་གདམས་ངག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་གཏད་པ་དང་པོའོ།།འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་མང་དུ་ཡོད་པས་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་མེད་པར་བྲི་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འདི་ནི་ངའི་གདམས་ངག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་ངའི་གཏད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
于此，因一切法平等性之行相故而说为三昧，若问此等云何为行相？以此等行相，即所说："四种及智慧行相，名为行相之相"。虽然如此，各自所缘即如其本基。或者一切法平等性等即是所缘，因彼所缘是彼三昧之所缘故而如是说。住于本基之无相等是各自如实之行相。
所说"彼等等"即三十三昧等。若问如何是彼等等？因以此等摄余故。所说"百千"即十万。胜法所标章即彼品。
此为《八千颂般若波罗蜜多难解》中圣者宝源寂所造《最胜心要》第三十一品。
"得已即"等者，此中所得诸三昧之功德于彼时生起，正因如此，以"即"字表示同时获得，若有所得。"以如是方式"者，即以如前所说八种现证之事。"此名"者，即以一切相智等。"于一切所生处不离诸佛"者是教示。此下至"不相离"之经文是解说。
"彼"等者是付嘱之引言。"彼以此法门亦"者，即如常啼菩萨因缘亦然。从"阿难陀是故"至"此是我之教诫"是第一付嘱。
此中为何说"如来加持"之语？因是大义，世尊说般若有诸多障碍，若无佛陀加持则不能书写。"此是我之教诫"者，此是我之付嘱，意为如何以听闻等不间断，汝当如是行。
若问"此何故"者，即问此付嘱有何必要之义。

།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏད་པ་ གཉིས་པའི་གླེང་བསླང་བའོ།།གནས་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་འདི་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གོ། །གླེང་བསླང་བ་འདི་དག་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་གཏད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་གཏད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གུས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་དགའ་བ་དང་གུས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་ནི་སྤྱོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡུད་པ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་སྐད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའོ།།བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྟོན་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་དགྱེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །གཞན་གྱི་དོན་མཆོག་ཏུ་མཛད་པ་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡི་རངས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དགའ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་པ་པོས་ཅི་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།བསྟོད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ནི་ལས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལ་ལར་ནི་འདོད་པ་ལ་འཇུག་ལ། ལ་ལར་ནི་དགའ་བ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ འདིར་ལས་ཡིན་ཏེ་ལས་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་དོ།།ཉན་པ་པོ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ ཚོགས་སོ།།ཉན་པ་པོ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིའི་ཚོགས་སོ། །འདི་འབའ་ཞིག་གིས་རྟོག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལ་སོགས་པ་དང་།ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བསྡུས་སོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུའོ།

以下是完整的中文直译：
因此说"从此般若波罗蜜多"等。"此何故"等是第二付嘱之引言。"住此处"者，即住此身。"如是"者，即此等欢喜等。作此等引言后，为付嘱故说"阿难陀"等。
"二次三次"中"付嘱"者是正付嘱。"随后付嘱"者是随顺付嘱。若问如何付嘱？为此说"务必"等。"下等人"者即不恭敬者。为何对此应生欢喜恭敬？为此从"阿难陀，若般若波罗蜜多"至"应知是行于如来前"而说。
结集者为圆满显示世尊母故说"世尊"等。"如是说"者，即般若波罗蜜多经。"宣说"者即说。"世尊"是导师。"悦于利他"是如来。"作殊胜利他"是世尊教法。
故说"欢喜"，意为因宣说无上法而生欢喜。听众作何？为此说"赞叹世尊所说"。赞叹前之现行是有作用的，彼或趣入欲，或趣入喜，此中所缘即是作用，此作用即是世尊所说此教法。
听众是谁？说"菩萨摩诃萨"等。"世间"是有情众。因是王舍城时节，听众是人众。不仅如此，为断除分别故特别说"及天、人、阿修罗、乾闼婆"，摄为菩萨等及天等世间。付嘱宣说品即付嘱品。

 །འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་བྲལ་གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །འགྲོ་བ་གང་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་དེ་ ནི་རྣམ་པར་མཛེས།།རྣམ་རྟོག་ལས་སྒྲོལ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བློ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་མཐར་ཕྱིན་དཔའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་བརྗོད། །གང་ཞིག་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་དང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པ་ཡི། །རྒྱུད་དང་མདོ་ནི་བདག་གིས་ རྣམ་ཕྱེས་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི།།ཕུང་པོའི་འབྲས་བུ་དེས་ནི་སྐྱེ་དགུ་ཅི་རིགས་གྲོལ་གྱུར་ཅིག་།བདག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དབང་ཐོབ་ཤོག་།ཇི་སྲིད་འདིར་ནི་མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཆེན་པོ་རྫོགས་ཡོད་གྱུར། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ནང་དེར་སྣང་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། ། ཡོན་ཏན་དཔེ་མེད་སྟོན་ཅིང་མ་ལུས་དྲི་མེད་བསྔགས་པ་ཡི། །གཽ་ཏ་མའི་གསུང་དེས་སྲིད་པའི་མུན་པ་སེལ་གྱུར་ཅིག་།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བསྡུས་པ། །བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་པ་བརྒྱད་དག་གི། །དཀའ་འགྲེལ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་པ། །ཚིག་གསལ་འདི་ནི་བདག་གིས་བྱས། །འཕགས པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོའི་སློབ་དབོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་སུ་བྷཱུ་ཏི་ཤཱན་ཏི་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
远离种种迷乱垢染，断除能取所取，
众生如是一味真如，彼甚庄严。
般若波罗蜜多解脱分别，是菩萨智慧，
彼即清净究竟，勇士称为如来。
我已分别解说八现观及八千颂所示之
续部与经典，以所获福德
果蕴愿诸众生随缘解脱，
愿我亦获种种事业相续不断之自在。
乃至此大灯芯圆满住世时，
于众生心中生起光明，
宣说无比功德并称赞无余清净，
愿乔达摩之语消除轮回黑暗。
般若波罗蜜多摄要，
百千八品之
难解释心要胜义，
此明文我已造。
《圣八千颂般若波罗蜜多难解释心要胜义》由王室学者大智者仁钦炯内希瓦尊前造毕。
由班智达苏布帝善提和译师释迦慧（释迦智）译。



